أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكات.
ماددهی چلهم
ماددهی چلهم: دهشێ بهپێی یاساو رێنمایی و بهرزهفتیهكان زانكۆ یان كۆلێج یاخود پهیمانگا یان نووسینگهی مهشق و شیاندنی باڵای ئههلی له بواری خوێندنی باڵا له ههرێم دابمهزرێ.
ماددهی چل و یهكهم
ماددهی چل و یهكهم: دهزگا ناوبراوهكان له ماددهی چلی ئهم یاسایهدا دهكهونه بهر حوكمی ههموو یاساو پیڕهو و رێنماییه بهركارهكان.
ماددهی چل و چوارهم
ماددهی چل و چوارهم: یهكهم: ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه پایهی خۆیان و ههموومافێكیان لهم یاسایه و یاساكانی تر و ئهو پێڕهوه وڕێنماییانه كه به هۆیهوه دهرچوون دهپارێزرێ له حاڵهتی تهنسیب كردنیان یا تهفهروغیان له فرمانی دهرهوهی زانكۆ و دهستهكان و دامهزراندنیان. یان گواستنهوهیان بۆ فهرمانێك له دهرهوهی سهنتهری وهزارهت یا سهنتهری زانكۆ و دهستهكان و، ماوهی مانهوهشیان لهو فهرمانانه به خزمهتی زانكۆیی كردهنی بۆ مهبهستهكانی پلهپێدان و سهرمووچهو بهرزكردنهوهو خانهنشینی دهژمێردرێت. دووهم: ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه مافی پلهپێدانی زانستی دوای خانهنشین كردنیان یاخود له حاڵهتی دامهزراندنیان یان گواستنهوهیان بۆ فرمانی دهرهوهی دهزگاكانی خوێندنی باڵا دهكهوێ له باری بوونی مهرجی پێویست بۆ پلهپێدانیان بهبێ مهرجی دهرس گوتنهوه.
ماددهی چل و سێیهم
ماددهی چل و سێیهم: یهكهم: وهزارهت ههموو رێكارێكی ئوسوڵی دهگرێتهبهر بۆ داخستنی ههر دهزگا یا لق یا نووسینگهیهك كرابێتهوه یا بكرێتهوه له ههرێم بهرلهوهرگرتنی رهزامهندیی. دووهم: ههر دهزگایهك یا لقێك یا نووسینگهیهك بهبێ وهرگرتنی رهزامهندیی وهزارهت دابمهزرێ، بهسهر پێچییهكی یاسایی دادهنرێ و پێویسته وهزارهت رێكاری ئوسوڵی بۆ داخستنی بگرێته بهر. سێیهم: حوكمهكانی بڕگهی دووهم لهم ماددهیهدا ههموو لقهكان یا نووسینگه دامهزراوهكان له ههرێم بهر له دهرچوونی ئهم یاسایه دهگرێتهوه، گهر ههریهك لهمانه نههاتنه ژێرباری حوكمهكانی.
