المواد القانونية

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا، ده‌خرێته‌ كار.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوه‌ و ده‌سته‌واژانه‌ی دادێن واتاكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: 1- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان- عیراق. 2- وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم. 3- وه‌زیر: وه‌زیری كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم. 4- ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی چاودێری و شیاندنی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له‌ هه‌رێمدا. 5- خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت: هه‌ر كه‌سێك تووشی ناتواناییه‌كی یان به‌شه‌كیی جه‌سته‌یی یان ناجه‌سته‌یی و به‌ شێوه‌یه‌كی نه‌گۆڕبێت، له‌ هه‌ر یه‌ك له‌ هه‌سته‌كانی یان تواناكانی جه‌سته‌یی یان ده‌روونی یان عه‌قڵی به‌ راده‌ی ئه‌وه‌ی رێ له‌ كاری وه‌زیفیی ئه‌ندامێك یان زیاتر له‌ ئه‌ندامێكی جه‌سته‌ی بگرێت، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ مایه‌ی رێگرتن له‌ وه‌ده‌ستهێنانی پێداویستییه‌كانی ئاساییانه‌ی ژیانی. 6- كه‌مئه‌ندام: هه‌ر خاوه‌ن پێداویستیێكی تایبه‌ت تووشی په‌ككه‌وتنی جه‌سته‌یی به‌شێوه‌یه‌كی هه‌میشه‌ییه‌ یان هه‌مه‌كی، یان به‌شه‌كیی جه‌سته‌یی یان ناجه‌سته‌یی و به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام هاتبـێ. 7- پسووله‌ی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت: ئه‌و پسووله‌ تایبه‌ته‌یه‌ كه‌ كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت پێناسه‌ ده‌كات و وه‌زاره‌ت ده‌ریده‌كات، و رێ به‌ هه‌ڵگری ده‌دات سوود له‌و ماف و ئیمتیازاتانه‌ وه‌ربگرێت كه‌ یاسا و رێسا و رێنماییه‌كان ده‌یبه‌خشن. 8- شیاندن: كۆی ئه‌و خزمه‌تگوزارییه‌ پزیشكی و په‌روه‌رده‌یی و فێركردن و كۆمه‌ڵایه‌تی و پیشه‌یی و ده‌روونییه‌ و دابینكردنی ئامرازه‌كانه‌ بۆ ئاسانكردنی پێگه‌یشتنی به‌ مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت بتوانن ژیانی خۆیان بگوزه‌رێنن و یارمه‌تییان بدرێت بۆ تێكه‌ڵ بوون له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵدا. 9- بنكه‌كانی شیاندن: ئه‌و بنكانه‌ن كه‌ دووباره‌ شیاندن به‌ كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت ده‌ده‌ن و پاڵپشتی له‌ پرۆگرامه‌كانی شیاندن و تێكه‌ڵ كردنیان له‌ نێو كۆمه‌ڵدا ده‌كه‌ن. 10- بنكه‌كانی حه‌واندنه‌وه‌: ئه‌و بنكانه‌ن كه‌ كه‌م ئه‌ندامان ده‌حه‌وێننه‌وه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن كه‌س و كاریانه‌وه‌ به‌خێو ناكرێن و ئه‌وانیش پێویستییان به‌ چاودێری و بایه‌خ پێدان هه‌یه‌ و رۆڵی دووباره‌ شیاندنه‌وه‌ ده‌گرنه‌ ئه‌ستۆ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نێك بۆ چاودێری و شیاندنی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت له‌ هه‌رێمدا داده‌مه‌زرێت و وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات و هه‌ر یه‌ك له‌مانه‌ ده‌بنه‌ ئه‌ندامی. یه‌كه‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی چاودێری و، په‌ره‌پێدانی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا. دووه‌م: نوێنه‌ری ئه‌م وه‌زاره‌تانه‌ی دادێن به‌ مه‌رجێك پله‌یان له‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێت: 1- خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی. 2- په‌روه‌رده‌. 3- ته‌ندروستی. 4- رۆشنبیری و لاوان. سێیه‌م: نوێنه‌رێكی كۆمه‌ڵه‌ی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت. چواره‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ بانگهێشتی هه‌ر شاره‌زایه‌ك له‌ ناوه‌وه‌ یان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌ت بكات بۆ به‌شداری كردنی له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ندا. پێنجه‌م: فه‌رمانبه‌رێك كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنابێ ئه‌ركی رێكخستن و به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان- عێراق . دووه‌م:وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی كشتوكاڵی هه‌رێمی كوردستان. سێیه‌م: وه‌زیر : وه‌زیری كشتوكاڵ. چواره‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت : بریكاری وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاری وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی سی

