أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دوازده:
ماددهی دوازده: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی یازده:
ماددهی یازده: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه ڕێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو وهدیهانینی ئامانجهكانی دهربهێنێ.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) دهسهڵاتی ئهم دهرهێنانی ئهم سزایانهی خوارهوهی ههیه: 1. وریا كردنهوه (الفات نظر). 2. ئینزار. 3. لێ مهنع كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ زیاتر نهبێ. 4. ئهو كێشانهی كه به تاوان دهژمێردرێن ههواڵهی دادگای تایبهتمهند دهكرێن. وه دهربارهی فهرمانبهرانی فهرمانگه رهسمییهكان لێ مهنع كردن سنوورداره لهسهر ئیش له دهرهوهی كاتهكانی دهوامی رهسمی، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه به بڕیارهكه ئاگادار بكرێ.
ماددهی چل ودووهم
ماددهی چل ودووهم : یهكهم : لهگهڵ سهرپێچی نهكردنی هیچ سزایهكی توند كه له دهقی یاساكانی دیكهدا هاتبێ، سهرپێچی كهری حوكمهكانی ئهم یاسایه و سیستهم و ڕێنماییهكانی كه به پێی ئهوهوه دهركراون، بهبهندكردن سزا دهدرێن بۆ ماوهی له مانگێك كهمتر نهبێت یان به غهرامهیهك له(150.000) سهدو پهنجا ههزار دینار كهمتر نهبێت و له (200.000.000) دووسهد ملیۆن دینار پتر نهبێت، یان به ههردوو سزاكان سزا دهدرێت. دووهم : له ههرجارێك سهرپێچیهكه دووباره بكرێتهوه سزاكه دوو بهرامبهر دهكرێتهوه. سێیهم : وهزیر یا ڕێپێدراوهكهی لهوانهی كه فهرمانهكهی له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت، بۆی ههیه غهرامه یهك دابسهپێنێ له (100.000) سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له (10.000.000) ده ملیۆن دینار پتر نهبێت، بۆ ههر كهسێك سهرپێچی له حوكمهكانی ئهم یاسایه و پێڕهو و ڕێنماییهكانی بهو پێیهوه دهركراون بكات.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: دهزگا پابهنددهبێت بهههموو ڕێساو بهرزهفتكاری و ڕێنماییهكانی كه دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق دهریدهكات و پهیوهسته بهسهلامهتیء ئاسایشی فرۆكهوانی شارستانی و پشت به پێوانه نێودهوڵهتیهكان دهبهستێ بهجۆرێك نابێ پێچهوانهی دهقهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: دهزگا مافی ئهوهی ههیه داوای تهرخانكردنی زهوی و خانووبهرهی پێویست بكات بۆ وێستگهكانی ئامێری بێ تهل و ئامێرهكانی تایبهت به فرۆكهوانی ئاسمانی وههرئامێریان رێكخهرهكانی دیكهی به پێویستی بزانێ بۆ كاری فرۆكهخانهكان، بهپێی یاساكانی بهركار بۆ ئهم مهبهسته.
ماددهی چل وچواڕهم
ماددهی چل وچواڕهم: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه لهسهر پێشنیاری وهزارهت پێڕهوی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: یهكهم: تهنها ئیشی وهزارهت جێبهجێ كردنی رێگا خێرا و سهرهكی و لاوهكی و یهكتربڕ و ئهو تونێلانهیه كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانییهكان و جێبهجێ كردنی پردهكانیش دووهم: فهرمانگهكانی دیكهی دهوڵهت یان هاووڵاتیان بۆیان ههیه رٍێگا خۆجێییهكان یان ڕێگای گوندهكان یان ڕێگاكانی گهشت و گوزار یان تایبهتهكان و پهڕینهوهكان، به رهزامهندی و سهرپهرشتی وهزارهت جێبهجێ بكهن، به مهرجێ دیاركردنی قهدهغهكراوهكانی ئهم ڕێگایانه، تهنیاو تهنیا، ئیشی وهزارهتهكه بێت.