ماددهی سی و نۆزدهم
ماددهی سی و نۆزدهم: یهكهم: دهسته لهمانه پێكدێت: ـ 1ـ سهنتهری خوێندنه ستراتیجیهكان 2ـ سهنتهری توێژنهوهی زانستی و تهكنۆلۆجی دووهم: ئهركی سهنتهری ئاماژه بۆ كراو له بڕگهی یهكهمی ئهم ماددهیهدا دهكهوێته ئهستۆی بهرێوهبهرێكی گشتی خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو به پایهیهكی زانستی كه له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێ و خزمهتێكی زانكۆیی ههبێ كه له ده ساڵ كهمتر نهبێ. سێیهم: دهسته بودجهیهكی تایبهتی دهبێ كه لهگهڵ ئهركهكانیدا بگونجێ.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: دارایی سهندیكا له مانهی خوارهوه پێك دێت: 1. رهسمی چوونه پاڵ سهندیكای ئهندامه كاراكان شهست دیناره، بۆ بهشدار بووانیش، بیست دیناره. 2. رهسمی بهشدار بوونی ساڵانهی ئهندامه كاراكان پهنجا دیناره بۆ بهشدار بووانیش پانزده دیناره. 3. رهسمی كردنهوهی پێشانگای ئههلی و پێشاندانی شانۆگهری و ئاههنگی هونهری و ئهمهش به رێنمایی تایبهتی رادهیهكی بۆ دادهنرێت، به مهرجێك له سهد دینار پترنهبێت. 4. ئهو یارمهتییانهی كه لایهنی رهسمی و هی دیكه بهشداریی تێدا دهكهن. 5. دهسكهوتی ئاههنگ و پیتاكی گشتی كه سهندیكا ئهنجامی دهدا. 6. قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا بونیادیان دهنێ. 7. قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا. 8. ئهو كرێیهی كه ئهنجومهنی سهندیكا بڕیاری لهسهر دهدات له كاتی ناوبژی كردن دا (التحكیم). 9. كرێی پشتگیری كردنی شیاوی كارمهندانی سهندیكا و ئهو شایهتمانیانهی كه دهری دهكات. 10. پیتاك و بهخششهكان.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: ئهنجومهنی كوردستانی دهزگایهكی فێركردنه و له ئاستی زانكۆدایه و حهرمێكی ئارام و پارێزراوه و كهسایهتی مهعنهوی خۆی ههیه (سهربهخۆیی كارگێڕیی ودارایی و یاسایی ) پێویستی ههیه و بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی و كاروبارهكهی ئهنجومهنێكی زانستی بهرێوهی دهبات.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: ئهنجومهنی كوردستانی سهرۆكێكی دهبێ كه بڕوانامهی دكتورا یا هاوشێوهكهی له پزیشكی دا ههبێ و به پایهی پرۆفیسۆر بێ و به پلهی تایبهتی دادهمهزرێ لهسهر پێشنیازی وهزیر بۆ ماوهی چوار ساڵ و قابیلی نوێكردنهوهیه بۆ یهكجار. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی یاریدهردهرێكی دهبێ كه بڕوانامهی دكتۆرا یان هاوتاكهی له پزیشكی ههبێ و بهپلهی بهلانی كهم پرۆفیسۆری یاریدهدهر و خزمهتی زانكۆیی له ده ساڵ كهمتر نهبێ و به پلهی بهرێوهبهری گشتی دادهمهزرێ لهسهر پێشنیازی وهزیر و، كاروباری دارایی و كارگێڕیی دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی بیست و پێنچهم
ماددهی بیست و پێنچهم: موعیدهكان: مهرجه ئهو كهسهی به موعید له كۆلێج دادهمهزرێ، بڕوانامهی به كالۆریۆسی به تهقدیری باشی بهلانی كهم ههبێ و له سێ یهكهمهكانی بهشهكهی بێت و كاری بهشداریی كردن له لێكۆڵینهوهی پراكتیكی و كردهنی و چاودێری ئهزموونهكان وچالاكی تر له بهشهكه بگرێته ئهستۆ.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: چۆنيەتی و ڕهوشی خوێندن له دامهزراندنی پهیمانگهكهدا به پێڕۆ دیاری دهكرێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقائیعی كوردستاندا دهخرێته كار و، حوكمهكانی ئهو پهیمانگهیانهش دهگرێتهوه كه ئێستا له ههرێمدا ههن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ئهم یاسایه بخاته كار.