مادده‌ی سی: 1. پزیشكی ددان، له‌ماوه‌ی حه‌پس و سجن و ده‌سبه‌سه‌ربوونیدا، پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ. 2. پزیشكی ددان، ئه‌گه‌ر به‌ جه‌ریمه‌یه‌كی ئابڕووبه‌ر، په‌یوه‌ندی به‌پیشه‌كه‌یه‌وه‌ هه‌بێ حوكم بدرىَ، ئه‌وه‌، ئیدی پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ. 3. ئه‌گه‌ر هاتو پزیشكی ددان جارێكی تریش به‌ جه‌ریمه‌ی په‌یوه‌ندیدار به‌ پیشه‌كه‌یه‌وه‌ حوكمی به‌سه‌ردا درایه‌وه‌، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، ناشێ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌، مه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌پێی پیرۆو به‌پێی ئه‌و رێنماییانه‌ش كه‌ له‌سه‌ر پێڕۆكه‌ ده‌ رهێنراون مرافه‌قه‌تی نوێی بداتێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: كاركردن به‌ مادده‌ی (2) له‌ یاسای باجی خانووبه‌ره‌ی ژماره‌ (162)ی ساڵی 1959 ده‌وه‌ستێنری و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 1. ڕێژه‌ی (10%) له‌ ده‌ستكه‌وتی ساڵانه‌ی هه‌ر خانووبه‌ره‌یه‌ك وه‌ك خه‌رجی پاراستن وچاككردنه‌وه‌ پێش حیسیب كردنی باجه‌كه‌ داده‌شكێنرێ . 2. باجێكی سه‌ره‌كی كه‌ چه‌ندییه‌كه‌ی (10%) یه‌ له‌ ده‌ستكه‌وتی ساڵانه‌ی هه‌موو خانووبه‌ره‌كان فه‌رز ده‌كرێ و وه‌رده‌گیرێ دوای داشكاندنی ئه‌وه‌ی له‌ بڕگه‌(1)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌. دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك ده‌خرێته‌ پاڵ مادده‌(4) له‌ یاسای باجی خانووبه‌ره‌ی ژماره‌(162)ی ساڵی 1959، بڕگه‌ی (3) دووباره‌: (3)دووباره‌- ته‌لاری نیشته‌جێ بوون و بازرگانی كه‌ به‌ زیاتر له‌ سێ نهۆم دروست ده‌كرێن جگه‌ له‌ (ژێرزه‌مین) له‌ باجی سه‌ره‌كی بۆ ماوه‌ی حه‌وت سالأ له‌ مێژووی ته‌واوبوونی دروستكردنیه‌وه‌ كه‌ لێژنه‌ی خه‌مڵاندن دایده‌نێ ده‌بوردرێن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: كار به‌هیچ ده‌قێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: كاركردن به‌بڕگه‌ (10/ج) له‌ مادده‌ (1)ی یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌ (113)ی ساڵی 1982 ی هه‌مواركراو له‌ هه‌رێمی كوردستان راده‌گیرێ. دووه‌م: ده‌سته‌واژه‌ی (له‌غه‌یری وڵاته‌ عه‌ره‌بیه‌كان) له‌ بڕگه‌ (10/د) له‌ یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌(113)ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو لاده‌برێ. سێیه‌م: ئه‌م بڕگه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌ (1) له‌ یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌ (113) ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو و ده‌بێته‌ بڕگه‌ (10/ج) بۆی:ـ بڕگه‌(10/ج): ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی له‌ رۆڵه‌كانی هه‌رێمی كوردستانن و له‌ ده‌ره‌وه‌ی عیراق نیشته‌جێن، وه‌ك نیشته‌جێكان بۆ مه‌به‌ستی پیاده‌كردنی ئه‌ م یاسایه‌ حسێب ده‌كرێن.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: مادده‌(2) له‌ یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌(5)ی ساڵی 1999 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌. دووه‌م:مادده‌ی(3)له‌ بڕیاری ژماره‌(219)ی ساڵی 2001 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌. سێیه‌م: بڕگه‌كانی7.6))له‌ بڕیاری ژماره‌ (294)ی ساڵی 1999 هه‌ڵده‌وه‌شێنه‌وه‌. چواره‌م: كاركردن به‌ بڕگه‌(2) له‌ مادده‌(13)له‌ یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌(113)ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو له‌ هه‌رێمی كوردستان راده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی له‌جێ داده‌نرێ: باجی ده‌رامه‌ت ده‌خرێته‌ سه‌ر موكه‌لله‌ف له‌ بڕی هه‌ر ساڵێكی ته‌قدیری به‌پێی ئه‌م رێژانه‌ی خواره‌وه‌: 1-ده‌رامه‌تی تاكی نیشته‌جێ دوای پێدانی ئه‌م لێبورده‌ یاساییانه‌ی خواره‌وه‌: أ-3% تا ده‌گاته‌ دوو ملیۆن دینار. ب-5% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ دوو ملیۆن دینار پتره‌ تا ده‌گاته‌ چوار ملیۆن دینار. ج-10% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ 4 چوار ملیۆن دینار پتره‌ تا ده‌گاته‌ شه‌ش ملیۆن دینار. د-15% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ 6 شه‌ش ملیۆن دینار پتره‌. 2-ده‌رامه‌تی كه‌سی نا نیشته‌جێ هه‌مان رێژه‌كانی نیشته‌جێ یه‌، بێ ئه‌وه‌ی ئه‌و لێبوردنه‌و یاسایانه‌ بیگرێته‌وه‌. 3-باج به‌ ڕێژه‌یه‌كی چه‌سپاو كه‌ بڕه‌كه‌ی (15%)یه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر قازانجی هه‌موو كۆمپانیا كاراكان له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ كۆمپانیا تاك و ساده‌كانیشه‌وه‌. 4-باج به‌ ڕێژه‌ی 5% له‌سه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی له‌ 700000 حه‌وت سه‌د هه‌زار دینار زیاتره‌ له‌ مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم وه‌رده‌گیرێ بۆ هه‌موو پله‌كانی فه‌رمانبه‌ریه‌تی وكه‌رتی تایبه‌تی تۆماركراو به‌ فه‌رمی وخاوه‌ن پایه‌و پله‌ فه‌رمانبه‌رییه‌ تایبه‌تیه‌كان