ماددهی چل وپێنجهم
ماددهی چل وپێنجهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی چل وشهشهم
ماددهی چل وشهشهم: كار بههیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یهكهم: ناشێ له چوارچێوهی سنووری قهدهغهكراوهكاندا له هیچ لایهكیاندا بینا دروست بكرێت، یان بچێندرێت، یان زهرعهتی لێ بكرێت، یان رووباری تێدا لێ بدرێت، یان جۆگهی تێدا رابكێشرێت یان خوێدهڵینی تێدا ههڵكهندرێت یان وێستگهی سووتهنیی تێدا دابمهزرێت یان تهلی لێ ڕایهڵ بكرێت یان ئامرازی پڕوپاگهنده و راگهیاندنی لێ بچهسپێت یان ههر كارێكی تر لهو چوارچێوهیهدا ئهنجام بدرێت، مهگهر وهزارهت بهنووسین رهزامهندیی لهسهر دابێت. دووهم: ناشێ لهم دیوو و ئهودیوی رێگا دهرهكیه سهرهكیهكان له چوارچێوهی ئهو رووبهرهدا ههڵكهندن ئهنجام بدرێت كه دهكهوێته نێوان دوو هێڵی هاوتهریب به هێڵی ناوهڕاست له مهوداو یهك كهله (75) حهفتاو پێنج مهتری راست و چهپی رێگای یهك سایدهوه دوورنهبێت و(100) مهتریش له ڕێگای دوو سایدهوه دوور نهبێت، مهگهر لهسهر رهزامهندی وهزارهت و بهپێی مهرج و بهندو بهستێك كه خۆی داینابێت. سێیهم: پردێك یان ئاوبارهیهك یان شوێنی پهڕینهوهیهك یان ههر دامهزراوێكی دی له چوارچێوهی قهدهغهكراوی ڕێگا گشتیهكان دروست بكات، بهرهزامهندی وهزارهت و بهپێی ئهو نهخشهبهش نهبێت كه بڕیاری لهسهر دهدات، بهو مهرجهش كه ڕێگهیهكی شوێنگرهوهی كاتی گونجاو لهماوهی ئیشهكهدا بۆ هاتوچۆ دابین بكات كه ههموو نیشانهكانی سهلامهتیی هاتوچۆی تێدا فهراههم بێت. چوارهم: ئهو تازه دامهزراوانهی كه له چوارچێوهی قهدهغهكراوی رێگا گشیتیهكاندا دامهزراون ئهوانهی كه هی فهرمانگه فهرمییهكانی دهوڵهتن پێش بهركارخستنی ئهم یاسا بهبێ بهرامبهر ههڵدهگیرێن ئهگهر بوونیان كاریگهری نهریتی لهبارهی هونهری یاخود سهلامهتی هاتوچۆوه لهسهر رێگا گشتییهكان ههبێت، ههڵگرتنیشی له كیسهی لایهنی پهیوهندیدار به ههماههنگی لهنێوان خۆی و وهزارهتدا دهبێت. پێنجهم: ئهو تازه دامهزراوانهی كه سهر بهغهیری ئهو لایهنانهن كه له دهقی بهندی چوارهمی ئهم ماددهیهدا هاتوون و به مۆڵهتی ئوسوڵی یان بهرهزامهندی لایهنێكی فهرمی دامهزراون، لادهبرێن، ئهگهر بهر له جێبهجێكردنی رێگایهكه دامهزرابن، یان دیاركردنی قهدهغهكراوهكانی دوای قهرهبووهكهی، ئهگهر كاریگهریهكی نهریتی له رووی هونهریهوه كردبێته سهر رێگایهكه و سهر سهلامهتیی هاتوچۆ، لهقهرهبووكردنهوهكهشدا ئهمانهی خوارهوه رهچاو دهكرێن: 1ـ تهنها قهرهبووی تازه دامهزراوهكان دهكرێت. 2ـ قهرهبووهكه له رۆژی پێدانی مۆڵهتهكهوه، یان له رۆژی دهرچوونی رهزامهندیهكهوه، یان له رۆژی پێدانی ئیزنی دامهزراندنی دامهزراوهكانهوه، یان له رۆژی ههڵكهندنیهوه كامیان بۆ هاووڵاتیهكه باشتر بوو، لهو رۆژهوه دهخهمڵێنرێت، دهنا لهكاتی پشكنین و خهمڵاندنهكهوه دیاری دهكرێت كه كرێی هاوشێوه بێت، مهگهر رێكهوتنێكی پێچهوانهی ئهوه ههبووبێت. 