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهچوونیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم : وهزارهت ههوڵ دهدات ئهم ئامانجانهی خوارهوه بهدی ههیبێنێت: یهكهم : جێبهجێ كردنی سیاسهتی گشتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی كه لهلایهن ئهنجومهنی وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ئامادهكراوه و لهلایهن حكومهتی ههرێمهوه پهسندكراوه. دووهم : هێنانهدی كۆڕانگارییهكی چۆنایهتی و سازان لهگهلأ پهرهسهندنهكانی جیهانی له مهیدانی خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستی و بهرزكردنهوهیان بۆ ئاستی پێویست له بوارهكانی زانستی و هونهری و تهكنۆلۆجی دا. سێیهم : هینانهدی گونجان و پێگهیشتن له نێوان خوێندنی باڵا و پێداویستیهكانی ههرێم له كادیری زانستی وهونهریی شیاوهوه. چوارهم : كاركردن له پێناوی هێنانهدی هاوسهنگی له نێوان پێشكهوتنی زانسته نهزهرییهكان و ئهوهی پێویسته له ڕووی فراوان كردن و پهرهپێدان له تاقیكردنهوه و كاركردنی پراكتیكی وتاقیگهییهوه. پێنجهم : دابین كردنی پاراستنی (حصانه) زانستی بۆ بیرمهندان و تۆیژهران وداهێنهران و نرخاندنی ئهركه زانستیهكهیان و هاندانی دهست پڕژانی زانستی (التفرغ العلمی) بهمهبهستی دروستكردنی كهسایهتی مرۆڤ به شێوهیهك كه پشت به بیركردنهوهی ئازاد و كاركردنی بهردهوام بۆ بهدیهێنانی كومهڵگایهكی ئازاد و گهشهدار ببهستێ. شهشهم: هاندانی خوێندن و لێكۆڵینهوهی زانستی و پشتگیریی كردنیان و بهرزكردنهوهیان و فراوانكردنی پسپۆڕایهتی هونهریی و تهكنۆلۆژی به جۆرێك كه لهگهلأ پێداویستیهكانی گهشهپێدانی مرۆیی و ماددی لهسهر ئاستی كۆمهڵایهتی وئابووری ورۆشنبیریی وفیكری له ههرێمدا بگونجێ. حهوتهم: وهبهرهێنانی توانا و بهههره زانستیهكان وسوود وهرگرتن له رێگاو شێواز و هۆیه زانستیهكانی هاوچهرخ بۆ رۆیشتن لهگهلأ پێشكهوتنی زانستی و تهكنۆلۆجی له جیهاندا. ههشتهم: هاندانی دهزگاكانی خوێندنی باڵای ئههلی له ههرێمدا. نۆیهم: پاراستنی كه له پووری گهلی كوردستان و گهشهپێدانی و گرنگی دان به مێژوو و بههاكانی و دهرخستنی شوێنهواره شارستانیهكانی و گرنگی دان به رۆشنبیریی گشتی و بههێزكردنی ئینتیمای نیشتمانی. دهیهم: گهشهپێدانی شارهزایی ئهوانهی كه بهلانی كهم زمانێكی بیانی دهخوێنن له مهیدانی پسپۆڕییهكهیان و كارایی شیاویان پێ بدرێ بۆ بهكارهێنانی تهكنۆلۆجیا. یازدهم: بنیاتنانی تیشكۆیهكی زانستی (نواه علمیه)ی تهكنیكی نیشتمانی. دوازدهم: كاركردن له پێناوی كردنی زمانی كوردی به زمانی فێركردن و خوێندن له قۆناعهكانی خوێندنی باڵا له زانسته مرۆییهكاندا وهاندانی وهرگێڕان و دانان و چاپهمهنییه زانستی ورۆشنبیریی و ئهكادیمییهكان بۆ زمانی كوردی.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: ئهرك و پسپۆرایهتیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی دیكه یان بهش یاخود هۆبهی وهزارهت له نوێ دابنێ یاخود لێك بدات یاخود ههڵوهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكان له كاتی پێویستدا. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : یهكهم: ههموو مرۆڤێك مافی ئهوهی ههیه له ژینگهیهكی هێمن و پاكدا بژی و ئهركی ههموو كهسێكیشه كار له پێناو پاراستنی ژینگه و پاكییهكهیدا بكات. دووهم: مهسهلهی پاراستن و چاككردنی ژینگه له كرداری پلانداناندا لهسهر ئاستی یاساكاریی و بهرنامه و نهخشهی پهرهپێدان بۆ ههموو كهرته جیاوازییهكان له ههرێمدا رهچاو دهكرێ. سێیهم: پێویسته ههموو دهزگاكانی پهروهرده و ئهكادیمی له ههرێم چ گشتی و چ تایبهتی بهرنامهی پهروهردهیی ژینگهیی بخهنه نێو پرۆگرامهكانیان ئهمهش به ههماههنگی دهبێ لهگهلأ وهزارهتدا. چوارهم: پێویسته لهسهر رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی و دهزگاگشتیهكان و تایبهتیهكان كه له مهیدانی پهروهرده و فێركردن و مهشق و لێكۆلینهوه و راگهیاندن و رۆشنبیریی و ئهوقاف و ئهوانی تر كاردهكهن ههولأ له پێناو بڵاوكردنهوهی رۆشنبیریی و هوشیاریی ژینگهیی له ههرێمدا بدهن. پێنجهم: پێویسته لهسهر ههموو لایهنه كارگێڕییهكان، ههر یهكه و به پێی تایبهتمهندیی خۆیان كار له پێناوی كهمكردنهوهی بهكارهێنانی داهاته سروشتیهكان بۆ هینانهدی گهشهپێدانی بهردهوام بكهن. شهشهم: پێویسته لهسهر دهزگا تهندروستیهكان و دهزگای پێوان و كۆنتروڵی جۆری پرنسیپهكانی تهندروستی ژینگهیی له پرۆگرامی كارهكانیان دا رهچاو بكهن. حهوتهم: وهزارهت بۆی ههیه هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ لایهنه نێو دهوڵهتییه نا حكومیهكان له بواری پاراستن وچاككردنی ژینگهدا بكات. ههشتهم: پێویسته وهزارهت هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ وهزارهتی ژینگهی عیراقیدا له ههرچییهك پهیوهندیدی به رێككهوتنامه نێو دهولهتیهكانهوه ههیه، بكات.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
مادهی پێنجهم
مادهی پێنجهم: یهكهم: پرۆژه له ههموو وباج رهسمه ناگومرگیهكان دهبوردرێت بۆ ماوهی (10) سالأ له رۆژی دهست پێكردنی به پێشكهشكردنی خزمهتگوزارییهكانی، یان له رۆژی بهرههمهێنان به كردهنی. دووهم: ئامێرو دهزگا و كهرهستهومهكینه هاوردهكانی پرۆژه له رهسم و باجهكان ومهرجی مۆڵهت بهدهست هێنانی هاوردن دهبوردرێن، بهمهرجێ له خاڵهكانی دهربازبوونی سنوورهكانی ههرێمهوه بێنه ژوورهوه ودهبێ له ماوهی (2) دووسالأ له رۆژی رهزامهندی سهرۆكی دهسته لهسهر لیستهكان، بهێندرێنه ناو ههرێم، وهتهنها بۆ مهبهستهكانی پرۆژهكه بهكاربێن. به پێچهوانه، ئهو لێخۆشبوونانه ناگرنهوهو وهبهرهێن ناچاردهكرێت باجهكه بدات و دووهێندهی باجهكهش غهرامهی لێوهردهگیرێت. سێیهم: له رهسم و باجی ئهو پارچه یهدهگه هاوردانهی پرۆژهكه دهبووردرێت به مهرجێك بههاكهیان له (15%)ی بههای ئامێرو مهكینهكان پتر نهبێت، ئهویش به بڕیارێكی پێشینهی سهرۆكی دهسته ورهزامهندی لهسهر لیستهكانی وچهندایهتیان دهبێت. چوارهم: له ئامێرو دهزگا ومهكینه وكهرهسته پێویستهكان بۆ فراوانكردن یان پهرهپێدان یان نوێ كردنهوهی پرۆژه دهبووردرێن. پێنجهم: رهسمی گومرگ بۆ ماوهی (5) ساڵ له سهر ئهو كهرهستانهی بۆ بهرههمهێنان هاوردراوون دهبووردرێن، به مهرجێك جۆر وبرهكانیان لهلایهن دهستهوه دیار بكرێن، بهڵام دهبێ به پلهی یهكهم ئهو كهرهسته خاوه خۆماڵیانهی له ههرێمدا چنگ دهكهون وبۆ پرۆژهكه بهكهلك دێن لهلایهنی چهندی چۆنیهوه بهكاربێن . شهشهم: وهبهرهێن، بۆی ههیه، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، ههموو پێداویستیهكانی پرۆژهكه هاورده$ بكات، وهك ئامێر ومهكینه ودهزگا وكهرهست، ئهو هاوردانهش له ههموو باجی خاڵهكانی گومرگی سنووری ههرێم دهبهخشرێن، به مهرجێك تهنیا بۆ مهبهستهكانی پرۆژهكه بهكاربێن.