مادده‌ی بیست ودوو

مادده‌ی بیست ودوو: یه‌كه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی لق له‌ پێنج ئه‌ندام ودوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت، شه‌شیان ماوه‌یه‌ك پیشه‌گوزارییان كردبێ له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ، هه‌رچی حه‌وته‌میانه‌، ئه‌وه‌، ده‌شێ خزمه‌تی له‌ پێنج ساڵ كه‌متربێ. 2. ئه‌ندامی لق، مه‌رجه‌ خه‌ڵكی هه‌رێم بێ و، له‌ هه‌رێمیش دانیشتبێ. 3. سه‌رۆكی لق ونوێنه‌ره‌كه‌شی، له‌ ئه‌ندامانی لقه‌كه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. دووه‌م: لق ئه‌م ئه‌ركه‌ تایبه‌تانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1. به‌ركارخستنی پلانی كار، كه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی هه‌یئه‌ی گشتیدا بڕیاری له‌سه‌ر دراوه‌، هه‌روه‌ها به‌ر كارخستنی رێنماییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. كۆشش بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌و ئاقاری پیشه‌كه‌. 3. به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری دارایی. 4. ئه‌و فرمانه‌ تایبه‌تانه‌ كه‌ نه‌قیب یان ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پێی ده‌سپێرێ. 5. دامه‌زراندنی به‌رده‌ستانی لق ودیاریكردنی كرێیه‌كانیان، پاش ته‌سدیقكردنی له‌ لایه‌ن سه‌ندیكاوه‌. 6. به‌ ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا كه‌سێ داده‌نێ نوێنه‌رایه‌تیی لق له‌ دایه‌ره‌ فه‌رمیه‌كاندا بكات.

