أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهنجومهنی كوردستانی ههوڵی ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆڕ دهدات به هاوكاری كردنی لهگهڵ وهزارهتی تهندروستی له لقه جیاوازهكانی پزیشكی و فهراههمكردنی پێداویستیه پێویستیهكان بهپێی نوێترین شێواز و داهێنانی زانستی.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم : راگری كولێج یا پهیمانگا:ـ یهكهم: ئهوهی به ڕاگری كۆلێژ دادهمهزرێ دهبێ خاوهنی بڕوانامهی دوكتۆرا بێ و بهلانی كهم به پایهی پروفیسۆری یاریدهدهر بێ و خزمهتی زانكۆیی له (10) ده سالأ كهمتر نهبێت و به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بۆ ماوهی چوار سالأ و لهسهر پێشنیازی سهرۆكی زانكۆوه دادهمهزرێ. دووهم: ئهوهی به راگری پهیمانگا دادهمهزرێ دهبێ بهلانی كهم بڕوانامهی ماستهری ههبێ به پلهی مامۆستا (مدرس) بێ و خزمهتی زانكۆیی له (10) سالأ كهمتر نهبێ و به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بۆ ماوهی چوار و لهسهر پێشنیازی سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ. سێیهم: ڕاگر، یارمهتیدهرێكی بۆ كاروباری كاگێڕیی و قوتابیان دهبێ، به مهرجێك دهبێ به پلهیهكی زانستی بێ له مامۆستا (مدرس) كهمتر نهبێ و بهبڕیاری سهرۆكی دهسته و لهسهر راسپاردهی ڕاگر دادهمهزرێ و دهشكرێ ههر كاتی پێویستی كرد یارمهتیدهرێكی دیكهی بۆ زیاد بكرێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم : یهكهم : له ههریهك له سهنتهری وهزارهت و دهزگاكانیدا سندووقێك بۆ خوێندنی باڵا دادهمهزرێ و خاوهن كهسایهتی مهعنهوی دهبێ (سهر به خۆیی دارایی وكارگێریی وشیاوی یاسایی) و داهاتهكانی لهمانه پێكدێن. 1. رێژهی (10%) له قازانجهكان: 2. خوێندنی ئێواران. 3. نوسینگهكانی خزمهتگوزاری زانستی و راوێژكاریی. 4. كرێی پشكنینهكانی تاقیگهیی و توێژینهوه زانستیهكان. 5. ئهو رهسمانهی كه له زانكۆ و كۆلێجه و پهیمانگا نا حكومیهكان وهردهگیرێن. 6. بهخشین و بهخشش و پیتاك و وهقف كردن و باربوو (ئیكتیتاب) به پێی یاساكارییه پهیڕهو كراوهكان. 1. زانكۆی سهلاحهدین/ ههولێر. دووهم : ئهو داهاتانهی كه بهدهست دێن بهڕێژهی(50%) بۆ مهبهستهكانی هاندانی كارمهندان خهرج دهكرێ و ئهوهی دهمێنێتهوهش بۆ مهبهستی چاككردن (صیانه) و چارهسهركردنی خنكاندنهكانی تایبهت به پرۆسهی خوێندن و پهرهسهندنهكان له وهزارهتدا تهرخان دهكرێ. سێیهم : بهڕێوهبردنی سندووقهكه ئهنجومهنێك دهیگرێته ئهستۆ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم : یهكهم: وهزیر : سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسه له كارهكانی و ئاراستهكردنی سیاسهتهكانی و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی و، لهوهوه ههموو بڕیار و فهرمان و رێنماییهك دهردهچن له بارهی ههر شتێكی پهیوهندیی به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و دهستهڵات و ههموو كاروبارێكی هونهریی و دارایی وكارگێڕی و رێكخستنهوه ههبێ به پێی حوكمهكانی یاسا و بهرپرسیشه له بهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهو ناوهی ئهندامێكی هاوكاره تێیدا و بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی بدات به بریكاری وهزارهت یان بهڕێوه بهرهگشتیهكان یاخود ئهوهی به شیاوی دهزانێ له وهزارهتدا و به شێوهیهكی تایبهتیش ئهم دهستهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: 1. پێشنیازكردنی كردنهوهی زانكۆ و دهستهكان لهسهر راسپاردهی ئهنجومهن. 