3ـ بڕی قهرهبووهكه لهلایهن لیژنهیهكهوه بهسهرۆكایهتی سهرۆكی یهكهی كارگێڕی و ئهندامێتیی نوێنهری ههریهك له وهزارهت و وهزارهتی دارایی و فهرمانگهی تۆماری خانووبهرهی یهكهی كارگێڕی و فهرمانگهی خانووبهرهی دهوڵهت له خاوهن ئهزموونهكان دهخهمڵێنرێت. 4ـ وهزارهت و پێوهندیدار بۆیان ههیه ناڕهزایی لهسهر بڕی قهرهبووهكه لهبهرهم دادگای بهرایی تایبهت به جێگای دامهزراوهكه له ماوهی (30) رۆژدا له رۆژی دهرچوونی بڕیاری قهرهبووهكهوه دهرببڕن و بڕیاری دادگاكهیش به سیفهتی پێداچوونهوه لهبهردهمی دادگای تێههڵچوونهوهدا بهر تانهلێدان دهكهوێت. 5ـ قهرهبووهكه و خهرج و مهسرهف و كرێكانی له ڕێی ئهو دادگایهوه دهدرێت كه تایبهت به جێگهی پڕۆژهكه بێت، لهو پارهیهش دهدرێت كه وهزارهتهكه بۆ ئهو مهبهسته دایناوه، پارهكهش بهپێی یاسا به خاوهن مافهكان دهدرێت. شهشهم: ئهو تازه دامهزراوانهی كه به دهست درێژی له، دوای جێبهجێكردنی رێگایهكه یان دوای دیاركردنی قهدهغهكراوهكانی دامهزراون، بهپێی یاسا لادهبرێن و، لابردهنهكهش لهلایهن ئهو یهكه كارگێرییهوه دهكرێت كه تازه دامهزراوهكه دهكهوێته ناو شوێنی جوگرافیاییهكهی و لهسهر حسابی دهست درێژكهر دهبێت، ئهویش لهماوهی (90) نهوهد رۆژدا، له رۆژی پێڕاگهیاندنی بهو دهست درێژییه. حهوتهم: وهزارهت بۆی ههیه رهزامهندی لهسهر ئهمانهی خوارهوه بدات: 1ـ بهكارهێنانی بهشێك له قهدهغهكراوهی رێگای گشتیهی كه بۆ دامهزراندنی دامهزراوهگهلی گهشت و گوزار، یان خزمهتگوزاریی رێگایهكه، یان بۆمهبهستی كشتوكاڵی وهرزی، یان بۆ ئهو كشتوكاڵهی كه دهڵێ رێگایهكه بپارێزن و ژینگهكهش چاكتر بكهن، یان بۆ راكێشانی قابلۆ، یان بۆ دانانی كۆڵهكهی كارهبا، یان بۆ پڕۆژهگهلی ئاو، یان بۆ پڕۆژهگهلی دیكهی حكومهت، بهمهرجێك لهگهڵ پێداویسته هونهریهكانی رێگهكهدا هاودژ نهبێت و زیان به سهلامهتیی هاتوچۆی نهگهیهنێت. 2ـ مۆركردنی گرێبهست لهگهڵ كۆمپانیا پسپۆڕهكان بۆ دانانی هۆیهكانی ریكلام كردن و راگهیاندن له چوارچێوهی قهدهغهكراوی رێگا گشتییهكاندا بهپێی بهند و مهرجی تایبهت به وهزارهت. 3ـ هێشتنهوهی ئهو باخانهی دهكهونه سهر قهدهغهكراوهكانی رێگایهكه، ئهگهر مانهوهیان كارنهكاته سهر لایهنی هونهری و سهلامهتیی هاتوچۆی سهر رێگایهكه، بهمهرجێك به شێوهیهكی رێك و پێك لهسهر حسابی خاوهنهكانیان پهرژین بكرێن. 4ـ هێشتنهوهی تازه دامهزراوهكان و ئهو بینایانهی دهكهونه چوارچێوهی قهدهغهكراوی رێگهكهوه، لهو رێگایانهدا كه بهر له بهركارخستنی ئهم یاسایه جێبهجێ كراون بهمهرجێ مانهوهیان هاودژ نهبێت لهگهڵ پێداویسته هونهریهكانی رێگایهكه و سهلامهتی هاتوچۆ بهم جۆرهی خوارهوه: أ ـ بهشهكانی ئهو بینایانهی كه له (10) ده مهتر قوڵتر دهست درێژییان نهكردووه، ئهگهر به لابردنیان زیان به ههموو بینایهكه بگهیهنێت. ب ـ كۆڵهكهكانی كارهبا و تهلهفۆن قابلۆكانی میحوهری و هێڵی شهمهندهفهر و كهناڵهكان و دامهزراوهكانی پشتهوهی. ج ـ ئهو بینا و دامهزراوانهی سهر به فهرمانگهكانی دهوڵهت و خانهكانی پهرستش و گۆڕستانهكانن. ههشتهم: دامهزراو و پڕۆژهگهلی وهبهرههمهێن موڵكی ههر كهسێك و لایهنێك بن، له حوكمهكانی بهندی شهشهمی ئهم ماددهیه به دهردهبن و تا تهمهنی رهنێوهێنانیان بهسهر دهچێ، بهمهرجێ هێڵی رهنێوهێنانی تازهیان بۆ زیاد نهكرێت، ئهوانه دوای بهسهرچوونی تهمهنی وهبهرهێنانیان، لهسهر حسابی ئهو لایهنهی كه له نوێ دامهزراوهكه خاوهنیهتی لادهبرێن و هیچ قهرهبوویهكیشیان ناكهوێت. نۆیهم: بیناو دامهزراو و شوێنی دیكهی پێویست بۆ خزمهتگوزاری رێگا گشتییهكان به مۆڵهتی وهزارهت و به ههماههنگی لهگهڵ پارێزگای پهیوهندیدار و بهپێی نهخشهیهك دادهمهزرێت كه ئامادهكراوه یان نهخشهی بۆ دارێژراوه و بهو چۆنیهتییهش كه شوێنهكه دهیخهمڵێنی له ناوهوه یان له دهرهوهی قهدهغهكراوی ئهو رێگایانه و لهسهر وهزارهتیشه رێنمایی تایبهتی بۆ دهربچوێنێت. دهیهم: ناشێ هیچ بینایه، یان دامهزراو، یان هیچ تازه دامهزراوێك یان شاردنهوهی تهندروستی دابمهزرێت كه بهكارهێنانیان مهترسی یان بێزاركردن كاریگهری لهسهر ژینگهی رێگاكهو بهكارهێنهرهكانی ههبێت بههۆی دووكهڵ دهرهاویشتن یان ههڵم یان غاز یان تۆز یان بۆنی زیانبهخش یان شتی لهو جۆره بابهتانهیان لێ بكهوێتهوه، تهنیا لهو جێگایانهدا نهبێت كه بهلای كهمهوه (500) پێنج سهد مهتر له قهدهغهكراوی سنووری ڕێگای هاتوچۆی خێرا و رێگا سهرهكیهكان دوور بن و، رێگاش دهدرێت به خاوهنی پارچه كشتوكاڵیهكان كه خانوویهكی نیشتهجێبوون بۆ خۆیان بهپێی یاسا دروست بكهن، بهمهرجێ پهرژینی دهرهوهی خانووهكه بهلای كهمهوه (25) بیست و پێنج مهتر له سنووری قهدهغهكراوی رێگاكهوه دووربێت و یهكسهریش به ڕێگهكهوه نهبهسترێت، بهڵكو به ڕێگهكانی خزمهتگوزاری هاوتهریبـی رێگا خێرا خۆجێیهكهوه ببهسترێتهوه، یان بهو ڕێگا خۆجێیانهوه ببهسرێتهوه كه له ناوچهكهدا ههن. یازدهیهم: ڕێگای گوندهكان و كشتوكاڵیهكان له حوكمهكانی بهندی دهیهمی ئهم ماددهیه بهدهردهبن، پڕۆژه كشتوكاڵی و كێڵگهكانی پهلهوهر و تروكانی هێلكهو هاوشێوهكانیان نهبێت كه ڕێگه به دامهزراندیان نادرێت لهو جێگایانهدا نهبێت كه مهودای دووریان كهمتر نهبێت له (500) پێنج سهد مهتر له سنووری قهدهغهكراوی ڕێگایهكهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزارهت به بهیاننامهیهك ئهمانهی خوارهوه دهردهچووێنێ و له رۆژنامهی فهرمیدا بڵاودهكرێنهوه: یهكهم: قهدهغهكراوهكانی رێگا گشیتیه خێراكان و سهرهكی و لاوهكی و لادییهكان و ئهوانی دیكه جگه لهو بهشانهی كه بهناو چوارچێوهی شارهوانییهكان دهڕوات كه دیاری كردنیان بهر نهخشهی بنهڕهتی ههر یهك له خۆیان دهكهوێت. دووهم: قهدهغهكراوهكانی ئهو پردانهی كه ناشێ كارگهری له بێژنگدانیان تێدا دابنرێت یان كارگهی بهرد ههڵكهندیان تێدا دابمهزرێت یان گۆڕانكاریهكی وهها له ئاڕاستهی رووبارهكهدا بكرێت كه ببێته هۆی زیانگهیاندن به پایهكانی پردهكه یان بهجێگه نزیكهكانی. سێیهم: قهدهغهكراوهكانی ڕێگا یهكتر بڕهكان و تونێل و شوێنی پهڕینهوهكان، ئهگهر ههبوون.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: وهزارهت بۆی ههیه لهكاتی پێویستدا دهست بهسهر ههر زهویهك یان باخێك یان ههر بهشێكیدا بهشێوهیهكی كاتی بگرێـت بۆ مهبهستی جێبهجێكردنی پڕۆژهگهلی رێگای گشتی و پرد، بۆ ماوهیهك كه له ماوهی تهواوكردنی پڕۆژهكه نهترازێت، بۆ ئهوهش كرێ دهدات پاش ئهوهی خاوهنهكهی به ماوهیهك ئاگادار دهكرێتهوه كه له (30) رۆژ كهمتر نهبێت. دووهم: ئهو لیژنهیهی كه له بهندی (دووهم)ی ماددهی (چوارهم)ی ئهم یاسایهدا دهقهكهی هاتووه، كرێی ساڵانه یان مانگانهی ئهو عیقاره دیار دهكات كه بڕیار دراوه بهشێوهیهكی كاتیی دهستی بهسهردا بگیردرێت و، كۆنووسێكیشی لهگهڵدا رێكدهخات، باره ههنووكهییهكهی لهگهڵ پاشكۆكانی تێدا دهچهسپێنێت. سێیهم: پێویسته لهسهر وهزارهت ئهو عیقارهی دهستی بهسهردا گیراوه بۆ خاوهنهكهی دوای تهواوكردنی پڕۆژهكه بگهڕێنێتهوه، به گوێرهی ئهو حاڵهتهی كه له كۆنووسی دهست بهسهردا گرتنهكهدا جێگیر كراوه و پاش خهمڵاندنی ههمان لیژنه قهرهبووی ئهو زیانانهش دهكرێتهوهكه تووشی عهقارهكه هاتووه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: وهزارهت له ماوهی (180) سهد و ههشتا رۆژدا له رۆژی دهست بهسهرداگرتنهكهوه دهست به موڵك كردنی ئهو زهویانه دهكات كه له مادده (4)ی ئهم یاسایه دهقنووس كراون، ئهمهش بهپێی حوكمهكانی یاسای به موڵك كردن ژماره (12)ی ساڵی 1981 و ههمواركراوهكانی و، بههاكهشی لهو رۆژهوه دهخهمڵێندرێ كه نیشانهی ههڵسوكهوت نهكردنی لهسهر دانراوه یان لهو رۆژهوه كه داوای به موڵك كردنی كراوه یان كامهیان باشتر بێت بۆ ئهو كهسهی كه بهناوی دهكرێت. دووهم: له حاڵهتێكدا كه نهكرا ناونیشانی خاوهن پهیوهندی به زهویهكان و پاشكۆكانییهوه وهربگیرێت ئهوا ژمارهی پارچهكان لهو كهرتانه بهلای كهمهوه دوو جاران له رۆژنامهیهكی رۆژانه رادهگهیهندرێ و (90) نهود رۆژیش مۆڵهت به پهیوهندیدارهكان دهدرێت ئهگهر له ناوهوهی ههرێم دابن و (180) سهد و ههشتا رۆژیش بهو كهسانه دهدرێت كه له دهرهوهی ههرێمدا بن بۆ سهردان و چهسپاندنی مافهكانیان و به تێپهڕبوونی ماوهی ناوبراویش پارچه زهویهكان به موڵكراو دادهنرێن. سێیهم: بهبێ بهرامبهر ئهو چواریهكه یاساییهی كه دهقهكهی له یاسای موڵكداركردندا هاتووه، وهرگیردرێت ئهمهش بهپێێ ئهو حوكمانهی كه دهقنووس كراون و ئهم حوكمهش بهسهر ههموو ئهو زهویانه جێبهجێ دهكرێت حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه بهبێ ئهوهی گوێ بدرێته رهگهز و جۆر و جێگا و، ئهو یاسایهش كه موڵكداریهكهی پێكراوه ئهگهر چوار یهكه یاسایهكه پێشتر بهههر هۆیهك بێت وهرنهگیرابێت. چوارهم: زهویه قهدهغهكراوهكانی رێگا گشتیهكان كه بهناوی وهزارهتی داراییهوه بهموڵك كراون، تۆمار دهكرێن و تایبهت دهبن به وهزارهته وه تۆمارهكانی عیقاریی ئهو زهویانهش ههموار دهكرێن كه بهر له كارپێكردنی ئهم یاسایه به موڵككردنیان تهواو بووه. پێنجهم: له حاڵهتێكدا ئهگهر وهزارهت پێویستی بهههر رووبهره زهوییهك نهما كه دهقهكهی لهبهندی (چوارهم) ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، ئهوا خاوهنداریهتییهكهی بۆ سهرۆكایهتی شارهوانییهكان یان بۆ بهڕێوهبهرایهتیی شارهوانییه تایبهتمهندهكان، بهبێ بهرامبهر دهگهڕێتهوه ئهگهر كهوتبووه چوارهچێوهی سنوورهكهیهوه و دهستیشی لهسهر ههڵدهگیرێت و دهدرێتهوه به وهزارهتی دارایی ئهگهر كهوتبووه دهرهوهی ئهو سنوورانهوه. شهشهم: وهزارهت لهجیاتی فهرمانگه فهرمیهكانی ههرێم، سهرپهرشتیی ئهو زهویانه دهكات كه حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه و، بههاو دهنگیش لهگهڵ یهكه كارگێریهكاندا دهست درێژی لهسهر لادهبات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: وهزارهت داوا دهكات: (نیشانهی دهستكاری نهكردن لهسهر ئهو زهوییانه له تۆمارهكانی عهقاریدا دابنرێت كه حوكمهمانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه، ئهمهش بۆ ماوهیهك كه له یهك ساڵ زیاتر نهبێت له رۆژی دانانی نیشانهكهوه. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه دهست بهسهر ئهو زهویانهدا بگرێت كه دهقهكانیان له بهندی یهكهمی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوانهی كهوتوونهته دهرهوهی سنووری شارهوانییهكان، ئهمهش دوای خهمڵاندنی بههای پاشكۆكانی له دامهزراو چێنراو و زهرعهتهكان لهلایهن لیژنهیهكهوه كه بهسهرۆكایهتی سهرۆكی یهكهی كارگێڕی و ئهندامیهتی نوێنهری وهزارهت و نوێنهری تۆماری خانووبهره و نوێنهری كشتوكاڵ و نوێنهری یهكێتی جوتیاران و نوێنهری وهزارهتی دارایی و نوێنهری بهڕێوهبهرایهتی خانووبهرهی دهوڵهت له پارێزگا یان له یهكهی كارگێڕی و خاوهن زهوی یان ئهوهی نوێنهرایهتی دهكات و، لیژنهش بۆی ههیه بۆ مهبهستی ناوبراو پهنا بۆ شارهزایهك یان زیاتر ببات. سێیهم: ئهو لیژنهیهی كه دهقهكهی له بهندی (دووهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، بنهماكانی ئهو خهمڵاندنه پێڕۆ دهكات كه له یاسای به موڵككردنی ژماره (12)ی ساڵی 1981 و ههموارهكانیدا هاتووه. چوارهم: وهزارهت و ههر كهسێكیش كه پێوهندیی ههبێت به پاشكۆكانی ئهو زهویهوه كه بهپێی حوكمهكانی بهندی (دووهم)ی ئهم ماددهیه خهمڵێندراوه، بۆیان ههیه له ماوهی (15) رۆژدا له رۆژی پێڕاگهیاندنهوه لهبهردهمی دادگای بهرایی تایبهتمهند به جێگای عیقارهكه ناڕهزایی لهسهر كۆنووسی خهمڵاندنهكه دهرببڕن، دادگاش لهماوهی (15) رۆژدا سهیری ناڕهزاییهكه دهكات و بڕیارهكهشی بهر تانه لێدان دهكهوێت لهلایهن سهرۆكایهتی دادگای تێههڵچوونهوه وه به سیفهتی پێداچوونهوهی.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: برگهی، أ-2 له ماددهی بیستی یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (2- پێشكهشكردنی پێشنیاز بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكاكه).
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: یهكهم: شوفێر یان خاوهن ئهو ئۆتۆمبێلهی كه سهرپێچی له كێشانهكانی سهنگه میحوهریهكان دهكات به غهرامهیهكی دارایی سزا دهدرێت، بهم شێوهیهی خوارهوه. 1. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (5000) پێنج ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا دهگاته یهك تهن. 2. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (10000) ده ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا چوار تهن. 3. له ههر بارێكی زیاده (15000) پازده ههزار دینار له ههر (100) سهد كیلۆ غرام غهرامه دهكرێت ئهگهر باره زیادهكهی له چوار تهن زیاتر بێت تا دهگاته ههشت تهن لهو باره زیادهیه. دووهم: ئهو ئۆتۆمبێلهی سهرپێچی له كێشانی قورساییه میحوهریهكان دهكات دهستی بهسهردا دهگیرێت تا ئهو كاتهی باره زیادهكهی بهتاڵ دهكرێت و بۆ دهرهوهی وێستگهی كێشانهكه لهسهر مهسرهفی سهرپێچیكارهكه دهگوازرێتهوئهگهر بارهكهی لهو سنووره بترازێت كه له بهندی سێیهمی بڕگهی (یهكهم)ی ئهم ماددهیهی سهرهوهدا هاتووه. سێیهم: كرێی زهویانه به بڕی (20000) بیست ههزار دینار لهههر شهوێ وهرگرتدراوه كه ئۆتۆمبێلهكه بهدهست بهسهردا گیراوی له گۆڕهپانی دهست بهسهردا گرتنهكهدا دهمێنێتهوه و، ئهوهش له رۆژی سهرپێچ كردنهكهوهیه.
ماددهی دوزادهیهم:
ماددهی دوزادهیهم: به غهرامهیهك سزا دهدرێت كهمتر نهبێت له (300000)سێ سهد ههزار دینار و، زیاتر نهبێت له (750000) حهوت سهد و پهنجا ههزار دینار، ههركهسێك: یهكهم: دهست درێژی كرده سهر قهدهغهكراوی رێگا گشتییهكان به ههڵكهندن یان بهكارهێنان بهبێ مۆڵهت یان بیناكردنی كاتی یان ههمیشهیی سهرهرای ئهوهش خهرجییهكانی دهست درێژیهكهش لادهدات. دووهم: بووبێته هۆی پهكخستنی هاتوچۆ لهسهر رێگا گشتیهكان لهدهرهوهی سنووری شارهوانییهكان. سێیهم: نیشانهیهكی هاتوچۆ یان زیاتری ههڵكێشابێت، یان پهرژینی سهلامهتی لادابێت، یان تهلبهندی لادابێت، یان ئاوباره و، پردهكانی شێواندبێت، یان زیانی پێگهیاندبن، یان جێگهكانی، یان ئاڕاستهكانی گۆڕیبن. چوارهم: كارگهرانی وهزارهت یان ئهو لایهنهی كه گرێبهستی لهگهڵدا مۆركراوه له ئهنجامدانی ئهركهكانیان قهدهغه كرد بێت یان بهربهستی بۆ دانابن. پێنجهم: 1. سهرپێچی له حوكمهكانی ماددهی (8)ههشتهمی ئهم یاسایهدا كردبێت. 2. سهرپێچی له حوكمهكانی ئهو ڕێنماییانه یان لهو بهیاننامانه كردبێت كه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهرچووبن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم : ههر دهقێك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ، كاری پێ ناكرێت.