یەكەم

یەكەم: ئەو كوشتار و كۆمەڵكوژیەی (جینۆساید) دەرهەق بە ئێزدییەكان لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم لەلایەن ڕێكخراوی تیرۆرستی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام ناسراو بە (داعش) ئەنجام درا خەسڵەتی تاوانەكانی جینۆساید و تاوانەكانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانەكانی جەنگ لە خۆ دەگرن كە تاوانی نێودەوڵەتین و، دەسەڵاتە دەستورییەكانی كۆماری عێراقی فیدراڵ بەرپرسیاریەتی قەرەبووكردنەوە و دابینكردنی ماف و ئیمتیازاتی قوربانیان و ئاوەدانكردنەوەی ناوچەكە لە ئەستۆ دەگرن.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: بۆ پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ مئه‌ندام مووچه‌یه‌كی خانه‌نشینی خه‌رج ده‌كرێ كه‌ به‌ قه‌ده‌ر دوامووچه‌ و ده‌رماڵه‌كانی بێت كه‌ له‌كاتی خزمه‌تكردنیدا وه‌ریده‌گرت، هه‌روه‌ها ده‌رماڵه‌ی كه‌مئه‌ندامیه‌كه‌شی به‌پێی پله‌ی په‌ككه‌تنه‌كه‌ی بۆ خه‌رج ده‌كرێ. دووه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) كه‌ له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا تووشی كه‌مئه‌ندامی بووبێ وپله‌ی په‌ككه‌وته‌ییه‌كه‌ی گه‌یشتبێته‌(50%)و به‌ره‌وهه‌وراز، پایه‌یه‌كی به‌رزتری پێده‌درێ و مووچه‌ی خانه‌نشینیه‌كه‌ی له‌سه‌ر بنچینه‌ی پایه‌ی نوێی بۆ خه‌رج ده‌كرێ، له‌گه‌لأ خه‌رج كردنی پاداشتی تایبه‌ت به‌ رێزلێنانه‌كه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی ئه‌و قاره‌مانیه‌تیانه‌دا له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا نواندوویه‌تی. سێیه‌م: پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ به‌ رێژه‌ی(100%)تووشی كه‌مئه‌ندامی بووه‌ له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا، دوو پایه‌ی به‌رزتری پێده‌درێ و مووچه‌و ده‌رماڵه‌ تایبه‌تیه‌كان به‌ ڕێزلێنانی سه‌باره‌ت به‌ نواندنی قاره‌مانیه‌تیه‌كانی له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا بۆ خه‌رج ده‌كرێ. چواره‌م: هه‌موو ئه‌و پارانه‌ی كه‌ له‌دوا مووچه‌ی له‌ ماوه‌ی هه‌ژده‌ مانگ وه‌ری ده‌گرت وه‌ك پاداشت بۆ یه‌كجار بۆی خه‌رج ده‌كرێ. پێنجه‌م: ئه‌و پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) ـه‌ كه‌مئه‌ندامه‌ی كه‌ بڕگه‌ی (دووه‌م)له‌ مادده‌ی (دووه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌، ده‌رماڵه‌ی كه‌مئه‌ندامی به‌ رێژه‌ی (50%)ی هه‌موو مووچه‌كه‌ی بۆ خه‌رج ده‌كرێ.

ماده‌ی یه‌كه‌م

ماده‌ی یه‌كه‌م: سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم دیوانێكی ده‌بێت به‌ناوی (دیوانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان) كه‌ خاوه‌ن كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌ویه‌و ئه‌م ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌:یه‌كه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی فه‌رمانگه‌كانی دیوان.دووه‌م: رێكخستنی په‌یوه‌ندی له‌نێوان سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم وسه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان- عیراق وسه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان- عیراق.سێیه‌م: رێكخستنی په‌یوه‌ندی له‌نێوان سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵاته‌كانی عیراقی فیدراڵ.چواره‌م: رێكخستنی چالاكی و په‌یوه‌ندییه‌كانی سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان.