2. پێشنیازكردنی دامهزراندنی بریكاری وهزارهت و سهرۆكهكانی زانكۆ ودهستهكان و راوێژكاران و بهڕێوهبهره گشتیهكان و بهرزكردنهوهیان بۆ سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران. 3. پێشنیازكردنی دامهزراندنی راگر و یاریدهدهرهكانی سهرۆكی زانكۆكان و دهستهكان لهسهر داوای سهرۆكی زانكۆ یاخود دهسته و بهرزكردنهوهیان بۆ سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران. 4. پێدانی مۆڵهتی دامهزراندنی زانكۆ و كۆلێج و پهیمانگا بهرزهكان و سهنتهرهكانی توێژینهوهی زانستی نا حكوومی به پێی یاسا و رێنمایی و بهرزهفتهكان. 5. ئامادهكردنی راپۆرتی ساڵانه له بارهی خوێندنی باڵا له ههرێم و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی وهزیران. 6. پێشكهش كردنی پرۆژهی بودجهی ساڵانهی وهزارهت و پێكهاته و دهزگاكانی به ئهنجومهنی وهزیران. 7. خهرج كردنی كرێ و دهرماڵه و قهرهبووكردنهوه و پێدانی و یاداشت به كارمهندانی وهزارهت و غهیری كارمهندانی لهوانهی كه خزمهتگوزاری پێشكهش به وهزارهت دهكهن به پێی ئهم یاسایه. 8. راگرتنی خوێندن له زانكۆكان یا كۆلێجهكان یاخود پهیمانگا حكومی و ئههلیهكان بۆ ماوهیهك له ده رۆژ زیاتر نهبێ. 9. پهسندكردنی كۆنووسی ئهنجومهنهكانی زانكۆ و دهسته حكومیهكان و ئاگاداربوون له كۆنووسی دانیشتهكانی زانۆ نا حكومیهكان. 10. بهدواداچوونی پلانه پێویستهكان بۆ پهرهپێدانی بهرنامهكان و هاندانی بزووتنهوهی توێژینهوهی زانستی و دانان و وهرگێڕان له دهزگاكانی خوێندنی باڵادا. 11. ئهندامانی دهستهی دهرس و تنهوه له سهنتهری وهزارهت دهرماڵهی دهسپهرژاوی زانكۆ دهیانگرێتهوه. 12. رهزامهندنی دهربڕین لهسهر نێردراو و زهماله و مۆڵهتی خوێندن و ئیعاره و ناردنه دهرهوهی عیراق. دووهم: ئهمانه به وهزیرهوه دهلكێن: 1. نووسینگهی وهزیر، فهرمانبهرێك بهڕێوهی دهبات كه بهلانی كهم بڕوانامهی بهكالۆریۆسی ههبێ و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. 2. سكرتارییهت. 3. بهشی راگهیاندن. 4. بهشی وردبینی و چاودێری دارایی. 5. بهشی یاسایی. 6. نووسینگهی بهڕێوهبڕدنی پرۆژه زانستیهكان. سێیهم: بریكاری وهزارهت: 1. یارمهتی وهزیر دهدات بۆ ئاراستهكردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كاروباره كاگێڕیی و دارایی و رێكخستنهكان له چوار چێوهی ئهو دهستهڵاتانهی كه وهزیر پێی داوه، به مهرجێك خاوهن بڕوانامهی دوكتۆرا بێت و پایهی زانستی له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێ وشارهزایی و خزمهتی زانكۆیی له پازده سالأكهمتر نهبێ. 2. نووسینگهی بریكار فهرمانبهرێك بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی ههبێ. چوارهم: دهزگای سهرپهرشتی و بیمهی چۆنیهتی(QA) ئهركی لێكۆلێنهوه له باشی جێبهجێ كردنی ئهركهكانی زانكۆ و دهستهكان و رادهی رهوایهتی ههڵس وكهوت و گونجانیان لهگهلأ یاساكارییه كار پێكراوهكان له ئهستۆ دهگرێ و فهرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهت له ههڵگرانی بڕوانامهی دكتۆرا به پایهی بهلانی كهم پرۆفیسۆری یاریدهدهر بێ و شارهزایی له كاروباری زانستی و كارگیریی دا ههبێ كه له پازده سالأ كهمتر نهبێ و چهند فهرمانبهرێكی پسپۆڕ یاریدهی دهدهن و ئهركهكانی به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. پێنجهم: راوێژكاران: وهزیر چوار راوێژكاری دهبێ به پلهی تایبهتی بۆ ههریهك له كاروبارهكانی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی و خوێندنی تهكنیكی و خوێندنی پزیشكی، بهمهرجێك پلهی زانستییان له پروفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێ و خزمهتی زانكۆییان له (20) بیست سالأ كهمتر نهبێ و خاوهن شارهزایی شیاوهییهكی تهواو بن. شهشهم: سهنتهری وهزارهت لهم فهرمانگانهی خوارهوه پێكدێ:ـ 1. فهرمانگهی كارگێڕیی ودارایی: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات كه به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بێ و خاوهن بڕوانامهی دوكتورا بێ و وا بهپهسند دهزانرێ كه پسپۆڕبێ له بهڕێوهبردن یان یاسا ههبێ و، خزمهت و شیاوی و شارهزایی كارگێڕی تهواوی ههبێ بۆ ماوهیهك له ده ساڵ كهمتر نهبێ. 2. فهرمانگهی لێكۆڵینهوه و پلاندانان و بهدواداچوون: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ و به پایهی بهلانی كهم پروفیسۆری یاریدهر بێ وخزمهتی زانكۆیی له ده سالأ كهمتر نهبێ. 3. فهرمانگهی نێردراوان و پهیوهندییه رۆشنبیرییهكان: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ و بهلانی كهم به پایهی پرۆفیسوری یاریدهدهر بێت و خزمهتی زانكۆیی له ده سالأ كهمتر نهبێ. 4. فهرمانگهی توێژینهوه و پهرهپێدان: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ و بهلانی كهم به پایهی پرۆفیسوری یاریدهدهر بێ و خزمهتی زانكۆیی له ده سالأ كهمتر نهبێ. 5. فهرمانگهی ئهندازیاری و پرۆژهكان: ئهندازیارێكی راوێژكاری به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه شارهزایی له پازده ساڵ كهمتر نهبێ و ئامادهكردن و وردبینی دیزاین و كهشفه ئهندازیارییهكانی بیناكانی وهزارهت دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: وهزارهت به دیهێنانی ئهم ئهركانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: دانانی ستراتیجییهت و پلان بۆ گهشهپێدان به خوێندنی باڵا وتوێژینهوهی زانستی به پێی ئهو سیاسهتهی كه حكومهتی ههرێم دایدهنێ. دووهم: دانان و پهسندكردنی پلانی پێویست بۆ پهرهپێدانی بهرنامهكان و هاندنی بزووتنهوهی دانان و توێژینهوهی زانستی و وهرگێڕان له زانكۆكان و دهزگا زانستیهكانی دیی دا. سێیهم: دانانی پلانی پێویست بۆ بهرزكردنهوهی ئاستی زانستی كادیری فێركردن له مهیدانی خوێندنی باڵا، به هۆی ئامادهكردنی مامۆستاكانی زانكۆ و شارهزای پسپۆڕ له رۆڵهكانی ههرێم و چاودێركردنی زانا و بیرمهندان و گرنگی دان به توێژینهوهی زانستی و چاودێری كردنی بههرهی داهێنان و دۆزینهوه و هاندانی وپشتگیریی كردنی وكاركردن له پێناو فهراههمكردنی پێویستیه هونهری و ماددیی ومهعنهوییهكان كه یاریدهی توێژهران و داهینهران دهدهن بۆ بهدواداچوونی كاره زانستیهكانیان به متمانه و دڵنیاییهوه. چوارهم: داننان به دهزگا زانكۆیی و زانستیه نا عیراقیهكان و پهسهندكردنی بنچینهكانی هاوتایی بۆ پلهو بڕوانامه زانستیهكانیان. پێنجهم: پێشنیازكردنی كردنهوهی زانكۆی حكومی و دهزگاكانی خوێندنی باڵا یان ههڵوهشاندنهوهیان یاخود لێكدان و لێك جیاكردنهوه یان یاخود گواستنهوهیان له ناو ههرێمدا. شهشهم: رهزامهندی دهربڕین له سهركردنهوهی كۆلێج و پهیمانگای نوێ له ههرێمدا یان كهرتكردنیان یان لێكدانی ئهوانهی ههنه لهگهلأ یهكدا. حهوتهم: پشتگیریی كردنی هاوكاری و ئاڵوگۆڕكردنی رۆشنبیریی و زانستی لهگهلأ زانكۆ و دهزگاكانی خوێندنی باڵای دهرهوهی ههرێم. ههشتهم: چاودێری كردنی ئهوانهی دێن بۆ ههرێمی كوردستان یان لێی دهردهچن له قوتابی ومامۆستا و توێژهر و دابین كردنی پێویستییه زانستی و كۆمهڵایهتیهكانیان وهاندانی گهڕانهوهی خاوهن كه فائهتهكانی نیشتمانی له دهرهوهی ههرێم. نۆیهم: پێشنیازكردنی پرۆژهی یاساو ئهو پێڕهوانهی كه به خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستیهوه پهیوهستن. دهیهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بودجهی گشتی بۆ وهزارهت و دهزگاكانی. یازدهم: ههڵسهنگاندنی دهزگاكانی خوێندنی سهر به وهزارهت و دانانی میكانیزمێك بۆ چاكسازییه پێویستهكان له لایهن خودی دهزگای خوێندنهكهوه. دوازدهم: به دواداچوونی كاری دهزگاكانی خوێندن و توێژینهوهی زانستی به شێوهیهك ئاستی زانستی به پێی بهرزهفت و پێوهری جیهانی بهكار هاتوو بپارێزێ و رێكاری پێویست بۆ دابین كردنی بگرێته بهر. سێزدهم: ئاڵوگۆڕكردنی زانایان و بیرمهندان وئهوانهی دهرس دهڵێنهوه لهگهلأ زانكۆكان و دهزگا زانستییه عیراقی وبیانیهكان وئینتیدابكردنیان. چواردهم: كاركردن له پێناوی فهراههمكردنی كورسی خوێندن بۆ سهركهوتووهكان بۆ خوێندنی باڵا له دهرهوه بهههماههنگی لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: 1-مهكتهبی تهنفیزی له نێوان ئهندامهكانی خۆیدا جێگرێ و سهرۆك و سكرتێرێك و لێپرسراوێكی دارایی به دهنگدانی نهێنی ههڵدهبژێرێ. 2-مهكتهبی تهنفیزی ههر مانگه و جارێك كۆبوونهوهی ئاسایی خۆی سازدهدا و بۆیشی ههیه لهسهر داوای سهرۆكهكهی یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی كۆبوونهوهی نائاسایی ساز بدات.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم : مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه : یهكهم : ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم : ئهنجومهنی وهزیران : ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. سێیهم : وهزارهت : وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. چوارهم : وهزیر: وهزیری خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. پێنجهم : ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. شهشهم : خوێندنی باڵا: ههموو قۆناغهكانی خوێندنی حكومی و نا حكومی دوای قۆناغی ئامادهیی. حهوتهم : ئهنجومهنی كوردستانی: ئهنجومهنی كوردستانیی باڵا بۆ پسپوڕییه پزیشكیهكان له ههرێم.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهبێ وهزیره تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: زیاده باجێكه لهسهر زیاتر له (15000) پازده ههزار دینار له كۆی داهاتی (عهقارهكان)ی ئهوهی لهسهریهتی (المكلف) وهردهگرێ و دهسهپێندرێ، بهو مافهشهوه كه له عهقاره وهقف كراوهكانیشهوه ههیهتی، دوای لێدهركردنی بڕه باجی بنچینهیی و بێ قهیدی یاسایی (السماح القانونی) به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه:- (5%) تاكو دهگاته (5000) پێنج ههزار دینار. (8%) ئهوهی له (5000) پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (7000)حهوت ههزار دینار. (10%) ئهوهی له (7000) حهوت ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (10000) ده ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (10000) ده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (15000) پازده ههزار دینار. (17%) ئهوهی له (15000) پازده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (20000) بیست ههزار دینار پتر بێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئامانجی دهبێ بۆ: یهكهم:دانانی ستراتیژو سیاسهت وپلانگهلێك بۆ پهرهپێدان و گهشهپێدان ووهبهرهێنانی دهرامهته ئاوییهكانی(سهرزهوی و ژێرزهوی)له ههرێمدا،وئاماده سازی توێژینهوهكانی بهكهڵكهاتنی تهكنیكی و ئابووری بۆ پرۆژهكانی دهرامهته ئاوییهكان ودروستكردنی بهنداوو پرۆژهكانی ئاودێری و پاراستن و بهگهرخستنیان و ههڵسهنگاندنی دروستی(سلامه) بهنداوهكان و بهكارهێنانی ئاو بۆ بهدیهێنانی نمونهترین بهكارهێنانی ئاوو پاراستنی خاكو خۆل له چوارچێوهی پلانهگشتیهكانی ههرێم دا. دووهم:دانانی پلانگهلی تایبهت بۆ رێگرتن له مهترسییهكانی لافاوو كۆنترۆڵكردنی سێڵاوو گۆلی رووبارهكان و،رێكخستن و دابهشكردنی ئاوو،چاوكردنهوه ووشیاركردنهوهی خهڵك له گرنگیی پاراستنی سامانی ئاو. سێیهم:دابینكردنی ئاو بۆ كهرته بهكاربهرهكانی ئاوی (كشتوكالأ،ئاوی خواردنهوه،بهكارهێنانی ناو مالأ و بۆ گهشتوگوزار،بهكارهێنانی بۆ پیشهسازی و وهبهرهێنانی وزهی كارهبا..هتد) بهپێی پلانگهلی بریار لهسهردراو،بهجۆرێ،كه خزمهتی گهشهپێدان بكات له ههرێمدا و رای خۆشی لهسهر داواكاریهكانی دامهزراندنی پرۆژهگهلێ دهدات كه پێوهندییان به كارخستنهكانی ئاوهوه ههبێ. چوارهم:سهرپهرشتیكردن و بهدواداچوون بۆ جێبهجێكردنی پرۆژهكانی دهرامهته ئاوییهكان بهپێی ئهو پلانهی كه بریاری لهسهردراوه ئهمهش،بهنداوهكان و ئهستێڵهكان(الخزانات)و پرۆژهكانی ئاودێری دهگرێتهوه. پێنجهم:پاراستنی ئاوی سهرزهوی و ژێرزهوی له پۆخڵی و،پێشتریش لایهنهكانی ژنیگه بگرێتهوه، به جۆرێ كه، لهگهلأ پێوهره نێودهوڵهتیهكاندا بگونجێ. شهشهم: گرتنهبهری ڕێگای هاوچهرخ به مهبهستی كهمكردنهوه لهبهفیڕۆدانی ئاو لهكاتی بهكارهێنانیدا لهبواره جیاكاندا. پێكهاتهكانی وهزارهت
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه بۆ ئهم یاسایه واتاكانی بهرامبهریهتی:ـ یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: وهزارهت : وهزارهتی دهرامهته ئاوییهكان له ههرێمدا. سێیهم: وهزیر : وهزیری دهرامهته ئاوییهكان. چوارهم : بریكار : بریكاری وهزارهت. پێنجهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی راوێژكاری وهزارهت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: لهسهر وهزارهتی كشتوكاڵ و خاوهن زهوی و جوتیارو كهشتیارو ئهوانهی پهیوهندییان به كشتوكاڵهوه ههیه، ههریهكهو بهپێی پسپۆڕایهتی و دهسهڵاتی خۆی ئهمانهی خوارهوه ئهنجام بدات: یهكهم: بایهخ به زهوی كشتوكاڵی بدرێت و، بۆ جگه له مهبهستهكانی كشتوكاڵ بهكار نههێنرێت یا بهبێ چاندن بهجێ نههێڵدرێت و رێگا نهدرێت به هیچ شتێك پهیتی كز بكات یا بڕشتی كهم بكات. دووهم: پهیڕهوكردنی شێوازی زانستی نوێ له كردهوه كشتوكاڵییهكاندا. سێیهم : ئامرازه پێویستییه كهفائه بهرزهكان له بهرههمهێناندا بهكاربهێنرێن. چوارهم: بایهخ به مهكینه وئامێرو ترۆمپا كشتوكاڵییهكان بدرێت و بیرو كارێزو كانیاوه سروشتییهكان و ئامرازو شێوازهكانی بهرههمهێنانی دیكهش له زیان پێكهوتن بپارێزرێن. پێنجهم: بایهخ به شینایی ههر له كاتی چاندییهوه تا كاتی دروێنه یاخود لێكردنهوه بدرێت و، رێگه به هیچ شتێك نهدرێت له ناویان ببات یا زیانیان پێ بگهیهنێت و له زیندهوهره زیانبهخشهكانی كشتوكاڵ و سووتان و لافاویش بپارێزرێن. شهشهم: سامانی ئاژهڵی و ماسی و پهلهوهرو مێرووی سوودبهخش بپارێزرێن و چاودێری بكرێن و له ههموو ئهو شتانه بپارێزرێن كه زیانیان پێ دهگهیهنێت. حهوتهم: پێرهوكردنی سیستهمی خولهكانی كشتوكاڵی و، دهستنیشان كردنی ئهندازهی ئهو پانتاییانهی كه لهههر ناوچهیهكدا پێویسته به بهروبوومی دیاركراو بچێنرێن. ههروهها دیاركردنی جۆرهكانی تۆو وپهیین و و قڕكهری بوونهوهری زیانبهخش و وادهكانی بهكارهێنانیان بهپێی پلان و رێنماییهكانی وهزارهتی كشتوكاڵ. ههشتهم: پاراستن و خزمهتكردنی باخهكان و بهرو میوهكانیان تا پێدهگهن و دهبرێنه بازاڕ نابێ پشت گوێ بخرێن. نۆیهم: پێرۆ كردنی سیستهمی عهمار كردنی دروست وبێ وهی بۆ بهروبوومهكان.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (شهشهم) لهماددهی یهكهمی ئهم یاسایهء لهباری كوژاندنهوهی ئهو زهوییانهی كه حوكمهكانی ماددهی (یهكهم) دهیانگرێتهوه، خاوهنهكهی بهڕێژهی (3%)ی ڕووبهری زهوییه كوژێنراوهكهی قهرهبوودهكرێتهوهو بهموڵكی سرفء بهناوی خۆی فرزدهكرێ له مێژووی دهرچوونی یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2007 {یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای كوژاندنهوهو جیاكردنهوهی زهویءزاری ژماره (3)ی ساڵی 1998)هوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دادگای بهرایی ناوچهكه، تایبهته به تهماشاكردنی داواكانی زێدهرۆیی لهسهر زهوییه كشتوكاڵییهكان و باخهكان و داواكانی ناكۆكی سنوورهكانیان و ئهو مافانهش كه تێیان دهكهوێت، پهیوهندیدارهكانیش بۆیان ههیه له ماوهی پانزده رۆژ، له رۆژی پێڕگهیاندنهوه له بهردهمی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهكهدا بهسیفهتی پێداچوونهوه بڕیارهكه رهتبكهنهوهو، لهم رووهوه بڕیاری دادگا بنبڕه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێتء لهڕۆژنامهی فهڕمی (وهقائعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم:دانانی پلانی كشتوكاڵی وا كه گهشهسهندنی بهروبوومی كشتوكاڵی به ههردوو لایهنی رووهكی و ئاژهڵی بهدێ بهێنێ . دووهم:پێشكهش كردنی رێنمایی و فهراههمكردنی پێداویستیهكانی بهروبوومی كشتوكاڵی وئهنجامدانی لێكۆڵینهوهی كردهنی كشتوكاڵی وسهرپهرشتی پیادهكردنی یاسا بهكارهاتووهكان لهگهلأ بهدوا داچوون وجێبهجی كردنی ئهو چالاكیانهی كه پهیوهندیدارن به وهبههێنانی زهوی وزاری كشتوكاڵی و پاڵپشتی كردنیان به نیازی بهدیهێنانی ئامانجهكانی بهروبوومی كشتوكاڵی له ههرێمدا. سێیهم:لێكۆڵینهوهی تایبهت به پرۆژهكانی وهزارهت ئاماده دهكات ونهخشهیان بۆ دهكێشی بهرنامه دادهنێ وكاردهكات له پێناو جێبهجێ كردنیان یان به جێبهجێ كردنی راستهو خۆ یان لهلایهن لایهنهكانی تر له ناوههرێم یادهرهوهی دا وبهواداجوونی جێبهجێكردنی سهرپهرشتیان دهكات. چوارهم:پشتگیریی كردن له كهرتی تایبهتی وهاندانی وهبهرهێنانی پرۆژهكان و دامهزراندنی كارگه وتاقیگه و كارگهی تایبهت به بهروبوومی كشتوكاڵی به ههردوو لای ئاژهڵی و رووهكی. پێنجهم:پشتگیریی كردنی بانكه كشتوكاڵییهكان له ههرێمدا و دهرچوواندنی رێنمایی پێویست بۆ كار ئاسانكردنی وئهمهش به هاوئاههنگی كردن دهبێ لهگهلأ وهزارهتی دارایی وئابووری لهههرێمدا. شهشهم:كاركردن له پێناوی فهراههمكردنی تۆوی چاككراو وپهینی كیمیایی وقڕكهرهكان و دابین كردنی داودهرمان وئامێری كشتوكاڵی وگرتنهبهری رێگای وا كه زیاد كردنی بهروبووم وچاككردنی دهستهبهر بكات. حهوتهم: كاركردن له پێناوی ژیاندنهوهی پرۆژهكانی سامانی ئاژهلی وپاشكۆكانی و پهرهپێدانی له ههرێمدا وكاركردن له پێناوی فهراههمكردنی دهرمان وپێكوتانهكانی بهیتهری وگرتنهبهری شێوازی زانستی بۆ چارهكردنی نهخۆشی درم (ساری)و پاراستنی ئاژهل لێیان. ههشتهم: كاركردن و نهخشهكێشان بۆ بهرهنگار بوونهی دهردو نهخۆشی كشتوكاڵی وگرتنه بهری ههموو رێگایهك بۆ پاراستن لهو نهخوشییانه وچارهكردنیان. نۆیهم: گرنگی دان به سامانی ماسی وبه خێوكردنی ههنگ. دهیهم: گرنگی دان به بهروبوومی كشتوكاڵی وكاركردن له پێناوی رێكخستنی عهمباركردنی وناردنه بازاڕی. یازدهم: گرنگی دان به نهمامگهكان ولهوهڕگا ودارستانی سروشتی ودهست چێن وپاراستنیان،چونكه سامانی نیشتمانین،ههروهها پشتگێریی كردنی پاوانی سروشتی. دوازدهم:دهسنیشان كردنی سنووری دارستانهكان وجۆرو پۆلهكانیان به پێی یاسایهكی تایبهت كه كاروباریان رێك بخات لهگهلأ رێكخستنی ههموو مهسهلهیهكی پهیوهندیی بهدارستانهوه ههبێ له ههرێمدا. سێزدهم:پێشنیاركردنی پرۆژهی یاسایی نوێ بۆ چاره سهركردنی كێشهی زهوی وزار بهجۆرێكی وا كه لهگهلأ واقیعی ئێستاو دوا رۆژی كوردستاندا بگونجێ. چواردهم:گهشه پێكردنی داهاتی بهشهری له بواری ڕاهێنانی كادیری جووتیاری وكشتوكاڵی لهسهر ههموو ئاسته جیاوازهكانیان.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهنجومهنی وهزارهت لهمانه پێك دێت: 1- وهزیر: سهرۆكه. 2- بریكاری وهزارهت: ئهندامه و لهكاتی نههاتنی وهزیر سهرۆكایهتی ئهنجومهنهكه دهكات. 3ـ راوێژكارو شارهزایان: ئهندامن. 4ـ بهرێوهبهره گشتییهكانی وهزارهت: ئهندامن 5-سهرۆكی كۆمهڵانی جوتیاران لهكوردستان : ئهندامه دووهم: وهزیر بۆی ههیه نوێنهری وهزارهتهكانی تریش كه پهیوهندیداربن یان شارهزای تر له دهرهوهی وهزارهت لهكاتی پێویستدا بخاته سهر ئهنجومهنهكه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندبدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه كاری پێدهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی ( وهقائیعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.