ماده‌ی دووه‌م

ماده‌ی دووه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێم به‌ پله‌ی وه‌زیر سه‌رۆكی دیوانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم داده‌مه‌زرێنێت.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ تووشی كه‌مئه‌ندامیه‌كی هه‌میشه‌یی بووه‌ له‌م دووباره‌دا خانه‌نشین ده‌كرێ:- یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی كه‌یشته‌(50%)و به‌ره‌وسه‌ر، به‌پێی راپۆرتێكی پزیشكی كه‌ له‌ لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌ت ده‌رچووبێت. دووه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌ دیاره‌كانی (له‌لایه‌نی ئۆرگانی و فرمانی)له‌ ده‌ستدابێ جا پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی هه‌رچه‌نده‌ بێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: پێشمه‌رگه‌ (زێزِه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌مئه‌ندام كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ به‌ شه‌هید تۆمار ده‌كرێت ئه‌گه‌ر كۆچی دوایی كردو به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر له‌ ئه‌نجامی شه‌ڕدا تووشی په‌ككه‌وته‌یی بوو بوو، ئه‌وا دۆسیه‌كه‌ی بۆ وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هیدو ئه‌نفالكراوه‌كان ده‌نێردرێ و بۆ پاشه‌نشینه‌كانی مووچه‌و ده‌رماڵه‌كانی خه‌رج ده‌كرێ، هه‌روه‌ها ده‌رماڵه‌ی تایبه‌ت به‌ ئه‌ندام له‌ ده‌ست دراوانیشی پێده‌درێ هه‌روه‌ك چۆن پێش كۆچی دوایی وه‌ریده‌گرت. دووه‌م: ئه‌گه‌ر له‌ كاتی خزمه‌تكردنی یان به‌ هۆیه‌وه‌ تووشی په‌ككه‌وته‌یی بوو، ئه‌وا دۆسیه‌كه‌ی ده‌نێردرێ بۆ وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هیدو ئه‌نفالكراوه‌كان و مووچه‌و ده‌رماڵه‌كانیشی بۆ پاشه‌نشینه‌كانی خه‌رج ده‌كرێن كه‌ پێش كۆچی دوایی وه‌ری ده‌گرت.

مادده‌ی سی و سێیه‌م:

مادده‌ی سی و سێیه‌م: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تی بێ سه‌رو شوێن بوون و ده‌ستبه‌سه‌ر كردنی پێشمه‌رگه‌، مووچه‌كه‌ی به‌ ته‌واوی بۆ میراتگرانی شه‌رعی خه‌رج ده‌كرێ تا گه‌ڕانه‌وه‌ی یان ساغبوونه‌وه‌ی مردنی. دووه‌م: مافه‌كانی خانه‌نشینی ده‌درێته‌ پاشینه‌ی پێشمه‌رگه‌ی بێ سه‌رو شوێن یا ده‌ستبه‌سه‌ركراو له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌: أ-له‌ رۆژی ساغبوونه‌وه‌ی مردنی. ب-دوای تێپه‌ڕبوونی (2)دوو ساڵ به‌سه‌ر بێ سه‌رو شوێن بوونی یا ده‌ستبه‌سه‌ر كردنی ئه‌گه‌ر مردنه‌كه‌ی ساغ بووه‌وه‌. ج-ئه‌وانه‌ی بڕگه‌كانی (أ، ب)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ به‌ شه‌هید داده‌نرێن و ده‌خرێنه‌ سه‌ر وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوه‌كان. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر سه‌لمێنرا بێ سه‌رو شوێن بوون و ده‌ستبه‌سه‌ر كردنی پێشمه‌رگه‌ به‌هۆی كه‌مته‌رخه‌می خۆی یا پابه‌ند نه‌بوونی به‌ پره‌نسیپه‌كانی پێشمه‌رگه‌وه‌ بووبێ، ئه‌وا خانه‌نشین ده‌كرێ و رێكاری یاسایی ده‌رهه‌ق وه‌رده‌گیرێ. چواره‌م: ماوه‌ی بێ سه‌روشوێنه‌كه‌ی یا ده‌ستبه‌سه‌رهكه‌ی به‌ خزمه‌ت بۆی ده‌ژمێردرێ، به‌ ده‌ر له‌وه‌ی له‌ بڕگه‌(سێیه‌می)ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة