یاسای ژماره (3)ی ساڵی (2000) یهكهم ههمواركردنی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1999 ی سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵیهكان | 3
البحث عن القانون
- البحث بالكلمة: يبحث عن الكلمة التي أدخلتها في المواد والنص الرئيسي للقانون.
- البحث بالذكاء الاصطناعي: يبحث في المواد ويسرد جميع المواد ذات الصلة.
القوانين
یاسای ژماره (3)ی ساڵی (2000) یهكهم ههمواركردنی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1999 ی سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵیهكان | 3
یاسای ژماره (3)ی ساڵی (2000) یهكهم ههمواركردنی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1999 ی سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵیهكان یهكهم ههمواركردنی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1999 ی سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵیهكان بهناوی خوای بهخشنده و میهرهبانبهناوی گهلهوهئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراقژمارهی دەرهێنان : 11ڕۆژی دەرهێنان: 19/4/2000"بڕیار"پشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه و لهسهر ئهو بنهمایهی كه ئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 19/4/2000 یدا یاساكاری كردووه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهمان دا.یاسای ژماره (3)ی ساڵی (2000)یهكهم ههمواركردنی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1999 یسهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵیهكانماددهی یهكهم:ماددهی دوازدهمینی یاساكه ههموار بكرێ، بهم شێوهیه بخوێندرێتهوه:1) دهستهی گشتی له ههموو ئهندامانی سهندیكا، یا بریكارهكان كه بهپێی ئهم یاسایه ئیلتزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه، پێكدێت. ئهم دهسته گشتیهش به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكاكه دادهنرێ وههر (3) ساڵیش جارێ له مانگی كانونی دووهمدا كۆبوونهوهی گشتی ئاسایی خۆی له بارهگای سهندیكاكه به بڕیارێكی ئهنجوومهن ولهسهر داواكردنی سهرۆكی سهندیكا (نهقیب) دهگێڕێ، لهو كۆبوونهوهیهدا سهرۆكی سهندیكا (نهقیب) وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجوومهن و ئهندامانی لیژنهی (ئینزيبات) ههڵدهبژێرێ و (نصاب)یش به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامه ناو تۆماركراوهكان، یان بریكارهكان دێته جێ وئهگهر نهشهاته جێ، ئهوا، لهو بارهدا دوای تێپهڕبوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له ههمان كات و جێگهدا ئهنجام دهدرێ (نیصاب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، یا بریكارهكان، دێتهجێ ئهگهر نهشهاتهجێ، ئهوا، ئهنجومهنی پێشتر بۆ خولێكی دیكهش بهردهوام دهبێ.2) ئهگهر هات و ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) ئهندام زیاتر بوو، ئهوا ههڵبژاردنهكه له ریگهی بریكارهكانهوه ئهنجام دهدرێ، و ریژهی نواندنیش لهلایهن ئهنجوومهن یان ئهوهی فرمانی ههڵدهسوڕێنێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاكهشهوه دیاری دهكرێ.ماددهی دووهم:وهزارهته پهیوهندارهكان پێویسته حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه كار.ماددهی سێیهم:ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهر دانییهوه دهخرێته كار وله رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه. د.رۆژ نوری شاوهیس سهرۆكی ئهنجوومهنی نیشمانیی كوردستانی عێراق...
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای رۆژنامه نووسانی كوردستانی عێراق | 27
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای رۆژنامه نووسانی كوردستانی عێراق | 27
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای رۆژنامه نووسانی كوردستانی عێراق یاسای سهندیكای رۆژنامه نووسانی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهی میهرهبانبه ناوی گهلئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 11مێژووی بڕیار 22/4/1998بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی به پێی بڕگه (3)ی ماددهی (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه و لهسهر ئهو بنهمایهی كه ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق له دانیشتنی ژماره (10)ی رۆژی 20/4/1998 دا یاساكاری كردووه بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهماندا.یاسای ژماره (4)ی ساڵی 1998یاسای سهندیكای رۆژنامه نووسانی كوردستانی عێراقفهسلی یهكهم (دامهزراندن و ئامانجهكان)ماددهی یهكهم:ئهم وشانهی خوارهوه لهم یاسایهدا ئهم مانایانه دهبهخشن كه له بهرامبهریانهوه دانراون:سهندیكا: سهندیكای رۆژنامهنووسانی كوردستانی عێراق.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكای رۆژنامهنووسانی كوردستانی عێراق.نهقیب: نهقیبی رۆژنامهنووسانی كوردستانی عێراق.رۆژنامهنووس: ههر ئهندامێك له سهندیكا بێ و وهفادار بێ بهرامبهر به پابهندییهكانی.رۆژنامه: ههر چاپ كراوێك كه به شێوهی دهوری یان نادهوری له ههرێمی كوردستان دهردهچێ و به رهسمی مۆڵهت دراوه له لایهن حكومهتی ههرێمی كوردستانهوه تۆمار: ئهو تۆمارهی كه پێش وهخت ئاماده دهكرێ بۆ تۆمار كردنی ناوی رۆژنامه نووس و تێكرای ئهو زانیاریانهی كه پهیوهندی به پیشهكهیانهوه ههیه.ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ رۆژنامه نووسان به ناوی (سهندیكای رۆژنامهنووسانی كوردستانی عێراق دادهمهزرێت، بارهگاكهی ههولێره پایتهختی ههرێم دهبێ و دهتوانێ لقی تر له ناوهندهكانی (مراكز) ی پارێزگاكانی تری ههرێم بكاتهوه.ماددهی سێ یهم:سهندیكا كهسایهتی یهكی مهعنهوی دهبێ.ماددهی چوارهم:سهندیكا ههوڵ دهدا بۆ وهدهستهێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه:بهرجهسته كردنی سیستهمی فیدرالزم بۆ كوردستانی عێراق.بهشداری كردنی له بنیاد نانی دهولهتی دامهزراوهكان (دولة المؤسسات) و بههێز كردنی (پرنسیپ)ی جیاكردنهوهی دهسهڵاتهكان.بهرگری كردنی سهروهری یاسا و سهربهستی دادگهری.بهرگری كردن له ئازادییه دیموكراتییه بنهرهتیهكان و ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ.پاراستن و پهرهپێدانی رۆشنبیری نهتهوایهتی و نیشتمانی.پشتگیری كردنی خهباتی گهلی كوردستان له پێناو وهدهست هێنانی مافهكانی نهتهوایهتی و بڵاوكردنهوهی بنهمای لێبووردهیی و نهرمی نواندن له كۆمهڵگادا و پتهكردنی برایهتی نهتهوایهتی و ئاینی و یهكسانی له ههرێمی كوردستانی عێراقدا.رێزگرتن لهسهربهستی رۆژنامهنووسی و بهرگری كردن له مافهكانی رۆژنامهنووسان و زامنكردنی پارێزگاری كردنی پێویست بۆ ئهنجام دانی كارهكانیان.ئاسان كاری ئهركی رۆژنامهنووسان بۆ وهدهست هێنانی ههواڵ و زانیارییهكان.وهرگرتنی سهندیكا له یهكیهتییه رۆژنامهنووسیه جیهانیهكان و پێكهوهنانی پردی پهیوهندی لهگهلیاندا.پێگهیاندنی رۆژنامهنووسان به ههموو رێگا گونجاوهكان.پشتگیری و پاڵپشتی ئهندامانی سهندیكا له كاتی پێویستدا.فهسڵی دووهم (پێكهاتهو ئهندامیهتی)ماددهی پێنجهم:سهندیكا لهسهر داواكاریێك پێكدێ كه پێشكهش به لایهنی تایبهتمهند دهكرێ له لایهن ئهوانهوه كه ئهم پیشهیه ئهنجام دهدهن كه نابێ له پانزده رۆژنامهنووس كهمتر بن.ماددهی شهشهم:كارمهندانی سهندیكا به پێی تۆماری گشتی بۆ سێ جۆر پۆلین دهكرێن:یهكهم: رۆژنامه نووسی (متدرج): ئهو كهسهیه كاری رۆژنامهنووسی به ههر سێ كهناڵهكانیهوه دهكاته پیشهی سهرهكی خۆی، نازناو، یان سیفهتی رۆژنامه نووسی خاوهن ئهزموونی پێ نادرێ تا دوو ساڵی بهردهوام بهسهر ممارهسهكردنیدا تێنهپهرێ به پشتگیری كردنی ئهو لایهنهی كه له لای كار دهكا دوای تۆمار كردنی ناوی خۆی له تۆماری گشتیدا، هیچ جۆره ئیمتیازێكی رۆژنامهنووسی ئهزموونداری پێنابڕێ تا ناوی دهگوازرێتهوه بۆ خشتهی ئهم جۆره (صنف)ە، دوای ئهوه ماوهی پله به پله (تدرج) دهخرێته سهر خزمهتگوزارییهكانی، ماوهی پله به پله (التدرج) دهربارهی ئهوهی خاوهن بروانامهی بهكالۆریۆسه له رۆژنامهنووسی و راگهیاندندا یان هاوتای ئهو بروانامهیه، یهك ساڵه.دووهم: رۆژنامهنووسی به ئهزموون:ئهو كهسهیه كه له رۆژنامه نووسیدا به ههر سێ كهناڵهكهیهوه به كردهوه كاری كردووه یان كار دهكا و كردوویهتیه پیشهی سهرهكی بۆ خۆی و ئهو ماوهیهی بهسهر كارهكهیدا رهت بووه كه له بڕگهی رابردوو دا دهرخراوه.سێ یهم: رۆژنامهنووسی بهشدار:ئهو كهسهیه كه كاری رۆژنامه نووسی ئهنجام داوه به بێ ئهوهی بیكاته پیشهی سهرهكی بۆ خۆی ئهمهش به بهرز كردنهوهی عهقدی پێویست دهیسهلمێنێ لهو لایهنانهوه كه مهبهستن (من الجهات المعنیه) وه مافی ئهوهی ههیه ناوی خۆی راگوازێتهوه بۆ خشتهی رۆژنامه نووسه به ئهزموونهكان دوای تێپهر بوونی ماوهیهك كه له (5) پێنج ساڵی بهردهوام كهمتر نهبێ و رۆژنامهنووسی بكاته پیشهی خۆی.ماددهی حهوتهم:سهندیكا له مانه پیك دێ:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفت كردن (الانضباط).لیژنهی چاودێری كردن.لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكانی كوردستانی عێراقدا.ماددهی ههشتهم:ئهمانهی خوارهوه ئهو مهرجانهن بۆ ئهو كهسهی كه دهبیته ئهندام له سهندیكادا:دانیشتووی (مقیم)ی كوردستانی عێراق بێ .بیست ساڵی تهمهنی تهواو كردبێ.به كووكه (جنحه) و تاونی وا حوكم نهدرابێ كه شهرهفی لهكهدار بێ.ئههلییهتی پیشهیی ههبێ.ماددهی نۆیهم: بوونه ئهندامی سهندیكا بهم جۆره دهبێ:داواكارییهكی به نووسین بۆ دهستهی ئامادهكار لهگهڵ تهزكییهیهك له لایهن دوو له رۆژنامه نووسانی به ئهزموون، پێویسته لهسهر دهسته یان ئهنجومهن له ماوهی سێ رۆژدا له مێژووی تۆماركردنییهوه بنبڕ بكرێ، ئهگهر داواكارییهكهی بنبڕ نهكرا لهگهڵ ئهوهی ماوهی ناوبراویش له بڕگهی (1) كۆتایی پێهات سهربهخۆ به قبوڵكراو حسێب دهكرێ. له حاڵهتی رهفز كردنی داواكارییهكه لهسهر ئهو لایهنهی كه مهبهسته (الجه المعنیه) هۆیهكانی ئهم رهفز كردنه دهربخا وه پێشكهش كاری داواكاریهكه بۆی ههیه كه تانه له بڕیاری رهفزهكه بدا له دادگای پێداچوونهوه (تمییز) ی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی پانزده رۆژدا له مێژووی ئاگاداركردنهوه به بریارهكه، بریاری ئهویش بن بڕه (باتا).فهسڵی سێیهم(دهستهی گشتی)ماددهی دهیهم:دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكادا ههموو رۆژنامه نووسه به ئهزموونهكان دهگرێته خۆی ئهوانهی وهفایان به ههموو پابهندییهكانی خۆیانهوه كردووه.2-لهسهرهتادا دهستهی گشتی ههردوو ساڵ داواكاری دهستهی ئامادهكار، یا ئهنجومهن كۆ دبێتهوه بۆ ههڵبژاردنی ئهنجومهنی سهندیكا و ههر دوو لیژنهی بهرزهفت كردن (الانضبات) و چاودێری كردنی به دهنگدانی نهێنی، (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو سێ یهك له ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ و له حاڵهتی تهواو نهبوونی (نصاب) دوادهخرێ و بۆ ههمان رۆژ له حهوتووی داهاتوودا (نصاب) به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان دهبێ.ئهركهكانی دهستهی گشتی ماددهی یازدهیهم:سالانه دهستهی گشتی كۆدهبێتهوه به ئامادهبوونی (دوو سێ یهكی) ئهندامهكانی، بڕیارهكانی لهو مهسهلانهی خوارهوهدا به زۆرینه دهدا.گفتوگۆكردن لهسهر پێرهوی ناوخۆ و راستاندنی (تصدیق).گفتوگۆكردنی راپۆرتی ساڵانهو كاروباری سهندیكا و حیسابكاریهكانی و پێشكهش كردنی رێنمایی لهبارهیهوه.راستاندنی بودجه.ماددهی دوازدهیهم:مهرجه ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا به نهقیب و بریكار و سكرتێر و ئهندامانی ههردوو لیژنهی بهرزهفتكردن و چاودێری كردنهوه، سێ ساڵ تێپهری كردبێ بهسهر گهیشتنیان به پلهی به ئهزموونی (درجه التمرس).ماددهی سیازدهیهم:ئهنجومهن به نهقیب و بریكار و سكرتێرهوه له نۆ ئهندام پێك دێ.ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی بریارهكانی دهستهی گشتی و ههرچ ئهركێكی تری پێ بسپێردرێ. ماددهی چواردهیهم:لیژنهی چاودێری كردن له سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێ كاریان لێوردبوونهوهیه له راستی ئهندامێتی (صحه العضویه) و راددهی پیاده كردنی یاسا.ماددهی پازدهیهم:لیژنهی بهرزهفتی كردن (الانضباط) ل سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێ كاریان توێژینهوه و دهستبهكار بوونه لهو شكایهتانهی كه له ئهنجومهنهوه بۆیان دهچێ به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه.ماددهی شازدهیهم:لقهكانی سهندیكا:له ناوهندی ههر پارێزگایهكدا لیژنهیهكی لق له پێنج ئهندام پێك دێ، ئهندامانی لق له رۆژنامهنووسه به ئهزمووندارهكان ههڵیان دهبژێرن كه پیشهی رۆژنامهنووسی له پارێزگادا ئهنجام دهدهن.كۆبوونهوهی لیژنهی لقهكان و ههڵبژاردنهكانیان، ههمان شێوهی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دهبێ.ماددهی حهڤدهیهم:ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن مهرجه پێویستییهكانی ههڵبژاردنی لهدهست دا و له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك (غائب) بوو به دهست له كاركێشراوه (مستقیل) دادهنرێ و ئهندامی یهدهگ (احطیاط) كه زۆرینهی دهنگی به دهست هێناوه جێگای دهگرێتهوه.ماددهی ههژدهیهم:نهقیب سهرۆكایهتی و نوێنهرایهتی ئهنجومهنی سهندیكا دهكا له لای سهرچاوه تاایبهتهكان و ئیمزا كردن لهسهر ئهمر و بڕیار و رێنمایی و نووسراوهكاریهكاندا دهكا و مافی ئهوهی ههیه كه ههندێ دهسهڵات به غهیری خۆی له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا بسپێرێ.فهسڵی چوارهم(ماف و پابهندییهكان)یهكهم: مافهكان.ماددهی نۆزدهیهم:رۆژنامهنووس مامهڵهی كارمهندی لهگهڵدا دهكرێ له لایهنی مۆلهت پێدانی ئاسایی و نهخۆشییهوه.له كاتی دامهزرانی له ههر فهرمانێك ماوهی كاركردنی له رۆژنامهنووسیدا بۆ سهر مووچه (علاوه) و بهرز كردنهوهی خانهنشینی دهخرێنه سهر ئیشهكهی.له كاتی كاركردندا ئهگهر تووشی ههر پێشهاتێك (اصابه)یهك بوو لهسهر ئهو لایهنهیه كه كاری بۆ دهكا هاریكاری پێویستی بكا ئهمهش پهیوهندی به مافی خانهنشینی یهوه ههیه.دهكری رۆژنامهنووسی خانهنشین به پێی حوكمهكانی یاسای خانهنشینی رۆژنامهنووس له دام و دهزگاكاندا كار بكا.پێویسته خهبهری سهندیكا بدرێ له كاتی شكایهت كردن كه له دژی رۆژنامهنووس پێشكهش دهكرێ، له كاتی تاوانی بینرا و نهبێ نابێ، رۆژنامهنووس پرسیار و وهڵام و توێژینهوهی لهگهڵ بكرێ به تاوانیك كه دراوهت پاڵی و پهیوهنداره به ئهنجام دانی كارهكهیهوه دوای خهبهردانی سهندیكا نهبێ.ئهوهی دهست درێژی بكاته سهر رۆژنامهنووس له كاتی ئهنجام دان یا به هۆی كارهكهیهوه ئهو سزایه دهدرێ كه بۆ ئهو كهسه دانراوه كه دهست درێژی دهكاته سهر كارمهندی گشتی لهكاتی ئهنجامدانی فهرمان یا به هۆی فهرمانهوه.ئهو رۆژنامهنووسهی به هۆی یان له كاتی ئهنجامدانی كارهكهیهوه دهمرێ، نازناوی ئهندامی (شهرهف)ی له سهندیكادا پێ دهدری به بڕیارێك له ئهنجومهنهوه به گوێرهی پێرهوی ناوخۆ.دووهم: پابهندییهكانماددهی بیستهم:نابێ رۆژنامهنووس ئهم كارانه بكا:ئهوهی دهسهڵاتهكانی توێژینهوه یا دادگاكان گرتوویانه ئهستۆ كه كار دهكاته سهر رێرهوی توێژینهوه، یان دادگایی كردن.ئهنجامدانی ئهو پیشهیه بهبێ تازه كردنهوهی بهشداربوون له سهندیكادا به پێی ئهم یاسایه.بهكار هێنانی ههر هۆیهك یان رێگهیهك به مهبهستی قازانجی نارهوا.وهرگرتنی پیتاك به رهزامهندی به رهزامهندی ئهنجومهن نهبێ.ناوبانگ زراندنی پیشهكهو ئاشكراكردنی نهێنییهكانی یان ههرهشه كردن له هاونیشتمانیان به ههر رێگا و شێوهیهك بێ له شێوازهكانی رۆژنامه نووسی .شلۆق كردنی موتمانه به رژێمی فیدراڵی له كوردستانی عێراقدا و شێواندنی ئاسایشی هاوڵاتیان به رێگای راستهوخۆ بێ یا ناراستهوخۆ، ههروهها وروژاندنی غهریزهكانی جهماوهر به ههر رێگایهك بێ.قۆستنهوهی وشهی نووسراو یا نێردراو قۆستنهوهیهكی (تایبهتی) بۆ سوودی تایبهتی و زیان بهخش بێ به خهڵكی تر،یان ههڵگرنتی سیفهتێك (انتحال صفه) یان فیكرهیهك و زهرهر گهیاندن به رهوشت و نیزامی گشتی.به ههڵه بردنی جهماوهر به زانیاری نادروست و لێكدانهوهی رووداوهكان لێكدانوهیهكی دوور له دهسپاكی یان بڵاوكردنهوهی رووداوهكان بێ دڵنیا بوون لێیان.وهرگرتن و ههلێنجان (اقتباس) له بهرههمی كهسی تر بهبێ ئاماژه كردن بۆ خاوهنهكهی یان سهرچاوهكهی.قۆستنهوهی رۆژنامهنوسی بۆ تانهلێدان و سوكایهتی كردن به پیرۆزی و رێورهسم و ئایینی و نیشتیمانییهكان.فهسڵی پێنجهم(ئیجراكارییهكانی بهرێوهبردن)مادهی بیست و یهكهم:یهكهم: ههر رۆژنامه نووسێك وازی له ئهركێك له ئهركهكانی پیشهكهی هێنا یان كارێكی وای كرد كه له نرخی ئهو پیشهیهی دابهزاند یان به كارێك ههڵسا كهرامهتی ئهنگاوت یا بهڵگه نامهیهك (مستند)ێكی نادروستی پێشكهشی به سهندیكا كرد یا سهرپێچی یهكێك له حوكمهكانی ئهم یاسایهی كرد سزای (تأدیب)ی دهدرێ له لایهن لیژنهی بهرزهفتی (انضباط)ی به پێی ئهو بنهمایانهی كه دهقی گرتووه له یاسای بهرزهفتی كردنی كارمهندانی دهوڵهتی كارپێكراو، ئهم سزایانهی خواره وه دهدرێ وریا كردنهوه (التنبیه): به نووسراوێك دهبێ و ئاراستهی رۆژنامهنووس دهكرێ و سهرنجی رادهكێشرێ بۆ ئهوهی كه لێی رووداوه و داوای لێ دهكرێ كه له داهاتوودا روو نهكاتهوه.ئینزار(الانزار): له كاتی دووباره كردنهوی سهرپێچی دیاری كراو له بڕگهی (1) له لایهن رۆژنامهنووسهوه ئینزاری پێ دهدرێ كه جارێكی تر دووبارهی نهكاتهوه.بهرههڵستی كردن له ئهنجامدانی پیشهكهی ماوهیهك كه له یهك ساڵ تێنهپهرێ.دهركردنی كاتی : ناوی له تۆماری گشتی دهسرێتهوه، نابێ دووباره ناوی تۆمار بكرێتهوه دوای تێپهر بوونی دوو ساڵ نهبێ.دووهم: سزاكانی سهرهوه جێبهجێ ناكرێ دهرههق به رۆژنامهنووس دوای راستاندنی (مصادقه)ی ئهنجومهنی سهندیكا نهبێ.سێیهم: بۆ رۆژنامهنووسی سزا دراو ههیه كه تانه له بریارهكانی ئهنجومهنی سهندیكای تایبهت به بهرههڵستی كردنی (المنع) یان دهركردن بدا له لای دادگای پێداچوونهوه له ماوه پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنیهوه به بڕیارهكه، سزاكه جێبهجێ ناكرێ تا پلهی بنبڕی (درجه البتات) وهرنهگرێ.چوارهم: ناوی ئهندام له سهندیكادا دهسرێتهوه ئهگهر حوكمی دوماهی به سزای (بهندكردنی ئازادی) له كووكه (جنحه) یان تاوانێكی ناسیاسی لهسهر دهرچوو.پێنجهم: له كاتی حوكم بهسهر دادانیدا له كووكه (جنحه) یان تاوانێكی شهرهف بهردا، ناوی له تۆماری گشتی لا دهدرێ و نابێ جارێكی تر تۆمار بكرێتهوه. فهسڵی شهشهم(دارایی سهندیكا)ماددهی بیست و دووهم:یهكهم: دارایی سهندیكا له مانهی خواره وه پێك دێ:رهسمی ئهندامیهتی.پارهی بهشدار بوونی ساڵانه. پێبهخشینهكانی حكومهتی ههرێم.دهسكهوتی ئاههنگهكان و پیتاكی گشتی كه سهندیكا پێی ههڵدهستێ به گوێرهی یاسای پهیرهو كراو.قازانجی ئهو پرۆژانهی سهندیكا پێیان ههڵدهستێ.قازانجی چاپهمهنیهكانی سهندیكا.بهخشش و له قهبهركردنهكانی كه له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان پێشكهش دهكرێن به مهرجێك كار له رێرهوی سهندیكا نهكا و ئاگاداری لایهنه تایبهتمهندهكان بهو كاره بكرێ.دووهم: ئوسوڵی ژمێریاری گشتی بهسهر دارایی سهندیكادا پیاده دهكرێ.سێیهم: رهسمی ئهندامیهتی پارهی بهشداری بوون به گوێرهی پێرهوی ناوخۆ دیاری دهكرێ.فهسلی حهوتهم(حوكمهكانی دوماهی)(ناونیشانهكانی رۆژنامهنووس)ماددهی بیست و سێیهم:مهبهست له رۆژنامهنووس ئهوهیه كه یهكێك لهم ناونیشانانهی خوارهوهی پێوهبێ:خاوهنی ئیمتیاز.سهرنووسهر.جێكری سهرنووسهر.بهرێوهبهری نووسین.سكرتێری نووسین.نووسهر.وهرگێری رۆژنامه نووسیی.پهیامنێر.وێنهگر.وێنه كێش.رهنگرێژ (المصمم).ههڵهچن.ماددهی بیست و چوارهم:سهندیكای رۆژنامهنووسان بۆی ههیه پێرهوی ناوخۆ دهربهێنێ به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه.ماددهی بیست و پێنجهم:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه هاودژ بێ لهگهڵ ئهم یاسایهدا.ماددهی بیست و حهوتهم:ئهم یاسایه له مێژووی دهرهێنانیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق.(هۆكاری پێویست)رۆژنامهنووسی به زمان حاڵی ههر گهلێك له گهلان حیساب دهكرێ و دیاردهیهكی ژیارییهو رۆڵیكی بنیاد نهرانهی ههیه له كۆمهڵگاكانی مرۆڤدا و پارێزگاری كاریهتی (وصمام الامان له).وه بۆ ئهوهی له توانا دا بێ رۆڵی خۆی به شێوهیهكی باشتر ببینێ بۆ پتهوكردنی خهباتی گهلی كوردستان له پێناو هێنان دی ئامانجه نهتهوایهتی و نیشتمانییهكانی و بهرگری كردن له ئازادییه بنهرهتییهكان و بنهمای مافی مرۆڤ، لهبهر ئهوهی ئهم ئهركه به پهیامێكی مێژوویی دادهنرێ ناتوانرێ ئهنجام بدرێ به هێنانه كایهی كادیری رۆژنامهنووسی لێهاتوو نهبێ.لهو كاتهی كه لهسهر لێواری یادی سهد ساڵهی له دایك بوونی رۆژنامهنووسی كوردی دهوهستین كه دهكاته رێككهوتی (22)ی نیسانی 1998 ئهم یاسایه دهرهێنرا....
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 2002 یاسای یهكێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق | 26
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 2002 یاسای یهكێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق | 26
یاسای ژماره (4)ی ساڵی 2002 یاسای یهكێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق بهناوی خوای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان - عێراقژمارهی دهرهێنان: 4رۆژی دهرهێنان: 17/4/2002پشت به حوكمهكانی بڕگه (1)ی ماددهی (56) و ماددهی (53) له یاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی (1992)و، لهسهر داوای ژمارهی یاسایی له ئهندامانی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق و ئهو یاساكارییهش كه ئهنجومهن له دانیشتنی ئاسایی ژماره (9)ی رۆژی (16/4/2002)یدا ئهنجامی داوهو، بهپێی ئهو دهسهڵاتهش كه بڕگه (3)ی ماددهی دووهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمانی داوه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهی خوارهوهمان دا:یاسای ژماره (4)ی ساڵی 2002یاسای یهكێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق- بهشی یهكهم -ماددهی یهكهم:مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه:1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی – عێراق.2- وهزارهت: وهزارهتی پهروهرده.3- یهكێتی: یهكێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق.4- ئهنجومهن: ئهنجومهنی تهنفیزیی یهكێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق.5- مهكتهبی سكرتارییهت: مهكتهبی سكرتارییهتی یهكێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق.6- دهستهی گشتی: ههموو ئهندامانی یهكێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق.7- مامۆستا: ههموو مامۆستاو وانهبێژێكی سهر به وهزارهتی پهروهردهو تهدریسییهكانی زانكۆ و پهیمانگاكان دهگرێتهوه.-بهشی دووهم –دامهزراندن و ئامانجهكانماددهی دووهم:بهپێی ئهم یاسایه، یهكێتییهكه بهناوی یهكێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق دادهمهزرێ و بارهگا سهرهكییهكهی له ههولێری پایتهخت دهبێ و بۆیشی ههیه لق له پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.ماددهی سێیهم:یهكێتی رێكخراوێكی پیشهیی سهربهخۆیهو، شهخسییهتی مهعنهویی خۆی ههیهو، مافی موڵكداربوونی موڵك و ماڵی گواستهنی و ناگواستهنیشی ههیه.ماددهی چوارهم:یهكهم: یهكێتی بۆ وهدی هێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه تێدهكۆشێ:1-چهسپاندنی پێڕۆی فیدرالیزم بۆ كوردستانی – عێراق.2- داكۆكی كردن له ئازادییه دیموكراتییهكان و ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ.3- له بهرزكردنهوهی سهویهی پهروهردهیی و فێركاری و توانستی زانستی و رۆشنبیری و هزریی مامۆستایاندا هاوبهشی دهكاو، بهجۆرێكی ئهوتۆش ئامادهیان دهكات كه بڕوای تهواو به مهسهلهی نهتهوایهتی و نیشتمانپهروهری و ئامانج و ئاواتهكانی بزاڤی رزگاریخوازی كورد (كوردایهتی) بێنێتهدی.4- له دانانی ستراتیجییهتی پێڕۆی پهروهردهو فێركاری ههرێمدا بهشدار دهبێ بۆ تهیارو ئامادهكردنی مینهاج و بهرنامهگهلێ كه لهگهڵ ئامانج و ئاواته رهواكانی گهلی كوردستانی عێراقدا بلوێ و بگونجێ.5- رێز له پیشهی فێركاری دهگرێ و پیرۆزیی قوتابخانهو پهیمانگاو زانكۆكان دهپارێزێ و داكۆكی له مافهكانی مامۆستایانی كوردستان دهكاو، ئامانج و ئاواتیان دێنێتهدێ، زهمانهتی ئهوهیان دهكا كه به ئازادیهكی تهواوهوه ئهركی سهرشانی خۆیان ئهدا بكهن.6- بۆ بهرزكردنهوهی سهویهی ژین و ژیاری مامۆستایان تێدهكۆشێ و، راژهو خزمهتی كۆمهڵایهتی و تهندروستییان لهو بوارانهدا پێشكهش دهكات كه ژیانێكی به حورمهتیان بۆ بێنێتهدی.7- كهلهپووری نهتهوایهتی له كوردستاندا دهپارێزێ و، دۆخی رۆشنبیری بهرهو چاكتر دهباو، رۆڵی مامۆستایش له بنیادنان و بهرهو چاكتر بردنی شارستانی و، له به مهدهنی كردنی كۆمهڵگهی كوردستانیدا زهق و زۆپ دهخاتهڕوو.8- له فێركردنی ئیلزامی و فێركردنی گهورهكان و نههێشتنی بێ سهوادی له ههرێمدا بهشدار دهبێ.9- لهگهڵ سهندیكاو رێكخراوو یهكێتی و كۆمهڵه پیشهیی و جهماوهریهكانی ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا هاوكۆمهك دهبێ و پێوهندییان لهگهڵدا بهرهو چاكتر دهبات.10- پێوهندیی خۆی لهگهڵ مامۆستایانی باقیمهنی ناوچهكانی عێراقدا توندوتۆڵتر دهكات.11- مامۆستایانی كوردستان له نهدوهو كۆنگره پهروهردهیی و زانستییهكانی دهرهوهی ههرێمدا بهشدار دهكات.12- بۆ زامنكردن و پاراستنی مافه پهروهردهیی و رۆشنبیرییهكانی نهتهوه به برایهتی ژیاوهكانی ناو ههرێمدا تێدهكۆشێ.دووهم: یهكێتی له پێناوی وهدیهانینی ئامانجهكانیدا بۆی ههیه:1-كۆمهڵهو یانهی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیریی تایبهت به مامۆستایان له ههرێمدا دابمهزرێنێ.2- سهرپهرشتیی راستهوخۆی ئهو كۆمهڵهو دام و دهزگایانه بكات كه خۆی دایاندهمهزرێنێ و بۆیشی ههیه ئهندامێك وهك نوێنهری خۆی له دهستهی ئیدارهی ئهو كۆمهڵانهدا دابنێ.ماددهی پێنجهم:ئهمانهی خوارهوه به ئهندامانی یهكێتی له قهڵهم دهدرێن:أ-ههموو مامۆستاو وانهبێژهكانی سهر به وهزارهتی پهروهردهو تهدریسییهكانی پهیمانگاو زانكۆكان له ههرێمدا.ب- مامۆستا شههیدهكانی بزاڤی رزگاریخوازی كوردستان ئهندامانی شهرهفن.جـ- مامۆستایانی شۆڕشی رزگاریخوازی ئهیلول ئهندامی شهرهفن.د- خانهنشینهكان له ئهندامانی یهكێتی بۆ ماوهی یهك ساڵ (له رۆژی خانهنشینی و له وهزیفه دهست بهردانهوه) به ئهندام دهمێننهوه.-بهشی سێیهم –ماددهی شهشهم:یهكێتی لهم دهستانهی خوارهوه پێك دێت:1-دهستهی گشتی.2- ئهنجومهنی تهنفیزی.3- مهكتهبی سكرتارییهت.4- دهستهی لق.5- لیژنهی قهزا.ماددهی حهوتهم:أ-دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی یهكێتی پێك دێت كه ئیلتیزاماتی خۆیان بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهجێ هێناوه. دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاتی یهكێتییهو، ههردوو ساڵ جارێك، له مهركهزی یهكێتی، بۆ كۆنگره بهستنی گشتی، مهندوبهكانیان به رێژهیهك كه ئهنجومهنی تهنفیزی دیاری دهكات كۆدهبنهوه بۆ ههڵبژاردنی سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت كه ژمارهیان (15) پازده ئهندامی ئهسڵی و (4) چوار ئهندامی یهدهگه. (نصاب)یش به ئاماده بوونی دوو سێیهكی ژمارهی مهندوبان دێتهجێ، جا ئهگهر هات و (نصاب) نههاتهجێ، ئهوه، لهو بارهدا، دوای (15) پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم، له ههمان شوێن و كاتدا ژمارهی مهندوبانی ئاماده بوو، چهند دهبن، ببن، ئهوا (نصاب) هاتووهتهجێ و، ههڵبژاردن دهست پێ دهكات.ب- سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی ئهنجومهنی تهنفیزی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت و ئهندامانی دهستهكانی لقهكان، ههموویان ئهندامی كۆنگرهن.ج- یهكێتی بۆی ههیه، لهسهر داوای (2/3)ی ئهندامانی ئهنجومهنی تهنفیزی یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی كۆنگرهیهكی لاوهكی ببهستێ.ماددهی ههشتهم:كهسێ بۆ سهرۆكایهتیی یهكێتی ههڵببژێردرێ مهرجه له هاووڵاتیانی ههرێم بێت و خزمهتیشی له (15) پازده ساڵ كهمتر نهبێ.ماددهی نۆیهم:سهرۆكی یهكێتی ئهم ئهرك و فرمانانهی خوارهوه دهگێڕێ:أ-لهلایهنه دادگایی و ئیداری و كۆنگرهكاندا دهبێته نوێنهری یهكێتی و، موعامهلهو بهڵگهنامهكانی سهر به یهكێتی تهسدیق دهكاو، بۆیشی ههیه ههندێ لهم ئهرك و فرمانانهی بسپێرێ به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهن كه خۆی بهگهنی بكات.ب- سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گستی و ئهنجومهنی تهنفیزی دهكات.ماددهی دهیهم:ئهگهر پایهی سهرۆكی یهكێتی چۆڵ بوو، با قیمهنی ماوهی كۆنگرهی گشتیش له شهش مانگ زیاتر بوو، ئهوه، لهو بارهدا، به ههمان ئهو شێوازهی لهم یاسایهدا هاتووه سهرۆكێكی دی بۆ یهكێتی دهڵدهبژێردرێت.ئیش و ئهرك و فرمانی كۆنگرهماددهی یازده:1-له یاساگهلی سندوقی زامنكاری و سندوقی وهفات و سندوقی نهخۆشیی سهخت و ترسناكی سهر به یهكێتی دهكۆڵێتهوهو گفتوگۆیان لهسهر دهكات و ئیقراریان دهكات.2- له یاسای یهكێتی دهكۆڵێتهوهو گفتوگۆی لهسهر دهكاو پێشنیازی پێویست بۆ ههموار كردنی پێشكهش دهكات.3- له پێڕۆی ناوخۆ دهكۆڵێتهوهو گفتوگۆی لهسهر دهكاو ئیقراری دهكات.4- له ئهرك و فرمانی لیژنهكانی كۆنگرهی گشتی دهكۆڵێتهوهو رێكیان دهخاو، ههردوو راپۆرتی ئیداری و دارایی ئیقرار دهكات.پێكهاتهكانی ئهنجومهنی تهنفیزی و ئهركهكانیماددهی دوازده:یهكهم: ئهنجومهنی تهنفیزی لهمانه پێك دێت:1-سهرۆكی یهكێتی.2- ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت.3- سهرۆكایهتی لقهكانی پارێزگاكان.دووهم: ئهنجومهن ئهم ئهرك و فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات:1-بهدواداچوونی ئیشهكانی مهكتهبی سكرتارییهت و دهستهكانی لقهكان.2- بهدواداچوونی جێبهجێ كردنی راسپاردهو ئیقرار كراوهكانی كۆنگره.3- ئاماده كردنی بودجهی گشتی و حساب و حسابكاریی كۆتایی.4- بهخشینی شهرهفی ئهندامێتی به شهخسیاتی پهروهردهیی و هزرمهندان.5- لێكۆڵینهوهو گفتوگۆكردن لهسهر پێڕۆی ناوخۆ و پێشكهش كردنی پێشنیازی پێویست بۆ ههمواركردنی.سێیهم: ئهنجومهنی تهنفیزی كۆبوونهوهی خولهكانی خۆی، ههر سێ مانگ جارێك بۆ بهڕێوهبردنی كاروباری یهكێتی ساز دهدات و، بۆیشی ههیه ههر كاتێ پێویست بێت كۆبوونهوهی لاوهكی ساز بدات.مهكتهبی سكرتارییهتماددهی سیازده:یهكهم: مهكتهبی سكرتارییهت به دهستهی كارای ئهنجومهنی تهنفیزیی یهكێتی له قهڵهم دهدرێ و لهناو ئهندامهكانیدا سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ دهبێته جێگری سهرۆكی یهكێتی و بهرپرسانی لیژنه دارایی و ئیدارییهكان و ئیش و كار بهسهر ئهندامهكانیدا دابهش دهكات. سهرۆكی یهكێتی له كۆبوونهوهكانی مهكتهبی سكرتارییهتدا ئاماده دهبێ و، كه ئامادهش بوو كۆبوونهوهكه به سهرۆكایهتی ئهو سازدهدرێ.دووهم: كهسێ بۆ ئهندامێتیی مهكتهبی سكرتارییهت یان بۆ دهستهی لقهكان ههڵببژێردرێ مهرجه هاووڵاتیی ههرێم بێت و خزمهتیشی له ده ساڵ كهمتر نهبێت.سێیهم: مهكتهبی سكرتارییهت ئهم نیشانهی خوارهوه بهرێ دهخات:1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی كۆنگرهی گشتی.2- بهكارخستنی موقهڕهڕات و ئاڕاستهكاری و رێنماییهكانی ئهنجومهن.3- سهرپهرشتی بزاڤهكانی لقهكان و دهرهێنانی ئاراستهكاری و رێنمایی پێویست بۆ وهدیهێنانی بهرژهوهندی گشتی و بهرژهوهندی رهوشی پهروهردهیی و فێركاری و توندوتۆڵ كردنی پێوهندی لهگهڵ دهستهگهلی ئیدارهی لقهكان.4- ئیقرار كردنی خهرجی دارایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی ئیشهكانی مهكتهبی سكرتارییهت (له سنووری سهڵاحییاتی ئیقرار كراوو له چوارچێوهی ئهو بڕه پارانهدا كه له بودجهی گشتیدا بۆی دانراوه)و، بۆیشی ههیه موناقهلاتی دارایی له چوارچێوهی بودجه ئیقرار كراوهكهدا بخاتهكار.5- بۆ توندو تۆڵ كردنی پێوهندیی خۆی لهگهڵ سهندیكاو رێكخراوه پیشهیی و جهماوهرییهكانی ههرێمدا تێدهكۆشێ.6- بودجهی ساڵانهو حساب و حسابكاریی كۆتایی ئاماده دهكاو پێشكهشی دهكات به ئهنجومهن بۆ تهسدیق كردنی.دهستهی لقماددهی چوارده:یهكهم:1-مهندوبهكانی پارێزگا، كه بۆ ئهندامێتیی كۆنگرهی گشتی ههڵبژێردراون، دوای تهواو بونی ئیش و كارهكانی كۆنگره كۆ دهبنهوه به سهرپهرشتی مهكتهبی سكرتارییهت بۆ ههڵبژاردنی دهستهی لق كه له حهوت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت.2- دهستهی لق له كۆبوونهوهی یهكهمیدا سهرۆكی لق و بهرپرسانی لیژنه تایبهتكارهكان ههڵدهبژێرێ.دووهم: دهستهی لق ئهم كارو فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات:1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی مهكتهبی سكرتارییهت. 2- لهچوارچێوهی بودجهی ساڵانهی یهكێتیدا گفتوگۆ لهسهر بودجهی ساڵانهی لق دهكات و رێنماییگهلی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وهفات و سندوقی نهخۆشییه سهخت و ترسناكهكان دهخاته بهركار.لیژنهی قهزاماددهی پازده:یهكهم: مهندوبهكانی قهزا، كه بۆ ئهندامێتیی كۆنگرهی گشتی ههڵبژێردراون، دوای تهواو بوونی ئیش و كارهكانی كۆنگره كۆ دهبنهوه به سهرپهرشتی دهستهی لق بۆ ههڵبژاردنی لیژنهی قهزا لهناو خۆیاندا كه له (3) سێ ئهندامی ئهسڵی و یهك ئهندامی یهدهگ پێك دێت.دووهم: لیژنهی قهزا له یهكهم كۆبوونهوهیدا سهرۆكێك لهناو ئهندامهكانیدا بۆ خۆی ههڵدهبژێرێ و، سهرۆك له كۆبوونهوهكانی دهستهی لقدا ئاماده دهبێت.سێیهم: ئیش و كاری لیژنهی قهزا:1-بهركارخستنی بڕیارو ئاڕاستهكاریهكانی دهستهی لق.2- سهرپهرشتیی كاروباری یهكێتی له قهزادا.3- بهرزكردنهوهی راپۆرتگهلی دهوری بۆ دهستهی لق دهربارهی ههر شتێك كه پێویست بێت بۆ بهرزكردنهوهی سهویهی فێركاری.-بهشی چوارهم –دارایی یهكێتیماددهی شازده:یهكهم: دارایی یهكێتی لهمانه پێك دێت:1-ههر مامۆستاو وانهبێژێكی ئهندام مانگانه پێنج دینار دهدات و بهم شێوهیهی خوارهوه له مووچهكهی دادهشكێنرێ:أ-دوو دینار بۆ بهرژهوهندی سندوقی زامنكاری.ب- یهك دینار ئابوونهی بهشداربوونی سندوقی وهفات.جـ- یهك دینار ئابوونهی بهشداربوونی سندوقی نهخۆشییه سهختهكان.د- یهك دینار ئابوونهی مانگانهی ئهندامێتی.2- ههموو ئهندامێكی تهدریسی له پهیمانگاو زانكۆكاندا دوو قاتی ئهوه دهدهن كه له بڕگهی (1)ی سهرهوهدا بڕیاردراوه.3- دهسنگه (منح)و یارمهتی كه حكومهتی ههرێم به یهكێتیی دهبهخشێ.4- قازانجی بزاڤهكانی یهكێتی.5- سوودو قازانجی وهبهرهێنانهكان (الاستپمارات).6- كرێی عیقاراتی موڵكی یهكێتی.دووهم: كۆنگرهی گشتی چۆنێتیی خهرج كردنی ئهوانهی بڕگه (أ، ب، جـ، د)ی بهندی یهكهم دیار دهكات و پێویسته دهستهی ئیدارهگهلی لقهكانیش ئیلتیزامیان بهو رێنماییانهوه ههبێ كه لهم بارهیهوه دهردهچن و لیژنهگهلی تایبهتكار بهناوی (لیژنهی زامنكاری و لیژنهی یاریدهدانی ئهندامان) پێك بهێنن بۆ بهركارخستنیان.سێیهم: كردنهوهی حسابێك له بانكهكانی ههرێمدا.چوارهم: رهزامهندی لهسهر بڕیارهكانی لیژنهی زامنكاری و لیژنهی یارمهتیدانی مامۆستایان، له كۆبوونهوهكانی لقدا دهدرێ.پێنجهم: حساباتی یهكێتی بۆ ریقابهی یاسایی و دارایی ملكهچ دهبێ.شهشهم: ههر ئهندامێ ئهندامێتیی خۆی له یهكێتیدا له دهست بدات، مافی ئهوهی نابێ داوای مافی دارایی له یهكێتی بكات.حهوتهم: (40%) چل له سهدی ئهو داهاته داراییهی كه له بڕگه (د)ی بهندی (یهكهم)دا هاتووه، له لایهن لقهوه دهگوازرێتهوهو دهخرێته سهر حسابی مهكتهبی سكرتارییهت له بانكهكانی ههرێمدا.ماددهی حهڤده:بودجهی گشتیی یهكێتی له بودجهی تایبهتیی مهكتهبی سكرتارییهت و لقهكان و پرۆژهكان و ئیعتیماداتی تایبهت به مهكتهبی سكرتارییهت یان لق پێك دێت.ماددهی ههژده:مهكتهبی سكرتارییهت یان دهستهی لق بۆی ههیه، دوای رهزامهندیی ئهنجومهنی تهنفیزی، بهشێك له داهاته داراییهكهی خۆی له پرۆژهگهلی رهنێوهێنهكیی (مشاریع انتاجیه) سوودبهخش به یهكێتی، وهربهربهێنێ.-بهشی پێنجهم –ماددهی نۆزده:یهكێتی، كه بهپێی ئهم یاسایه دامهزراوه، نوێنهری مامۆستایانی كوردستانی – عێراقه لهناو ههرێم و له دهرهوهی ههرێمیشدا.ماددهی بیست:یهكێتی له ههموو ئهو ئهنجومهن و لیژنانهدا كه پێوهندییان به بواری مامۆستایان و پهروهردهو فێركارییهوه ههیه بهشدار دهبێ.ماددهی بیست و یهك:یهكهم: سهرۆكی یهكێتی و سكرتێری مهكتهبی سكرتارییهت و سهرۆكانی لقهكان لێ دهبڕێن و خۆ تهرخان دهكهن بۆ به ئهنجام گهیاندنی كارو فرمانی یهكێتی.دووهم: مهكتهبی سكرتارییهت بۆی ههیهو به رێژهی (2/3) دوو سێیهكی ئهندامانی مهكتهب بڕیار لهسهر خۆ تهرخانكردنی ههر ئهندامێ له ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت یا ئهندامی دهستهكانی لقهكان بدات بۆ بهڕێخستنی ئیش و ئهركی یهكێتی.سێیهم: پێویسته ژمارهی تهرخانكراوهكانی ئیش و كاری یهكێتی له ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت یان له ئهندامانی دهستهی لق له رێژهی (1/3) سێیهك ژمارهی ئهندامهكانی تێنهپهڕێ.چوارهم: ماوهی تهرخان كردنی ئهندام بۆ ئیش و كاری یهكێتی به خزمهتی فیعلی له قهڵهم دهدرێ و بۆ تهرفیع و عهلاوهو خانهنشینی و تهرقیهی زانستی به خزمهت حساب دهكرێ و، بهپێی یاسا رێنوێنییه تایبهتهكانیش جگه له مووچهو دهرماڵهی پیشهیی و زانكۆیی یهكێتیش دهرماڵهی دیار كراوی بۆ ماوهی خۆ تهرخانكردنهكهی دهداتێ.-بهشی شهشهم –حوكمه كۆتاییهكانماددهی بیست دوو:بارهگاكانی یهكێتی به بڕیارێكی دادگایی و به ئاماده بوونی سهرۆكی یهكێتی یان سهرۆكانی لقهكان یان نوێنهری یهكێتی، نهبێ، نابێ بپشكنرێن.ماددهی بیست و سێ:لق له سنووری جوگرافیی پارێزگاكهی خۆیدا ههوییه به ئهندامانی خۆی دهدات، ههوییهكانیش پێویسته یهك بن و له مهكتهبی سكرتارییهتهوه دهرچووبن.ماددهی بیست و چوار:ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ، ناخرێته بهركار.ماددهی بیست و پێنج:پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.ماددهی بیست و شهش:ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار. د.رۆژ نوری شاوهیس سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی – عێراق...
یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی – عێراق | 8
یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی – عێراق | 8
یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی – عێراق بهناوی خوای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان - عێراقژمارهی دهرهێنان: 5رۆژی دهرهێنان: 25/4/2002پشت به حوكمهكانی بڕگه (1)ی ماددهی (56) و ماددهی (53) له یاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی (1992)و، لهسهر داوای ئهنجومهنی وهزیران و ئهو یاساكارییهش كه ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی ئاسایی ژماره (11)ی رۆژی (24/4/2002)یدا ئهنجامی داوهو، بهپێی ئهو دهسهڵاتهش كه بڕگه (3)ی ماددهی دووهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمانی داوه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهی خوارهوهمان دا:یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2002یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)یسندوقی خانهنشینی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی - عێراقماددهی یهكهم:ماددهی (3) له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوه له جێگای دادهنرێ:1-دهستهی سندوق له سێ ئهندامی ئهسڵی و سێ ئهندامی یهدهگ پێك دێت. ئهوانه نوێنهرایهتی ههریهك له وهزارهتی دادو وهزارهتی دارایی و ئابووری و سهندیكای پارێزهران دهكهن.2- نوێنهری وهزارهتی داد سهرۆكایهتی دهستهكه دهكاو، لهبهردهم دادگاكان و دایهرهكانی دیكهدا نوێنهرایهتی سندوقهكهش دهكات.3- وهزارهتی داد ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ له داوهره پله یهكهكان دهپاڵێوێ. وهزارهتی دارایی و ئابووریش ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ لهو فرمانبهرانهی خۆی ههڵدهبژێرێ كه پلهیان له پلهی بهڕێوهبهر كهمتر نییهو، سهندیكای پارێزهرانیش ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ له پارێزهره راوێژكارهكان دهپاڵێوێ.4- وهزارهتی دارایی و ئابووری ئهندامه ناوبراوهكانی دهستهكه كه له بڕگه (3)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، بۆ ماوهی ساڵێك دادهمهزرێنێ و تازهكردنهوهشیان له باردا ههیه.ماددهی دووهم:بڕگه (3) له ماددهی (5)ی یاساكه ههموار دهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:3- (15%)ی ئهو مزوكرێیهی به پارێزهر دهدرێ لهو دهعوایانهدا كه لیژنهی بهشكردنی دهعواكان بهپێی یاسای پارێزهرایهتی پێی دهسپێرێ.ماددهی سێیهم:بڕگه (1) له (دووهم)ی ماددهی شهشی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوه له جێگای دادهنرێ:یهكهم: ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه له پارێزهران بهپێی ماوهی تۆمار كردنهكهیان بهم شێوهیهی خوارهوه وهردهگیرێ:أ-(150) سهدو پهنجا دینار ئهگهر (3) سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنهكهیدا تێنهپهریبێ.ب- (200) دوو سهد دینار ئهگهر (3) سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنهكهیدا تێپهریبێ.حـ- (250) دوو سهدو پهنجا دینار ئهگهر (5) پێنج ساڵ بهسهر تۆماركردنیدا تێپهریبێ.د- (300) سێ سهد دینار ئهگهر (10) ده ساڵ بهسهر تۆماركردنیدا تێپهریبێ.ه- (350) سێ سهدو پهنجا دینار ئهگهر (15) پازده ساڵ بهسهر تۆماركردنیدا تێپهریبێ.و- (400) چوار سهد دینار ئهگهر (20) بیست ساڵ بهسهر تۆماركردنیدا تێپهریبێ.-بهندی (سێیهم) له ماددهی شهشهم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:دووهم: پارێزهر ئابوونهی ساڵی پێشووی بهشداربوونی سندوق به یهك جار له ماوهی مانگی كانوونی دووهمی ههموو ساڵێكدا دهدات.خۆ ئهگهر، هات و، له كات و وهختی دواكهوت و نهیدا، ئهو لهو بارهدا رێژهی (50%) لهسهدا پهنجای ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانهی لهسهر زیاد دهكرێ.-بهندی (حهوتهم)ی ههمان مادده له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دادهڕێژرێتهوه:سێیهم: پێویسته لهسهر دایهره رهسمییهكان و شهخسه مهعنهوییهكان رێژهی بڕیاردراوی یاسایی له مزوكرێی پارێزهر دابشكێنن و یهكسهر ههواڵهی سندوقهكهی بكهن.ماددهی چوارهم:ماددهی (21) له یاساكه ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوه لهجێگای دادهنرێ:بهدهر له حوكمهكانی ماددهگهلی رابردوو، دهسته ئهمانهی خوارهوهش دهدات:1-مووچهی مانگانه كه له (500) پێنج سهد دینار كهمتر نهبێ بۆ خاوخێزانی ئهو پارێزهرانهی كه بههۆی بزاڤی رزگاریخوازی كوردهوه شههید بوون.2- مووچهی مانگانه كه له (250) دوو سهدو پهنجا دینار كهمتر نهبێ بۆ خاوخێزانی ئهو پارێزهرانهی كه دوای دهست بهرداربوونی دهسهڵاتی مهركهزی له بهڕێوهبردنی كوردستان واتا دوای 23/10/1991 مردوون تا دهرچوونی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهران.ماددهی پێنجهم:ماددهی (24) له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوه.ماددهی شهشهم:وهزارهتی دارایی و ئابووری بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ساناكردنی بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.ماددهی حهوتهم:پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.ماددهی ههشتهم:ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار. د.رۆژ نوری شاوهیس سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی – عێراقهۆكاره زهروورهكانی یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی – عێراقلهبهر ئهوهی دهقهكانی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینیی پارێزهرانی ههرێمی كوردستانی عێراق كه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی ژماره (57)ی رۆژی 21/12/1995ی (پهرلهمان)دا خرا بووه بهركار ههندێ حوكمی تێدا نهبوو كه ئهوه بوو له ماوهی كار پێكردنیدا ههستی پێ كرا، لهبهر ئهوه پێویستی بهوه بوو كه دووباره چاوی پێدا بخشێنرێتهوه، نه خاسمه ههندێ حوكمی تایبهت به ماوهی رهفتهنی (الفتره الانتقالیه) سندوقی خانهنشینیی پارێزهران كه پێویست ناكات بمێننهوه، جگه لهوهو، له پێناوی بهرزكردنهوهی سهویهی ژیاری و كۆمهڵایهتی و تهندروستی و وهدیهێنانی زهمانهتی خانهنیشنیی پارێزهراندا له كاتی ژیانی خۆیان و بۆ خاوخێزانیان پاش مردنی خۆیان، ههروههاش بۆ رێزگرتن لهو پارێزهرانهش كه خوێنی خۆیان بهخت كردو له پێناوی بزاڤی رزگاریخوازی كورددا شههید بوون و، بۆ بههێز كردنی توانستی سندوقی خانهنیشینی پارێزهران و كاراتر كردنی رۆڵی سندوقهكهو، تا وهزارهتی دادیش له رێكخستنی دهستهی سندوقهكهدا رۆڵی خۆی ببینێ و ئهركی سهرۆكایهتیی دهستهكه به دادوهری پلهی یهكهم بسپێرێ، لهبهر ئهوانه پێویست وا بوو ئهم یاساكارییه ئهنجام بدرێت....
یاسای ژماره (6)ی ساڵی (2000) یاسای سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 42
یاسای ژماره (6)ی ساڵی (2000) یاسای سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 42
یاسای ژماره (6)ی ساڵی (2000) یاسای سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراقیاسای سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراقبهناوی خوای کەوەرە ومیهرهبانبهناوی گهلهوهئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراقژمارهی بڕیار: 21مێژووی بڕیار: 2٦/10/2000"بـڕیار"پشت بهو یاساكارییهی كه ئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی ژماره (11)ی رۆژی (18/10/2000) یدا ئهنجامی داوهو، بەپێی حوكمی بڕگه (1)ی ماددهی (56) له یاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی 1992 و، بهپێی ئهو دهسهڵاتهی كه بڕگه (3)ی مادده دووهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمانی داوه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهی خوارهوهمان دا:یاسایژماره (6)ی ساڵی (2000)یاسای سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراقماددهی یهكهم:مهبهست لهم ووشانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه:ههرێم: مهبهست ههرێمی كوردستانی عێراقه.سهندیكا: سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراقئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكانهقیب: نهقیبی پزیشكانی كوردستانپزیشك: ههر ئهندامێك له سهندیكادا بڕوانامهیهكی له پزیشكی یان هاوتاكهی ههبێت له بهكالیۆریۆس كهمتر نهبێت وله زانكۆیهك یان پهیمانگایهك وهرگرتبێ كه لهلایهن ئهنجوومهنی فێركردنی باڵا له ههرێمی كوردستان دانی پێداهێنرا بێ وپیشهكهی خۆی دهست دابێتێ له یهكێك لهو پسپۆرییه پزیشكییانهی كه لهم یاسایهدا بڕیاری لهسهر دراوه.كاركردن له پیشهكهدا: بریتییه له كاركردن له بواری پسپۆرییه پزیشكییهكان له یهكێك له بوارهكانی لێكۆڵینهوه وئهو نهخشهسازییهی كه مهبهستی پزیشكییان ههیه وپێشكهش كردنی پرس ورا له بارهیانهوه و سهرپهرشتی كردنی وكاركردن له كارو فرمانی پزیشكی دا كه ئهنجوومهنی سهندیكا دهسنیشانی دهكات.وەزير : وەزيری تەندروستی وكاروباری كۆمەڵايەتیيەبهشی یهكهمدامهزراندن و ئامانجهكانماددهی دووهم:بهپێی ئهم یاسایه سهندیكایهك دادهمهزرێ بهناوی سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق وخاوهنی كهسایهتییهكی مهعنهوییه وبارهگاكهی له ههولێری پایهتهختی ههرێم دهبێ وبۆی ههیه لق له پارێزگاكانی ههرێم بكاتهوه.ماددهی سێیهم:سهندیكا به مهبهستی جێ بهجێ كردنی ئهم ئامانجانه كار دهكات:1. وهستانی پزیشكان لهگهڵ گهلی كوردستان وپشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم وپێڕۆی دیموكراتی وپتهوكردن وبهرهو چاكتربردنی فیدرالییهت.2. بهرگری كردن له مافی پیشهیيی ڕهوای پزیشكان له ههرێمدا.3. رێكخستنی بهشداربوونی پزیشكان له ژیانی كۆمهڵایهتیدا.4. سهرپهرشتی كردنی پیشهیی لهبارهی پزیشكان و دهست دانه پیشهیان له عییادهی تایبهتی ونهخۆشخانه ئههلیهكان، تاكو كاری چهوتی وا نهكرێ كه لهگهڵ پیرۆزیی پیشهكه نهگونجێ.5. چهسپاندنی مهرجهكانی كردنهوهی عییادهی تایبهتی و نههێشتنی ئهو بارانهی كه مهرجهكانیان لێ نایهته دی.٦. وهدهست هێنانی دهرفهتی كاركردن بۆ پزیشكانی دانیشتووی ههرێم.7. رێكخستنی پهیوهندییهكانی پزیشكان لهگهڵ دهزگاكانی دهوڵهت ودهزگا حكومهتی وناحكومهتییهكان.8. هاریكاری كردن لهگهڵ سهندیكا وكۆمهڵهی پیشهیی دیكه له ههرێم دا وله دهرهوهیدا، لهوانهی ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجی سهندیكادا دهگونجێن.9. بههێزكردنی پهیوهندی لهگهڵ پزیشكه كوردهكان و دۆستانی گهلی كورد له دهرهوەی ههرێم دا.10. بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی و زانستی و رۆشنبیريی ئهندامانی بۆ پێشخستنی پیشهكه و پاراستنی.11. رای خۆی لهسهر ئهو پرۆژهی یاسا و پێرهوانهوه دهرببرێ كه پهیوهندی به پیشهی پزیشكی و رێككهوتننامه تهندروستییهكانهوه ههیه.12. ههوڵ بدا كه ئاسوودهیی ژیانی ئهندامهكانی له كاتی نهخۆشی وپیری و وزهبونیدا دهسهبهر بكا.13. ڕێساكانی دهستدانه پیشهكه رێك بخات و موراقهبهی جێ بهجێ كردنیان بكات.بهشی دووهمچوونه ناو سهندیكا و ئهندامێتیماددهی چوارهم:دهبێ ئهندام ئهم مهرجانهی لێ بێته دی:1. له هاووڵاتییانی كوردستانی عێراق بێ یاخود لێی دابنیشێ.2. به تاوانێكی ناسیاسی یا كهتنێكی ئابڕووبهر سزا نهدرابێ.3. بڕوانامهیهكی ههبێ كه له بهكالۆریۆس یا هاوتای له پزیشكی دا كهمتر نهبێ.ماددهی پێنجهم:1. چوونه ناو سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێ وپێشكهش به نهقیب یا سهرۆكی لق له پارێزگا دهكرێ وبهڵگهنامه پێویستهكانی پێوه دهلكێنرێ.٢. داواكاریی چوونه ناو سهندیكا، لهماوه (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی له سهندیكا، دهخرێته بهردهم ئهنجومهن، وئهنجومهنیش پێویسته لهو ماوهیهدا بیبرێتهوه وئهگهر ئهو ماوهیه رهت بوو ویهكلانهكرایهوه ئهو داوا كاره بهوهرگیراو له سهندیكا دادهنرێ.3. ئهنجوومهن بۆی ههیه به بڕیارێكی هۆدەرخەر داواكاریی چونه ناو سهندیكا رهت بكاتهوه وخاوهن داواكهش بۆی ههیه لهلای دادگای تهمییزی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی پێراگهیاندنیهوه تانووت لهو بڕیاره بدات و بڕیاری دادگاش بنبڕه.ماددهی شهشهم:1. پزیشك له ههرێمی كوردستاندا تا نهچێته ناو سهندیكا وبڕوانامهی تۆماركردن ومۆڵهتی دهستدانه پیشهی وهرنهگرێ بۆی نییه دهست بداته پیشهكهی.2. ئهو پزیشكه كوردانهی له دهرهوهی ههرێمن بۆیان ههیه بێنه ناو سهندیكا بهو مهرجهی ههموو مهرجێكی یاساییان لێ بێته دی وئهنجوومهنی سهندیكا بۆی ههیه داواكهیان قهبووڵ بكات یا ڕەوتی بكاتهوه.ماددهی حهوتهم:1. نوێ كردنهوهی مۆڵهتی دهستدانه پیشه له ماوهی مانگی كانوونی دووهمی ههموو ساڵێكدا ئهنجام دهدرێ وئهگهر ههر ئهندامێك لهو ماوهیەدا دواكهوت بهبێ عوزری ڕهوای وا كه ئهنجوومهن قهناعهتی پێ بێ، له دهست دانه پیشهكهی قهدهغه دهكرێ ومۆڵهتی كاركردنی پێ نادرێـتهوه تاكو دوو قات ئابۆنهی نوێ كردنهوهی نهدات.2. ئهگهر ئهندام له نوێ كردنهوهی مۆڵهتهكهی بۆ دوو ساڵی یهك له دوا یهك دواكهوت وهیچ عوزرێكی ڕهوای نهبوو، ئهوا ناوی له تۆماری سهندیكا دهگوژێندرێتهوه وماوه نادرێ دهست بداته پیشهكهی و، ئهگهر ویستی دووباره ناوی تۆمار بكرێتهوه دهبێ ئابوونهی چوونه ناو سهندیكا وئابوونهی نوێ كردنهوهی مۆڵهتی دهست دانه پیشهكهی دووقات بدات.3. ئهگهر ئهندامێ، مهرجێ لهمهرجهكانی چوونه ناو سهندیكای لهدهست دا ئهوه مافی ئهندامییهكهی له دهست دهدا وبه بڕیارێكی ئهنجوومهن پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ، بهڵام بۆی ههیه لهبهردهم دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژدا كه له رۆژی ئاگاداركردنییهوه دهست پێ دهكا تانه له بڕیارهكه بدات، بڕیاری دادگاش چی بێ ههر ئهوهیه و دهبڕدرێتهوه.ماددهی ههشتهم:نابێ ئهندام پایهی نهقیبی وئهم پایانهی خوارهوه پێكهوه كۆبكاتهوه:1. سهرۆكایهتی پهرلهمان.2. وهزیر یان بریكاری وهزیر له وهزارهتهكانی ههرێمدا.3. بهڕێوبهری گشتی له وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتیدا.4. بهڕێوبهری كۆمپانیایهكی بازرگانی.ماددهی نۆیهم:1. دهستدانه پیشه تهنها بۆ ئهو كهسانهیه كه ئهندامی سهندیكان وههموو ههلومهرجێكیان به پێی ئهم یاسایه لێ دێته دی.2. پێویسته فهرمانگه رهسمی ونیمچه رهسمیهكان و دام ودهزگاكانی دیكهی ههرێم وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی ئیش پێ كردنی ئهو پزیشكهی كه ئهندامه بنێرێ بۆ سهندیكا.ماددهی دهیهم:1. نابێ پزیشكی مۆڵهتدراو پتر له عیادهیهك له ههرێمدا بكاتهوه.2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییهك لهههر لقێك له لقهكانی پزیشكی ههڵگرێ تهنیا دوای وهرگرتنی ئهو لهقهبه دهبێ بهرێگایهكی ئوسووڵی لهلایهنێكی تایبهتمهند وتۆماركردنی له سهندیكادا.3. پزیشكی سهر به دهوڵهت وههموو كهرتهكانی دیكه بۆی ههیه دهست بداته پیشهكهی له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا به پێی ئهو ههلومهرجهی كه سهندیكا بۆیانی دیاركردووه.4. حوكمهكانی رێككهوتننامه وگرێبهندهكان بۆ ئهندامه كوردهكان وبیانییهكان وئهوانهی له پارێزگاكانی دیكهی عێراق دێن پێویسته رهچاو بكرێن، له كاتێكدا گهر رێيان پێ بدرێ دهست بدهنه پیشهكه.بهشی سێیهمپێكهاتهكانماددهی یازدهم:یهكهم: سهندیكا لهمانهی خوارهوه پێك دێ:1/ دهستهی گشتی2/ئهنجوومهنی سهندیكا3/لیژنهی بهرزهفتی4/دهستهی لقهكانی پارێزگاكاندووهم:1/ دهستهی گشتی له ههموو ئهندامان یان ئهو نوێنهرانهی كه ئهركی سهرشانی خۆیان به پێی ئهم یاسایه جێ بهجێ كردووه پێك دێ و بهرزترین دهسهڵاته له سهندیكا و ههر سێ ساڵ جارێك كه له مێژووی ههڵبژاردنەکەوه دهست پێ دهكا له ههفتهی یهكهمی مانگی ئادار كۆبوونهوهیهكی ئاسایی له بارهگای خۆی دهبهستێ و ئهمهش به بڕیاری ئهنجوومهنی سهندیكا و بانگهێشتی نهقیب دهبێ بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندامی ئهصلی و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجوومهن ولیژنهی بهرزهفت كردن ونیسابیش به ئامادهبوونی دووسێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یا نوێنهرانی تهواو دهبێت وكاتێك كه نیساب تهواو نهبوو، ئهوا ههڵبژاردن دوای پازده ڕۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم دهكرێ له كات وشوێنی دیاری كراودا لهو كاتهدا به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان یا نوێنهران نیساب تهواو دهبێ وبه پێچهوانهش ئهنجوومهنهكه به بهردهوام بوو دادهنرێ له كارهكهی وبۆ دهورهیهكی دیكه.2/له بارێكدا كه ئهندامانی دهستهی گشتی له (500) ئهندام پتر بوون، ئهوا ههڵبژاردنهكه له رێگهی نوێنهرانهوه دهبێ ورێژهی نواندنیان لهلایهن ئهنجوومهنی سهندیكا یان ئهوهی جێی دهگرێتهوه به ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكاوه دهسنیشان دهكرێ.ماددهی دوازدهم:1/ دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ئهم مهبهستانه ساز دهكات:أ/ههڵبژاردنی نهقیب وئهنجوومهنی سهندیكا لهژێر چاودێری دادگادا.ب/پەسەندكردنی بودجهی سهندیكا.ج/ئیقراركردن وههمواركردنی پێڕۆی ناوخۆ وسهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا پێشكهش كراوه.2/ئهنجومهنی سهندیكا، ساڵانه، بههاوبهشی لهگهڵ ئهنجوومهنهكانی لقهكاندا كۆبوونهوهیهك بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه سازدهدا:أ/ ئیقراركردنی بودجهی ساڵانه وحسابكاریی كۆتایی.ب/ وتووێژكردن و ئیقراركردنی راپۆرتی ساڵانه و كاروباری سهندیكا.ج/سهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا و پێرۆی ناوخۆ پێشكهش كراون.ماددهی سیازدهم:1/دهشێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بۆ كۆوبونهوهیهكی نا ئاسایی بكرێ لهم دووبارهدا:أ/بهبڕیارێكی هۆداری زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن.ب/بهداواكارییهكی نووسراوی هۆدار، لهلایهن سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یهوه پێشكهش به ئهنجوومهن بكرێ وئهنجوومهنیش دهبێ بانگهێشت دهربكا و وادهی كۆبوونهوه له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاری یهكه دا دهسنیشان بكات.2/نابێ له كۆبوونهوه نا ئاساییهكانی دهستهی گشتی، جگه لهو كاروبارهی له خشتهی كاردا هاتووه و كۆبوونهوهی بۆ كراوه باسی شتی تر بكرێت.ماددهی چواردهیهم:1/ ئهو ئهندامهی كه له رێگهی بهرزهفت كردنهوه دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغهكراوه ناشێ بهشداریی له كۆبوونهوەكانی دهستهی گشتی دا بكات.2/بڕیارهكان له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی به زۆربهی دهنگهكان دهدرێن وئهگهر وهكو یهك دهرچوون، ئهوا ئهو لایهنه پهسهند دهكرێ كه نهقیب دهنگی لهگهڵ داوه.ماددهی پازدهم:بهڕێوهبردنی كاروباری سهندیكا، ئهنجومهنێك دهیگرێته ئهستۆ كه پێك دێ له:یهكهم: نهقیب ومهرجه ماوهیهك دهستی دابێته كارهكهی كه له (12) ساڵ كهمتر نهبێ.دووهم: ههشت ئهندام ودوو ئهندامی یهدهگ لهوانهی ماوهی دهستدانه پیشهكهیان له (8) ساڵ كهمتر نهبێ.ماددهی شازدهم:یهكهم: ئهنجوومهن به دهنگدانی نهێنی لهناو ئهندامهكانی دا جێگری نهقیب وسكرتێرێك وخهزنهدارێك له یهكهمین كۆبوونهوهی دوای ههڵبژاردنهكه ههڵدهبژێرێ ودهستهڵاتی ههر یهكێك لهوانه له پێڕهوی ناخۆی سهندیكا دهسنیشان دهكرێ.دووهم: ئهنجوومهن دانیشتنه ئاساییهكانی ههر مانگه جارێك بهلانی كهمهوه دهبهستێ ودهشبێ دانیشتنی نا ئاسایی لهسهر بانگهێشتی نهقیب یاخود لهسهر داوای سێیهكی ئهندامانی سازبكات.سێيەم : نەقيب بۆی نيە پتر لە دوو دەورەی هەڵبژاردنی يەك لە دووای يەك لە پايەكەی خۆی بمێنێتەوە، بەڵام بۆی هەيە دووای تێپەڕبوونی دەورەيەكی هەڵبژاردن خۆی بۆ پايەی نەقيب بپاڵێوێ.ماددهی حهڤدهم:یهكهم: نیسابی كۆبوونهوهكانی ئهنجوومهن به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامانی تهواو دهبێت وبڕیارهكانی به زۆرینهی دهنگی ئهمادهبووان دهردهچن وكاتێك كه دهنگهكان بهرامبهر بوون ئهو لایهنه پهسهند دهكرێ كه نهقیب دهنگی لهگهڵ داوه.دووهم: ئهگهر شوێنی نهقیب بهههر هۆیهكهوه بێ چۆڵ بوو، ئهوا جێگرهكهی جێی دهگرێتهوه، ئهگهر هاتوو شوێنی جێگر چۆڵ بوو، ئهوا سكرتێر جێی دهگرێتهوهو، ئهمهش بۆ ئهو ماوهیه دهبێ كه له دهورهكه دهمێنێ.سێیهم:ئهگهر یهكێك له پایهكانی ئهنجوومهن بهههر هۆیهك بێ چۆڵ بوو، ئهوا ئهندامێك له نێو ئهندامهكانی تر بهڕێگهی دهنگدانی نهێنی ئهو شوێنه پڕ دهكاتهوه و شوێنی ئهوهی دواییش یهكێك له ئهندامه یهدهگهكان پڕی دهكاتهوه كه دهنگی زۆرتره.چوارهم: ئهگهر پایهی زۆربهی ئهندامانی ئهنجوومهن (جگه لە سهرۆكهكانی هۆبهكان) چۆڵ بوو، ئهوا دهبێ ئهنجوومهن دهستهی گشتی بانگ بكات بۆ كۆبوونهوه وههڵبژاردنی ئهو كهسانهی پڕیان دهكهنهوه له ماوهی دوو مانگ و، بهههمان ئهو رێگایهی كه لهم یاسایهدا روون كراوهتهوه، ئهمهش بۆ ئهو ماوهیه دهبێ كه له دهورهكه ماوه.ماددهی ههژدهم:ئهو ئهندامهی ئهنجومهن یان یهكێك له لیژنهكانی ئهگهر له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهكدا ئامادهنهبوو یاخود له پێنج دانیشتنی جیاجیا له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزرێكی رهوا به وازهێنهر له كارهكهی دادهنرێ. ماددهی نۆزدهم:ئهنجوومهنی سهندیكا ئهم كارانهی خوارهوه دهگرێتەوە ئهستۆ:یهكهم/1/ كاركردن له پێناوی هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا.2/چوونه ناو سهندیكا و قهدهغهكردنیان له دهستدانه پیشه.3/بهڕێوهبردنی كاروباری سهندیكا و جێ بهجێ كردنی نهخشه وبهرنامهكانی.4/بانگهێشت كردنی دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوه و جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی5/سهرپهرشتی كردنی لقەكان ودابينكردنی ڕێكوپێكی چالاكييەكانی.6/ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه وبهڕێوهبردنی دارایی سهندیكا.7/كردنهوهی لقی نوێی سهندیكا.8/سهرپهرشتی رێكخستنی دهست دانه پیشهی پزیشكی له عیاده تایبهتییهكاندا.9/پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا.10/دهستنیشان كردنی ئەو كەسەی نوێنەرايەتی سەنديكا دەكات لە ليژنە ڕەسمی وناڕەسمييەكاندا، ئەگەر هاتوو نەقيب نوێنەرايەتی نەكرد.11/ناردنی ئهو كێشه وشكایهتانهی كه دێن، بۆ بهردهم لیژنه تایبهتمهندهكان.12/بهشداری كردن له پێشكهش كردنی پێشنیار لهبارهی یاساكاری وپلان وبهرنامهی تهندروستی له ههرێمدا.13/پێكهوهنانی لیژنهی لاوهكی بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی ئهم یاسایه.14/بڕیاردان لهسهر به موڵك كردنی ماڵ و خانووبهره و وهرگرتنی بهخشش و مینحه و ههل و مهرجی قهرز پێدان و قهبووڵ كردنی یارمهتی دارایی له چوارچێوهی مهبهستهكانی سهندیكادا.15/خۆ ئامادهكردن بۆ ههڵبژاردنهكان.16/پێدانی مۆڵهتی دهستدانه پیشه.17/بڕیاردانێكی بنبڕ له بارهی وازهێنانی نهقیب یان ههر یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهن یان لیژنهكانی سهندیكا یان هاوشێوهكانیان بهمهرجێك له یهكهم كۆبوونهوهدا بخرێنه بهردهم دهستهی گشتی.18/دامهزراندن و بهڕێوهبردنی یانهكانی سهندیكا به پێی یاسای كۆمهڵهكان.19/قبوڵ كردنی بهخشش به رهزامهندیی لایهنه رهسمیهكان.دووهم: پێدانی ههندێك له دهستهڵاتهكانی به نهقیب یان سهرۆكهكانی لقهكانی سهندیكا.ماددهی بیست:جگه لهوهی كه ئهنجوومهنی سهندیكا دهستهڵاتی كاری تایبهتی به نهقیب دهدات، نهقیب ئهم كارانهی خوارهوهش دهكات:1/نوێنهرایهتی سهندیكا لهبهردهم ههموو لایهنێكدا دهكات.2/جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا.3/بانگهێشت كردنی دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوه، ئهمهش لهسهر بڕیاری ئهنجوومهنی سهندیكا دهبێت.4/سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهی دهستهی گشتی وئهنجوومهنی سهندیكا.5/ئیمزاكردنی بهڵگهنامهی له بانك دانان وخهرج كردنی پارهی سهندیكا.6/ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه وراپۆرتی كۆتایی بۆ ژمێركاری دوایی و راپۆرتی ساڵانه لهبارهی چالاكی سهندیكا وپێشكهش كردنی به ئهنجوومهنی سهندیكا له وادهی دیاری كراوی دا.7/دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا به پێی میلاكی پهسهندكراو لهلایهن ئهنجوومهنی سهندیكا وپیادهكردنی ئهوهی پهیوهندی ههیه به كاروباری خزمهت و بهرزهفت كردنیان.دووهم:نهقیب بۆی ههیه ههندێك له دهستهلاتهكانی خۆی بدات به جێگرهكهی یان یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكا.ماددهی بیست و یهكهم:1/ لهههرپارێزگایهك لقێكی سهندیكا دهكرێتهوه به پێی پێرۆی ناوخۆ.2/سهرۆكی لق سهرۆكایهتی كۆبوونهوهی لیژنهی لق دهكات وله كاتی ئامادهنهبوونی یهكێك له ئهندامانی لیژنهی لق كه به تهمهن له ههموویان گهورهتر بێت سهرۆكایهتیدهكات.3/ماوهی دهورهی ئهنجوومهنی لق سێ ساڵه و لهرۆژی ههڵبژاردنهكهوه دهست پێ دهكات.ماددهی بیست و دووهم:یهكهم:1/ئهنجوومهنی لق له (5) ئهندام و (2) ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه لهوانهی كه له پیشهكهدا ماوهیهك ئیشیان كردبێ له (5)ساڵ كهمتر نهبێ ئهوانه ئهندامانی لق ههڵیاندهبژێرن.2/مهرجه ئهندامانی ئهنجوومهنی لق له دانیشتوانی ههرێم بێ وله ههرێم نیشتهجێ بێ.3/ئهنجوومهنی لق له نێو ئهندامهكانیدا سهرۆكی لق وسكرتێرێك وسهرپهرشتكارێكی دارایی ههڵدهبژێرێ.دووهم:ئهنجوومهنی لق ئهم كارانه دهگرێته ئهستۆ:1/ جێ بهجێ كردنی پلانی بڕیار لهسهر دراوی كار، له كۆبوونهوهی دهستهی گشتی ورێنماییهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا.2/كاركردن له پێناوی بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی.3/بهڕێوهبردنی كاروباری دارایی.4/ئهو كاروبارانهی نهقیب یا ئهنجوومهنی سهندیكا پێی دهسپێرن.5/دامهزراندنی كارمهندانی لق ودهسنیشان كردنی مووچهیان ئهمهش دوای پهسهند كردنی ئهنجوومهن دهبێ.6/دهسنیشان كردنی ئهو كهسهی نوێنهرایهتی لق دهكات له لیژنه رهسمیهكاندا بهرهزامهندی ئهنجومهنی سهندیكا.ماددهی بیست و سێیهم:سهندیكا بۆی ههیه مهڵبهندی رۆشنبیری و كۆمهڵایهتی دابمهزرێنێ.دارایی سهندیكا ماددهی بیست و چوارهم:1/دارایی سهندیكا لهمانه پێك دێ.أ ـ ئابوونهی چوونه ناو سهندیكا وئابوونهی ساڵانهب - ئابوونهی تۆماركردنج ـ ئابوونهی تۆماركردنی نازناوی پسپۆرید ـ ئابوونهی كردنهوه و نوێ كردنهوهی مۆڵهتی كاركردنی تایبهتی له دهزگا تهندروستیهكاندا.هـ ـ ئابوونهی راستاندنی راپۆرتی پزیشكیو ـ قازانجی چاپهمهنی سهندیكاز ـ ئهو غهرامانهی كه ئهندامان لهلایهن لیژنهی بهرزهفتكردن له پارێزگاكان حوكمییانی پێ دهدرێ و لێیان وهردهگیرێ.ح ـ مینحه وبهخشش و ههر داهاتێكی تر.ط ـ دهسهكهوتهكانی یانه ومهڵبهندی رۆشنبیری و كۆمهڵایهتی سهندیكا2/ئهگهر باری نا ئاسایی ماوهی نهدا بودجه له وادهی خۆی دا پهسهند بكرێ، ئهو كاته لهسهر بنچینهی دهروازه وبهشهكانی پێشوو دهكرێ تاكو بودجهی نوێ پهسهند دهكرێ.ماددهی بیست و پێنجهم:یهكهم: ئهو ئابوونانهی كه سهندیكا وهری دهگرێ بهم جۆرهی خوارهوه دهبن:1/ (150) دینار رهسمی چوونه ناو سهندیكا بۆ پریشكانی ههرێم.2/(100) دینار ئابوونهی مۆڵهتی ساڵانه یان نوێكردنهوهی بۆ پزیشكانی ههرێم.3/(100) دینار ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه بۆ ئهندامان، دهبێ ساڵانه له كاتێكدا بدرێ كه له مانگی كانونی دووهم نهترازێ، ئهگهریش ئهندامێ لهو كاته دیاركراوهدا نهیدا ودواكهت، ئهوه دووقات دهبێ بدات.4/(150) دینار ئابوونهی مۆڵهتی ساڵانه بۆ كردنهوهی عیادهی تایبهت بۆ پزیشكه پسپۆرهكان و (150) دینار بۆ نوێكردنهوهی و(1000) دینار ئابوونهی مۆڵهتدانی ئهو پزیشكانهی كه له رێكخراوی نا كوردستانی كار دهكهن.5/(100) دۆلار رهسمی چوونه ناو سهندیكا بۆ پزیشكه كوردهكانی دهرهوهی عێراق.6/(50) دۆلار رهسمی نوێكردنەوەی چوونه ناو سهندیكا بۆ پزیشكی كورد لە دهرهوهی عێراق.7/(5000) دینار ئابوونهی كردنهوهی نهخۆشخانهی ئههلی و(1500) دیناریش پارهی نوێكردنهوهی ساڵانهی.8/(3000) دینار ئابوونهی مۆڵەتی كردنهوهی عیادهی نهشتهرگهری و (1000) دینار پارهی نوێكردنهوهی ساڵانهی.9/(100) دینار ئابوونهی مۆڵهتی ساڵانهی عیادهی تایبهتی موماریسهكان و (50) دینار بۆ نوێكردنهوهی ساڵانەی.10/(300) دینار ئابوونهی تۆماركردنی نازناوی پسپۆری.11/(25) دینار ئابوونهی مۆڵهتی ساڵانهی عیادهی میللی و (25) دینار بۆ نوێكردنهوهی.12/(10) دینار ئابوونهی تەسدیقكردنی ئهو راپۆرته پزیشكیانهی له عیاده تایبهتمهندهكانهوه دهردهچن و(10) دیناریش هی ئهوانهی كه له نهخۆشخانهی ئههلییهكانهوه دهردهچن.دووهم/ پاره وبهڵگهنامهی دارایی له یهكێك له بانكه حكومهتیهكان بهناوی سهندیكا دادهنرێ.بهشی چوارهمسزا و حوكمه بهرزهفتیهكانماددهی بیست و شهشهم:ئهو كارانهی خوارهوه بهئیشی قهدهغهكراو دادهنرێن:1/سهرپێچی كردنی یاسا وپهیڕهو ورێنماییهكان و فهرمان وبنچینهكانی رهوشتی پیشهیی به تاییهتی راكێشانی نهخۆش بههۆی پروپاگهنده كردن (تهرغیب) وبهكارهێنانی میانگیر.2/زیان گهیاندن به شۆرهتی پیشهیی وئهوانهی ئهو پیشهیه دهكهن وكهم كردنهوه له پایهی زانستی و ئهدهبییان.3/كارێكی وا بكرێ كه پزیشكهكه به پێچهوانهی راستيی خاوهن پسپۆرییه.4/بهكارهێنانی خاوهن پیشه تهندروستییه مۆڵهتنهدراوهكان.ماددهی بیست وحهوتهم:ههر پزیشكێك زیان به ئهركی پیشهیی بگهیهنێ یان كارێكی قهدهغه كراو بكات یاخود كارێكی وا بكات له پایهی پیشهكهی كهم بكاتهوه یان بڕیارهكانی سهندیكا به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ نهكات، خۆی تووشی ئهو سزایه دهكات كه له یاساكهدا هاتووه بهبێ ئهوهی ئهم كاره پهیوهندیی ههبێ بهو كارانهی كه به پێی یاسای دیكه له دژی دا دهكرێ.ماددهی بیست و ههشتهم:لیژنهی بهرزهفتی له بارهگای سهندیكا، له (3) سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ به پێی بڕیاری ئهنجوومهن پێك دێت وئهندامێك له ئهندامهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا سهرۆكایهتی دهكا.ماددهی بیست و نۆیهم:لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات:1/ئاگاداركردنهوه: ئهوهش به ئاراستهكردنی نووسراوێك بۆ سهرپێچیكهر دهنێردرێ وئاگادار دهكرێتهوه كه لە ههڵس وكهوتی دڵخۆش نین.2/ئینزار: ئهوهش به نووسراوێك بۆی دهنێردرێ وتێیدا ناڕهزایی له ههڵس وكهوتی سهرپێچیكهر دهردهبڕێ وداوای لێ دهكرێ ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا به پێچهوانهوه سزای توندتری بهسهردا دهسهپێندرێ.3/غهرامهیهكی له (250) دینار كهمتر نهبێ وله ههزار دینار رهت نهكات له سهرپێچیهكهر وهردهگیرێ وكه نهیدا دهستدانه كاری تایبهتی پیشهیی لێ قهدهغه دهكرێ بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێ وئهگهر له ماوهی یهك ساڵ له مێژووی سهرپێچیكردنی یهكهمی ئهو سهرپێچییهی كردهوه، ئهوا سزاكهی غهرامهیهك دهبێ كه له (500) دینار كهمتر نهبێ وله (2000) دینار پتر نهبێ وكاتێك كه نهیدا ئهوا رێگهی كاركردنه تایبهتییهكهی بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێت كه ساڵێك پتر نهبێ.4/ رێگهگرتن له كاركردنی تایبهتی پیشهكهی بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێ.5/غهرامهكردن ورێگهگرتن له دهستدانهكار له سنوورهكانی دوو بڕگهكهی (3 و 4)ی ئهم ماددهیهدا دهبن.ماددهی سییهم:ئهگهر لیژنهی بهرزهفتكردن بینی ئهو كارهی دراوهته پاڵ پزیشك تاوانێك پێكهوه دهنێ، پێویسته مهسهلهكه بنێرێ بۆ دادگای تایبهت لهگهڵ ئهوراقی مهسهلهكه وئهگهر پاك وبێ تاوان دهرچوو، ئهمه رێگه له وهرگرتنی كاری بهرزهفتی دهرحهقی ناگرێ به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.ماددهی سی ویهكهم:1/پزیشك له ماوهی گرتن وبهندكردن وحیجزكردنی دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ.2/پزیشك ئهگهر حوكم بدرێ له سهر تاوانێكی ئابڕووبهری پهیوهندار به پیشهكهی، دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێت.3/ئهگهر دووباره حوكمی پزیشك درا له ئهنجامی تاوانبار كردنی لهسهر كرداری وا كه پهیوهندی به پیشهوه ههبێ نابێ دووباره ناوی له سهندیكا تۆمار بكرێتهوه مهگهر دوای رهزامهندییهكی نوێ نهبێ له ئهنجوومهنی سهندیكا، به پێی پهیڕهو و ئهو رێنماییانهی لێیهوه دهرچوون.ماددهی سی و دووهم:1/بڕیاری قهدهغهكردنی دهستدانه پیشه بهخاوهن پهیوهندییهكان رادهگهیهنرێ كه لیژنهی بهرزهفتكاری دیاری دهكات وبهههموو لقهكانی سهندیكای رادهگهیهنێ.2/ناشێ پزيشكێكی تر لە عيادەی پزيشكێكی قەدەغەكراو لە دەستدانە پيشە كار بكات٣/ ئەو غهرامانهی كه لهلایهن لیژنهی بهرزهفتیهوه حوكمی پێ دهردهچێ دهبێته داهاتێ بۆ سهندیكا.ماددهی سی و سێیهم:1/ئهگهر شكاتێك پێشكهش به ئهنجوومهنی سهندیكا كرا، ئهوا دهینێرێ بۆ لقی پهیوهندیدار بۆ ئهوهی رای خۆی ورێنمایی خۆی دهرببڕێ، بهڵام ئهگهر لهلایهن ههر كامێكیانهوه ئیسپات نهبوو، ئهو كاته دهنێردرێ بۆ لیژنهی بهرزهفتكردن.2/سهرۆكی لیژنه، مێژووی دانیشتن دیاری دهكات وبه پزیشكهكهی رادهگهیهنێ.3/دانیشتنهكانی لیژنەی بهرزهفت كردن نهێنی دهبێت.ماددهی سی و چوارهم:نهقیب ولایهنهكانی كێشهكه بۆیان ههیه لهبهردهم دادگای پێداچوونەوەی ههرێمدا تانووت له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفت كردن له ماوهی (30) رۆژدا كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا، بدهن.ماددهی سی پێنجهم:نهقیب وجێگری نهقیب ئهگهر له شوێنی نەقيب كاری بینی له سهرپێچی كردنی ههر بهرزهفتیهك كه له حوكمهكانی ئهم یاسایهوه پهیدا بووبێ، ئیجرائاتی یاساییان دهرههق دهكرێ لهبهردهم لیژنهی بهرزهفتیدا، ههواڵه كردنیشیان بۆ لیژنهی بهرزهفتی لهلایهن دهستهی گشتییهوه دهكرێ.حوكمه گشتییهكانماددهی سی و شهشهم:1/نابێ موڵك وماڵی سهندیكا دهستی بهسهردا بگیرێت یا بفرۆشرێ، تهنیا مهگهر قهرزهكه له جیاتی نرخی موڵك وماڵهكه بێت.2/به ئامادهبوونی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود سهرۆكی لق یان ئهوهی نوێنهرایهتیان دهكا نهبێ، نابێ بارهگای سهندیكا یاخود بارهگای لقهكانی بپشكندرێن.3/ههر دهست درێژییهك بكرێته سهر ئهندام له كاتی ئهنجامدانی ئهركهكهی یاخود بههۆی دهستدانه پیشهكهی دهست درێژیكهر لهسهر ئهو كارهی سزای ئهو كهسهی بهسهردا دهسهپێنرێ كه دهستدرێژی كردبێته سهر فرمانبهرێ له كاتی فرمانهكهیدا.4/پێویسته دهستهڵاتی لێكۆڵینهوه بهر له ههر لێكۆڵینهوهیهكی لهگهڵ ئهندام دا لهسهر تاوانی نهبینراو، ئاگاداری سهندیكا بكاتهوه، پێویسته سهندیكاش لهكاتی لێكۆڵینهوهدا نوێنهری خۆی بنێرێ.5/ئهندام له ژووری بهكرێی پله یهكی دهزگا تهندروستییهكان وحكومهتییهكان وپهیمانگا هونهرییهكان چارهسهر دهكرێ وله كرێدان دهبووردرێ، بهڵام حهقی ماندووبوونی پزیشك ونهشتهرگهرهكان له لیستی حیساب له كاتی نووستنی ئهندام له نهخۆشخانهی ئههلی وچوونه عیادهی تایبهتی دا دهشكێنرێ.ماددهی سی و حهوتهم:1/ههر كهسێكی دهستی دایه پیشهی پزیشكی بهبێ ئهوهی پێشتر خۆی ناونووس كردبێ یان مۆڵهتی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه وهرگرتبێ، بهغهرامهیهك سزا دهدرێ له (2000) دینار كهمتر نهبێ و له (3000) دینار پتر نهبێ.2/ههر كهسێ سیفهتێ یا نازناوێ یان نیشانهیهكی ساختهی لهخۆ نابێ كه گوایا مۆڵهت دراوه وپیشهی پزیشكی بكات، ئهوه بهپێی یاسا كارپێكراوهكان سزادهدرێ.ماددهی سی و ههشتهم:دهشێ پزیشكێكی مۆڵهتدراو پزیشكێكی دیكه دابنێت له عیادهكهی كاربكات بهمهرجێك ئهوهی جێی دهگرێتهوه ههمان پلهی زانستی و پسپۆری ههبێ وئهو ماوهیهش له سێ مانگ پتر نهبێت.ماددهی سی و نۆیهم:ئهنجوومهنی رهفتهنی (كاتی)ی سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق كه به پێی بڕیاری ژماره (30)ی رۆژی 21/10/1997 دامهزراوه، له بهڕێوهبەرايەتی كاروباری سهندیكادا بهردهوام دهبێ بهمهرجێ ههڵبژاردن له ماوهیهكدا له شهش مانگ پتر نهبێ كه له رۆژی دهرچوونی ئهم یاسایهوه دهست پێ دهكا، ئهنجام بدرێ.ماددهی چلهم:ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، كاری پێ ناكرێ.ماددهی چل ویهكهم:پێویسته وهزیره پێوهندارەكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه كار.ماددهی چل و دووهم:ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستانيدا، دهخرێته كار. د.رۆژ نوری شاوهیس سهرۆكی ئهنجوومهنی نیشمانیی كوردستانی عێراق...
یاسای ژماره (6)ی ساڵی2013 یاسای یهكهمین ههمواركردنی یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره ژماره (2)ی ساڵی 2010 | 6
یاسای ژماره (6)ی ساڵی2013 یاسای یهكهمین ههمواركردنی یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره ژماره (2)ی ساڵی 2010 | 6
یاسای ژماره (6)ی ساڵی2013 یاسای یهكهمین ههمواركردنی یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره ژماره (2)ی ساڵی 2010بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان ـ عێراقپاڵپشت به حوكمهكانی بڕگهی (1) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههموار كراو و، به گوێرهی ئهوهی ئهنجومهنی وهزیران خستییه روو، پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق له دانیشتنی ئاسایی خۆی ژماره (11)دا كه رۆژی 24/4/2013 گرێ درا، بڕیاری دهركردنی ئهم یاسایهی دا: یاسای ژماره (6)ی ساڵی2013یاسای یهكهمین ههمواركردنی یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره ژماره (2)ی ساڵی 2010ماددهی یهكهم:ناوی یاساكه له (یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره) ههمواردهكرێت بۆ (یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم).ماددهی دووهم: دهستهواژهی (ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم) جێگهی دهستهواژهی (ناوچه ناكۆكی لهسهرهكان) دهگرێتهوه له ههر شوێنێك كه لهم یاسایهدا هاتبێت.ماددهی سێیهم: یهكهم: بڕگهی دووهم له ماددهی یهكهم ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (دووهم: دهسته: دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم). دووهم: بڕگهی پێنجهم له ماددهی یهكهم له یاساكهدا ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (پێنجهم: ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم: ئهو ناوچانهن كه له ڕووی مێژوو و جوگرافیاوه ناوچهی كوردستانین، كه له رژێمه یهك لهدوای یهكهكانی عێراق كهوتبونه ژێر رێكارهكانی به عهرهب كردن و گۆڕینی ناسنامهی نهتهوهیی).ماددهی چوارهم:پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی پێنجهم: كار به هێچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.ماددهی شهشهم:ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت. د.ارسلان بایز اسماعیل سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان - عێراقهۆیه پێویستكارهكانوهك جهختكردنێك له سهر بڕاوهیی دهستپێگرتن به ناوچه كوردستانیهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم به گشت ئامرازه ڕهواكان وهك بهشێكی نهشیاو بۆ جیاكردنهوه له كوردستان – عێراق له ڕووی مێژوویی و جوگرافیاوه، وه لهبهر ئهوهی زاراوهی (ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره)كه له دهستوری عێراقیدا هاتووه كورت ناكرێتهوه سهر ناوچهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێمی كوردستان، بۆیه ئهم یاسایه دهرچووێندرا....
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكانی كوردستانی عێراق | 26
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكانی كوردستانی عێراق | 26
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكانی كوردستانی عێراق به ناوی خوای بهخشندهو میهرهبان به ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 18مێژووی بڕیار: 4/11/1999بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه لهسهر ئهو بنهمایهی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 2/11/1999 دا یاسا كاری كردووه، ئهم یاسایهمان دهرهێنا. یاسای ژماره (7)ی ساڵی 1999یاسای سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكانی كوردستانی عێراقماددهی یهكهم:مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.سهندیكا: سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان.نهقیب: نهقیبی خاوهن پیشه ئهندازهییهكان.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.دهست دانه پیشه: دهست دانه پیشهی دیاری كراو له پهیرهوی ناوخۆدا.بهشی یهكهم(دامهزراندن و ئامانجهكان)ماددهی دووهم:سهندیكایهك به پێی ئهم یاسایه دروست دهبێت و پێی دهگوترێ (سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان)، كهسایهتییهكی مهعنهوی دهبێ و بارهگاكهی له ههولێری پایتهخت دهبێت و بۆی ههیه لق له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.لیژنهیهكی ئامادهكار له (15) ئهندام پێك دههێنێ به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێ.ماددهی سێیهم:سهندیكا له پێناو بهدیهێنانی ئهم مهبهستانهی خوارهوه كار دهكا:بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی.بهرزكرنهوهی ئاستی رۆشنبیری و كۆمهڵایهتی و ئابووری ئهندامانی سهندیكا و بهرگری كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییان.بهشداری كردن له پێشخستنی پیشهسازی، به هاریكاری كردن لهگهڵ لایهنی تایبهتمهند.كۆشش كردن له پێناوی دابینكردنی دوا رۆژی ئهندام له بارهی نهخۆشی و پیریهتی و بێكاری.رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه.پتهوكردنی پهیوهندی لهگهڵ سهندیكای هاوتای له جیهاندا.رێكخستنی كاتهكانی بێكاری و دهسته بهركردنی هۆیهكانی حهسانهوه و رابواردن و دامهزراندنی یانهی وهرزشی و كۆمهڵایهتی.پتهو كردنی پهیوهندی برایانه له نێوان دهرچوانی ئامۆژگاكانی ئهندازهیی (تهكنهلۆجیا- نهوت- گهیاندن).بهشی دووهم(چوونه ناو سهندیكا و ئهندامێتی)ماددهی چوارهم:ئهندام مهرجه ئهمانهی لێ بێته دی:یهكهم: عیراقی بێت و له كوردستان نیشتهجێ بێت.دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یا ئابروبهر حوكم نهدرابێت.سێیهم: بڕوانامهی دبلۆمی هونهری له بهشهكانی (تهكنهلۆجیا-نهوت-گهیاندن)ی ههبێت، یان فهرمانی زهوی پێوی (مساح)ی ههبێ له یهكێك له فهرمانگه حكومهتییهكان بۆ ماوهیهك ئهم كارهی كردبێت كه له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێت.ماددهی پێنجهم:یهكهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و، پێشكهش به نهقیب دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێت.دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا دهخرێته بهر ئهنجومهن له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنییهوه، ئهنجومهن پێویسته لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه ئهگهر ماوهكهش تهواو بوو نهبڕاندرایهوه ئهوا داواكارییهكه به قهبووڵ كراو دهژمێردرێت.سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا رهت بكاتهوه به بڕیارێكی هۆدار (مسبب) خاوهنی داواكارییهكهش بۆی ههیه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگادارركردنیهوه تانهی لێ بداو بڕیاری دادگاش به بنبڕ دادهنرێت.ماددهی شهشهم:یهكهم: رهسمی چوونه پاڵ سهندیكا بۆ ئهندام (30) دیناره.دووهم: رهسمی بهشداربوونی ساڵانه (20) دیناره له ماوهیهك دهدرێ له ههر ساڵێكدا كه له مانگی شوبات تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له دانی ئهو رهسمه له كاتی دیاریكراودا دواكهوت (50%) له رهسمی بهشدار بوونی بۆ سهندیكا جهزا دهدرێ، ئهگهر بۆ ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزرێكی رهوا پارهی نهدا ناوی له تۆماری ئهندامان دهسرێتهوه.بهشی سێیهم(پێكهاتهكان)ماددهی حهوتهم:سهندیكا پێك دێت له:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط)لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێمدا.ماددهی ههشتهم:دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێت كهوا ههموو ئهركێكی سهرشانیان به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه و به باڵاتریین دهسهڵات دادهنرێت له سهندیكادا، له ناوهندی سهندیكا له ناوهندی مانگی كانوونی دووهم ههر سێ ساڵ جارێك به بڕیاری ئهنجومهن و بانگهێشتی نهقیب كۆبوونهوهیهكی ئاسایی دهبهسترێت بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط)، نیساب به ئامادهبوونی دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دههبێ و له كاتی تهواو نهبوونی نیسابیشدا دوای (15) رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ههلبژاردن بهرێوه دهچێت و نیساب به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامان به تهواو دهژمێردرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن به بهردهوام له كارهكانی له قهڵهم دهدرێ تا خولێكی تر. ماددهی نۆیهم:دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێت:یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی.دووهم: گفتوگۆ و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجومهن.سێیهم: چاوپێخشاندن بهو پێشنیارانهی كه دهربارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون.چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.ماددهی دهیهم:یهكهم: دهكرێ بانگێشتی دهستهی گشتی بكرێت بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی لهم دوو حاڵهتهی خوارهوه:به بڕیارێكی هۆدار (مسبب) كه زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن دهیدهن.به داواكاریهكی نوسراوی هۆدار سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهش به ئهنجومهنی دهكهن و ئهنجومهنیش لهسهریهتی بانگهێشتهكه دهربچوێنێ و رۆژی كۆبوونهوه دیاری بكات له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاریهكهوه.دووهم: له كۆبوونهوهكانی نائاسایی دهستهی گشتی نابێ لهو كارانهی كه له بهرنامهی كاردا هاتوون و كۆبووونهوهیان له پێناودا كراوه له هیچ شتێكی تر بكۆڵدرێتهوه.ماددهی یازده:یهكهم: ئهندامی بهشدار بوو نابێ بهشداری كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بكات ئهگهر له رووی بهرزهفتییهوه دهستدانه پیشهی لێ یاساغ كرابێ.دووهم: بڕیارهكانی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی به زۆرینهی دهنگ دهردهچوێنرێ و له كاتی یهكسان بوونیشدا بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.ماددهی دوازده:كاروباری سهندیكا ئهنجومهنێك بهڕێوهی دهبا كه لهم ئهندامانه پێك دێن:یهكهم: نهقیب: دهبێ ماوهیهك لهم پیشهدا دهست بهكار بووبێ كهله (10) ده ساڵ كهمتر نهبێ.دووهم: ههشت ئهندام: به سكرتێر و نهقیبیشهوه ئهوانهی كه دهست بهكار بوونیان لهم پیشهیهدا له (7) حهوت ساڵ كهمتر نهبێ ماددهی سێزده:یهكهم: ئهنجومهن بهنهێنی له نێوان ئهندامهكانیدا بریكارێك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ.دووهم: ئهنجومهن دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی به لایهنی كهمهوه مانگی جارێك دهبهستێ و دهشبێ دانیشتنی بهدهر (استثناء)ی به بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ببهستێت.ماددهی چوارده:یهكهم: نیساب له ئهنجومهن به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامان تهواو دهبێت، وه بڕیارهكانیش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردههێنرێن، وه له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكان بهو لایهنهدا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.دووهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه بێ شوێنی نهقیب چۆڵ بوو ئهوا بریكارهكهی شوێنی دهگرێتهوه یاخود سكرتێرهكهی ئهگهر جێگای بریكاری نهقیب چۆڵ بوو ئهوهش بۆ باقی ئهوهنده ماوهیهی كه ماوه.سێیهم: ئهگهر یهكیك له پایهكانی ئهنجومهن بێجگه لهوانهی كه له بڕگهی دووهمی سهرهوه ناویان هێندرا چۆڵ بوو بهههر هۆێكهوه بێت یهكێك له ئهندامهكانی یهدهگ شوینی دهگرێتهوه.چوارهم: ئهگهر پایهكانی زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو ئهنجومهن لهسهریهتی له ماوهی دوو مانگدا بانگهێشتی دهستهی گشتی بكات بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی كه ئهو پایانه پڕدهكهنهوه به ههمان رێگای باسكراو لهم یاسایهدا بۆ ئهوهنده ماوهی كه ماوه به مهرجێك كه ئهوهنده ماوهی كه ماوه له شهش مانگ كهمتر نهبێ.ماددهی پانزده:ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندیانهی خوارهوه ئهنجام دهدا:كاركردن بۆ هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا.پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه.جێبهجێ كردنی كارهكانی دهستهی گشتی.دامهزراندنی كارمهندانی سهندیكا و دیاریكردنی مووچهكانیان.تهماشاكردنی داواكارییهكانی هاتنه ناو سهندیكا.دهست نیشان كردنی ئهوانهی كه نوێنهری سهندیكا دهبن له لیژنه رهسمییهكان و ئهوانی تر له كاتێكدا كه نهقیب نوێنهرایهتی ناكات.ههواڵهكردنی كێشهو شكایهتهكان بۆ لیژنهی تایبهتمهند.دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا.پێك هێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا.ی- قبوڵ كردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یان بریكارهكهی یان ههر ئهندامێك له ئهنجومهن یاخود له لیژنهكان.ك- ورد كارێك حسێبكاری ساڵانه براستێنێ بۆ وردكاری ساڵانه. ل- رێكخستنی خولهكانی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی تر و سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه.م- بڕیاردانی خۆ به خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵ كردنی لهقهبهر كردن و پێبهخشین.ن- دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكان به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان.2- ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی بدا به لیژنهی لقهكان.ماددهی شازده:نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه.سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا.نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری و ئیدارییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی معامهلهكان و بهڵگهنامهی تایبهت و به سهندیكا، دهشتوانێ ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به ههر ئهندامێكی ئهنجومهن كه بیهوێ.ماددهی حهڤده:ئهندامی ئهنجومهن به دهست لهكار كێشراوه حیساب دهكرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی ئهك له دوای یهك دا یان پێنج دانیشتنی پهراگهندهدا له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبێت.ماددهی ههژده:لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ، تایبهتمهند دهبێ به تهماشاكردنی ئهو كێشه و شكاتكاریانهی ئهنجومهن بۆی دهنێرێ، وه ئهو بنهمایانه پهیرهو دهكات كه له یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتووه.ماددهی نۆزده:لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) دهسهڵاتی ئهم دهرهێنانی ئهم سزایانهی خوارهوهی ههیه:وریا كردنهوه (الفات نظر). ئینزار.لێ مهنع كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ زیاتر نهبێ.ئهو كێشانهی كه به تاوان دهژمێردرێن ههواڵهی دادگای تایبهتمهند دهكرێن.وه دهربارهی فهرمانبهرانی فهرمانگه رهسمییهكان لێ مهنع كردن سنوورداره لهسهر ئیش له دهرهوهی كاتهكانی دهوامی رهسمی، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه به بڕیارهكه ئاگادار بكرێ.ماددهی بیست:یهكهم: دهكرێ تانه له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی بدرێ لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له نێوان ماوهی پانزه رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه به بڕیارهكه، وه بڕیاری دادگاش بنبره.دووهم: سزا تهمیزكراوهكان بهسهر سهرپیچی كاردا جێبهجێ ناكرێ تا پلهی بنبڕی وهرنهگرێ.ماددهی بیست و یهك:پێویسته ئهندام لهو كارانهی خوارهوه دوور كهوێتهوه:یهكهم: پشتگوێ خستن یاخود كۆسپ خستنه بهر پیادهكردنی یاسا و پێرهوهكانی پهیوهندیدار به سهندیكاكان و ئهو بڕیارانهی كه دهریان دههێنێ.دووهم: دهست دانه پیشه بهبێ نوێكردنهوهی بهشداری ساڵانه.سێیهم: چاودێری نهكردنی رهوشتی پیشهیی (المهنی) زهرهردان له ناوبانگ و كهرامهتی پیشهكه.چوارهم: ههڵگرتنی سیفهتی به درۆی لهقهبی پیشهیی یان سیفهتی پیشهیی یان ناراست، به پێی یاسا و پێرهوه بهرقهرارهكان.ماددهی بیست و دوو:ئیش و كاری لق له پارێزگادا له لایهن لیژنهیهك بهرێوهدهچێ كه پێك هاتووه له پێنج ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، ئهندامانی لق به ههڵبژاردنی نهێنی ههر سێ ساڵ جارێك ههڵیان دهبژێرن، بهمهرجێك لهوانه بن كه پیشهكهیان كردبێ و ماوهكهی له سێ ساڵ كهمتر نهبێ، لیژنه له نێوان ئهندامهكانیدا سهرۆكێك بۆ لیژنه ههڵدهبژێرێ.بهشی چوارهم(دارایی سهندیكا)ماددهی بیست سێ:دارایی سهندیكا پێك دێ له:رهسمی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری ساڵانه.ئهو پێ بهخشیینانهی كه له لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهش دهكرێ.پێدان و لهقهبهر كردنانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان پێشكهش دهكرێن دوای رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان.قازانجی ئاههنگهكان كه بۆ سوودی سهندیكا كراون.قازانجی چاپهمهنیهكانی سهندیكا.قازانجی ئهو پرۆژانهی پهیوهندیان بهو مهسحانهی كه سهندیكا پێی ههڵدهستێ.ئهو كرێیانهی كه سهندیكا بڕیاری لهسهر دهدا له كاتێكدا كه به كاری ناوبژی ههڵدهستێ.رهسمهكانی پشتگیری توانای دارایی ئهندام لهكهفالهو گرێبهند له نێوان ئهندامان و كهسی پهیوهندیدار به رێژهی (1%) له بڕه پارهی كهفالهو گرێبهند.ماددهی بیست و چوار:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه دا هاودژ بێت.ماددهی بیست و پێنج:لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی بیست و شهش:ئهم یاسایه له مێژووی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیشدا بڵاو دهكرێتهوه. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقهۆیه پێویستهكانله ئامانجه سهرهكیهكانی بزاڤی ئازادی خوازی كوردی به رابهرایهتی (بارزانیی نهمر) گهیشتنی گهلی كورد بوو به مافهكانی بهههموو توێژهكانیهوه، وه لهبهر گرینگی كهرتی پیشهسازی و ئهندازیاری له ههرێمدا و بۆ ئهوهی پهلی ئهم دوو كهرته بگرین تا روو بهرووی گرفتهكانی پهرهپێدانی گرفتهكانی پهرهپێدانی پیشهسازی ببنهوه و كادیری ئهندازهی لێهاتوو بێته كایهوه و، بۆ ئهوهی چالاكی ئاوهدانكاری پهره پێبدهن و ههر له روانگهی واقیعی دیموكراسی و ههمه لایهنی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چهسپاندنی، كه ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق ئیقراری كردووه و خهباتی له پێناودا كردووه، ئهم یاسایه دهرهێندرا....
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2010 یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای ژووره بازرگانی و پیشهسازییهكان لهههرێمی كوردستان ژماره (14)ی ساڵی 1993 | 4
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2010 یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای ژووره بازرگانی و پیشهسازییهكان لهههرێمی كوردستان ژماره (14)ی ساڵی 1993 | 4
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2010 یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای ژووره بازرگانی و پیشهسازییهكان لهههرێمی كوردستان-عێراق ژماره (14)ی ساڵی 1993بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان- عێراقپشت به حوكمی ههردوو برگهی (1 و 5) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992 ی ههمواركراو، و لهسهر داوای ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم، پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق لهدانیشتی ئاسایی ژماره (18)ی رۆژی 23/6/2010 بڕیاری دهرچوواندنی ئهم یاسایهی دا: یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2010یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای ژووره بازرگانی و پیشهسازییهكان لهههرێمی كوردستان-عێراق ژماره (14)ی ساڵی 1993ماددهی یهكهم: ماددهی سی و دووهم ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوهی بۆ زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (3) بۆی: حوكمهكانی یاسای خزمهت و خانهنشینی مهدهنی كارپێكراو له ههرێم ئهو فهرمانبهرانهی ژووره بازرگانی و پیشهسازیانهی ههرێمیش دهگرێتهوه كه پێش جێبهجێكردنی یاسای ژماره (43)ی ساڵی 1989 دامهزراون و لهخزمهت كردن بهردهوامن.ماددهی دووهم:ئهمهی خوارهوه بۆ سهر یاساكه زیاد دهكرێ و دهبێته ماددهی سی و سێیهمی (دووباره): مافی ئهو كهسانهی كه حوكمهكانی بڕگهی (3) لهماددهی یهكهمی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه له بهڕێوهبهرایهتی خانهنیشنی و بیمهی كۆمهڵایهتی سهر بهوهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی بۆ بهڕێوهبهرایهتی خانهنشینی گشتی سهر به وهزارهتی دارایی ههرێم دهگوازرێتهوه.ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ. محمد قادر عبدالله (د. كهمال كهركووكی) سهرۆكی پهرلهمانی كوردستان- عێراقهۆیه پێویستهكانی دهرچوواندنیبۆ ئهوهی بهشخوراوی توێژێك له كارمهندانی یهكێتی ژوورهكانی بازرگانی و پیشهسازی له ههرێم، لهوانهی كه له پێش جێبهجێ كردنی یاسایی ژماره (43)ی ساڵی 1989 له خزمهت كردن بهردهوامن، ههڵبگیرێت و حوكمی یاساكانی خزمهت و خانهنشینی مهدهنی بهركار له ههرێم بیانگرێتهوه، ئهم یاسایه دهرچوێ....
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2014 یاسای ههمواری یهكهمی یاسای دهستهی گشتیی دهسپاكیی له ههرێمی كوردستان ژماره (3)ی ساڵی 2011 | 24
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2014 یاسای ههمواری یهكهمی یاسای دهستهی گشتیی دهسپاكیی له ههرێمی كوردستان ژماره (3)ی ساڵی 2011 | 24
یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2014 یاسای ههمواری یهكهمی یاسای دهستهی گشتیی دهسپاكیی له ههرێمی كوردستان ـ عێراق ژماره (3)ی ساڵی 2011 بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان ـ عێراقپشت به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههمواركراو و، لهسهر پێشنیاری ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق له دانیشتنی ئاسایی ژماره (13)ی رۆژی 26/11/2014 بڕیاری دهرچوواندنی ئهم یاسایهی دا:یاسای ژماره (7)ی ساڵی 2014یاسای ههمواری یهكهمی یاسای دهستهی گشتیی دهسپاكیی له ههرێمی كوردستان ـ عێراق ژماره (3)ی ساڵی 2011ماددهی (1): ناونیشانی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: (یاسای دهستهی دهسپاكیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق). ماددهی (2):دوو بڕگه به ریزبهندی (حهوتهم و ههشتهم) بۆ ماددهی (یهكهم)ی یاساكه زێده دهكرێن و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێنهوه: حهوتهم: تاوانی گهندهڵی: مهبهست لێی بریتییه له ههر تاوانێك لهو تاوانانهی كه له ماددهكانی (233، 234، 271، 272، 275، 276، 290، 293 و 296)ی یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی 1969 دهقیان لهسهر كراوه و، تاوانهكانی پێشێلكار بۆ ئهركهكانی وهزیفهی گشتی، كه بریتین له بهرتیل، ئیختیلاس و زیدهڕۆیی فهرمانبهران له سنووری وهزیفهكانیان و، تاوانهكانی شووشتنهوهی مایه و داڵدهدان (بهردهستكردنی ئهو سامانانهی دهرهئهنجامی تاوان یان كهتنی گهندهڵی) و، ههر تاوانێك یهكێك بێت له بارودۆخه توندكراوهكانی دهقكراو له بڕگهكانی (پێنجهم، شهشهم و حهوتهم)ی ماددهی (135) له یاسای سزادانی عێراقی ههمواركراو به یاسایهكی رێكخراوی دهرچوو له ئهنجومهنی حوكمی ههڵوهشاوهی پاشكۆ به فهرمانی دهسهڵاتی ئیئتیلافی كاتی ههڵوهشاوه ژماره (55)ی ساڵی 2004. ههشتهم: منداڵه دواكهوتهكان: بریتین لهو منداڵانهی ناكامن و هاوسهرگیرییان نهبهستووه و ئهو منداڵانهی هاوسهرگیرییان بهستووه كه له ڕووی داراییهوه سهربهخۆ نین. ماددهی (3):ماددهی (دووهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و، بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: بهپێی ئهم یاسایه دهستهیهك بهناوی (دهستهی دهسپاكیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق) دادهمهزرێ خاوهن كهسایهتیی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و كارگێڕییه و، بودجهیهكی سهربهخۆی ههیه و له ژێر چاودێریی پهرلهمان دایه. ماددهی (4):ماددهی (سێیهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ئامانجی ئهم یاسایه بریتیه له: یهكهم: بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی و خۆپاراستن لێی. دووهم: پاڵپشتكردنی پرهنسیپهكانی دهستپاكی، شهفافیهت، لێپرسینهوه و بهرجهستهكردنی پرهنسیپی سهروهریی یاسا. سێیهم: ههڵسهنگاندن، ڕاست كردنهوه، پهرهپێدانی كارو رهفتاری وهزیفی، ستاندهرهكانی راژهی گشتی، له ئهستۆگرتنی بهرپرسیاریهتی و ئاسانكاریی رێكارهكان. ماددهی (5):ماددهی (چوارهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: حوكمهكانی ئهم یاسایه پیاده دهكرێت بهسهر:یهكهم: سهرۆكهكانی دهسهڵاتی یاسادانان، جێبهجێكردن، دادگهری، ئهندامهكانیان و ئهوانهی تیایاندا كارمهندن بهپێی یاسا بهركارهكان.دووهم: كهرتی تایبهت به تایبهتی ئهو كهس و كۆمپانیایانهی لهگهڵ قهوارهكانی كهرتی گشتیدا گرێبهستیان ئهنجامداوه. سێیهم: رێكخستنه سیاسییهكان، رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی، رێكخراوه ناحكومیه نیشتمانیهكان، یهكێتیهكان، سهندیكا، ناوهنده ئایینیهكان، كۆمهڵهكان و یانهكان لهو بابهتانهی پهیوهستن به ڕهوایی سهرچاوهكانی مایه پێدان و جۆری خهرج كردن و به دواكهوتنی شوشتنهوهی مایه. ماددهی (6):ماددهی (پێنجهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دهسته كار دهكات لهسهر:یهكهم: جێبهجێكردن و سهپاندنی یاساكانی بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی و ستاندهرهكانی ڕاژهی گشتی بهپێی دهستوور و یاسا بهركارهكان. دووهم: وهرگرتنی ههواڵدان و زانیاری و سكاڵا لهسهر گهندهڵی بهسهرجهم رێگه و ئامرازهكان و لهسهرجهم سهرچاوهكان و مامهڵهكردن لهگهڵ سهرجهم ئهو شتانهی ڕهدی دهكهنهوه له نێوانیشیاندا ههواڵدانی به درۆ (الاخبارات الكاژبه).سێیهم: لێكۆڵینهوه له تاوانهكانی گهندهڵی لهڕێگهی لێكۆڵهری سهر به دهسته، لهژێر سهرپهرشتی دادوهرانی لێكۆڵینهوه بهپێی یاسای بنهماكانی دادگاییه سزاكارییهكان و، بهدواداچونیان و پاراستنی نهێنی ناسنامهی ئهوانهی هاوكارن بهپێی یاسا. چوارهم: گهڕاندنهوهی ئهوانهی تۆمهتبارن به تاوانی گهندهڵی كه بۆ دهرهوه ڕایان كردووه و، گهڕاندنهوهی مایه و سامان و داهاتهكانی گهندهڵی كه به قاچاغ براونهته دهرهوه به ههماههنگی و هاوكاریی لایهنه تایبهتمهندهكان.پێنجهم: هاوكاریی نێودهوڵهتی لهبواری رێگهگرتن له گهندهڵی و بهرهنگاربوونهوهی و ئاڵوگۆڕكردنی زانیاری لهسهر گهندهڵی و لێكۆڵینهوهی هاوبهش بهتایبهتی له تاوانهكانی گهندهڵیی سنووربڕ به هاوكاری و ههماههنگیی لایهنه پهیوهندیدارهكان. شهشهم: بڵاوكردنهوهی رۆشنبیری نیشتمانی بۆ گهشهپێدانی چهمكهكانی دهسپاكی و شهفافیهت و لێپرسینهوه و، پابهند بوون به ستاندهرهكانی ڕاژهی گشتی و كاركردن لهگهڵ بهرپرسانی تایبهتمهند له پێناوی دانانی پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی، بۆ پتهوكردنی چهمكی دهسپاكی گشتی. حهوتهم: دهركردنی رێنمایی رێساكانی رهفتاری ئهرێنی وهزیفی بۆ روونكردنهوهی ستاندهرهكانی راژهی گشتی و رهوشتهكانی كار كه پێویسته فهرمانبهرانی ههرێم پێیهوه پابهند بن وهك مهرجێكی دامهزراندن و بهردهوام بوون له ڕاژه و چاودێری كردنی مهودای پابهندبوون پێیهوه و، به گوێرهی پێویست له ماوهیهك بۆ ماوهیهكی تر ههموار دهكرێت. ههشتهم: 1ـ دهركردنی رێنمایی دهرخستنی ئهستۆی دارایی بهپابهندكردنی ڕاسپێردراوان به خزمهتی گشتی كه لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه، كهوا بهرژهوهندییه داراییهكانی خۆیان و بهرژهوهندیهكانی هاوسهر و منداڵه دواكهوتهكانیان ئاشكرا بكهن و، لهماوهیهك بۆ ماوهیهكی تر ههمواردهكرێت به گوێرهی ئهوهی دهسته به گونجاوی دهیبینێت، بۆ دهستهبهركردنی ئهو مهبهستانهی لێی چاوهڕێ دهكرێت. 2ـ دهرخستنی بهرژهوهندییه داراییهكان زانیاری ورد له خۆ دهگرێت دهربارهی ئهو شتانهی كهسی داوالێكراو خاوهنیانه له نێوانیشیاندا ئهو خانووبهره و گوازراوه و داهاته دارایی و ڕهسیدی له بانكی و پشك و سهنهد و مافه مهعنهوییانهی له ناوهوه و دهرهوهی ههرێم خاوهنیانه. 3ـ دهرخستنی بهرژهوهندییه داراییهكان ههر یهك له مانهی خوارهوه دهگرێتهوه: أـ سهرۆكی ههرێم و جێگرهكهی. ب ـ سهرۆكی پهرلهمان و جێگر و سكرتێر و ئهندامهكان. ج ـ سهرۆك وهزیران و جێگرهكهی. د ـ وهزیرهكان و ئهوانهی به پلهی وهزیرن و بریكاری وهزیرهكان. هـ ـ سهرۆكی دهستهی دهسپاكی و جێگرهكهی و سهرجهم بهڕێوهبهره گشتیهكانی دهسته و لێكۆڵهرهوهكانی. وـ خاوهن پله تایبهتهكان و بریكار و یاریدهدهرهكانیان. زـ بهڕێوهبهری گشتی و یاریدهدهركانیان. ح ـ دادوهر و ئهندامانی داواكاری گشتی و سهرپهرشتیاره دادوهرییهكان و لێكۆڵهرهكان.ت ـ ئهفسهرانی پاسهوانی ههرێم و ئاسایشی ناوخۆ له پلهی موقهدهم بهره و سهرهوه و، ئهو ئهفسهر و مفهوهزانهی كاری لێكۆڵینهوه دهكهن. ی ـ پارێزگار و سهرۆكی یهكه كارگێڕییهكان و سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنهكانی پارێزگا و قهزا و ناحیه و سهرۆكی شارهوانیهكان و ئهندامانی ئهنجومهنهكانی شارهوانی. ك ـ ههر كهسێك پۆستێكی مهدهنی یان سهربازی ههبێت لهسهرهوه ناوی نههاتبـێ و دهسته به پێویستی بزانێ كهوا راپۆرتی دهرخستنی دارایی بیگرێتهوه، به پێـی رێنماییهك كه بۆ ئهم مهبهسته دهردهچێت. 4ـ دهسته بۆی ههیه راپۆرتی دهرخستنی ئهستۆی دارایی ئهوانهی حوكم دهدرێن به یهكێك لهو تاوانانهی كه له بڕگهی (حهوتهم)ی ماددهی یهكهمی ئهم یاسایهدا هاتووه بڵاوبكاتهوه و رێگه بدات بهوهی جهماوهر و ڕاگهیاندن سهیریان بكهن یان كۆپیان بكهن. نۆیهم: 1ـ دهسته بۆی ههیه فهرمانگهی پهیوهندیدار ڕاسپێرێت به دهستكێشانهوهی ئهو فهرمانبهرهی ملكهچی لێكۆڵینهوهیه به پێی یاسای بهرزهفتهكردنی فهرمانبهرانی دهوڵهتی ژماره (14)ی ساڵی 1991ی بهركار له ههرێمدا. 2ـ دهسته بۆی ههیه ئهو سهرپێچیانهی پهیوهستن به ستاندهرهكانی راژهی گشتی رهوانهی لایهنی پهیوهندیدار بكات و، بۆی ههیه راسپاردهی لهگهڵ هاوپێچ بكات به گرتنهبهری رێكاریی بهرزهفتهكاری. دهیهم: 1ـ دهسته هاوكاری دیوانی چاودێری دارایی ههرێم دهكات و، ههڵدهستێت به چاودێری وهرگرتن و خهرجكردنی مایهكانی (أموال) ههرێم و رهفتاركردن پێیانهوه و رێگهی بهڕێوهبردن و دهركردنی راپۆرتی ناوبهناو دهربارهیانهوه. 2ـ دهسته ههڵدهستێت به چاودێریكردنی ئاستی دهسپاكی بڕیار و كاره بهڕێكراوهكان یان ئهو كارانهی گیراونهتهبهر له كهرتی گشتی و دهركردنی راپۆرتی ناوبهناو دهربارهیان.3ـ پێویسته لهسهر ئهو لایهنهی ملكهچی چاودێرییه لهسهر داوای دهسته و بهبێ دواكهوتن زانیاری و روونكردنهوه و نووسراو و بهڵگهنامه بهوانهی كه نهێنیشن پلهی نهدركاندنیان ههر چیهك بێت پێشكهشی دهسته بكات و لهگهڵ ههر شتێكی تر كه دهسته بۆ مهبهستهكانی چاودێری به پێویستی بزانێت لێی بڕوانێت، به پێی یاسا كارپێكراوهكان. 4ـ ئهوهی سهرپێچی حوكمهكانی بهندی (3)ی بڕگهی (دهیهم)ی ئهم ماددهیه بكات ئهوا سزا دهدرێت به بهند كردن بۆ ماوهیهك كه له (6) مانگ زیاتر نهبێت و، به غهرامهیهك كه له (10) ده ملیۆن دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه. 5ـ دهسته دهسهڵاتی جوڵاندنی سكاڵای سزاكاری و به دواداچوونی ههیه به پێی بهندی (4)ی بڕگهی (دهیهم)ی ئهم ماددهیه. یازدهم: پێشنیاركردنی ئهو پڕۆژه یاسایانهی دهكهونه بواری خۆپاراستن له گهندهڵی یان بهرهنگاربوونهوهی. دوازدهم: دهسته بۆی ههیه فهرمانگه و دامهزراوهكانی كهرتی گشتی پابهند بكات به بڵاوكردنهوهی داتا یان زانیاری یان بهڵگهنامهی دیاریكراو لهسهر ههر كاروبارێك كهوا سهپاندنی شهفافیهتی تێدا به پێویست بزانێ به پێی چهند میكانیزم و رێسایهك كه دهسته دیارییان دهكات. سێزدهم: جێبهجێكردنی رێوشوێن بۆ رێگهگرتن له تێوهگلانی كهرتی تایبهت له گهندهڵیدا و پتهوكردنی شهفافیهت له قهوارهكانی كهرتی تایبهت و رێگری كردن له ناكۆكی بهرژهوهندییهكان تیایاندا. چواردهم: دهركردنی رێنمایی رێگهگرتن له ناكۆكی بهرژهوهندیهكان له ههرێمدا و چاودێریی پابهند بوون پێیهوه و دهست نیشان كردنی سهرپێچی كردنی حوكمهكانی و، دهركردنی راپۆرتی ناوبهناو دهربارهیانهوه. پازدهم: دهسته بۆی ههیه كارێك بكات كه زهروری بێت له بواری بهرهنگاربوونهوه و خۆپاراستن له گهندهڵی. ماددهی (7):برگهی (یهكهم)ی ماددهی (شهشهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: ههڵبژاردنی سهرۆكی دهسته لهلایهن پهرلهمانهوه دهبێت به دهنگدانی نهێنی به زۆرینهی (2/3) دوو لهسهر سێی ژمارهی ئهندامهكان له نێو (3) سێ كاندیددا كه لیژنهیهكی پهرلهمانی كاندیدیان دهكات و، له حاڵهتی سهرنهكهوتنی هیچ كام لهم كاندیدانه به (2/3) دوو لهسهر سێی دهنگهكانی ئهندامانی پهرلهمان ئهوه ههڵبژاردن له نێوان ئهو دوو كاندیده دووباره دهكرێتهوه، كه زۆرینهی دهنگهكانیان به دهست هێناوه، ئهوهی كه زۆرینه به دهست دههێنێت ئهوه به سهركهوتوو دادهنرێت و، ئهو كهسهی ههڵدهبژێردرێت به مهرسومێكی ههرێمی به پلهی وهزیر دادهمهزرێت.ماددهی (8):برگهی (پێنجهم و شهشهم)ی ماددهی (حهوتهم) له یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: پێنجهم: پهرلهمان بۆی ههیه پرساندنی سهرۆكی دهسته بكات، به پێی رێكارهكانی پرساندنی وهزیرهكان، سهرۆك به بڕیاری پهرلهمان به زۆرینهی (2/3) دوو لهسهر سێی ئهندامهكانی له یهكێك لهو حاڵهتانهی خوارهوه له پۆستهكهی لادهبرێت: 1ـ ئهگهر بڕیارێكی دادگهریی بنبڕ دهربچێت به تاوانباركردنی به ئهنجامدانی تاوانێكی به ئهنقهست یان كهتنێكی ئابڕوبهر.2ـ ئهگهر درێغی یان كهمتهرخهمی گهوره له ئهنجامدانی كارو ئهركهكانی بسهلمێنرێت.3ـ خراپ بهكارهێنانی دهسهڵاتهكانی. شهشهم: بڕیاری لابردنی سهرۆك له پۆستهكهی له ههردوو حاڵهتی (2، 3) له بڕگهی پێنجهمی ئهم ماددهیه، لهسهر راسپاردهی لیژنهیهكی لێكۆڵینهوه دهردهكرێت، كه به بڕیاری پهرلهمان به زۆرینهی (2/3) دوو لهسهر سێی ئهندامهكانی، به سهرۆكایهتی سهرۆكی دادگای تهمییزی ههرێم و ئهندامێتی (2) دوو له پێشكهوتووترین ئهندامانی دادگا پێك دههێنرێت. ماددهی (9):(4) بهند ڕیزبهندی (6، 7، 8 و 9) بۆ بڕگهی (دووهمی) ماددهی (نۆیهم)ی یاساكه زێده دهكرێن و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێنهوه: 6ـ كردنهوهی لقی دهسته له پارێزگا و ئیدارهكانی ههرێم بهو مهرجهی ههر لقێك لهلایهن بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوه ببرێت كهوا بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت. 7ـ دامهزراندنی ئهكادیمیایهك بۆ بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی له ئاستی بهڕێوهبهرایهتیدا و، ئهركی بونیاتنانی تواناكان، راهێنان، بڵاوكردنهوهی چهمكهكانی دهسپاكی و لێپرسینهوه و شهفافیهت و بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی له ئهستۆ بگرێت. 8ـ پێشنیاركردنی بودجهی دهسته و رهزامهندی دهربڕین لهسهر خهرجیهكانی. 9ـ ئهنجومهنی دهسته بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی و بهش و هۆبه بهگوێرهی پێداویستییهكانی كار بهێنێته كایهوه، یان لێكیان بدات، یان ههڵیان بوهشێنێتهوه. ماددهی (10):ماددهی (دهیهم)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: سهرۆك ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه پیاده دهكات: یهكهم: بهڕێوهبردن و راگیركردنی كارهكانی دهسته و مسۆگهركردنی به ئهنجام گهیاندنی ئهركهكانی له سنووری یاسادا بهو جۆرهی بهدیهێنانی ئامانجهكانی مسۆگهر دهكات. دووهم: دامهزراندن و بهرزكردنهوه و بهرزهفتهكردنی فهرمانبهرانی دهسته بهپێی یاسا كارپێكراوهكان. سێیهم: داواكردنی دابینكردنی لێكۆڵهرهوهی دادی بۆ دهسته له لایهنی پهیوهندیدار چوارهم: پێشكهشكردنی راپۆڕتی ناوبهناو بۆ پهرلهمان ههر شهش مانگ جارێك یان ههر كاتێك پێویست بكات كه چاڵاكیهكانی دهسته و پوختهیهك لهسهر ئهو كێشانهی لێكۆڵینهوهیان لێكراوه و ئهوانهی پارێزراون یان داخراون و، ئهوانهی رهوانهی دادگا تایبهتمهندهكان كراون له خۆ بگرێت و دهسته له پێگهی ئهلیكترۆنی خۆی بڵاویان دهكاتهوه و دهیخاته بهردهستی ئامرازه جۆراوجۆرهكانی راگهیاندن.پێنجهم: دهركردنی ئهو رێنماییانهی لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه.شهشهم: ههڵسان به كارو ئهركهكان و پیادهكردنی ئهو دهسهڵاتانهی ئهم یاسایه یان ههر یاسایهكی بهركاری تر دهقیان لهسهر دهكات.ماددهی (11):ماددهی (یازدهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: سهرۆكی دهسته جێگرێكی دهبێت به پلهی بریكاری وهزارهت به ههمان مهرجهكانی سهرۆك و، به مهرسومی ههرێمی دادمهزرێت پاش كاندیدكردنی لهلایهن ئهنجومهنی دهستهوه و، له كاتی ئامادهنهبوونی سهرۆك به ههر هۆیهك بێت جێگای دهگرێتهوه و گشت دهسهڵاتهكانیشی پیاده دهكات. دووهم: سهرۆكی دهسته بۆی ههیه ههندێك دهسهڵاتهكانی تهخویل بكات بۆ جێگرهكهی یان بهڕێوهبهره گشتییهكان. سێیهم: جێگری سهرۆكی دهسته یان ههر یهكێك له بهڕێوهبهره گشتیهكانی دهسته له پۆستهكانیان به مهرسومێكی ههرێمی لادهبرێت لهسهر راسپاردهی سهرۆكی دهسته كه پاڵپشت بێت به كاری لیژنهیهكی لێكۆڵینهوه كهوا سهرۆكی دهسته بۆ ئهم مهبهسته پێكی دههێنێت. ماددهی (12):ماددهی (دوازدهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دهسته پێكدێت له: یهكهم: فهرمانگهی لێكۆڵینهوهكان: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كهوا بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت له یاسا و خاوهنی شارهزایی بێت له بواری پسپۆڕی خۆی كه (10) ده ساڵ كهمتر نهبێت و، چهند بهڕێوهبهرایهتیهكی لێكۆڵینهوه پێیهوه دهبهسترێتهوه كهوا به فهرمانی سهرۆكی دهسته دهكرێنهوه له ههر پارێزگایهك له پارێزگایهكانی ههرێم و، ئهم ئهركانه له ئهستۆ دهگرێت:1ـ ئاشكراكردنی حاڵهتهكانی گهندهڵی و، كۆكردنهوهی زانیاری دهربارهیان به پشت بهستن به دهزگا هونهرییهكان.2ـ وهرگرتنی ههواڵدان و زانیاری و سكاڵاكانی گهندهڵی و لێكۆڵینهوه له تاوانهكانی گهندهڵی. 3ـ هاوكاری كردن له بواری چاودێریی خهرجكردن و وهرگرتن و رهفتاركردن به مایهكانی ههرێم و رێگهكانی بهڕێوهبردنی4ـ هێنانهوهی ئهو تۆمهتبارانهی بۆ دهرهوه رایان كردووه و، گهڕاندنهوهی ئهو مایه و سامانانهی بۆ دهرهوه رفێندراون.5ـ ئاڵوگۆڕكردنی زانیاری و لێكۆڵینهوهی هاوبهشی نێودهوڵهتی.دووهم: فهرمانگهی یاسایی: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كهوا بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت له یاسا و خاوهنی شارهزایی بێت له بواری پسپۆڕی خۆی كه له (10) ساڵ كهمتر نهبێت و بهم ئهركانهی خوارهوه ههڵدهستێت: 1ـ پێشكهشكردنی بیرورا و راوێژ له پرسه یاساییهكان كهوا دهخرێنه بهردهم دهسته و، نوێنهرایهتی كردنی دهسته لهو دهعوایانهی لهسهری بهرز دهكرێتهوه به بریكاریی فهرمی كه له سهرۆكی دهستهوه دهركرابێت. 2ـ مورافهعهكردن لهبهردهم دادگا تایبهتمهندهكان لهوهی پهیوهسته به تاوانهكانی گهندهڵی یان پێداچوونهوهی رێگهكانی تانهلێدان دهربارهیانهوه.3ـ نوێنهرایهتی كردنی دهسته لهو لیژنهی لێكۆڵینهوانهی لهسهر داواكاریی دهسته پێكهێنراون. 4ـ ئامادهكردنی لێكۆڵینهوه و توێژینهوهی یاسایی تایبهت به یاساكانی بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی و رێككهوتننامه نێودهوڵهتیهكانی ئهم بواره. 5ـ پێشكهشكردن و داواكردنی یارمهتی یاسایی نێودهوڵهتیی ئاڵوگۆڕكراو. 6ـ چاودێری لهسهر دهسپاكیی بڕیار و كارهكانی كهرتی گشتی. 7ـ دانانی رێنمایی رێگهگرتن له ناكۆكی بهرژهوندییهكان له ههرێمدا. 8ـ گرتنهبهری رێكار بۆ چاودێریی ئاستی دهسپاكی بڕیار و كارهكانی كهرتی گشتی و دهركردنی راپۆرتی ناوبهناو لهم بارهیهوه. 9ـ ئامادهكردنی پێشنیار و پڕۆژه یاسا له بواری نههێشتنی گهندهڵی و بهرهنگاربوونهوهی. سێیهم: فهرمانگهی خۆپاراستن و شهفافیهت: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كهوا بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت و خاوهن شارهزایی بێت له بواری پسپۆڕی خۆی كه له (10) ده ساڵ كهمتر نهبێت و، ئهم ئهركانهی خوارهوه له ئهستۆ دهگرێت.1ـ وهرگرتنی دهرخستهكانی بهرژهوهندییه داراییهكان و مامهڵهكردن لهگهڵ ئهو زانیارییانهی تیایاندا هاتوون و، گهڕان بهدوای ڕاستیهكانی و، بهدواداچوونی ئهوانهی دواكهوتوون له پێشكهشكردنی، چاودێریكردنی زێدهبوونی مایهی ئهوانهی داواكراون دهرخستهی بهرژهوهندییه داراییهكان پێشكهش بكهن و گرتنهبهری رێكاری یاسایی دهرههق بهوهی دهسهلمێنرێت كهوا زێدهبوونێكی گهوره له سامانی یان سامانی هاوسهری یان یهكێك له منداڵه دواكهوتهكانی بوونی ههیه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. 2ـ هاوكاری كردن لهگهڵ رێكخراوه ناحكومیهكان و كۆمهڵگهی مهدهنی و راگهیاندن له جێبهجێكردنی رێوشوێنی هاوبهش بۆ رێگهگرتن له گهندهڵی و بهرهنگاربوونهوهی. 3ـ گهشهپێدان و پێشخستنی پهیوهندییهكان لهگهڵ ئهو لایهنانهی هاوشێوهن. 4ـ بهڕێوهبردنی پڕۆگرامهكانی راهێنان و ئهنجامدانی كۆنگره به هاوكاری وهزارهت و لایهنه تایبهتمهندهكان و دامهزراوهكانی كهرتی تایبهت. 5ـ بڵاوكردنهوهی رۆشنبیری دهسپاكی و شهفافیهت و لێپرسینهوه و پابهند بوون به ستاندهرهكانی راژهی گشتی. 6ـ هاوكاری كردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان بۆ دانانی پڕۆگرامی خوێندنی نیشتمانی بۆ پتهوكردنی دهسپاكی و بهرهنگاربوونهوهی گهندهڵی. 7ـ دانانی رێنمایی رێساكانی رهفتاری پیشهیی و چاودێریكرنی پابهند بوون پێیهوه و، جهخت كردنهوهی لهسهری. 8ـ دانانی رێنمایی دهرخستنی ئهستۆی دارایی. 9ـ دانانی پێڕهو و میكانیزم و رێسای بڵاوكردنهوهی زۆرهملێی داتا و زانیاری و بهڵگهنامهكان.10ـ دانان و جێبهجێكردنی رێوشوێنی رێگهگرتن له گهندهڵی و بهرهنگاربوونهوهی و پتهوكردنی شهفافیهت و رێگهگرتن له ناكۆكی بهرژهوهندییهكان له كهرتی تایبهتدا. 11ـ بهدواداچوون و گهڕان به دوای راستیهكاندا دهربارهی ناكۆكی بهرژهوهندییهكان له كهرتی گشتیدا و دهركردنی راپۆرتی ناوبهناو دهربارهیانهوه. چوارهم: فهرمانگهی كاروباری كارگێڕی و دارایی: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كهوا بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت و خاوهن شارهزایی بێت له بواری پسپۆڕی خۆی كه له (10) ده ساڵ كهمتر نهبێت و ههڵدهستێت به ئهركهكانی بهڕێوهبردنی سهرچاوه مرۆییهكان و دابینكردنی راهێنانی پێویست و بونیاتنانی تواناكان. پێنجهم: بهڕێوهبهره گشتیهكان به مهرسومێكی ههرێمی پاش كاندیدكردنیان لهلایهن سهرۆكی دهستهوه دادهمهزرێن. شهشهم: نووسینگهی سهرۆكی دهسته: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتی دهكات كه بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت. ماددهی (13):بڕگهی (یهكهم) له ماددهی (سێزدهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و (3) بڕگهش به ریزبهندی (سێیهم، چوارهم و پێنجهم) بۆ ماددهكه زێده دهكرێن و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: لێكۆڵهرهكانی دهسته دهسهڵاتی لێكۆڵهریان ههیه بهو پێیهی له یاسای بنهماكانی دادگاییه سزاكارییهكانی بهركار له ههرێمدا دهقیان لهسهر كراوه و دهسهڵاتیان ههیه بڕواننه نووسراو و بهڵگهنامه فهرمییهكان بهوانهی نهێنیشن و پلهی پهنهانیان ههر چیهك بێت و، پێویسته كاری چونه ژوورهوهیان بۆ فهرمانگهی پهیوهندار لهگهڵ ئهو ئامێرانهی سروشتی كارهكانیان پێویستی دهكات ئاسان بكرێت و پاراستنیان دابین بكرێت و نابێت ئهو ئامێرانهی پهیوهستن به كارهكانیانهوه لێیان بسهندرێت. سێیهم: لێكۆڵهرهوهكانی دهسته ههمان دهسهڵات و ماف و ئیمتیازاتی لێكۆڵهرییان دهبێت، بهپێی یاسای بنهماكانی دادگاییه سزاكارییهكان، سهرباری دهرماڵهی تایبهت و ئیمتیازاتی بهخشراو وهك فهرمانبهرانی دهسته. چوارهم: 1ـ دهسته به بڕیاری سهرۆكهكهی بۆی ههیه ههواڵدان یان زانیاری یان سكاڵا بهبێ ئهوهی بیانخاته بهردهم دادوهری لێكۆڵینهوه بپارێزێت ئهگهر هێماكردن بهبوونی تاوان لهخۆ نهگرێت یان ئهگهر لای دهسته به گهڕان و لێكۆڵینهوهی بهرایی سهلمێندرا كهوا ههواڵدانهكه دروست نیه یان درۆیه. 2ـ دادوهری لێكۆڵینهوه یان ئهندامی داواكاری گشتی تایبهتمهند بۆی ههیه داوای ههر دۆسیهیهكی پارێزراو بكات بهپێی بهندی (1)ی ئهم برگهیه بۆ گرتنهبهری ئهوهی به گونجاوی دهزانێت دهربارهیهوه بهپێی حوكمهكانی یاسا. پێنجهم: 1ـ ئهوهی حوكم بدرێت لهسهر تاوانێكی گهندهڵی به ئهنقهست ئهوا لێهاتوویی وهرگرتنی وهزیفهی گشتی له دهست دهدات و كهرتی گشتی بۆی نیه وهك بهڵێندهر یان هێنهری خزمهتگوزاری یان كهلوپهل گرێبهستی لهگهڵدا بكات. 2ـ ئهو فهرمانبهرهی حوكمی تاوانباركردنی به تاوانێكی گهندهڵی به ئهنقهست دهدرێت ئهوا به گهیشتنی حوكمهكه به پلهی بنبڕ دهسبهجێ به دهركراو (عزل) له وهزیفهكهی دادهنرێت. ماددهی (14):بڕگهی (دووهم) له ماددهی (چواردهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:دووهم: بهپێی ئهوهی لهسهرهوهدا هاتووه ههر زێدهبوونێكی گهوره له ساماندا له دوای وهرگرتنی وهزیفهی گشتی یان ڕاسپاردنی گشتی یان سیفهت، یان له سامانی هاوسهری یان یهكێك لهو منداڵه دواكهوتهكانی بێته ئارا، كاتێك لهگهڵ داهاته رهواكانیان نهگونجێت و دهستهوهستان بێت له هۆ دهرخستنی به هۆكارێكی شیاو، ئهوا به ئیستغلال دادهنرێت. ماددهی (15):ماددهی (پازدهم)ی یاساكه ههڵدهوهشێندرێتهوه و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ههر كهسێك بۆ خۆی یان غهیری خۆی دهسكهوتێكی ناڕهوای دهست بكهوێت ئهوا سزا دهدرێت به بهندكردن یان زیندانییكردن بۆ ماوهیهك له (7) حهوت ساڵ زیاتر نهبێت و، به غهرامهیهك یهكسان بێت لهگهڵ دهسكهوته ناڕهواكهی و، دهسبهسهرداگرتنی ئهم دهسكهوتهی.ماددهی (16):ماددهی (حهڤدهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: نهمانی دهعوای سزاكاری بههۆی مردن نابێته رێگر لهبهردهم گهڕاندنهوهی دهسكهوته ناڕهواكه به حوكمی دادگای تایبهتمهند لهسهر داوای دهسته له ماوهی (3) سێ ساڵ له رێكهوتی مردنهكه و، له مایهی میراتگرهكانی به گوێرهی سوود وهرگرتنی ههر یهكێكیان لهو دهستكهوته ناڕهوایه وهردهگرێتهوه. دووهم: پێویسته لهسهر دادگای تایبهتمهند له بهرامبهر میراتگرهكانی كه سوودیان له دهستكهوته ناڕهوایهكه بینیوه بڕیار بدات به حوكمی گهڕاندنهوهكه له مایهی ههر یهكێكیان بهو بڕهی سوودی لێ دیوه. ماددهی (17): ماددهی (ههژدهم)ی یاسای دهسته ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: بهشداربوو له تاوانی دهسكهوتی ناڕهوا له سزادان دهبوردرێت ئهگهر ههڵسا به ئاگاداركردنهوهی دهسهڵاته تایبهتمهندهكان له تاوانهكه بهر له ئاشكرابوونی، یان هاوكار بوو له گهڕان و لێكۆڵینهوه له ئاشكراكردنی، یان ئهو مایانهی لێیهوه وهدهست هاتوون ئاشكرا بكات و بگهڕێندرێتهوه و، حوكمی ئهم ماددهیه پێویستبوونی حوكمدان لهسهر به گهڕاندنهوه پێشێل ناكات. ماددهی (18):ماددهی (نۆزدهم)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ههر داوالێكراوێك به پێشكهشكردنی ئاشكراكردنی بهرژهوهندییه داراییهكانی به ئهنقهست یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات ئهوا به بهندكردن بۆ ماوهیهك له (3) سێ مانگ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له (3) سێ ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له (100) سهد ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان بهیهكێك لهم دوو سزایه، سزا دهدرێت: یهكهم: دواكهوتن له پێشكهشكردنی راپۆرتی دهرخستهی بهرژهوهندییه داراییهكانی بۆ ماوهیهكی زیاتر له (3) سێ مانگ لهو ماوانهی لهلایهن دهستهوه دیاری كراون. دووهم: پێدانی داتای نادروستی كاریگهر له راپۆرتی دهرخستهی بهرژهوهندییه داراییهكانی.سێهم: باس نهكردنی بهرژهوهندی یان ئهو مایهی خاوهنیانه یان هی هاوسهرهكهیهتی یان هی یهكێك له منداڵه دواكهوتهكانیهتی له دهرخستنی بهرژهوهندییه داراییهكانی. ماددهی (19):دهقی ماددهی (بیست و یهك)ی یاساكه دهبێته بڕگهی (یهكهم) و بڕگهیهكیشی به ریزبهندی (دووهم) بۆ زیاد دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دووهم: ئهنجومهنی دهسته بۆی ههیه پێشخستن (قدم) بۆ ماوهی (6) شهش مانگ بداته ئهو فهرمانبهرانهی ههوڵی بهرچاو دهبینن، یان ئهنجامی ئاست بهرز بهدهست دههێنن. ماددهی (20):ماددهی (بیست و چوار)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: دهسته پێڕهوێكی تایبهت به پاراستنی گهواهیدهر و ههواڵدهر و قوربانی و شارهزایان دادهنێت و، پێرهوی هاندانی جهماوهر و ڕاگهیاندن و كۆمهڵگهی مهدهنی و تۆمهتباران له هاوكاری كردن لهگهڵ دهستهدا دادهنێت و، تهخویل دهكرێت به دهسهڵاتی جێبهجێكردن و خهرجكردن لهسهریدا. دووهم: سهرۆكی دهسته بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات. ماددهی (21):ماددهی (بیست و پێنج)ی یاساكه ههڵدهوهشێتهوه. ماددهی (22):كار به دهقی هیچ یاسایهك یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.ماددهی (23):پێویسته لایهنی پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكات. ماددهی (24):ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت. یوسف محمد صادقسەرۆکی پەرلەمانی کوردستان - عێراقهۆیهكانی دهرچواندنبۆ مسۆگهركردنی زیاتری سهربهخۆیی دهستهی دهسپاكی ههرێمی كوردستان ـ عێراق و، له پێناوی پشتگیری كردنی دهسهڵاتهكانی و، بۆ چهسپاندن و بههێزكردنی رێكارهكانی رێگهگرتن له گهندهڵی و بهرهنگاربوونهوهی و، بڵاوكردنهوهی چهمكی دهسپاكی و شهفافیهت و لێپرسینهوه له دهزگاكانی كهرتی گشتی و تایبهت، ئهم یاسایه دانرا. ...
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای هونهرمهندانی كوردستان | 38
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای هونهرمهندانی كوردستان | 38
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای هونهرمهندانی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهی میهرهبانبه ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژمارهی بڕیار: 19مێژووی بڕیاردان 31/12/1998بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی به پێی بڕگه (3)ی ماددهی (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه و لهسهر ئهو بنهمایهی كه ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 30/12/1998ی دا یاسا كاری كردووه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهماندا.یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1998یاسای سهندیكای هونهرمهندانی كوردستانی عێراقمادهی یهكهم:مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه، ماناكانی تهنیشتیانن:-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.وهزیر: وهزیری رۆشنبیری ههرێم.سهندیكا: سهندیكای هونهرمهندانه كه به پێی ئهم یاسایه دامهزراوه.نهقیب: نهقیبی هونهرمهندانی كوردستان.ئهنجومهن: ئهنجومهنی ههڵبژێردراو به پێی ئهم یاسایه.هونهرمهند: ههر ئهندامێك یا بهشدار بووێك له سهندیكا به پێی ئهم یاسایه.كاركردن له پیشهكه: كاركردن له یهكێك لهو ئیشه هونهریانهی كه لهم یاسایهدا بریاریان لهسهر دراوه.ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك به ناوی سهندیكای هونهرمهندانی كوردستانی عێراق دادهمهزرێ و، مهڵبهندهكهی ههولێری پاینهختی ههرێم دهبێ و بۆی ههیه لق له پارێزگاكانی ههرێم دا بكاتهوه.ماددهی سێیهم:سهندیكا بۆ ئهنجام دانی ئهو ئامانجانهی خوارهوه ههوڵ دهدات:كاركردن له پێناو بهرز كردنهوهی ئاستی ئهندامان له رووی هونهری و پیشهیی و كۆمهڵایهتی و ئابووری و رۆشنبیرییهوه.بهشداری كردن له بوژاندنهوهی هونهری و رۆشنبیری له ههرێم دا به هاوكاری كردن لهگهڵ لایهنه تایبهتمهندهكان بۆ بهرز كردنهوهی ئاستی گشتی هونهر به ههموو هۆیهكی بڵاو كردنهوهی وهك رۆژنامه و گۆڤار و چاپهمهنی و هۆیهكانی تری بهردهست لهگهڵ بهشداری كردن له كۆنگره هونهرییه ناوخۆیی و عهرهبی و جیهانییهكاندا.رێك خستنی بنهمای كاركردن له پیشه هونهریهكاندا.ههوڵدان بۆ زامن كردنی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا.چاودێری كردن و ناساندن و پهره پێدانی بهرههمی هونهرمهندانی كوردستان له ههر كوێیهك بن بهو مهبهستهی ئهو ئامانجانه بێنێته دی كه سیستهمی فیدرالیزم له كوردستانی عێراقدا بۆی ههوڵ دهدات.بهشی دووهم(پێكهاتهكان و بهرێوهچوونی كار)ماددهی چوارهم:سهندیكا له مانه پێك دێ:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفتكار (ئینزیبات).لقهكانی سهندیكا.هۆیهكانی سهندیكا.ماددهی پێنجهم:سهندیكا لهسهر داواكارییهك دلدهمهزرێ كه به لایهنی كهمهوه (15) هونهرمهند كه ئهنجامدانی كاری هونهرییان له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ پێشكهش به وهزارهتی ناوخۆی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دهژمێردرێن بۆ بهرێوهبردنی ئیش و كاری سهندیكا تا كاتی ههڵبژاردنی دێ له ماوهی ئهو پهری سێ مانگدا.ماددهی شهشهم:دهستهی گشتی باڵا ترین دهسهڵاته له سهندیكادا و ههموو ئهندامانی دهگرێتهخۆ و تایبهتمهنده به ئهنجام دانی ئهوانهی خوارهوه:-یهكهم: ههڵبژاردنی نهقیب و ئهنجومهنی سهندیكا.دووهم: پهسهند كردن (راستاندن)ی بودجهی ساڵی رابردوو و بڕیاردان لهسهر بودجهی مهزهنده كراو.سێ یهم: وتوو وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهو كاروباری سهندیكا و ژمێریاری.چوارهم: پێشنیاز كردن بۆ ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوهكهی.پێنجهم: بڕیاردان لهسهر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سهندیكا و داراییهكهی له كاتی ههڵوهشانهوهی دا.ماددهی حهوتهم:ئهنجومهنی سهندیكا له (9) ئهندام پێك دێ نهقیب و جێگرهكهی و سكرتێری سهندیكا و بهرپرسی كاروباری دارایی و سێ ئهندامی یهدهگ له نێوانیاندا دهبن. ماددهی ههشتهم:دهستهی گشتی پێك هاتووه له ههموو ئهندامهكانی سهندیكا ئهوانهی به گوێرهی ئهم یاسایه وهفایان به پابهندییهكانی خۆیانهوه كردووه به بانگێشتی ئهنجومهن سێ ساڵ جارێك كۆبوونهوهیهكی گشتی ئاسایی ساز دهكا له ههفتهی یهكهمی ئهو مانگهی كه سهندیكای تێیدا دامهزراوه، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و یانزده ئهندام كه له نێوانیاندا (سیانیان یهدهگن) بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهنی سهندیكاو لیژنهی بهرزهفتكاری (الانضباط) به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی رادهی یاسایی (النصاب) به تهواو دهژمێردرێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (النصاب)دا دوای پانزده رۆژ له مێژووی كۆبوونهوهی یهكهم ههڵبژاردن له ههمان شوێن و كاتدا ئهنجام دهدرێت، بهپێچهوانهی ئهوه ئهنجومهنی سهندیكای پێشوو بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دهژمێردرێ له كارهكانیدا.ئهندامه ههڵبژێردراوهكان به نهقیبیشهوه كۆدهبنهوه بۆ دابهشكردنی كاروباری ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) له نێوان خۆیاندا به رێگهی دهنگدانی نهێنی یهوه.برَیاری دهستهی گشتی به زۆربهی دهنگی ئامادهبووانی دهردهچێ.پێویسته دههستهی گشتی ساڵانه كۆبونهوهی ئاسایی خۆی سازبدات بۆ ئهنجامدانی:-پهسهند كردنی بودجه.وتووێژكردن لهسهر راپۆرتی ساڵانه و كارو باری سهندیكا و حیساباتهكهیتهماشاكردنی پێشنیازهكانی ئهنجومهن له بارهی ههمواركردنی یاساكهی یاخود پێرهوی ناوخۆیهكهی.بڕیاردان لهسهر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سهندیكا و داراییهكهی له كاتی ههڵوهشانهوهیدا.دهكرێ دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێت بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی لهسهر داخوازی نهقیب و به بڕیاری ئهنجومهنی سهندیكا یان لهسهر داوایهكی نوسراوی سێ یهكێكی ئهندامانی سهندیكا، به مهرجێك هۆیه پێویستییهكانی ئهو داواكارییه له بانگێشتهكهدا به دیار بخرێن.ماددهی نۆیهم:نهقیب دهبێ ئهم مهرجانهی لێ بێته جێ:دهبێ كوردێكی عیراقی بێت و له ههرێم نیشتهجێ بێت.دهبێ خاوهنی بڕوانامهی بهكالۆریۆس بێ له هونهرهكان یاخود دهرچووی پهیمانگایهكی هونهری باوهر پێكراو بێت.به لانی كهمهوه پازده ساڵ كاری هونهری كردبێت،ماددهی دهیهم:نهقیب ئهم دهسهڵاتانه ئهنجام دهدات:سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی ئهنجومهنی سهندیكا.نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له كن لایهنه تایبهتمهندهكان دهشتوانێ ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به جێگرهكهی یان ههر كهسێك كه بیهویێ له ئهندامانی ئهنجومهن.ماددهی یازدهیهم:ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی ئهوانهی خوارهوه:كاركردن له پێناو بهدی هێنانی ئهركهكانی سهندیكا به پێی ئهوهی كه له ماددهی سێیهمی ئهو یاسایه هاتووه.پێشكهش كردنی پێشنیاز لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوی ناوخۆ، بۆ دهستهی گشتی. جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی.دامهزراندنی كرێكاری خزمهتگوزاری بۆ سهندیكا و دهستنیشان كردنی كرێیهكانیان و ههموار كردنیان.تهماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه ناو سهندیكا و بریاردان لهسهر قبووڵ كردنی ئهندام و بهشداربووان.ههڵبژاردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمییهكان و هی تریشدا ئهگهر نهقیب نهبووبێته نوێنهری سهندیكا.ناردنی ئهو كێشه و شكایهتانهی كه بۆی دێ، بۆ لیژنه تایبهتمهندهكان.دامهزراندنی لقی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێم به پێی مهرجهكانی دیاری كراو له پێرهوی ناوخۆی سهندیكادا.پێكهوهنانی لیژنهی لاوهكی بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی سهندیكا.بڕیار دان لهسهر واز هێنانی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود ههر ئهندامێكی سهندیكا یا لیژنهكانی.دامهزراندنی نوێنهری سهندیكا لهو پارێزگایانهی كه لقی سهندیكایان نییه.دامهزاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئهنجامدانی وردكاری ساڵانه.رێكخستنی پلیتی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی دیكهو سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسایه و پێرهوی ناوخۆدا بهمهبهستی ئاسان پیاده كردنی.مافی قهرزكردن و به قهرزدان و پێشكهشكردنی یارمهتی دارایی ههیه، بهو شێوهیهی كه مهبهستهكانی سهندیكا بهدی بێنێ.دامهزرراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی هونهرمهندان به پێی یاسای كۆمهڵهكان و پێرهوی تایبهت بهو یاسایه.ماددهی دوانزدهیهم:یهكهم:لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهم كارانه دهكا:توێژینهوه لهو شكایهتانهی كه بۆی دێن.جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و راسپاردهكانی هۆبهكان و لێژنهكانی سهندیكا.دووهم:دهبێ لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهو مهسهلهو كێشانهی كه تاوان پێك دێنن بنێرێت بۆ دادگای تایبهتمهند و، دهرچوونی حوكمی بێتاوانی یان بهردانی رێ لهوه ناگرێ كه لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) بڕیاری خۆی له حهق ئهو ئهندامه به پێی یاسا بدات.ماددهی سێزدهیهم:ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه لهسهر راسپاردهی لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات)، یهكێك لهو سزایانهی خوارهوه ئاراستهی ئهندامی سهرپێچی كار بكات.سهرنج راكێشان: ئهمه به نووسراوێك ئاراستهی دهكرێت و سهرنجی بۆ ئهوه رادهكێشرێت كه ئهو سهرپێچیهی دووباره نهكاتهوه.ئینزار: ئهمهش به نووسراوێك ئاراستهی دهكرێت و ئینزاری دهدرێتی كه پێویسته ئهو سهرپێچییه دووباره نهكاتهوه و ئهگهر نا سزای تووند تری دهدرێتێ.رێ لێ گرتنی: (قهدهغهكردن)ی ئیشكردنی له پیشهكهی خۆی بۆ ماوهیهك له شهش مانگ تێپهر نهكات.ماددهی چواردهیهم:بڕیارهكانی ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات)ی تایبهت به یاساغی (المنع) له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا شیاوی تانه لێدانه له ماوهی سی (30) رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنهوهوه بڕیارهكهش بنبڕدهبێ و بهسهری دا جێبه جێ ناكرێ تا پلهی بن بڕی وهرنهگرێ.ماددهی پانزدهیهم:ناوی ئهندام له تۆماری سهندیكادا دهسرێتهوه ئهگهر حوكمێكی بنبڕی بهسهر دا درا به سزاێكی ئهسڵی له تاوانێكی به ئهنقهست یا كهتنێكی ئابرۆ بهردا.ماددهی شانزدهیهم:دهستهی هۆبه له ههموو ئهو ئهندامانهی پێك دێت كه ههموو ئهركێكی سهرشانیان به پێی ئهم یاسایه بهجێ گهیاندووه و كۆبوونهوهیهكی ئاسایی سازدهدات له ههمان وادهی دهستنیشان كراودا بۆ دهستهی گشتی بۆ ههڵبژاردنی سهرۆك و ئهندامانی هۆبه له رێگهی دهنگدانی نهێنییهوه.دهستهی هۆبه كۆبوونهوهیهكی گشتی نائاسایی لهسهر بانگهێشتی لیژنهی هۆبه یان سێ یهكی ئهندامانی كۆدهبێتهوه.له كۆبوونهوهكانی دهستهی هۆبهدا، حوكمهكانی ماددهی ههشتهمی ئهم یاسایه رهچاو دهكرێت.دهستهی هۆبه بۆی ههیه بڕیار لهبارهی ئهو كارو بارانهوه وهرگرێ كه تایبهتن به چالاكییهكانی له چوارچێوهی پسپۆریهكهیدا و ئهو بڕیارانهش بخاته بهردهم ئهنجومهنی سهندیكا.ئهگهر شوێنی زۆربهی ئهندامانی لیژنه چۆڵ بوو، ئهوا دهستهی هۆبه به رهزامهندی ئهنجومهن و به بانگهێشتی سهرۆكهكهی یان ئهوهی جێی دهگرێتهوه، كۆدهبێتهوه بۆ پركردنهوهی ئهو شوێنه چۆڵانه.ماددهی حهڤدهیهم:لیژنهی ههر هۆبهیهك له سهرۆك و چوار ئهندام پێك دێت كه له لایهن دهستهی هۆبه به دهنگدانی نهێنی ههڵدهبژێردرێن.سهرۆك نوێنهری هۆبه دهبێت له ئهنجومهنی سهندیكادا.ئهندامانی لیژنه له نێوان خۆیاندا جێگرێكی سهرۆك ههڵدهبژێرن و له كاتی ئاماده نهبوونی جێی دهگرێتهوه.ماددهی ههژدهیهم:یهكهم: لیژنهكانی هۆبهكان ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهیان ههیه.لێكۆلینهوه له وانهی له ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی هۆبهكانی ترهوه بۆی دێن.لێكۆلینهوه لهو پێشنیازه تایبهتیانهی كه له لایهن ئهندامانی هۆبهوه خراونهته بهردهمی و دهربڕینی بیر و رایان بهرامبهری و له پاشان ناردنیان بۆ ئهنجومهنی سهندیكا بۆ بڕیار لهسهردانیان.جێ بهجێ كردنی بریارهكانی ئهنجومهنی سهندیكا و دهستهی هۆبه.ئهنجامدانی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهن به گوێرهی ئهو یاسایه پێی دهدات.دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه راسپاردهكانی لیژنهكانی هۆبهكانی رهت بكاتهوه و بۆیان بنێرێتهوه تاكو دووباره چاوی پێدا بگێرنهوه، بهمهرجێك هۆیهكانی دهست نیشان بكات و كاتێك كه لیژنهی هۆبه سوور بوو لهسهر رای خۆی لهو بارهدا ئهنجومهن بۆی نییه رهتی بكاتهوه تهنیا به بڕیاری زۆرینهی دوو لهسهر سێی ئهندامانی نهبێت.سێیهم: لیژنهی هۆبه بۆی نییه پهیوهندی به فهرمانگهكانی دهوڵهت و دهزگا رهسمیهكان و ئههلییهكانهوه بكات تهنها له رێگهی ئهنجومهنهوه نهبێت.ماددهی نۆزدهیهم:لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) له سێ ئهندام پێك دێت و ئهوهی كه پتر دهنگی لهو دهنگدانهوه وهرگرتووه كه له ماددهی ههشتدا هاتووه دهبێته سهرۆكی لیژنهكه.ماددهی بیستهم:یهكهم: ئهم هۆبانهی خوارهوه (شعبه) دادهمهزرێن تاكو نوێنهرایهتی ئهو لقه هونهریانه بكهن كه كارمهندانی سهر به ئهون به پێی پسپۆریان و،ههر یهكێكیش لهمانه لیژنهی هۆبه بهرێوهیان دهبات:هۆبهی هونهره شانۆییهكان.هۆبهی هونهره سینهمایی و تهلهفزیۆنی و رادیۆییهكان.هۆبهی هونهره مۆسیقاییهكان.هۆبهی هونهره شێوهكارییهكان.دووهم: بوارهكانی هونهری هۆبهكان ئهمانهن:هۆبهی هونهره شانۆییهكان:بهرێوهبردنی شانۆ.نواندن.دهرهێنان.نهخشه كێشانی (تصمیم)ی دیمهنهكان.نهخشه كێشانی (تصمیم)ی جلو بهرگ.ئارایشت.روناكی (الاناره).سهما و دهربڕینی به ترپهو جووڵه.هۆبهی هونهره سینهمایی و تهلهفزیۆنی و رادیۆییهكان.نواندندهرهێنان.نهخشه كێشانی (تصمیم)ی دیمهنهكان.نهخشه كێشانی (تصمیم)ی جلو بهرگ.ئارایشت.وێنه گرتن.برین و خستنهوه سهریهك (المونتاج).نهخشه كێشانی (التصمیم)ی روناكی.شوشتنهوه و وێنه وهرگرتنهوه (الطبع و التحمیض).ی- لێ بووك (قهرهگوێز)و وێنهی بزێو (فلیمه كارتۆنهكان).ك- سیناریۆ.ل- بهرههمی سینهماكاری.م- دهنگی سینهماكاری.ن- رووناكی سینهماكاری. هۆبهی هونهره مۆسیقاییهكان.ژهنین.گۆرانی ئاواز دانان.دانانی مۆسیقا.كاریگهریه دهنگییهكان.هۆبهی هونهره شێوهكارییهكان.وێنه كێشان به ههموو تهرحهكانیهوه.داتاشین به ههموو جۆرهكانییهوه.گلێنه (الحزف و الفخار).خۆش نووسی و نهخش.وێنه گرتنی هونهری.كاریگهرییه وێنهییهكان.كارهكانی دهست رهنگینی.ماددهی بیست و یهكهم:كاروباری لقی سهندیكا له لایهن لیژنهی لقی پارێزگاوه بهرێوه دهچێت و نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات لهوێدا.لیژنهی لق له سهرۆك و چوار ئهندام پێك دێت كه ئهندامانی لق ههڵیان دهبژێرن، به مهرجێك لهو هونهرمهندانه بن كه لهو پارێزگایهدا خهریكی پیشهكهیانن و ههڵبژاردنهكهشیان ههر پێنج ساڵ جارێك به رێگهی دهنگدانی نهێنییهوه دهبێت و لیژنهكهش له نێوان ئهندامهكانی، سهرۆك و جێگری سهرۆك و سكرتێر و ئهمینداری سهندوق ههڵدهبژێرێ.بۆ كۆبوونهوهی گشتی دهستهی لقهكان ههمان كار و ئیجرائاتی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی هۆبهكان پهیره و دهكرێن و دهسهڵاتی ئهوهی ههیه داواكاری وازهێنانی سهرۆك و ئهندامانی لیژنهی لق قهبووڵ بكات و هی دیكهیان له جێی ههڵبژێرێ بۆ ئهو ماوهیهی له دهورهكه ماوهتهوه، ههروهها پركردنهوهی ئهو بۆشاییانهی كه له لیژنهكهدا روو دهدهن.ماددهی بیست و دووهم:لیژنهی لق ئهم تایبهتمهندیانهی خوارهوهی ههیه:جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا.دامهزراندنی كارمهندانی لق و دهستنیشان كردنی مووچهیان، دوای ئهوهی كه رهزامهندی ئهنجومهنی سهندیكا وهردهگرێ.دهست بژێر كردنی ئهو كهسهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنهی رهسمی و نارهسمییهكانی له پارێزگادا.پێشكهش كردنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كاروباری لق به ئهنجومهن، تاكو بڕیاریان له بارهیهوه لهسهر بدات.خهرج كردنی مهسرهفی پێویست بۆ كارو باری لق له چوارچێوهی بودجهدا.پێكهوهنانی لیژنهیهك بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا.بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهنی سهندیكا به پێی ئهم یاسایه پێی دهدا.ماددهی بیست و سێیهم:نابێ ئهندامێتی ئهنجومهنی سهندیكا و ئهندامێتی لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) یاخود ههر لیژنهیهكی دیكه بهیهكهوه كۆ بكرێتهوه.ماددهی بیست و چوارهم:ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن یان لیژنه ههڵبژێردراوهكانی دیكه سێ جار له دوای یهك له كۆبوونهوهكانی بهبێ عوزری مهشروع ئاماده نهبوو، پێویسته ئهنجومهن بریاری خۆی بدات و به وازهێنهری دابنێت.ماددهی بیست و پێنجهم:ئهگهر پایهی نهقیب چۆڵ بوو، جا بهههر هۆیهك بێت ئهوا جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوه و ئهگهر جێگری نهقیبیش شوێنی چۆڵ بوو، ئهوا لهم بارهدا سكرتێر جێی نهقیب دهگرێتهوه.ماددهی بیست و شهشهم:ئهگهر یهكێك له شوێنهكانی ئهنجومهنی سهندیكا لهبهر ههر هۆیهك چۆڵ بوو، ئهوا ئهندامێك له پێنج ئهندامه ئهسلییهكان به رێگهی دهنگدانی نهێنی جێی دهگرێتهوه، ئینجا شوێنی ئهوهی دواییان، ئهندامێك له ئهندامانی یهدهگ (ئیحتیات) كه زۆرترین دهنگی وهرگرتبێ دهچێته جێی.ماددهی بیست و حهوتهم:ههرگیز نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه، تهنیا ئهندامانی سهندیكا و بهشدار بوانی نهبێت.ئهندامانی سهندیكا و بهشداربوانی نابێ دهست بدهنه ئهم پیشهیه تهنیا دوای ئهوه نهبێ كه ههموو ئهركه بڕیار لهسهر دراوهكانی كه لهم یاسایهدا هاتوون جێ بهجێ دهكهن.هونهرمهندی سهر به فهرمانگهیهكی رهسمی یا نیمچه رهسمی بۆی ههیه له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا پیشهكهی خۆی دهست بداتێ، به مهرجێك ههموو ئهركهكانی سهر شانی به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردبێت.فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكانی دهوڵهت و دهزگا هونهرییهكان بۆیان نییه هیچ هونهرمهندێك له لای خۆیان دابمهزرێنن، تهنیا دوای هێنانی نوسراوی پشتگیری سهندیكا نهبێت.پێویسته لهسهر ههموو فهرمانگایهكی رهسمی یان دهزگایهك كه هونهرمهندێكی له لای خۆی دامهزراند، وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنهكهی بۆ سهندیكا بنێرێت.بهشی سێیهم(چوونه پاڵ و ئهندامییهتی)ماددهی بیست و ههشتهم:چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهن دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێ و ئهنجومهنیش دهبێ بڕیارێكی یهكلاكهرهوه له بارهی داواكارییهكهی له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی ئهو داوایهی بدات و له بارهی رهفز كردنیشی پێویسته هۆیهكانی بهدیار بخات و خاوهن داواكه مافی (تهمییز) كردنی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوه (التمییز) له ماوهی (30) سی رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنیهوه، ئهگهر هاتوو ئهو ماوهیه كۆتایی هات و داواكارییهكه یهك لا نهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێ.ماددهی بیست و نۆیهم:ئهندام دهبێ ئهم مهرجانهی لێ بێته دی:دهبێ هاولاتی ههرێم بێ و تێیدا نیشتهجێ بێ.به تاوانێكی ناسیاسی یان كهتنێكی ئابروبهر حوكم نهدرابێ.دهبێ خودان بڕوانامهیهكی هونهری بێ له كۆلێج یا پهیمانگایهكی هونهری كه به رهسمی دانی پێدانرابێت. یان بهڵگه نامهیهكی هونهری له بارهی پسپۆریهكهی له پهیمانگایهكی هونهری كه به رهسمی دانی پیدانرابێ پێشكهش بكا به مهرجێك ماوهی خوێندنی لهم پهیمانگایه له دوو ساڵی بهردهوام كهمتر نهبێ لهگهڵ كاركردنی هونهری له یهكێك له رێكخراوه جهماوهریهكاندا له بواری پسپۆریهكهیدا بۆ ماوهیهك كه له دوو ساڵ كهمتر نهبوبێت لایهنێكی پسپۆر پشتگیری بكات.یاخود ئهو كاره هونهریییهی به شێوهیهكی بهردهوام كردبێت كه ئهم یاسایه بڕیاری لهسهر داوه. بۆ ماوهیهك له پێنج ساڵ كهمتر نهبێت و لایهنێكی رهسمی یان ئههلی تایبهتمهند پشتگیری بكات.ماددهی سی یهم:ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه مۆڵهتی ئیش كردن به ئهندام له بواری پیشهكهی له حیسابی تایبهتی خۆی یان بۆ كۆمپانیاكان بدات، ئهوهش به پیی ههڵ و مهرجی وا دهبێت كه ئهنجومهن دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر دهری دهچوێنێ، به مهرجێك ئهمه لهگهڵ یاساكان و پێرهوه رهچاو كراوهكاندا هاودژ نهبێت.بهشی چوارهم(دارایی سهندیكا)ماددهی سی و یهكهم:دارایی سهندیكا له مانهی خوارهوه پێك دێت:رهسمی چوونه پاڵ سهندیكای ئهندامه كاراكان شهست دیناره، بۆ بهشدار بووانیش، بیست دیناره.رهسمی بهشدار بوونی ساڵانهی ئهندامه كاراكان پهنجا دیناره بۆ بهشدار بووانیش پانزده دیناره.رهسمی كردنهوهی پێشانگای ئههلی و پێشاندانی شانۆگهری و ئاههنگی هونهری و ئهمهش به رێنمایی تایبهتی رادهیهكی بۆ دادهنرێت، به مهرجێك له سهد دینار پترنهبێت.ئهو یارمهتییانهی كه لایهنی رهسمی و هی دیكه بهشداریی تێدا دهكهن.دهسكهوتی ئاههنگ و پیتاكی گشتی كه سهندیكا ئهنجامی دهدا.قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا بونیادیان دهنێ.قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا.ئهو كرێیهی كه ئهنجومهنی سهندیكا بڕیاری لهسهر دهدات له كاتی ناوبژی كردن دا (التحكیم).كرێی پشتگیری كردنی شیاوی كارمهندانی سهندیكا و ئهو شایهتمانیانهی كه دهری دهكات.پیتاك و بهخششهكان.ماددهی سی و دووهم:پاره به ناوی سهندیكا له بانكهكان دادهنرێ و فهرمانی خهرج كردن و دانان له لایهن نهقیب و ئهمینداری كاروباری دارایی كهفالهتكراو ئیمزا دهكرێت به پێی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن پێیانی داوه.ماددهی سی و سێ یهم:ئهنجومهنی سهندیكا پشتگیری شیاوی ئهندام دهكات له رووی داراییهوه لهم دوو بارهدا:لهو كاتهی كه ئهندام كهفالهتی دارایی هاوسهر و منداڵ و دایك و باوكی و براكانی بكات.لهو كاتهی كهفالهتی دارایی خهڵكی دیكه بكات به مهرجێك له پێنج ههزار دینار پتر نهبێت.بهشی پێنجهم(حوكمهكانی دوماهی)ماددهی سی و چوارهم:ههر كهسێك له وانهی ئهندام نهبن له سهندیكا یا قهدهغه كرابن له ئیش كردن و ئهو پیشه یه دهست بداتێ، ئهوا سزا دهدرێت به غهرامهیهكی وا كه له پێنج سهد دینار پتر نهبێت، ئهوهش ئهو كهسه ناگرێتهوه كه پیشهكهی له یهكێك له رێكخراوه جهماوهرییهكان دا دهست بداتێ.ماددهی سی و پێنجهم:ئهنجومهن بۆی ههی بڕیار بدات لهسهر یارمهتی دانی دارایی به هونهرمهند به شێوهی بهخشین (منحه) یاخود قهرز، به پێی ئهو رێنماییانهی كه دهری دهچوێنێ لهم بارانهی خوارهوه:ئهگهر خۆی یان یهكێك له دایك و باوكی (اصوله) یان منداڵهكانی (فروعه) یاخود هاوسهری تووشی نهخۆشییهكی وا بوون پێویست به چارهیهكی تایبهتی بكات. ئهمهش دهبێ به راپۆرتی لیژنهیهكی رهسمی پزیشكی پشتگیری بكرێت.ئهگهر تووشی رووداوێك بوو كه به شێوهیهكی كاتی له پیشهكهی خۆی بخات.ئهگهر تووشی كارهساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كهوت كه له توانای خۆیدا نهبێت.ماددهی سی و شهشهم:ئهنجومهن بۆی ههیه ئهمانه بكات:دهرهێنانی پێرهو و رینمایی بۆ ئاسان كردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.پێشنیاز و ئاماده كردنی پرۆژه یاسای خانهنشینی هونهرمهندان.ماددهی سی و حهوتهم:پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكات.ماددهی سی و ههشتهم:ئهم یاسایه له مێژووی دهرهێنانیهوه جێ بهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق.(هۆیه پێویستهكانی دهرهێنانی ئهم یاسایه)بزاڤی ئازادیخوازی كورد كه پێشهوای نهمر (مستهفا بارزانی) سهركردایهتی دهكرد، یهكێك له ئامانجهكانی چنگ كهوتنی مافهكانی گهلی كورد بوو له كوردستانی عێراقدا به ههموو توێژه كۆمهڵایهتییهكانییهوهو، لهبهر گرنگی هونهر وهك گرنگترین شێوه له شێوهكانی هوۆشیاری كۆمهڵایهتی و چالاكی مرۆیی بۆ دهربڕینی واقع له شێوهی هونهریدا لهبهر ئهوهی كه هۆیهكی كاریگهره بۆ وهرگرتن و ههست به جوانی كردنی جیهان و بوون و، بۆ ئهو دهوره پێشهنگییهی كه هونهرمهند له نهخشهكێشانی ژیانێكی بهختیاریی و شیاو به مرۆڤ و، له پێناوی رۆیشتنی شان به شانی پهرهسهندنی ژیاری و بهرز كردنهوهی ئاستی كۆمهڵ و پتهوكردنی دهسكهوته رهواكان و واقیعی كوردستانمان، پێویستی كرد یاسای سهندیكای هونهرمهندانی كوردستان دهربهێندرێ بۆ پشتگیری و پتهو كردنی بزاڤی هونهری كوردی كه گرێژنهیهكی بنچینهییه بۆ بهرگری كردن له دهستكهوتهكانی گهلی تێكۆشهرمان و چهسپاندنی فیدرالییهت. ...
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستان | 32
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستان | 32
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهو میهرهبان به ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 20مێژووی بڕیار: 4/11/1999بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه لهسهر ئهو بنهمایهی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 2/1/1999 دا یاسا كاری كردووه، ئهم بریارهمان دهرهێنا. یاسای ژماره (8)ی ساڵی 1999یاسای سهندیكای دهرمانسازهكانی ههرێمی كوردستانی عێراقماددهی یهكهم:مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.وهزیر: وهزیری تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی.سهندیكا: سهندیكای دهرمانسازان.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.نهقیب: نهقیبی دهرمانسازان.دهرمانساز: ههر ئهندامێك له سهندیكادا كه بروانامهی له كۆلێژی دهرمانسازی به دهست هێنابێ و له بهكالۆیۆس كهمترنهبێ، یان له زانكۆیهك كه له لایهن ئهنجومهنی فێركردنی باڵاوه له كوردستانی عێراق دانی پیانرابێ.دهست دانه پیشه: دهستدانی پیشهی دهرمانسازی به پێی حوكمهكانی یاسای دهستدانه پیشه.بهشی یهكهم(دامهزراندن و ئامانجهكان)(دامهزراندن)ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك دادهمهزرێندرێ به ناوی سهندیكای دهرمانسازی له ههرێمدا و كهسایهتیهكی مهعنهوی و سهربهخۆی دارایی و بهرێوهبردنی دهبێ، بارهگاكهشی له پایتهختی ههرێم دهبێ و بۆی ههیه لق له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.سهندیكا لهسهر داواكاریهك پێك دههیێنرێ، كه ئهوانهی پێشكهشی دهكهن به لایهنی پسپۆر، له (15) كهس كهمتر نهبن و، له حهوت ساڵیش كهمتر نهبێ دهستیان دانبێته ئهو پیشهیه و، به دهستهی ئامادهكار دادهنرێن بۆ بهرێوهبردنی كارهكانی سهندیكا تاكو ههڵبژاردن ئهنجام دهدرێ.ماددهی سێیهم:ئامانجی سهندیكا هێنانهدی ئهمانهی خوارهوه:بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی.ههوڵدان بۆ بهرز كردنهوهی رادهی زانستی و پیشهیی و كۆمهڵایهتی تهندروستی ئهندامان.رێكخستنی پهیوهندییهكانی ئهندامان لهگهڵ یهكتریدا و لهگهڵ لایهنه حكومهتی و ئههلیهكان له ههرێمدا و داكۆكی كردنی له مافهكانیان.هاریكاری كردن لهگهڵ دهسته و دامهزراوه و كۆمهڵهو سهندیكاكانی تر لهناو ههرێمدا كه ئامانجهكانیان لهگهل ئامانجهكانی سهندیكا یهك دهگرنهوه.زامن كردنی دوا رۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و پهك كهوتهیی دا.رێكخستنی بنهمای دهست دانه پیشه و چاودێری پیادهكردنی.چوونه ناو سهندیكا و ئهندامێتیماددهی چوارهم:ئهندام دهبێ ئهم مهرجانهی لێ بێنه دی:یهكهم: هاوڵاتی ههرێم بێ و تیایدا نیشته جێ بێ.دووهم: به تاوانێكی ناسیاسی یا كهتنێكی ئابرۆبهر سزا نهدرابێت.سێیهم: بڕوانامهی له دهرمانسازی یا هاوتای دهرمانسازی به دهست هێنا بێ كه له بهكالۆریۆس كهمتر نهبێ.ماددهی پێنجهم:یهكهم: چوونه ناو سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب دهكرێ و بهڵگهنامه پێویستهكانی پێوه دهلكێنرێت.دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا دهخرێته بهر دهمی ئهنجومهن له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی تۆماركردنهوه له سهندیكادا و ئهنجومهن لهسهرییهتی لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه ئهگهر ئهو ماوهیهش تێپهری و نهبڕاندرایهوه به قبوڵ كراو حسێب دهكرێ.سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چووونه ناو سهندیكا به بڕیارێكی هۆدار رهفز بكات، وه خاون داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربوونیهوه تانهی لێ بدا، بڕیاری دادگاش بنبره.ماددهی شهشهم:یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا (200) دوو سهد دیناره و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه (100) سهد دیناره.دووهم: رهسمی مۆڵهتدانی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (250) دوو سهد و پهنجا دیناره نیوهی دهوام ساڵانه.سێیهم: رهسمی مۆڵهتهدانی كردنهوهی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) بۆ خانهنشیان (500) پێنج سهد دینار دهوامی تهواو ساڵانه.چوارهم: رهسمی مۆڵهتدانی كۆگای دهرمانی ئههلی (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (1000) ههزار دینار. ماددهی حهوتهم:یهكهم: غهیری ئهندامانی سهندیكا ئهوانهی ههموو پابهندییهكی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه نابێ دهست دهنه پیشهی دهرمانسازی.دووهم: لهسهر فهرمانگه رهسمیهكان و نیمچه رهسمییهكان پێویسته وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی دهرمانساز بۆ سهندیكا بنێرن.ماددهی ههشتهم:نابێ دهرمانساز له ههرێمدا له یهك مۆڵهتی دهرمانخانهی زیاتر ههبێت.پێویسته ههر دهرمانخانهیهك بهرێوهبهرێكی ههبیت.خاوهن مۆڵهت بهرێوهبهری دهرمانخانهكهی دهبێ و نابێ دهرمانخانهیهكی تر بهرێوه ببات.نابێ دهرمانسازی مۆڵهت پێدراو مۆڵهتی دهرمانخانهیهكی تری ههبێت.دهرمانسازی دامهزراو لهسهر میلاكی زانكۆ دوای تێپهر بوونی سێ ساڵ بهسهرخزمهتكردنی له زانكۆدا دهكرێ دهرمانخانه بكاتهوه، وه مافی ههیه لهو ماوهیهدا كار له عیاده میللیهكان یان له قهزاو ناحییهكان بكا.ماددهی نۆیهم:ئهندامانی سهندیكا بۆیان ههیه دهرمانخانهی ئههلی یان كۆگای دهرمان دوای دهوامی رهسمی بكهنهوه ئهگهر پله به پلهی (تدرج)ی پزیشكییان تهواو كردبێت، وه پشتگیری كرابێت له لایهن وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی یان ئهو فهرمانگه تهندرستییهی كه دهرمانساز له پارێزگا و قهزا و ناحیهكاندا كاری تیادا دهكات.ماددهی دهیهم:دهرمانساز بۆی نییه پیشهكهی خۆی لهگهڵ پیشهی نۆژداری و نۆژداری ددان و نۆژداری ئاژهڵی بهیهكهوه كۆبكاتهوه، ئهوهی دهرمانساز پێی ههڵدهستێت له فریاكهوتنی سهرهتایی له كاتی رووداوی له ناكاو و به پهله، به كارێكی ناشهرعی پیشهی نۆژداری ناژمێردرێت.ماددهی یازدهیهم:مهرجهكانی كردنهوهی دهرمانخانه:مۆڵهتدانی كردنهوهی دهرمانخانه دهدرێته ئهوانهی ئهم مهرجانهی خوارهوهیان تێدایه:ناونیشانی دهرمانخانه.ناوی بازرگانی پشتگیری كراو له ژووری بازرگانیهوه.بهشی سێیهم(پێكهاتهكان)ماددهی دوانزدهم:سهندیكا پێك دێ له:یهكهم: دهستهی گشتی.دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا.سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).چوارهم: لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.ماددهی سێزدهیهم:دهستهی گشتی له تێكرای ئهندامانی سهندیكا پێك دێ، ئهوانهی ههموو پابهندییهكی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردوه به باڵا ترین دهسهڵاتی سهندیكا دهژمێردرێ، ههر به سێ ساڵ جارێك به بڕیاری ئهنجومهن و بانگهێشتی نهقیب له ناوهندی سهندیكا كۆ دبێتهوه، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و شهش ئهندام و دووو ئهندامی یهدهگ و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی ئهوانهی زۆرترین دهنگیان به دهست هێناوه، وه نیساب به ئامادهبوونی دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ وه له كاتی تهواو نهبوونی نیساب دوای پانزه رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ههڵبژاردن دهكرێ، وه به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان نیساب به تهواو دادهنرێ. وه به پێچهوانهوهش ئهنجومهنی پێشوو بۆ خولێكی تریش بهبهردهوام له كارهكانی خۆی دادهنرێ.ماددهی چواردهیهم:ههر سێ ساڵ جارێك دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهك دهكا بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه:یهكهم: گفتوگۆ و راستاندنی بوودجه و حیسابكاری دوماهی.دووهم: چاوپیاخشاندن بهو پێشنیارانهی كه له بارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون.سێیهم: ئیقرار كردنی پێرهوی ناوخۆ و ههموار كردنی.مادهی پانزدهیهم:یهكهم: دهكرێ دهستهی گشتی بانگ بكرێ بۆ كۆبوونهوه نائاساییهكان لهم بوارانهی خوارهوهدا:به بڕیارێكی هۆدار له زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهنهوه.به داواكاریهكی نووسراوی هۆدار سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهش به ئهنجومهنی دهكهن، دهبێ ئهویش بانگێشت دهربهێنێ و كاتی كۆبوونهوه له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاریهكهوه دیاری بكا.دووهم: نابێ له كۆبونهوه نائاساییهكاندا باسی هیچ شتێك بكرێ تهنیا ئهو كارانه نهبن كه له بهرنامهی كاردا دانراون.ماددهی شانزدهیهم:یهكهم: ئهندام نابێ بهشداری كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بكا ئهگهر له رووی بهرزهفتییهوه دهستدانه پیشهی لێ قهدهغه كرابێ.دووهم: بڕیارهكان له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی به زۆرینهی دهنگ دهردهچن و له كاتی یهكسانیشدا بهو لایهدا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.ماددهی حهڤدهیهم:ئهنجومهنی سهندیكا پێك دێ له:یهكهم: نهقیب، دهبێ مومارهسهی له پیشهكهیدا ههبێت كه له ده ساڵ كهمتر نهبێت.دووهم: شهش ئهندام به بریكاری نهقیبهوهش ئهوانهی كه له مومارهسهكردنی پیشهكهدا له حهوت ساڵ كهمتریان بهسهر نهبردووه. سێیهم: ئهنجومهن له نێوان ئهندامهكانیدا به نهێنی بریكاری نهقیب و سكرتێر و خهزنهدارێك له یهكهم كۆبونهوهیدا ههڵدهبژیرێ.چوارهم: ئهنجومهن بهلایهنی كهمهوه ههر مانگێ جارێك كۆبوونهوه ئاساییهكانی خۆی دهبهستێ، بۆیشی ههیه دانیشتنی نائاسایی به بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامانی ببهستێت.ماددهی ههژدهیهم:یهكهم: نیساب به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان پێك دێت، بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، له كاتی یهكسان بوونیدا بهو لایهنهدا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.دووهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه بێت شوێنی نهقیب چۆڵ بوو بریكارهكهی شوێنی دهگرێتهوه، له كاتی چۆڵ بوونی پلهی بریكار سكرتێر شوێنی دهگرێتهوه. سێیهم: به دهنگدانی نهێنی یهكێك له ئهندامه ئهسلییهكان شوێنی نهقیب دهگرێتهوه له كاتی چۆڵ بوونی پله و پایهكانی نهقیب و بریكارهكهی و سكرتێردا.چوارهم: بهمهبهستی ههڵبژاردنی نهقیب ئهنجومهن دهبێ بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی بانگهێشتی دهستهی گشتی بكا له ماوهیهك كه له دوو مانگ تێپهر نهكا، بهمهرجێك ئهو ماوهیهی كه ماوه له شهش مانگ كهمتر نهبێت.ماددهی نۆزدهیهم:ئهندامی ئهنجومهن به دهست له كاركێشراوه دهژمێردرێ ئهگهر له ماوهی (ساڵێكدا) بهبێ عوزری رهوا له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یاخود له پێنج دانیشتنی پهراگهندهدا ئاماده نهبوو.ماددهی بیست:ئهنجومهن مومارهسهی ئهو تایبهتمهندیانه دهكا:كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا.پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههمواركردنی یاسای ههموار كردنی سهندیكا.جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی.دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا و دیاریكردنی كرێیهكانیان و بهرز كردنهوهیان (ترقیتهم).چاو پیاخشاندن به داواكاریهكانی چوونه ناو سهندیكا.دهستنیشان كردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمیهكان و نا رهسمیهكاندا له كاتێكدا كه نهقیب نوێنهرایهتی ناكا.ههواڵه كردنی ئهو كێشه و شكاتانهی كه بۆی دێن، بۆ لێژنهی بهرزهقتی.پێكهێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ هێنانهدی ئامانجهكانی ئهم یاسایه.ئامادهكردنی بودجه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ وردكاری و حیسابكاری دووماهی.بڕیاردانی خۆ به خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵ كردنی له قهبهر كردن و پێبهخشین و مهرجهكانی قهرز كردن و پێشكهش كردنی دهست گرۆیی دارایی له نێوان ئامانجهكانی سهندیكادا.خۆ ئاماده كردن بۆ ههڵبژاردن.تهمهشا كردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یا بریكارهكهی یا ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا بهمهرجێك له یهكهم كۆبوونهوهدا بخرێته بهر دهم دهستهی گشتییهوه.مۆڵهت بهخشین به دهستدانه پیشه.دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهی سهندیكا به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان.ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دههسهڵاتهكانی بدا به نهقیب یان سهرۆكی لقهكان.ماددهی بیست و یهكهم:نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدا:یهكهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی ئهنجومهن.دووهم: نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگاكانی دادوهری و كارگێری و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلیهكان و كۆنگرهكان، وه راستاندنی معامهلهو ئهو بهڵگهنامانهی كه تایبهتن به سهندیكاوه، بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهن كه بیهوێ.ماددهی بیست و دووهم:یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی له سهرۆك و دوو ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێ.دووهم: لیژنه تایبهتمهنده به تهماشاكردنی ههموو ئهو سهرپێچیانهی كه لهم یاسایهدا دهقی گرتووه، وه توێژینهوه لهو كێشه و شكاتانهی دهكا كه ئهنجومهن بۆی ههواڵه دهكا، وه دهسهڵاتی ئاراستهكردنی ئهم سزایانهی خوارهوهی ههیه:وریاكردنهوه (الفات نظر).ئینزار.داخستنی دهرمانخانه یان كۆگای دهرمان بۆ ماوهیهك كه له سێ رۆژ كهمتر نهبێ و له ههفتهیهكيش زیاتر نهبێ، له كاتی دووباره بونهوهشدا دهرمانخانه یان كۆگا بۆ ماوهی (15) رۆژ دادهخرێ وه پشكه دهرمانهكهشی بۆ ماوهی مانگێك پێ نادرێت.لیژنهی بهرزهفتی ئهو بنهمایانه پێرهو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتووه.ماددهی بیست و سێیهم:بریارهكانی لیژنهی بهرزهفتی له لای دادگای تهمیزی ههرێمدا له نێوان ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه به بڕیارهكه تانه ههڵدهگرن، بڕیارهكهشی بن بڕه.ماددهی بیست و چوارهم:دهبێ ئهندام لهم كارانهی خوارهوه دوور بكرێتهوه:یهكهم: پشت گوێ خستن و كۆسپ هێنانه بهر پیادهكردنی ئهو یاسا و پێرهوانهی پهیوهندیدارن به سهندیكاو، وه ئهو رێنماییانهی كه دهریان دههێنێ.دووهم: دهست دانه پیشه بهبێ نوێ كردنهوهی بهشداری ساڵانه و مۆڵهت.سێیهم: چاودێری نهكردنی رهوشتی پیشهیی و ناوبانگ زراندنی پیشهكهو كهرامهتی ئهو پیشهیه به گوێرهی ئهو بنهمایانهی كه له پێرهوی ناوخۆدا دهقیان گرتووه.چوارهم: ههڵگرتنی سیفهتی بهدرۆی لهقهبی پیشهیی یان سیفهتی پیشهیی یان ناراست، بهپێی یاساو پێرهوه بهرقهرارهكان.پێنجهم: سنووردابهزارندنی دهست دانه پیشه به گوێرهی ئهوهی له پێرهوی ناوخۆ و رێنماییهكان دهقی گرتووه كه سهندیكا دهریان دهچوێنێ.ماددهی بیست و پێنجهم:كارهكانی لق له لایهن لیژنهیهكهوه بهرێوه دهچێ كه پێك هاتووه له سێ ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ، بۆ ماوهیهك مومارهسهی پیشهكهیان كردبێت له سێ ساڵ كهمتر نهبێ وه به دهنگدانی نهێنیش له لایهن ئهندامانی لقهوه ههڵدهبژێردرێن.لیژنه له نێوان ئهندامهكانی دا سهرۆكێك بۆ لق ههڵدهبژێرێ.بهشی چوارهمدارایی سهندیكاماددهی بیست و شهشهم:دارایی سهندیكا له مانه پێك دێت:یهكهم- رهسمی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری ساڵانه.دووهم- رهسمهكانی مۆڵهت پێدانی كردنهوهی دهرمانخانهكانهو كۆگاكانی دهرمانی ئههلی.سێیهم - ئهو پێبهخشینانهی كه له لایهن رهسمی و نیمچه رهسمیهكان پێشكهش دهكرێن لهگهڵ و ئهو تهبهروع و پێدانانهی كه به رهزامهندی لایهنه رهسمیییهكان له لایهنهكانی ترهوه پێشكهش دهكرێن.چوارهم- قازانجی ئاههنگهكان و یانهكان.ماددهی بیست و حهوتهم:میراتگرانی دهرمانساز خاوهنی مۆڵهتی دهرمانهكه بۆیان ههیه له مێژووی مردنی دهرمانسازهوه بۆ ماوهی پێنج ساڵ سوود له مۆڵهتهكه وهربگرن دوای دامهزراندنی بهرێوهبهرێك بۆ دهرمانخانهكه.ماددهی بیست و ههشتهم:دهرمانساز بۆی ههیه دوای وهرگرتنی مۆڵهت له سهندیكا، شیكردنهوهی دهرمانسازی و كیمیاوی و (نهخۆشی- كیمیاوی) له باتی دهرمانسازی بكا، دوای تهواوكردنی خولێكی تاقیگهیی كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه مۆلهتی پێ درا بێت.ماددهی بیست و نۆیهم: دهرمانسازی مهشق كردوو بۆی ههیه له دوای دهوامی رهسمی له دهرمانخانه ئههلییهكان ئیش بكا، وه بهرپرسێتی وهربگرێ تهنها پێش ئهوهی به (تدرج) بوونی پزیشكی بگا دوای وهرگرتنی رهزامهندی سهندیكا و ئهو فهرمانگهیهی كه لهوێدا كار دهكا. ماددهی سی:كار به هیچ دهقێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ بێ.ماددهی سی و یهك: دهبێ وهزارهته تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی سی و دوو:ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێ. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقهۆیه پێویستهكانله ئامانجهكانی بزاڤی رزگاری خوازی كوردی كه رابهری نهمر (مستهفا بارزانی) سهركردایهتی كرد، گهیشتنی گهلی كورد بوو به ههموو مافهكانی به تێكرای توێژهكانیهوه، لهبهر گرینگی رۆڵی سهندیكاكان و به تایبهتی سهندیكای دهرمانسازان و رۆڵیان له پێشكهش كردنی باشترین خزمهتگوزاری بزیشكی بۆ هاوڵاتیان و پێویستی گهیاندنیان به ئاستی پیشهیی له ههرێمدا وه گهیشتنیان به پێشكهوتنی شارستانی له چوارچێوهی سیستهمی فیدراڵیدا كه ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق بڕیاری لهسهر داوه له سایهی حكومهتی ههرێمی كوردستان و سیستهمی دیموكراسی و ههمهلایهنهكهمان له پێناو چهسپاندن و پهرهپێدانی كیانی كوردستانیمان لهسهر ئهو بناغهی كه ناومان بردن، پێویستی كرد كه ئهم یاسایه دهربهێنرێ....
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای پارێزهرایهتی له ههرێمی كوردستان ـ عیراق ژماره (17)ی ساڵی 1999 | 24
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای پارێزهرایهتی له ههرێمی كوردستان ـ عیراق ژماره (17)ی ساڵی 1999 | 24
یاسای ژماره (8)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای پارێزهرایهتی له ههرێمی كوردستان ــ عیراق ژماره (17)ی ساڵی 1999 بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان ـ عێراقژمارهی دهرچوون: 13مێژووی دهرچوون: 9/7/2018 پشت به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههمواركراو و، لهسهر داوای ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، و لهسهر ئهو یاساكارییهش كه پهرلهمان له دانیشتی ئاسایی ژماره (3)ی رۆژی 2/7/2018 ئهنجامیداوه و، بهپێی ئهو دهسهڵاتهش كه له بڕگهی (سێیهم)ی (ماددهی یهكهم) له یاسای ژماره (2)ی ساڵی 2017 بهدهسهڵاتی سهرۆكایهتی پهرلهمان دراوه، بڕیاری دهركردنی ئهم یاسایهی دا:یاسای ژماره (8)ی ساڵی 2018یاسای ههمواری سێیهمی یاسای پارێزهرایهتیله ههرێمی كوردستان ــ عیراق ژماره (17)ی ساڵی 1999ماددهی (1):بڕگـهیهك به رێزبهندی (چوارهم) بۆ ماددهی (3)ی یاساكه زیاد دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:چوارهم: ماوهی پارێزهرایهتی كردن به ڕاژهیهكی شایسته دادهندرێت بۆ مهبهستهكانی دامهزراندن و سهرموچه و پله بهرزكردنهوهی خانهنشینی له فهرمانگه فهرمیهكان و كهرتی هاوبهش ( قگاع مختلگ).ماددهی (2):بڕگهیهك به رێزبهندی (دهیهم) بۆ ماددهی (4)ی یاساكه زیاد دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:دهیهم: ههڵگڕی ڕهگهزنامهی عێراقی بێت و له كوردستانی عێراق بهشێوهیهكی ههمیشهیی نیشتهجێ بێت، لهگهڵ رهچاوكردنی پرهنسیپی مامهڵهكردنی چوونیهك (المعامله بالمپل)ماددهی (3):ماددهی (6)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (6):یهكهم: نابێت نێوانی ئهندامێتیی سهندیكاو وهزیفه گشتییهكان یان سهندیكا پیشهییهكانی دیكه یان ههر سهندیكایهكی دیكهی پارێزهران كۆبكرێتهوه.دووهم: پێویسته سهرۆك و ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكا و سهرۆكی لقهكان خۆیان تهرخان بكهن بۆ كاری سهندیكا و، كاری پارێزهرایهتی نهكهن لهو ماوهیهدا.ماددهی (4):ماددهی (11) ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (48):یهكهم: ئهنجوومهنی سهندیكا بنهما و پێوهرهكانی قبوڵ كردن و تۆماركردن له سهندیكا دیار دهكات.دووهم: سهندیكا مافی ههیه پهیمانگهیهك یان ناوهندێكی تایبهت لهسهر بنهمای زانستی یان پیشهیی دابمهزرێنێت بۆ ئامادهكردن و ڕاهێنان و شیاندنی ئهوانهی دهیانهوێت ببنه ئهندام له سهندیكا یان ئهوانهی ئهندامن تیایدا، ئهنجومهنی سهندیكا پێڕهوێك دهردهكات بۆ رێكخستنی كاروباری ئهوانهی كه حوكمی ئهم بڕگهیه دهیانگرێتهوه. سێیهم: به ڕهچاوكردنی حوكم و بنهماكانی هاتوو له بڕگهكانی (یهكهم) و (دووهم)ی ئهم ماددهیه، پارێزهران بهپێی ناونوسران و پێش یهكتری (الاقدمیه) لهو ناوانهی خوارهوه پێكدێت:1- ناوی پارێزهر ( ڕاوێژكار).2- ناوی پیادهكار (الممارسون).3- ناوی پارێزهره مهشقكارهكان (المتمرنین).ماددهی (5):بڕگهی (یهكهم) ی ماددهی (13) ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: پێویسته پارێزهر ساڵانه بهرامبهری بهشداربوون و رسوماتی بریاردراو له ماوهی ههردوو مانگی كانوونی دووهم وشوباتی ههر ساڵێك بدات، له كاتی دواكهوتن له وادهی دیاریكراو، رێژهی (25%) بیست و پێنچ له سهدی بهرامبهر بهشداربوون و رسوماتی ساڵانهی بۆ زیاد دهكرێت.ماددهی (6):بڕگهی چوارهمی ماددهی (16) ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:چوارهم: ماوهی ڕاژه له دادگاكان، داواكاری گشتی، فهرمانگهكانی دادوهریی یان بهڕێوهبهرایهتییهكانی ماف له یهكێك له فهرمانگهكانی ههرێم یان وانهووتنهوه له كۆلێژی یاسا، له دوای وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆس له یاسا یان ئهوهی هاوتایهتی، بۆ مهبهستهكانی پلهبهندی دهقكراو لهم یاسایه ههژمار دهكرێت.ماددهی (7):بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی (25)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: پێویسته لهسهر ئهو كۆمپانیا نیشتیمانیی (پشكدار بێت یان خاوهن بهرپرسێتیی سنووردار) و بیانییانهی له ههرێم كار دهكهن، یان لقییان ههیه له ههرێم، لهگهڵ ئهو بانك و كارگانهی له وهزارهتی پیشهسازی و دهستهی گشتی وهبهرهێنان تۆماركراون و تۆڕهكانی راگهیاندن و رێكخراوهكان، گرێبهست لهگهڵ پارێزهرێك یان زیاتر بكات بۆ پێشكهشكردنی راوێژی یاسایی. ماددهی (8):ماددهی (26)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (26): نابێت هیچ كۆمپانیایهك، نیشتیمانیی یان بیانی، تۆمار بكرێت ههتا رێكخستنی گرێبهستی دامهزراندنی، تۆماركردنی یان تۆماركردنی لقهكهی لایهنی كهم لهلایهن پارێزهرێكی پیادهكارهوه (ممارس) ڕێكنهخرابێت.ماددهی (9):بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (35) ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:دووهم:به رێژهی (10%)ی ده لهسهدای بههای حوكم پێدراو بهو مهرجهی له (2،000،000) دوو ملیۆن دینار یان ئهوهی هاوتایهتی زیاتر نهبێت.به رێژهی (5%)ی پێنج لهسهدای بههای بهرامبهری بهخاوهنكردن (استملاك) بهو مهرجهی له (1،000،000) یهك ملیۆن دینار یان ئهوهی هاوتایهتی زیاتر نهبێت.بهوهی كهمتر نییه له (100،000) سهد ههزار دینار یان ئهوهی هاوتایهتی و زیاتر نییه له (250،000) دوو سهد وپهنجا ههزار دینار یان ئهوهی هاوتایهتی له باری كهسێتیی و ئهو دهعوایانهی بههاكهیان دیار نییه و لهو دهعوا سزاكارییانهی تیایدا تێڕوانین بۆ مافی مهدهنی دهكرێت.ماددهی (10):بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی (39)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: پارێزهر دهتوانێت گرێبهستێكی نووسراو لهگهڵ بریكار بۆكراو (موكل) بكات، گرێبهستهكه لای سهندیكا به ئامادهبوونی ههردوولا پهسهند دهكرێت بهرامبهر دانی رهسمێكی بڕاوه بهبڕی (15،000) پازده ههزار دینار یان ئهوهی هاوتایهتی.ماددهی (11):ماددهی (48) ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (48):یهكهم: دهستهی گشتیی سهندیكا له كۆنگرهیهكی گشتیدا كۆدهبێتهوه لهسهر بانگهێشتی ئهنجومهنی سهندیكا ههر (3) سێ ساڵ جارێك ئهویش له رێگهی نێردهكان (مندوبین) كه رێژهكهیان له لایهن ئهنجومهنی سهندیكا دیاری دهكرێت و به ههڵبژاردن دیاری دهكرێن.دووهم: كۆنگره به ئامادهبوونی زۆرینهی رههای نێردهكان دهبهسترێ به پێچهوانهوه بۆ رۆژی دواتر دوادهخرێ و لهو حاڵهتهدا به ئامادهبوونی (1/3) یهك لهسهر سێی نێردهكان دهبهسترێ به پێچهوانهوه لهلایهن ئهنجومهنی سهندیكاوه كاتێكی تری گونجاو بۆ بهستنی كۆنگره دیار دهكرێت، بهمهرجێ له (30) سی رۆژ تێپهرنهكات.سێیهم: كۆنگره رێكهوت و چۆنیهتی وادهی ئهنجامدانی ههڵبژاردنی (سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا) دیار دهكات و تاوهكو هاتنی وادهكه ئهنجومهنی سهندیكا بهردهوام دهبێت تهنها بۆ بهرێوهبهردنی كاروباری رۆژانهی سهندیكا.چوارهم: ژمارهی یاسایی دهسته گشتی سهندیكا بۆ ههڵبژاردنی (سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا) به ئامادهبوونی زۆرینهی ڕههای ئهندامانی تۆماركراو دێته ئاراوه و به پێچهوانهوه ههڵبژاردن دوادهخرێت بۆ رۆژی دواتر و ژمارهی یاسایی دێته ئاراوه به ئامادهبوونی (1/3) یهك لهسهر سێی ژمارهی ئهندامه تۆماركراوهكان و لهكاتی نههاتنه ئارای ئهم ژمارهیهش سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا بهردهوام دهبن له كارهكانیان بۆ ماوهی (3) سێ مانگ ئهگهر هاتو دوای (3) سێ مانگ رێژهی (1/3) یهك لهسهر سێی ئهندامان ئامادهنهبوون ئهوا بهڕێژهی ئامادهبووان ههڵبژاردن ئهنجامدهدرێت.ماددهی (12):ماددهی (49) ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (49):یهكهم: دهستهی گشتیی سهندیكا له رێگهی نێردهكانییهوه له كۆنگره ئهم دهسهڵات و تایبهتكارییانهی خوارهوه پیاده دهكات:گفتوگۆكردنی كارهكانی ئهنجومهنی سهندیكاو پهسهندكردن و بڕیاردانی ژمێره كۆتاییهكانی بودجهی پێشوو و بڕیاردانی بودجهی نوێ كه ئهنجومهنی سهندیكا بۆ (3) سێ ساڵی داهاتوو ئامادهی دهكات.تێڕوانین و یهكلایی كردنهوه له كاروباری پارێزهران كه له خشتهی كاردا هاتوون و تێڕوانین لهو پێشنیارانهی پێشكهشی كراون له گشت ئهو شتانهی پهیوهندارن پێیهوه.پێشنیاری ههمواركردنی رسومات و هاوبهش و پێبژاردن بۆ سهندیكاو سندوقی خانهنشینیی.بڕیارهكانی كۆنگرهی گشتی پابهندن و به زۆرینهی ئهندامه ئامادهبووهكان دهردهكرێت.دووهم: دهستهی سهرپهرشتیار لهسهر كارهكانی كۆنگره بانگهێشتی دهستهی گشتی دهكات به تهواوی ئهندامه تۆماركراوهكانی له تۆمار و ئهوانهی بهرامبهری بهشداربوونی ساڵانهیان داوه بۆ ههڵبژاردنی سهرۆكی سهندیكا و ئهندامانی ئهصڵی و یهدهگی ئهنجومهنی سهندیكا لهو رۆژهی بۆ ئهم مهبهسته دیاركراوه و له رووی كارگێڕی و تهكنییكی رێكی دهخات و مافی نییه دهستبخاته نێو رێڕهوی ههڵبژاردنهكان یان ئهنجامهكانی و، چهند دادوهرێك له دادگای تێههڵچوونهوهی تایبهتمهندی ناوچهكه سهرپهرشتی ئهنجامدانی ههڵبژاردن دهكهن و كۆنووسهكانی رێكدهخهن و ئهنجامهكانی جێگیر دهكهن و ڕایدهگهیهنن.سێیهم: دادگای تهمییزی ههرێم تایبهتمهند دهبێت به تێڕوانین بهشێوهی بهپهله لهو تانانهی پێشكهش دهكرێن لهسهر پرۆسهی ههڵبژاردنهكان كه پێویسته له ماوهی (15) پازده رۆژ پێشكهش بكرێن كه له رۆژی دوای ڕاگهیاندنی ئهنجامی ههڵبژاردنهكان دهست پێدهكات و بڕیاری دادگا لهم بارهیهوه ملكهچ دهبێت بۆ تانهلێدانی له لای دهستهی گشتیی دادگای تهمییز له رێگهی داواكردنی راستكردنهوه ئهویش له ماوهی (15) پازده رۆژدا.ماددهی (13):ههردوو بڕگهی (یهكهم) و (دووهم)ی ماددهی (50) ی یاساكه ههموار دهكرێن و بهم شێوهیه دهخوێندرێنهوه:یهكهم: نێردراوی كۆنگرهی گشتی بهشێوهیهكی نائاسایی له ناوهندی سهندیكا كۆدهبنهوه لهسهر بانگهێشتی (2/3) دوو لهسهر سێی ئهنجومهنهكهی یان (1/3) یهك لهسهر سێی ئهندامه تۆماركراوهكانی.دووهم: ژمارهی یاسایی كۆبوونهوهی نائاسایی به ئامادهبوونی بهلای كهم (1/3) یهك لهسهر سێی نێردهكان له ئهندامانی كۆنگره دێته ئاراوه، به پێچهوانهوه بۆ رۆژی دواتری دوادهخرێت و له كاتی نههاتنه ئارای ئهم ژمارهیه ئهوا كۆبوونهوهكه ههڵدهگیرێت.ماددهی (14):بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی (58)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی دهخوێندرێتهوه:یهكهم: دامهزراندنی فهرمانبهر و كارمهندان بهشێوهی گرێبهست بۆ راییكردنی كارهكانی سهندیكا و كۆتایی پێهێنانی راژهكانیان بهشێوهیهك مهرجهكانی دامهزراندن و مووچه و بنهماكانی بهرزكردنهوهی هاتوو له یاسای ڕاژهی مهدهنی ڕهچاو بكرێت.ماددهی (15):ماددهی (65)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: ماددهی (65): سكاڵای بهرزهفتهیی به نووسراو له لایهن سهرۆكی سهندیكا یان سهرۆكی داواكاری گشتی یان ههر دادگایهك یان لایهنێكی فهرمیی یان له لایهن بریكاربۆكراو دهجولێندرێت لهم حاڵهتهش بریكاربۆكراو بارمتهیهك (تأمینات) دهدات بڕهكهی (30،000) سی ههزار دیناره یان ئهوهی هاوتایهتی، ئهگهر له دهعواكهی خاوهن ماف دهرچوو ئهوا بۆی دهگێرٍدرێتهوه، بهپێچهوانه وهك داهاتێكی كۆتایی بۆ سهندیكا تۆمار دهكرێت.ماددهی (16):ماددهیهك بۆ یاساكه زیاددهكرێت به رێزبهندی ( 18ی دووباره) و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (18)ی دووباره:یهكهم: پارێزهره راوێژكارهكان یان ئهوانهی پیادهكارن (ممارس) دهتوانن نووسینگهی تایبهت بهخۆیان یان هاوبهش له شوێنی كاكردنیان كه له لای سهندیكا جێگركراوه، بكهنهوه.دووهم: دهكرێت نووسینگه بهناوێكی تایبهت بهخۆی بكرێت كهوا له تۆمارێكی تایبهت له لای سهندیكا تۆمار دهكرێت ئهویش له دوای ئهو رێكارانهی سهندیكا به رێنمایی دیاری دهكات و ئهنجومهنهكهی بڕیاری لهسهر دهدات.ماددهی (17):بهشێك بۆ یاساكه زیاد دهكرێت به ڕیزبهندی (بهشی دهیهم) له ژێر ناونیشانی (كۆمپانیاكانی پارێزهرایهتیی)، رێزبهندی بهشی دهیهمی یاساكه دهبێته (بهشی یازدهم):بهشی دهیهمماددهی (77)ی دووباره:یهكهم: پارێزهرانی ڕاوێژكار بۆیان ههیه كۆمپانیایهكی مهدهنی پیشهیی بۆ پارێزهرایهتی و راوێژكاریی یاسایی دابمهزرێنن به سیفهتی هاوبهشیی پێكهوهیی له رووی نهیاریی و بهرپرسێتییهوه بهرامبهر بهكهسانی دیكه له یهك نووسینگه یان زیاتر به مهبهستی پارێزهرایهتی كردن و پێشكهش كردنی راوێژی یاسایی و بۆیان نییه نوێنهرایهتی ئهو لایهنانه بكهن كهوا بهرژهوهندییهكانیان دژ بهیهكه و بۆیان ههیه پارێزهرایهتی بكهن له چوارچێوهی كۆمپانیا یان له دهرهوهی، بهگوێرهی بهندهكانی ئهو رێككهوتنهی له نێوانیان واژووكراوه.دووهم: كۆمپانیا كهسایهتی مهعنهوی ههیه و مافی ههیه پیشهی پارێزهرایهتی بكات له رۆژی تۆماركردنیهوه له تۆماری كۆمپانیا مهدهنییهكان لهلای بهشی كۆمپانیاكان له سهندیكا لهدوای پهسهندكردنی ئهنجومهن لهسهر پێڕهوی بنهڕهتی و گرێبهستی دامهزرێنهری كۆمپانیاكه.سێیهم: ناوی كۆمپانیاكه ناوێكی گوزارهی شیاو دهبێت به پیشهكه یان ناوی ههموو هاوبهشهكانه یان ناوی یهكێكیانه لهگهڵ (هاوبهشهكانی) و بهردهوام دهستهواژهی (كۆمپانیای مهدهنیی پیشهیی پارێزهرایهتی) یان (كۆمپانیای پارێزهرایهتی) لهدوای دێت. چوارهم:هیچ هاوبهشێك مافی نییه له مافهكانی له كۆمپانیا بێته خوارهوه بۆ كهسانی جگه له هاوبهشهكانی مهگهر به رهزامهندیی نووسراوی ههموویانهوه بێت.ههر هاوبهشێك مافی ههیه له كۆمپانیا بێته دهرهوه له دوای ئاگادار كردنهوهی هاوبهشهكانی لهم بارهیهوه بهلای كهم بهر له (3) سێ مانگ.پارێزهر مافی نییه ببێته هاوبهش له زیاتر له یهك كۆمپانیا لهو كۆمپانیایانهی لهم یاسایهدا دهقییان لهسهركراوه.پارێزهر مافی نییه له كۆمپانیا به هاوبهش بمێنێتهوه ئهگهر له پیادهكردنی پیشه قهدهغه كرابێت یان ناوی له خشتهی پارێزهران لهبهر ههر هۆیهك بێت، رهشكرابێتهوه.پێنجهم: له كاتی نهبوونی دهق بۆ چارهسهری حاڵهتی پێویست له كۆمپانیاكانی پارێزهرایهتیی مهدهنی دهكرێت بۆ حوكمهكانی هاتوو له یاسای مهدهنی و یاسا بهركارهكانی دیكهی پهیوهندار گهرانهوه بكرێت.شهشهم: سهرۆكی سهندیكا یان ئهوهی نوێنهرایهتی دهكات گرتنهبهری رێكارهكانی ههڵوهشاندنهوهو پاكتاوكردنی كۆمپانیای مهدهنیی پارێزهرایهتی بهپێی یاسای پارێزهرایهتی و رێنماییهكانی له ئهستۆ دهگرێت.حهوتهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه رێنمایی پێویست دهربارهی بهیانی گرێبهستی دامهزراندنی كۆمپانیا و چۆنیهتی رێكارهكانی تۆماركردنی لهلای سهندیكا و ههڵوهشاندنهوهی یان پاكتاوكردنی، دهربكات.ههشتهم: پێویسته لهسهر گشت ئهو كۆمپانیایانهی پارێزهرایهتی كه له ههرێم كار دهكهن، خۆماڵی بێت یان بیانی كه پێشتر بهپێی یاسای دیكه دامهزراون، باری یاسایی خۆیان بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو رێنماییهی بهپێی ئهم یاسایه دهردهچن له ماوهی (6) شهش مانگ له بهركاربوونی ئهم یاسایه بگونجێنن و ههمواری بكهن. لهگهڵ ڕهچاوكردنی بنهمای مامهڵهی چوونیهك (المعامله بالمپل).نۆیهم: كۆمپانیاكانی پارێزهرایهتی وهك كهسایهتییهكی مهعنهوی ئهو لایهنانه كه له یاسا بهركارهكان وهسفكراوه بۆ مهبهستهكانی بریكارنامهیی و پێڕاگهیاندنی یاسایی و دادبینی و گشت ئهو كاروبارانهی كه پهیوهندیدارن به پیشهی پارێزهرایهتی كردنهوه تهنها لهو حاڵهتانه نهبێت كه تیایدا ناكرێت.ماددهی (18):ماددهیهك بۆ یاساكه زیاددهكرێت به رێزبهندی ( 44ی دووباره) و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (44)ی دووباره:ههر پارێزهرێك كهسی پله یهكی دادوهر بێت لهلایهن ئهو دادوهره داواكهی نابینرێت. ماددهی (19):ماددهیهك بۆ یاساكه زیاددهكرێت به رێزبهندی ( 24ی دووباره) و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (24)ی دووباره:سهندیكا بۆی ههیه:یهكهم: خاوهن پێداویستی تایبهت یان ئهوانهی منداڵی خاوهن پێداویستی تایبهتیان ههیه له رسوومات و بهشداری ساڵانهی سهندیكا ببهخشرێت.دووهم: بهخشش (منحه) بدات به پارێزهری خاوهن پێداویستی تایبهت. سێیهم: قهرزی نهختینهیی بدات به پارێزهری خاوهن پێداویستی تایبهت. ماددهی (20):دهستهواژهی (سهرۆكی سهندیكا) جێگهی دهستهواژهی (نهقیبی پارێزهران) دهگرێتهوه له ههر شوێنێكی یاسای پارێزهرایهتی هاتبێت.ماددهی (21):ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.ماددهی (22):كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.ماددهی (23):پێویسته لهسهر لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی (24):ئهم یاسایه له ڕۆژی بڵاوبوونهوهی له ڕۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.بێگەرد دڵشاد شکرللە جعفر ابراهیم ئیمینکی یوسف محمد صادق سکرتێری پەرلەمانی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان-عێراق کوردستان-عێراق کوردستان-عێراقهۆیهكانی دهرچواندنله پێناو بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی و زانستی كاری پارێزهرایهتی ئهندامانی سهندیكا و پهیڕهوكردنی بهرچاوگرتنی بنهماكانی دیموكراسیهت و خۆگونجاندن لهگهڵ ئهو پێشكهوتن و پهرهسهندنانهی لهم بوارهدا هاتۆته كایهوه، ئهم یاسایه دهرچوێندرا....
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين) له ههرێمی كوردستاندا | 29
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين) له ههرێمی كوردستاندا | 29
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1998 یاسای سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين) له ههرێمی كوردستاندا یاسای سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين) له ههرێمی كوردستاندابه ناوی خوای بهخشندهی میهرهبانبه ناوی گهلئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 20مێژووی بڕیار: 31/12/1998بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه بهپێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 دا پێمان دراوه و لهسهر ئهو بنهمایهی كه ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 30/12/1998ی دا یاسا كاری كردووه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهماندا.یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1998یاسای سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين) له ههرێمی كوردستاندابهشی یهكهمدامهزراندن و ئامانجهكانمادهی یهكهم:مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه، ماناكانی تهنیشتیانن:-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.وهزیر وهزیری كشتوكاڵ و ئاودێری.سهندیكا: سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين).نهقیب: نهقیبی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكای پزیشكانی ئاژهڵ له ههرێمی كوردستاندا دادهمهزرێت، دواتر ناوی (سهندیكا)ی لێ دهنرێت و بارهگاكهشی له شاری ههولێر دهبێت و، خاوهنی تهواوی كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێت.ماددهی سێیهم:سهندیكا لهسهر داواكارییهك پێك دێ كه به لایهنی كهمهوه پازده پزیشكی دروستی ئاژهڵ كه ماوهی كاركردنیان لهم پیشهیهدا له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ، پێشكهش به لایهنی تایبهتمهندی دهكهن وه دهستهی ئامادهكار ئیش و كارهكانی سهندیكا ههڵدهسورێنن تاكو ههڵبژاردن دهكرێ.ماددهی چوارهم:سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات:یهكهم: رێكخستنی پیشهی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له بواری چالاكی گشتی و تایبهتی دا و پێشخستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی زانستی و پیشهیی بزیشكانی دروستی ئاژهڵ له ههرێم دا.دووهم: رێكخستن و بههێز كردنی پهیوهندی ئهندامان له نێوان خۆیاندا لهگهڵ دهزگا حكومی و تاكهكهسه كاندا و بهرگری لێكردنیان، وه بهرگری كردن له مافهكانیان و مسۆگهر كردنیان، ههروهها كارێكی وا بكرێ كه بتوانن ئهركهكانیان جێ بهجێ بكهن.سێیهم: پهرهپێدان و به دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له كۆمهڵگای كوردستاندا.چوارهم: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینهوهی زانستی ئهندامانی و، بهستنی سیمینار و خولی تایبهت به زانستی دروستی ئاژهڵ بۆ ئهوهی لهگهڵ پێشكهوتنی زانستی دروستی ئاژهڵدا بروا.پێنجهم: سهندیكا پشتگیری و بهشداری له ههموو ههوڵدانێك دهكا له پێناو:پاراستنی ژینگه له پیس بوون كه سهرچاوهكهی له ئاژهڵهوه بێ.پاراستنی ئاژهڵی كێوی له نهخۆشییهكان و رێگه گرتن له كوشتن و راوكردنیان تهنها له سنووری یاسادا نهبێ.ج- پاراستنی مرۆڤ له نهخۆشییه هاوبهشهكان.شهشهم: پهیوهندی و هاوكاری كردن لهگهڵ ئهو سهندیكا و كۆمهڵه و دهسته ناوخۆی و دهرهكیانهی كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجی ئهو سهندیكایهدا یهك دهگرنهوهو ئاڵو گۆر كردن و بهشداربوون له كۆنگره و خول و چالاكییه زانستییهكاندا.بهشی دووهمههڵبژاردنی پێكهاتهكانی سهندیكا و كار بهڕێوهچوونیماددهی پێنجهم:پێكهاتهی سهندیكا له مانه پێك دێت:یهكهم: دهستهی گشتی/ بهرز ترین دهسهڵاته له سهندیكادا و ههموو ئهندامانی له خۆ دهگرێت.دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا/ له نهقیب و شهشه ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت، ئهنجومهن له یهكه م كۆبوونهوهیدا جێگری نهقیب و ئهمیندارێكی سندوق ههڵدهبژێرێ.سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی كردن (لجنه الانضباط)/ له سێ ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و ئهو كهسهی له ههڵبژاردندا زۆرترین دهنگ به دهست بێنێت سهرۆكایهتی دهكات.چوارهم: لقی سهندیكا له پارێزگادا/ له سێ ئهندامی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێت، ئهوهی له ههڵبژاردندا زۆرترین دهنگ به دهست بێنێت سهرۆكایهتی دهكات.ماددهی شهشهم:ئهنجومهنی سهندیكا كۆمهڵێك فهرمانبهر و بهردهست به پێی پێویست له بارهگای سهندیكا دادهمهزرێنێ.بهرێوهبهرایهتی بارهگای گشتی سهندیكا پێك دێت له:بهرێوهبهرایهتی كاروباری ئهندامان.ژمێریاری و ئهمیندارێتی سندوق.ج-كارو تایبهتمهندی فهرمانبهر و بهردهستهكان و مووچه و كاروباری خزمهتگوزاری و پیشهیی و بهرزهفتی كردن و ماوهی پله بهرز كردنهوه و ئهو سهرمووچانهی كه به گوێرهی خزمهتگوزاریان دهیان كهوێت و خانهنشینكردنیان یان لێخستنیان به پێی حوكمهكانی پهیرهوی ناوخۆی سهندیكا دیاری دهكرێ.ماددهی حهوتهم:ئهندامانی دهستهی گشتی، نهقیب و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا و لێژنهی بهرزهفتی كردن (انضباط) ی ئهسڵ و یهدهگ له یهك كات و شوێندا به رێگای ههڵبژاردنی نهێنی و به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان ههڵدهبژێردرێن.ماددهی ههشتهم:یهكهم: دهستهی گشتی ههر به سێ ساڵ جارێك كۆبوونهوهكانی به مهبهستی ههڵبژاردن له سێ یهكی كۆتایی مانگی كانوونی دووهمدا دهبهستێت.دووهم: رای یاسایی (النصاب) له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بۆ ههڵبژاردن به ئامادهبوونی زیاتر له نیوهی ئهندامان له كاتێكی دیار كراودا دهبێت.سێیهم: ئهگهر رادهی یاسایی (النصاب) له كۆبوونهوهی ناوبراودا تهواو نهبوو كۆبوونهوهیهكی تر له نیوهی مانگی شواباتی ههمان ساڵدا دهبهسترێ و رادهی یاسایی (النصاب) به بێ لهبهر چاوگرتنی ژمارهی ئامادهبووان تهواو دهبێت.ماددهی نۆیهم:یهكهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهی ئاسایی ساڵانهی خۆی له سێ یهكی كۆتایی مانگی كانونی دووهم لهسه رداوای ئهنجومهنی سهندیكا دهبهستێ، رادهی یاسایی (النصاب) ئهگهر به مهبهستی ههڵبژاردن نهبێ به ئامادهبوونی (دوو سێ یهكی) ژمارهی ئهندامانی دهستهی گشتی دروست دهبێت.دووهم: ئهگهر كۆبوونهوهی ئاسایی ساڵانه به ههر هۆیهك بێت نهبهسترا كۆبوونهوهیهكی تر له نیوهی مانگی شوباتی ههمان ساڵدا دهبهسترێ و رادهی یاسایی (النصاب) به ئامادهبوونی سێیهكی ژمارهی ئهندامانی دهستهی گشتی پێك دێت.ماددهی دهیهم:دهستهی گشتی تایبهتمهندی له وانهی خوارهوهدا دهبێت:یهكهم: راستاندنی حیساب كاری ساڵی پێشوو و بڕیاردان لهسهر بوودجهی خهملێندراو.دووهم: گفتوگۆ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانه و كاروباری سهندیكا و حساباتهكانی.سێیهم: سهیر كردنی پێشنیاری ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوهكانی.چوارهم: بڕیاردانی پاكتاكردنی موڵك و ماڵ و دارایی سهندیكا له كاتی ههڵوهشاندنهوهیدا.ماددهی یانزدهیهم:سهرجهم بڕیارهكانی دهستهی گشتی به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێت.ماددهی دوانزدهیهم:ئهندام له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی ئاماده نابێت:یهكهم: ئهگهر مۆڵهتی كار و ئهنجامدانی ساڵانهی پیشهی نوێ نهكردبێتهوه.دووهم: ئهگهر به كارلێ قهدهغهكردن سزادرابێت و، كۆبوونهوهكه له ماوهی ئهو قهدهغهیهدا بێت.ماددهی سێزدهیهم:ئهوهی پاڵێوتراوه بۆ پركردنهوهی ههر پایهیهك لهم پایانه دهبێ مومارهسهی كاركردنی كهمتر نهبێ له:ده ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ پلهی نهقیب.پێنج ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئهندامێتی ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهی بهرزهفتی كردن.سێ ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئهندامیهتی لیژنهكانی سهندیكایی له پارێزگاكان. بهشی سێیهمئهندامیهتی و دهست دانه پیشهماددهی چواردهیهم:مهرجهكانی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا:یهكهم: دهبێ دهرچووی كۆلێژی پزیشكی دروستی ئاژهڵ بێت و به لایهنی كهمهوه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی ههبێت و دانیشتووی ههرێمی كوردستان بێت.دووهم: داوایهكی نووسراو هاوپێچ لهگهڵ (بهڵگه نامهی دهرچوون له كۆلێژ یان بڕوانامهی دهرچوون و بهڵێننامهی پابهندبوون به یاسا و پێرهوی سهندیكا) پێشكهش بكات لهگهڵ دوو وێنهی نوێی شهخسی.سێیهم: به تاوانێكی ناسیاسی یان به كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ.چوارهم: دانی ئهو رهسمانهی كه بریاریان لهسهر دراوه.ماددهی پانزدهیهم:یهكهم: ئهنجومهن له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه ریزی سهندیكاوه سهیری داواكه دهكات.دووهم: پێشكهش كاری داواكه له مێژووی رهزامهندی ئهنجومهن لهسهر داواكهی، به ئهندامی سهندیكا دهژمێردرێ و ههر له ههمان مێژووشدا ناوی له تۆماری سهندیكادا دهنووسرێت.سێیهم: خودان داواكارییهكه، ئهوهی داواكارییهكهی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا رهفز كراوه بۆی ههیه بڕیاری رهفزهكه لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا (تمیز) بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه و بڕیارهكهش بنهبڕ دهبێت.ماددهی شانزدهیهم:هیچ لایهنێك جگه لهسهندیكا بۆی نییه رێگا له دهست دانه پیشه له ئهندام بگرێ ئهگهر حوكمی یاسایی تر نهی گرێتهوه. بهشی چوارهمحوكمهكانی بهرزهفتكاری (الاْحكام الإنصباطیه)ماددهی حهڤدهیهم:ئهنجومهنی سهندیكا ههڵدهستی به سهیر كردنی ئهو كێشانهی كه دێنه بهر دهستی و یهك لهو ئیجرائاتانهی خوارهوه له ماوهی بیست رۆژ له تۆمار كردنی سكاڵاكه له تۆماری سهندیكادا وهردهگرێ:یهكهم: رهت كردنهوهی سكاڵاكه یان داخستنی تۆژینهوه، لهگهڵ دهست نیشان كردنی هۆكارهكانی.دووهم: سهپاندنی ئهو سزایانه دهرههق به ئهندامی پێشێلكار:وریا كردنهوه.ئینزار.قهدهغه كردنی پیشهكهی كه له (30) رۆژ تێنهپهرێ.سێیهم: ناردنی كێشهكان بۆ لیژنهی بهرزهفتی كردن (انصباط) ئهگهر پێویستی به ناردن كرد.ماددهی ههژدهیهم:یهكهم: ئهندام رێگای ئهنجام دانی پیشهكهی له ماوهی حوكم بوونهكهی دا لێ دهگیرێ، ئهگهر هاتوو حوكمی كۆتایی دهرههق وهرگیرا له داداگایهكی تایبهتمهند له بهرامبهر تاوانێكی نا سیاسی، یان كهتنێكی ئابرۆ بهر یان تاوانێك كه بههۆی باش بهكار نههێنانی پیشهكهی دروست بوو بێت كه سزای حوكمهكهی له ساڵێك كهمتر نهبێت.دووهم: ئهگهر هاتوو حوكمی كۆتایی له دادگایهكی تایبهتمهند به سزای غهرامه دهرچوو له بهرامبهر كهتنێكی ئابروبهر یان تاوانێك به هۆی باش بهكار نههێنانی پیشهكهی دروست بووببَت دهرههق به ههر ئهندامێك رێگا له ئهنجام دانی پیشهكهی بۆ ماوهی یهكسان لهگهڵ ماوهی بهندكردنی بهرامبهر غهرامهكهی دهگیرێت.سێیهم: ئهگهر سزای تووندتر لهو سزایانهی كه لهو ماددهیهدا هاتووه دهرههق به ئهندام وهرگیرا ناوی له تۆمارهكانی سهندیكا دهسڕدرێتهوه و نابێ مومارهسهی پیشهكهی بكات تاكو ناوهكهی به پێی حوكمهكانی ئهو یاسایه سهر له نوێ نهكرێتهوه.ماددهی نۆزدهیهم:دهبێ لیژنهی بهرزهفتكردن قهزییهكان لهگهڵ سهرجهم توێژینهوهكانی بهردهستی رهوانهی دادگای تایبهتمهند بكات ئهگهر هاتوو بینی ئهو كارهی خراوهته پاڵ سهرپێچی كار تاوانێكی (جهزائی) پێك دێنێ و، رێگهش ناگرێ له دهرچواندنی حوكمی بێ تاوانی (البراءة) دوای دهرچوونی سزا بهرزهفتكارییهكان (العقوبات انصباطیة ) دژ به سسهرپێچیكار به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.ماددهی بیستهم:نهقیب یان لایهنێكی كێشهكه بۆی ههیه بڕیاری لیژنهی بهرزهفتكاری له دادگای تهمییزی ههرێم تهمیز بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه به بڕیارهكه و، بڕیاری ئهویش بنبڕ دهبێت.ماددهی بیست و یهكهم: له كاتی سهیر كردنی قهزییهكان له لایهن لیژنهی بهرزهفتكردنهوه، ئهو بنهمایانهی بهسهردا دهبڕێ كه له ئوسولی دادگایی كردنی جهزائی پهیرهو دهكرێت ئهگهر هاتوو به ئاشكرا یان به دهلالهت لهگهڵ حوكمهكانی ئهو یاسایهدا هاودژ نهبوو.بهشی پێنجهمحوكمهكانی داراییماددهی بیست و دووهم:داهاتهكانی سهندیكا لهمانه پێك دێت یهكهم: رهسمهكان كه ئهمانهن:رهسمی چوونه پاڵ سهندیكا و نوێ كردنهوهی ساڵانه (25) دینار.رهسمی مۆڵهت دانی سهرپهرشتی دروستی ئاژهڵ و كردنهوهی عیاده یان تاقیگهی دروستی ئاژهڵ و نوێ كردنهوهی ساڵانهی (50) دینار.رهسمی مۆڵهتدانی كردنهوهی خهستهخانهی ئههلی دروستی ئاژهڵ و نوێ كردنهوهی ساڵانهی (100) دینار.رهسمی مۆڵهت دانی كردنهوهی كۆگای ئههلی دهرمانی دروستی ئاژهڵی و نوێكردنهوهی ساڵانهی (500) دینار.رهسمی پشكنینی ههر دهزگایهكی دروستی ئاژهڵی (20) دینار.رهسمی تۆمار كردنی پسپۆرایهتی (الاختصاص) (100) دینار.رهسمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار.دووهم: پێبهخشینهكانی حكومهتی ههرێم.سێیهم: ئهو قازانجانهی كه له ئاههنگ و چاپهمهنی و پێبهخشین و ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا پێیان ههڵدهستێت یان كه سهندیكا دهیان كات دهست دهكهوێت.چوارهم: بهخشین و لهقهبهركردن و ههر دهستكهوتێكی تر.ماددهی بیست و سێیهم:دهستهی گشتی بۆی ههیه پێشنیازی ههمواركردنی خشتهی رهسمه بڕیار لهسهر دراوهكان بكات.ماددهی بیست و چوارهم:ئهو ئهندامانهی كه به مهبهستی بهدهست هێنانی پسپۆریهتی دهخوێنن به درێژایی ماوهی خوێندنهكهیان له باجی ساڵانهیان دهبهخشرێن ئهگهر لهو ماوهیهدا كاری پیشهكهیان نهكهن، دهبێ له سهرهتای دهست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سهندیكا بكهنهوه.بهشی شهشهمحوكمه گشتیی و كۆتاییهكانماددهی بیست و پێنجهم:ئهنجومهنی سهندیكا به ئاماده كردن و دهرهێنانی پهیرهوی ناوخۆی سهندیكا ههڵدهستێ بۆ ئاسانكردنی جێببه جێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.ماددهی بیست و شهشهم:كۆمهڵگهی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له كوردستانی عێراقدا له غو دهكرێتهوه و سهرجهم دارایی و موڵكهكانی دهدرێنه سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له ههرێمی كوردستانی عێراقدا.ماددهی بیست و حهوتهم:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه له گهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه هاو دژبێت.ماددهی بیست و ههشتهم:دهبێ ئهنجومهنی وهزیران ئهم یاسایه جێبهجێ بكاتهوه.ماددهی بیست و نۆیهم:ئهم یاسایه له مێژووی دهرهێنانیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق.(هۆكاری پێویست)پزیشكانی دروستی ئاژهڵ به توێژێكی گرینگ دادهنرێن له كۆمهڵدا، لهبهر ههوڵهكانیان له گرینگی دان به سامانی ئاژهڵ و بهربهرهكانی كردنی ئهو نهخۆشیانهی كه توشیان دهبن، كه ئهمهش كاریگهرییهكی زۆری ههیه بۆ پاراستنی ئهو سامانه گرینگه، جا بۆ ئهوهی دهستیان بگرین و ئاستیان بهرز بكهینهوه ئهم قانونه یاسا كاری كرا. ...
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستییهكانی ههرێمی كوردستان | 20
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستییهكانی ههرێمی كوردستان | 20
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1999 یاسای سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهو میهرهبان به ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 21مێژووی بڕیار: 8/11/1999بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوه لهسهر ئهو بنهمایهی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 3/11/1999 یدا یاسا كاری كردووه، ئهم بریارهمان دهرهێنا. یاسای ژماره (9)ی ساڵی 1999یاسای سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراقبهشی یهكهم(دامهزراندن و ئامانجهكان)ماددهی یهكهم:مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.2- سهندیكا: سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستییهكان.3- دهستهی گشتی: دهستهی گشتی سهندیكا.4- ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.5-- نهقیب: نهقیبی پیشه تهندروستییهكان.ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك به ناوی سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستیییهكان له ههرێمی كوردستانی عێراق دا دادهمهزرێت و بارهگاكهی له شاری ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێت و، خاوهنی كهسایهتی مهعنهوی سهربهخۆی و بۆی ههیه لقهكانی له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێم بكاتهوه.ماددهی سێیهم:سهندیكا لهسهر داواكارییهك پێك دێت به لانی كهمهوه پانزده ئهندام له وانهی ماوهی كاركردنیان له پیشه تهندروستیهكاندا له پێنج ساڵ كهمتر نییه پێشكهشی لایهنی تایبهتمهندی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دادهنرێ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری سهندیكا تا ههڵبژاردنی خۆی ئهنجام دهدا.ماددهی چوارهم:سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات:بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهنی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدراڵیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی.رێكخستنی كارهكانی پیشه تهندروستییهكان له بواری چالاكیی گشتیی و تایبهتیدا و پێشخستنی و بهرزكردنهوهی ئاستی زانستی و پیشهیی ئهندامهكانی له ههرێمدا.رێكخستن و پتهوكردنی پهیوهندیی ئهندامهكانی له نێو خۆیاندا و لهگهڵ دهزگا حكومهتیهكاندا و داكۆكی لێكردنیان و بهرگری كردن له مافهكانیان تا بتوانن ئهركهكانیان جێبهجێ بكهن.پهرهپێدان و بهدیار خستنی رۆڵی خاوهن پیشه تهندروستییهكان له ههرێمدا.هاندان و پشتگیری كردنی توێژینهوه زانستییهكانی ئهندامانی و بهستنی نهدوه و خولی تایبهت بۆ رێكردن لهگهڵ پهرهسهندنی زانستی تهندروستی.پهیوهندی و هاریكاری كردن لهگهڵ ئهو سهندیكا و كۆمهڵانهی كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجهكانی سهندیكا یهك دهگرنهوه، ههروهها بهشداری یهكتری كردن له كۆنگره و خولهكان له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا.ههوڵدان بۆ زامن كردنی دوا رۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیریهتی و بێ كاریدا.بهشی دووهم(چوونه پاڵ سهندیكا و ئهندامییهتی)ماددهی پێنجهم:ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێنه دی:هاوڵاتی كوردستانی عێراق بێ و تیایدا جێوار بێ.بهتاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ.بڕوانامهی پهیمانگای تهندروستی یان قوتابخانهی تهندروستی یان خولی تهندروستی یان دواناوهندی تهندروستی ههبێ كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه دانی پیانرابێت.ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه ئهوانهی له بواری تهندروستی دا كار دهكهن بكاته ئهندام كه خاوهن پیشه تهندروستییهكانن و مۆڵهت پێ دراون.ماددهی شهشهم:چوونه ناو سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب یا سهرۆكی لقی پارێزگا دهكرێ و بهڵگهنامه پێویستییهكانیشی پێوه دهلكێنرێ.داواكاری چوونه ناو سهندیكا له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی تۆماركردنیهوه له سهندیكادا دهخرێته بهر دهمی ئهنجومهن بۆ بڕاندنهوهی لهو ماوهیهدا و ئهگهر له كاتی تهواو بوونی ئهو ماوهیهدا نهبڕاندرایهوه به قبووڵ كراو حساب دهكرێ.ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا به بڕیارێكی هۆدار رهفز بكا و، خاوهنی داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێم له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربوونییهوه تانهی لێ بدا، وه بڕیاری دادگاش بن بڕه.رهسمی چوونه ناو سهندیكا (25) دینارهو رهسمی بشداربوونیش (20) دیناره.بهشی سێیهم(پێكهاتهكان و كاربهرێوهچوون)ماددهی حهوتهم:سهندیكا پێك دێ له:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).لقهكانی سهندیكا.ماددهی ههشتهم:دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێ كه ههموو پابهندییهكانی خۆیان جێبهجێ كردووه به پێی ئهم یاسایه، وه به باڵاترین دهسهڵات دهژمێردرێ، وه به ههر سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیای ئهنجوومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبوونهوهیهكی گشتی ئاسایی دهبهستێت بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی، وه نیسابیش به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ وه له كاتی تهواو نهبوونی نیسابیش دوای پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم، ههڵبژاردن له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێت، ژمارهی ئامادهبوانیش ههر چهندێك بێت نیساب به تهواوی دادهنرێت.ماددهی نۆیهم:دهستهی گشتی ئهم دهسهڵاتانه بهرێوه دهبا:راستاندنی بودجهو حسابكاری دوماهی.گفتوگۆكردن و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجومهن.چاوپێخشاندن بهو پێشنیارانهی له بارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون.بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.ماددهی دهیهم:ئهنجومهنی سهندیكا پێك دێ له:یهكهم: نهقیب دهبێ ماوهیهك لهم پیشهیهدا دهست بهكار بووبێ كه له (10) ساڵ كهمتر نهبێ.دووهم: بریكاری نهقیب و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا: مهرجه ئهوانه دهست بهكار بوونیان لهم پیشهیهدا له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.ماددهی یازدهیهم:یهكهم: ئهنجومهن له نێوان ئهندامهكانی خۆیدا به ههڵبژاردنی نهێنی سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ له یهكهم كۆبوونهوهیدا كه له دوای ههڵبژاردن دهكرێ و دهسهڵاتهكانی له پهیرهوی ناوخۆ دا دیاری دهكرێت.دووهم: ئهنجومهن به لانی كهمهوه ههر مانگێ جارێك دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی ئهنجام دهدا، ههر وهك دهتوانێ دانیشتنه نائاساییهكان به بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ببهستێت.ماددهی دوازدهیهم:ئهندامی ئهنجومهن به دهست له كاركێشراوه دادهنرێت ئهگهر ههر سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یان پێنج دانیشتنی پچر پچر بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبوو.ماددهی سێزدهیهم:ئهنجومهن ئهم پسپۆریانهی خوارهوه ئهنجام دهدات:كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا.پێشكهش كردنی پێشنیارهكان دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا.جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی.دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكاداو دیاری كردنی كرێكانیان.چاوپێخشاندن به داواكارییهكانی چوونه ناو سهندیكا و بڕیاردانی قبووڵ كردنی ئهندامان.دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكان و ئهوانهی تر له بارێك دا كه نهقیب نوێنهرایهتی نهكا.ههواڵهكردنی ئهو كێشهو شكاتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی.بهشداری كردن له پێشكهشكردنی پێشنیارهكان له بارهی تهشریعهكان و پلانهكان و بهرنامه تهندروستیهكان له ههرێمدا.ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی.خۆئامادهكردن بۆ ههڵبژاردن.تهماشاكردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یان بریكارهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا.دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی سهندیكا به گوێرهی یاسای بهرێوهبردنی كۆمهڵهكان.پێدانی ههندێ له دهسهلاتهكانی خۆی به نهقیب یا سهرۆكی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا.سهرف كردنی خهرجییه پێویستییهكان.بڕیار به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.ماددهی چواردهیهم:نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه له ئهستۆ دهگرێ.یهكهم: نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای لایهنه دادوهری و كارگێری و سهندیكاكاندا و راستاندنی مامهڵه و بهڵگهنامهكانی تایبهت به سهندیكا، وه بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به ههر یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهن كه خۆی دهست نیشانی بكا.دووهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجوومهن.ماددهی پانزدهیهم:یهكهم: ئهگهر جێگای نهقیب به ههر هۆیهك چۆڵ بوو بریكارهكهی شوێنی دهگرێتهوه بۆ ئهو ماوهی كه باقی ماوه، ئهگهر پایهی بریكاریش چۆڵ بوو ئهوا سكرتێر شوێنی نهقیب دهگرێتهوه.دووهم: ئهگهر پایهی نهقیب و بریكارهكهی چۆڵ بوو ئهندامێك له ئهندامه ئهسلییهكان له رێگای ههڵبژاردنی نهێنیهوه شوێنی دهگرێتهوه، پێویسته ئهنجومهن دهستهی گشتی بانگهێشت بكات بۆ كۆبوونهوهیهكی نائاسایی له ماوهیهك كه له دوو مانگ تێپهر نهكا به مهبهستی ههڵبژاردنی نهقیب و بریكارهكهی بۆ ئهو ماوهیهی كه باقی ماوه به مهرجێك له شهش مانگ كهمتر نهبێ.بهشی چوارهمحوكمه بهرزهفتهكان (الاحكام الانضباطیه)ماددهی شانزدهیهم:یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی له سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێ، دهستهی گشتی له كۆبوونهوهی ئاسایی خۆیدا ههڵیان دهبژێرێ.دووهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو كێشانه سهیر دهكا كه له ئهنجومهنی سهندیكا وه بۆی ههواڵه دهكرێن له بابهت ئهو سهرپێچیانهوه كه پهیوهندیدارن به رهوشی پیشهییهوه لهو حاڵهتانهدا كه له تایبهتمهندیهتی لیژنهكانی بهرزهفتی وهزارهتی تهندروستیدا نین، وه بۆی ههیه یهكێ لهو سزایانهی خوارهوه بسهپێنێ:ئینزار.توبیخ.قهدهغه كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێت.له كاتی گهرانهوه (العود)، ئهگهر سهرپێچیهكی پیشهیی تری له ماوهی سێ ساڵی داهاتوودا له مێژووی سهپاندنی سزای یهكهمدا كرد، ماوهیهك دهست دانه پیشهی لێ قهدهغه دهكرێ كه له دوو ساڵ تێنهپهرێ.سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو بنهمایانه پێرهو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتووه.بهشی پێنجهم(حوكمهكانی دارایی)ماددهی حهڤدهیهم:دارایی ئهنجومهن پێك هاتووه له:یهكهم: رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری كردنی ساڵانه.دووهم: بهخششهكانی حكومهتی ههرێم.سێیهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا دهیانگێرێ، ههروهها قازانجی چاپهمهنییهكان.چوارهم: ئهو بهخششانهی لایهنه رهسمییهكان و نیمچه رهسمییهكانهوه بڕیاری لهسهر دهدهن وه ئهو پیتاك و لهقهبهر كردنانهی كه لایهنهكانی تر پێشكهشیان دهكهن دوای رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان.ماددهی ههژدهیهم:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ بێت.ماددهی نۆزدهیهم: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.ماددهی بیست:ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوبونهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێت. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق هۆیه پێویستهكانبزاڤی ئازادیخوازی كورد كه پێشهوای نهمر (مستهفا بارزانی) رابهرایهتی دهكرد ئامانجهكانی ئهوهبوو كه گهلی كورد له كوردستانی عێراقدا به ههموو توێژه كۆمهڵایهتیهكانیهوه به مافهكانی خۆی بگات، لهبهر گرینگی سهندیكا پیشهییهكان و پێویستی دامهزراندنیان و بۆ بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی له ههرێمدا، ههروهها بۆ رێكردن له تهك بهرهو پێش چوونی شارستانیهت و پتهو كردنی دهستكهوته رهواكانی پێویستی كرد یاسای سهندیكای خودان پیشه تهندروستییهكانی ههرێم دهربهێنرێ....
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2011یاسای ههمواركردنی دووهمی یاسای یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان ژماره (17)ی ساڵی 2006ی له ههرێمی كوردستان | 4
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2011یاسای ههمواركردنی دووهمی یاسای یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان ژماره (17)ی ساڵی 2006ی له ههرێمی كوردستان | 4
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2011یاسای ههمواركردنی دووهمی یاسای یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان ژماره (17)ی ساڵی 2006ی له ههرێمی كوردستانبهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان-عێراقپشت به حوكمی بڕگهی (1 ) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههمواركراوو، لهسهر داوای ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، پهرلهمانی كوردستان-عێراق له دانیشتی ئاسایی ژماره (30)ی رۆژی 27/6/2011 بڕیاری دهرچوواندنی ئهم یاسایهی دا:یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2011یاسای ههمواركردنی دووهمی یاسای یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان ژماره (17)ی ساڵی 2006ی له ههرێمی كوردستانماددهی یهكهم: بهندی (1 و 3) له بڕگهی (یهكهم) له ماددهی چوارهمی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1- هاوڵاتی كوردستان- عێراق بێت یان نوێنهرایهتی گهلی كوردستان بكات لهو پهرلهمانانهی كه ئهم یاسایه دهیگرێتهوه. 2- ئهندام بێت، یان ئهندام بووبێت له خولێ له خولهكانی ئهنجومهنی نوێنهرانی عێراقدا یان له كۆمهڵهی نیشتیمانی عێراقی یان ئهنجومهنی نیشتیمانی كاتی عیراقدا، دوای رووخانی رژێمی پێشوو له ساڵی 2003 و ئهوانهی نوێنهرایهتی گهلی كوردستان دهكهن. ماددهی دووهم: سهرهتای ماددهی شهشهم ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دهستهی گشتی ههر چوار ساڵ جارێك به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی یهكێتیهكه یان زۆرینهی نوێنهركانیان كۆنگرهی خۆی دهبهستێ بۆ بهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه.ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن. ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ. محمد قادر عبدالله (د. كهمال كهركووكی) سهرۆكی پهرلهمانی كوردستان- عێراقهۆیه پێویستیهكانبهمهبهستی پهرپێدانی و باشتر كردنی كاری كارگێڕی یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان و چهسپاندنی بنهماكانی دیموكراسی و كاری مهدهنی، ئهم یاسایه دهرچوێندرا. ...
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری چوارهم یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان ــ عێراق ژماره (18)ی ساڵی 1999 | 14
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری چوارهم یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان ــ عێراق ژماره (18)ی ساڵی 1999 | 14
یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2018 یاسای ههمواری چوارهم یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان ــ عێراق ژماره (18)ی ساڵی 1999بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان ـ عێراقژمارهی دهرچوون: 14مێژووی دهرچوون: 7/7 /2018 پشت به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههمواركراو و، لهسهر داوای ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، و لهسهر ئهو یاساكارییهش كه پهرلهمان له دانیشتی ئاسایی ژماره (3)ی رۆژی 2/7/2018 ئهنجامیداوه و، بهپێی ئهو دهسهڵاتهش كه له بڕگهی (سێیهم)ی (ماددهی یهكهم) له یاسای ژماره (2)ی ساڵی 2017 بهدهسهڵاتی سهرۆكایهتی پهرلهمان دراوه، بڕیاری دهركردنی ئهم یاسایهی دا:یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2018یاسای ههمواری چوارهم یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان ــ عێراق ژماره (18)ی ساڵی 1999ماددهی (1):برگهیهك به رێزبهندی (چوارهم) بۆ ماددهی (2) له یاساكه زیاددهكرێت بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:چوارهم:دهسته به ههماههنگی لهگهڵ ئهنجومهنی سهندیكای پارێزهرانی كوردستان بهرنامه و كاروبارهكانی رێكدهخات بهجۆرێك كه لهبهرژهوهندی ئهندامانی سهندیكا بێت.ماددهی (2):ماددهی (3) له یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (3):یهكهم: دهستهی سندوق له (3) سێ ئهندامی ئهصڵی و (3) سێ ئهندامی یهدهگ پێكدێت كه نوێنهرایهتی ههر یهك له ئهندامی دادوهریی و وهزارهتی دارایی و سهندیكای پارێزهران دهكهن.دووهم: دهسته له لایهن نوێنهری ئهنجومهنی دادوهریهوه سهرۆكایهتی دهكرێت كه نوینهرایهتی سندوق دهكات له بهردهم دادگاكان و فهرمانگهكانی تر.سێیهم: ئهنجومهنی دادوهری ئهندامی ئهصڵی و یهدهگ له نێو دادوهرانی پله یهكدا دهپاڵێوێت، وهزارهتی دارایی و ئابووری ئهندامی ئهصڵی و یهدهگ له نێو فهرمانبهرانیدا دهپاڵێوێت به مهرجێك پلهی وهزیفیان له بهرێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت، سهندیكای پارێزهران ئهندامی ئهصڵی و یهدهگ له نێو پارێزهره راوێژكارهكانیدا دهپاڵێوێت.ماددهی (3):بڕگهی (پێنچهم)ی ماددهی (4) له یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:پێنجهم: دامهزراندنی فهرمانبهران و كارمهندان به شێوهی گرێبهست بۆ راییكردنی كاروبارهكانی دهسته و كۆتایی پێهێنانی راژهكانیان به جۆرێك مهرجهكانی دامهزراندن و دیاریكردنی مووچه و بنهماكانی بهرزكردنهوهی هاتووه له یاسای راژهی مهدهنی رهچاوبكرێت.ماددهی (4):بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (6)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:دووهم: 1ـ پارێزهر هاوبهشی (الاشتراك) بهشداربوون له سندوقی ساڵانه بهیهكجار له ماوهی مانگهكانی كانونی دووهم و شوباتی ههر ساڵێك دهدات و، له باری دواكهوتن له وادهی دیاری كراو (35%)ی سی و پێنج له سهدا ئابوونهی ساڵانهی دهخرێته سهر.2ـ ئهو پارێزهرانهی كه دهبنه ئهندامی سهندیكا بۆ یهكهم جار بڕی (150،000) سهد و پهنجا ههزار دیناریان لی وهردهگیرێت، پێدانی ئهو بڕه پارهیه به بهشداری كردنی پارێزهر له سندوقهكه ئهژمار دهكرێت.ماددهی (5):ههردوو بڕگهی (یهكهم) و (سێیهم) له ماددهی (13)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: پارێزهر خانهنشین دهكرێت ئهگهر به راپۆرتی لیژنهی پزیشكی فهرمی سهلمێندرا كه دووچاری نهخۆشییهك هاتووه تا ڕادهی پهككهوته كردووه له پارێزهرایهتی كردن و ماوهی پارێزهرایهتی كردنیشی به (12) دوازده ساڵ دادهندرێت ئهگهر لهم ماوهیه كهمتر بێت و بهرامبهرهكانی بهشداربوونی ئهو ساڵانهی بۆ راژهكهی زێدهكراوه له سهندیكا و له سندوق لێی وهردهگیرێت بهو مهرجهی لهسهر بنهمای (5000) پێنج ههزار دینار بۆ ههر مانگێك خانهنشین بكرێت.سێیهم: ماوهی پارێزهرایهتی كردنی پارێزهر به (15) پازده ساڵ دادهندرێت ئهگهر لهم ماوهیه كهمتر بێت و كۆچی دوایی بكات و، مووچهی خانهنشینی بۆ خێزان و منداڵهكانی (عیاله) لهسهر ئهو بنهمایه تهرخان دهكرێت و بهرامبهرهكانی بهشداربوونی له سهندیكا و سندوق لێ وهرناگیرێت بهرامبهر بهو ماوهیهی ماوه یاساییهكهی پێی تهواوكراوه.ماددهی (6):پێشهكی ماددهی (14)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:بهتهنها ئهو وادانهی دادێن به وادهی پارێزهرایهتی كردن دادهندرێن بۆ مهبهستهكانی خانهنشینی ئهگهر پارێزهر له بڕی ئهو وادانه بهرامبهرهكانی هاوبهشی بهشداربوونی له سهندیكا و سندوق بدات.ماددهی (7):بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (15)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:دووهم: ئهو پارێزهرانهی له ههرێمی كوردستان پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه خانهنشین كراون، مووچهی خانهنشینیان بۆ تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (4000) چوار ههزار دینار بهرامبهر ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی و، بۆ ئهم مهبهستهش دوایین بهشی مانگ به مانگێكی تهواو دادهندرێت.ماددهی (8):ماددهی (16)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه خوارهوه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (16):یهكهم: دهكرێت نێوانی مافهكانی خانهنشینی پارێزهرایهتی و ههر مافێكی خانهنشینی دیكه كۆبكرێنهوه بهچاو پۆشین له سهرچاوهكهی بهو مهرجهی كۆی گشتیان زیاتر نهبێت لهو مووچهیهی پارێزهر له سندوق شایستهی دهبێت و له ههر حاڵهتێكیش بێت له (1800000) یهك ملیون و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت.دووهم: مووچهی خانهنشینی هاتوو بۆ پارێزهری خانهنشینكراو له وهزیفهیهكی دیكه لهو مووچهیهی خانهنشینی كه شایستهی دهبێت كهم دهكرێتهوه بهگوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه. ماددهی (9): بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی (17)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: ئهگهر پارێزهر یان پارێزهری خانهنشینكراو كۆچی دوایی كرد ئهوا مافهكانی خانهنشینی له رۆژی مردنییهوه بۆ خێزان و منداڵهكانی (عیاله) دهگوازرێتهوه و لهم حاڵهتهش حوكمهكانی خانهنشینبوونی خێزانی هاتوو له یاسای خانهنشینی مهدهنی پیاده دهكرێت.ماددهی (10): ماددهی (21)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ماددهی (21): بهدهر له حوكمهكانی ماددهكانی پێشوو دهسته ههڵدهستێت به بهخشینی:یهكهم- مووچهیهكی خانهنشینی كهمتر نهبێت له (750000) حهفت سهد و پهنجا ههزار دینار بۆ خێزانی ئهو پارێزهرانهی له خهباتی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان – عێراق شههید بوون.دووهم- مووچهیهكی خانهنشینی كهمتر نهبێت له (600000) شهش سهد ههزار دینار بۆ خێزانی ئهو پارێزهرانهی له دوای وازهێنانی دهسهڵاتی ناوهندی له ئیدارهی كوردستان له 23/10/1991 و تا دهرچوواندنی یاسای سندوقی خانهنشینی پارێزهران ژماره (18)ی ساڵی 1999، كۆچی دواییان كردووه. ماددهی ( 11):ماددهی (22)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیه دهخۆێندرێتهوه:ماددهی (22):یهكهم- ماوهی پارێزهرایهتی كردن له دهرهوهی ههرێم پێش پێكهێنانی لیژنهی كاتیی سهندیكای پارێزهرانی كوردستان له رێكهوتی 3/1/1993 بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه ههژمار دهكرێت ئهویش بۆ ئهو پارێزهرانهی له سهندیكا پێش رێكهوتی 9/4/2003 تۆمار كراون.دووهم- پێویسته لهسهر ئهو پارێزهرانهی له سهندیكا كهوا پێش 9/4/2003 تۆمار كراون لهوانهی داوای خستنهسهری ماوهی پارێزهرایهتی كردنیان دهكهن له لای سهندیكای پارێزهرانی ههرێمی كوردستان بۆ مهبهستی خانهنشینكردن، بهرامبهرهكانی بهشداربوونی ئهو ساڵانه له سهندیكا و سندوق بدهن.ماددهی ( 12 ):كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.ماددهی ( 13 ):پێویسته لهسهر لایهنه پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی ( 14 ): ئهم یاسایه له ڕۆژی بڵاوبوونهوهی له ڕۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.بێگەرد دڵشاد شکرللە جعفر ابراهیم ئیمینکی یوسف محمد صادق سکرتێری پەرلەمانی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان-عێراق کوردستان-عێراق کوردستان-عێراقهۆیهكانی دهرچواندنلهپێناو پاراستنی ماف و دابین كردنی ژیانێكی شایسته بۆ پارێزهران و خێزانهكانیان، به لهبهر چاوگرتنی پهرهسهندن و گۆڕانكارییه كۆمهڵایهتی وئابوورییهكان، ئهم یاسایه دهرچوێندرا....
یاسای ژماره (10)ی ساڵی 2013 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان – عێراق ی ژماره (18)ی ساڵی 1999 | 7
یاسای ژماره (10)ی ساڵی 2013 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان – عێراق ی ژماره (18)ی ساڵی 1999 | 7
یاسای ژماره (10)ی ساڵی 2013 یاسای ههمواری سێیهمی یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهران له ههرێمی كوردستان – عێراق ی ژماره (18)ی ساڵی 1999بهناوی خودای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهپهرلهمانی كوردستان ـ عێراقپشت به حوكمی بڕگهی (1 ) له ماددهی (56)ی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 1992ی ههمواركراوو، لهسهر داوای ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق له دانیشتی ئاسایی ژماره (23)ی رۆژی 27/5/2012 بڕیاری دهرچوواندنی ئهم یاسایهی دا:یاسای ژماره (10)ی ساڵی 2013یاسای ههمواری سێیهمی یاسای سندوقی خانهنشینیی پارێزهرانله ههرێمی كوردستان – عێراق ی ژماره (18)ی ساڵی 1999ماددهی یهكهم:ماددهی (5)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: داهاتهكانی سندوق لهم سهرچاوانهی خوارهوه پێكدێن: 1ـ ئابونهی بهشداربوونی پارێزهران له سندوقدا. 2ـ ئهو پوولانهی تایبهتن به سندوقهكه. 3ـ (15%)ی ئهو مزوكرێیهی بهپارێزهر دهدرێ لهو دهعوایانهدا كه لیژنهی بهشكردنی دهعواكان بهپێی یاسای پارێزهرایهتی پێی دهسپێرێ. 4ـ بهخششه جۆراوجۆرهكانی به رهزامهندی دهسهڵاته پهیوهندیدارهكان. 5ـ دهستگیرۆیی و یارمهتییهكانی حكومهتی ههرێم. دووهم: له حاڵهتی ڕوودانی كورتهێنان له سندوقدا ئهوا وهزارهتی دارایی و ئابوری ههرێم پڕكردنهوهی كورتهێنانی سندوقهكه له ئهستۆ دهگرێت.ماددهی دووهم:بهندی (1)ی بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (6)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:دووهم:1- ئابوونهی ساڵانهی ئهندامێتی بهگوێرهی ماوهی تۆماركردن بهم شێوهیهی خوارهوه له پارێزهر وهردهگیرێت:أ- (100.000) سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێنهپهڕی بێت.ب- (250.000) دوو سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.جـ- (300.000) سێ سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی پێنج ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.د- (350.000) سێ سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی ده ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.هـ- (400.000) چوار سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی پازده ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.و- (450.000) چوار سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی بیست ساڵ بهرهو سهر بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.ماددهی سێیهم:ماددهی (15)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:یهكهم: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت و لهسهر بنهمای (6.000) شهش ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ههژمار دهكرێت و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت. بهمهرجێك مووچهكه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت.دووهم: مووچهی خانهنشینی ئهو پارێزهرانهی پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه له ههرێمی كوردستاندا خانهنشین كراون ههموار دهكرێت و مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (3.000) سێ ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت.ماددهی چوارهم:ماددهی (16)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:مدهكرێت مافه خانهنشینیهكانی پارێزهرایهتی و ههر مافێكی خانهنشینیی تر به چاوپۆشین له سهرچاوهكهی كۆبكرێنهوه بهمهرجێك كۆی گشتیان مانگانه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت.ماددهی پێنجهم:كار بههیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.ماددهی شهشهم:پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.ماددهی حهوتهم:ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت. د.ارسلان بایز اسماعیلسەرۆکی پەرلەمانی کوردستان - عێراقهۆیه پێویستكارهكانلهپێناو بهرزكردنهوهی مووچهی خانهنشینی پارێزهری خانهنشینكراو، یان ئهوهی خانهنشین دهكرێت، ئهوا ئهم یاسایه دهرچووێندرا....
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 25
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 25
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقیاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهو میهرهبان به ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 23مێژووی بڕیار: 8/11/1999بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوهو لهسهر ئهو بنهمایهی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 4/11/1999 دا یاسا كاری كردووه، ئهم بریارهمان دهرهێنا. یاسای ژماره (11) ساڵی 1999یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقماددهی یهكهم:مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.سهندیكا: سهندیكای كیمیاگهران.دهستهی: دهستهی گشتی سهندیكا.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.نهقیب: نهقیبی كیمیاگهران.بهشی یهكهم(دامهزراندن و ئامانجهكان)ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ كیمیاگهران دادهمهزرێندرێ و كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێ و بارهگاكهشی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێ و بۆی ههیه لقهكانی له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.دهستهیهكی ئامادهكار له (15) پانزده كهس پێك دێت به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان تاكو ههڵبژاردنی گشتی دهكرێ.ماددهی سێیهم:سهندیكا ههوڵ دهدات له پێناو هێنانهدی ئهو ئامانجانهی خوارهوه:بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستمی دیموكراتی و پاڵپشتی كردن و چهسپاندن و پهرهپێدانی فیدرالیزم.بهشداری كردن له راپهرینی پیشهسازی و كشتوكاڵی و ئاوهدانكاری و رۆشنبیری و زانستی به هاریكاری لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا.بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامانی سهندیكا له رووی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و ئابوورییهوه، ههروهها داكۆكی كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان.رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه.پهیوهندی پێكهێنان و هاریكاری كردن لهگهڵ دهستهو كۆمهڵه پیشهییهكانی تر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا.6-كۆشش كردن بۆ زامنكردنی دوارۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا.7-ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا بۆ بوار رهخساندن له بهردهوام ئهندامانی سهندیكادا تا خوێندنی له ناوهوه و دهرهوه بیانگرێتهوه.بهشی دووهم(چوونه ناو سهندیكا و ئهندامییهتی)ماددهی چوارهم:ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێته دی:یهكهم: هاووڵاتی ههرێم بێ و تیادا جێواربێ.دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ.سێیهم: بروانامهی به كالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له كیمیادا به دهست هێنابێ و له بواری تهكنیكاری یان زانستی له سنووری پسپۆرییهكهیدا كاری كردبێ.ماددهی پێنجهم: یهكهم: چونه ناو سهندیكا به پێشكهشكردنی داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب دهكرێ و بهڵگهنامهی پێویستیشی پێوه دهلكێندرێ.دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی تۆماركردنیهوه دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش لهسهریهتی لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه، ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری و نهیبڕاندهوه، داواكارییهكه به قبوڵكراو دادهنرێ.سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا به بریارێكیی هۆدار رهفز بكات، وه خودان داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربونیهوه تانهی لێ بدا و بڕیاری دادگاش بن بڕه.ماددهی شهشهم:یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره.دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.بهشی سێیهم(پێكهاتهكان)ماددهی حهوتهم:سهندیكا له مانه پێك دێ:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.ماددهی ههشتهم:دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه پێك دێ كه پابهندیهكانی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووهو به باڵاترین دهسهڵات دادهنرێ له سهندیكادا، ههر به سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهیدا ئهنجام دهدات، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) راددهی یاسایی (نیساب)یش به دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (نیساب) ههڵبژاردن پانزده رۆژ دوای كۆبونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێ و (نیساب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان بهتهواو دادهندرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دادهنرێ له كارهكانیدا.ماددهی نۆیهم:دهستهی گشتی ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی.دووهم: گفتوگۆ كردن و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجوومهن.سێیهم: چاوپیاخشاندنی ئهو پێشنیارانهی كه له بارهی ههمواركردنی یاسایی سهندیكاوه پێشكهش دهكرێن.چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی. ماددهی دهیهم:یهكهم: دهكرێ دهستهی گشتی بانگهێشتی كۆبونهوهی نائاسایی بكرێ له یهكێك لهم دوو حاڵهتانهی خوارهوهدا:به بڕیارێكی هۆدار كه زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن دهیدهن.به داواكارییهكی نووسراوی هۆدار كه سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهش به ئهنجومهنی دهكهن، ئهنجومهن لهسهریهتی بانگهێشتنامه دهربهێنێ و كاتی كۆبونهوه له نێوان پانزده رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكارییهكهوه دیاری بكات.دووهم: نابێ له كۆبوونهوه نائاساییهكانی دهستهی گشتیدا باس له هیچ كارێك بكرێ غهیری ئهو كارانه نهبن كه له بهرنامهی كاردا جێگیر كراون و له كاتی كۆبوونهوه له پێناویاندا.ماددهی یانزده:یهكهم: نابێ ئهندام بهشداری له كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات ئهگهر لهلانی بهرزهفتكارییهوه (الانضباط) دهستدانه پیشهی لێ قهدهغه كرابێ.دووهم: برَیار له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتییهوه به زۆرینهی دهنگ دهردهچێ و له كاتی یهكسان بوونیشدا بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه.ماددهی دوانزده:ئهنجومهنی سهندیكا پێك دێ له:نهقیب: مهرجه ماوهی دهستدانه پیشهكهی له ده ساڵ كهمتر نهبێ.ههشت ئهندام به بریكاری نهقیب و سكرتێریشهوه: له وانه بن كه ئهو ماوهیهی له دهست دانه پیشهكهیان قهتاندویانه له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.ماددهی سێزدهیهم:یهكهم: ئهنجومهن له نێوان ئهندامهكانیدا به ههڵبژاردنی نهێنی بریكاری سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێدووهم: ئهنجومهن مانگی یهك جار دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی دهكا ههروهها بۆی ههیه دانیشتنی نائاساییش لهسهر بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ئهنجام بدات.ماددهی چوارده:یهكهم: راددهی یاسایی (نیساب) له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامان تهواو دهبێ و بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، وه له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه. دووهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی نهقیب چۆڵ بوو جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه یان سكرتێر ئهگهر شوێنی نهقیب چۆڵ بوو ئهویش ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوه.سێیهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی یهكێك له پایهكانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهندامێك له نێوان ئهندامه یهدهگهكان شوینی دهگرێتهوه.چوارهم: ئهگهر پایهی پترله ئهندامێكی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهنجوومهن لهسهریهتی له ماوهی دوو مانگدا بانگهێشتی دهستهی گشتی بكا بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی شوێنی ئهم پایانه پردهكهنهوه بۆ ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوهتهوه، ئهویش به ههمان رێگا لهم یاسایهدا دیاری كراوه.ماددهی پانزدهیهم:ئهنجوومهن ئهم پسپۆریاتیانهی خوارهوه ئهنجام دهدا:كاركردن له پێناو هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا.پێشنیار پێشكهش كردن به دهستهی گشتی دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا.جێبهجێكرددنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی.كارمهند دامهزراندن له سهندیكادا و دیاری كردنی كرێكانیان.سهیر كردنی داواكارییهكانی هاتنه ناو سهندیكا و رهزامهندی لهسهر كردنی.دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكاندا.ههواڵه كردنی ئهو كێشهو شكایهتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).تێروانین له دهست لهكار كێشانهوهی نهقیب یان جێگرهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن.دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا.پێكهێنانی لیژنه لاوهكییهكان بۆ ئهنجامدانی مهبهستهكانی سهندیكا.ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهو دامهزراندنی ووردكار (مدقق)ێكی ژمێریاری بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی.رێكخستنی كاغهزهكانی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی ترو، سهرپهرشتی كردنی ههڵبژاردن.بڕیاردان بۆ خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵكردنی خهڵات و پێ بهخشین به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان.دامهزراندنی بهرێوه بردنی یانهكان به پێی یاساى كۆمهڵهكان.ئامادهكردنی پێرهوی ناوخۆی سهندیكا.دووهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به لیژنهكانی لقهكان بسپێرێ.ماددهی شانزدهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه:سهرۆكایهتی كردنی كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی و ئونجومهنی سهندیكا.نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری وكارگێرییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی مامهڵهكان و بهڵگهنامه تایبهتكان به سهندیكاوه، وه بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهن كه خۆی دیاری بكا.پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا بۆ مهبهستی كهفالهت.ماددهی حهڤده:ئهندامانی ئهنجوومهن به دهست له كاركێشراوه دادهنرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یان پێنج دانیشتنی پچر پچڕ له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبوو.ماددهی ههژدهیهم:لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و كاری ئهوه تهماشای ئهو شكاتانه بكا كه ئهنجومهن بۆی رهوانه دهكا، وه ئهو بنهمایانه رهچاو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتوون.ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه دهربهێنێ:وریا كردنهوه.ئینزار.قهدهغه كردن بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێ، وه ئهو قهدهغه كردنهش دهربارهی كارمهند و كرێكاری فهرمانگه لهسهركاركردنه له دوای كاتهكانی دهوامی رهسمی فهرمانگهكهش به بڕیارهكه ئاگادار دهكرێ.ماددهی بیست:دهكرێ له ماوهی سی رۆژ له مێژووی ئاگادار كردن به بڕیارهكه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانه له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) بدرێ و بڕیاری دادگاش بن بڕه.ماددهی بیست و یهك:به دهنگدانی نهێنی لیژنهی لق له لایهن ئهندامانهوه ههڵدهبژێردرێ.لیژنهی لق له سهرۆك و دوو ئهندامی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێ.بهشی چوارهم(دارایی سهندیكا)ماددهی بیست و دوو:دارایی سهندیكا پێك دێ له:رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه.ئهو پێبهخشینانهی له لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه پێشكهشی دهكرێن.ئهو پیتاك و خهڵاتانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان پێشكهش دهكرێن.قازانجی ئهو ئاههنگانهی لهبۆ سوودی سهندیكا دهگێردرێن.قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا دهیهوێ دایان بمهزرێنێ یان ئهنجامیان بدا.قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا.ئهو رهسمانهی ئهنجومهنی سهندیكا له ئهنجامی كاری ناوبژیوانیدا بڕیاری لهسهر دهدات.پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا و شایهتنامهكانی ئهنجوومهن دهریان دهچوێنێ.رهسمی پشتگیری كردنی گرێ بهندی نێوان ئهندامانی سهندیكا و خودان كارهكان.بهشی پێنجهم(حوكمهكانی دوماهی)ماددهی بیست و سێ:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه هاودژ بێت.ماددهی بیست و چوار: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.ماددهی بیست و پێنج:ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوبونهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجی دهكرێت. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقهۆیه پێویستهكانبۆ پیادهكردنی كار و كۆششهكانی كیمیا گهران وهك باقی توێژهكانی گهلی كوردستانو ئاراسته كردنیان بۆ بهشداری كردن له ئاوهدانكردنهوه و بنیادنان و گهشه كردنی كوردستان له بوارهكانی زانستی و ئاوهدانكاری و كشتوكاڵی و پیشهسازییدا، كه ئامانجێكه له ئامانجهكانی بزاڤی ئازادیخوازی كورد، كه مستهفا بارزانی نهمر رابهرایهتی كرد له ئازادی و دیموكراسی و فیدرالیزم، بۆ پتهوكردنی ئهم دهسته كهوتانهو چاودێری كردنی بهرژهوهندی ئهندامانی سهندیكا ئهم یاسایه دهرهێنرا....
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 25
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراق | 25
یاسای ژماره (11) ساڵی 1999 یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقیاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقبه ناوی خوای بهخشندهو میهرهبان به ناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقژماره بڕیار: 23مێژووی بڕیار: 8/11/1999بڕیارپشت بهو دهسهڵاتهی كه به پێی بڕگه (3)ی مادده (2) له یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمان دراوهو لهسهر ئهو بنهمایهی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی رۆژی 4/11/1999 دا یاسا كاری كردووه، ئهم بریارهمان دهرهێنا. یاسای ژماره (11) ساڵی 1999یاسای سهندیكای كیمیاگهرانی ههرێمی كوردستانی عێراقماددهی یهكهم:مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.سهندیكا: سهندیكای كیمیاگهران.دهستهی: دهستهی گشتی سهندیكا.ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.نهقیب: نهقیبی كیمیاگهران.بهشی یهكهم(دامهزراندن و ئامانجهكان)ماددهی دووهم:به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ كیمیاگهران دادهمهزرێندرێ و كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێ و بارهگاكهشی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێ و بۆی ههیه لقهكانی له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.دهستهیهكی ئامادهكار له (15) پانزده كهس پێك دێت به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان تاكو ههڵبژاردنی گشتی دهكرێ.ماددهی سێیهم:سهندیكا ههوڵ دهدات له پێناو هێنانهدی ئهو ئامانجانهی خوارهوه:بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستمی دیموكراتی و پاڵپشتی كردن و چهسپاندن و پهرهپێدانی فیدرالیزم.بهشداری كردن له راپهرینی پیشهسازی و كشتوكاڵی و ئاوهدانكاری و رۆشنبیری و زانستی به هاریكاری لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا.بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامانی سهندیكا له رووی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و ئابوورییهوه، ههروهها داكۆكی كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان.رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه.پهیوهندی پێكهێنان و هاریكاری كردن لهگهڵ دهستهو كۆمهڵه پیشهییهكانی تر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا.6-كۆشش كردن بۆ زامنكردنی دوارۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا.7-ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا بۆ بوار رهخساندن له بهردهوام ئهندامانی سهندیكادا تا خوێندنی له ناوهوه و دهرهوه بیانگرێتهوه.بهشی دووهم(چوونه ناو سهندیكا و ئهندامییهتی)ماددهی چوارهم:ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێته دی:یهكهم: هاووڵاتی ههرێم بێ و تیادا جێواربێ.دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ.سێیهم: بروانامهی به كالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له كیمیادا به دهست هێنابێ و له بواری تهكنیكاری یان زانستی له سنووری پسپۆرییهكهیدا كاری كردبێ.ماددهی پێنجهم: یهكهم: چونه ناو سهندیكا به پێشكهشكردنی داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب دهكرێ و بهڵگهنامهی پێویستیشی پێوه دهلكێندرێ.دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی تۆماركردنیهوه دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش لهسهریهتی لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه، ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری و نهیبڕاندهوه، داواكارییهكه به قبوڵكراو دادهنرێ.سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا به بریارێكیی هۆدار رهفز بكات، وه خودان داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربونیهوه تانهی لێ بدا و بڕیاری دادگاش بن بڕه.ماددهی شهشهم:یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره.دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.بهشی سێیهم(پێكهاتهكان)ماددهی حهوتهم:سهندیكا له مانه پێك دێ:دهستهی گشتی.ئهنجومهنی سهندیكا.لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.ماددهی ههشتهم:دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه پێك دێ كه پابهندیهكانی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووهو به باڵاترین دهسهڵات دادهنرێ له سهندیكادا، ههر به سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهیدا ئهنجام دهدات، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) راددهی یاسایی (نیساب)یش به دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (نیساب) ههڵبژاردن پانزده رۆژ دوای كۆبونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێ و (نیساب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان بهتهواو دادهندرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دادهنرێ له كارهكانیدا.ماددهی نۆیهم:دهستهی گشتی ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی.دووهم: گفتوگۆ كردن و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجوومهن.سێیهم: چاوپیاخشاندنی ئهو پێشنیارانهی كه له بارهی ههمواركردنی یاسایی سهندیكاوه پێشكهش دهكرێن.چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی. ماددهی دهیهم:یهكهم: دهكرێ دهستهی گشتی بانگهێشتی كۆبونهوهی نائاسایی بكرێ له یهكێك لهم دوو حاڵهتانهی خوارهوهدا:به بڕیارێكی هۆدار كه زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن دهیدهن.به داواكارییهكی نووسراوی هۆدار كه سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهش به ئهنجومهنی دهكهن، ئهنجومهن لهسهریهتی بانگهێشتنامه دهربهێنێ و كاتی كۆبونهوه له نێوان پانزده رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكارییهكهوه دیاری بكات.دووهم: نابێ له كۆبوونهوه نائاساییهكانی دهستهی گشتیدا باس له هیچ كارێك بكرێ غهیری ئهو كارانه نهبن كه له بهرنامهی كاردا جێگیر كراون و له كاتی كۆبوونهوه له پێناویاندا.ماددهی یانزده:یهكهم: نابێ ئهندام بهشداری له كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات ئهگهر لهلانی بهرزهفتكارییهوه (الانضباط) دهستدانه پیشهی لێ قهدهغه كرابێ.دووهم: برَیار له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتییهوه به زۆرینهی دهنگ دهردهچێ و له كاتی یهكسان بوونیشدا بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه.ماددهی دوانزده:ئهنجومهنی سهندیكا پێك دێ له:نهقیب: مهرجه ماوهی دهستدانه پیشهكهی له ده ساڵ كهمتر نهبێ.ههشت ئهندام به بریكاری نهقیب و سكرتێریشهوه: له وانه بن كه ئهو ماوهیهی له دهست دانه پیشهكهیان قهتاندویانه له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.ماددهی سێزدهیهم:یهكهم: ئهنجومهن له نێوان ئهندامهكانیدا به ههڵبژاردنی نهێنی بریكاری سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێدووهم: ئهنجومهن مانگی یهك جار دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی دهكا ههروهها بۆی ههیه دانیشتنی نائاساییش لهسهر بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ئهنجام بدات.ماددهی چوارده:یهكهم: راددهی یاسایی (نیساب) له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامان تهواو دهبێ و بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، وه له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه. دووهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی نهقیب چۆڵ بوو جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه یان سكرتێر ئهگهر شوێنی نهقیب چۆڵ بوو ئهویش ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوه.سێیهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی یهكێك له پایهكانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهندامێك له نێوان ئهندامه یهدهگهكان شوینی دهگرێتهوه.چوارهم: ئهگهر پایهی پترله ئهندامێكی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهنجوومهن لهسهریهتی له ماوهی دوو مانگدا بانگهێشتی دهستهی گشتی بكا بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی شوێنی ئهم پایانه پردهكهنهوه بۆ ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوهتهوه، ئهویش به ههمان رێگا لهم یاسایهدا دیاری كراوه.ماددهی پانزدهیهم:ئهنجوومهن ئهم پسپۆریاتیانهی خوارهوه ئهنجام دهدا:كاركردن له پێناو هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا.پێشنیار پێشكهش كردن به دهستهی گشتی دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا.جێبهجێكرددنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی.كارمهند دامهزراندن له سهندیكادا و دیاری كردنی كرێكانیان.سهیر كردنی داواكارییهكانی هاتنه ناو سهندیكا و رهزامهندی لهسهر كردنی.دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكاندا.ههواڵه كردنی ئهو كێشهو شكایهتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط).تێروانین له دهست لهكار كێشانهوهی نهقیب یان جێگرهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن.دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا.پێكهێنانی لیژنه لاوهكییهكان بۆ ئهنجامدانی مهبهستهكانی سهندیكا.ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهو دامهزراندنی ووردكار (مدقق)ێكی ژمێریاری بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی.رێكخستنی كاغهزهكانی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی ترو، سهرپهرشتی كردنی ههڵبژاردن.بڕیاردان بۆ خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵكردنی خهڵات و پێ بهخشین به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان.دامهزراندنی بهرێوه بردنی یانهكان به پێی یاساى كۆمهڵهكان.ئامادهكردنی پێرهوی ناوخۆی سهندیكا.دووهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به لیژنهكانی لقهكان بسپێرێ.ماددهی شانزدهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه:سهرۆكایهتی كردنی كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی و ئونجومهنی سهندیكا.نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری وكارگێرییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی مامهڵهكان و بهڵگهنامه تایبهتكان به سهندیكاوه، وه بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهن كه خۆی دیاری بكا.پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا بۆ مهبهستی كهفالهت.ماددهی حهڤده:ئهندامانی ئهنجوومهن به دهست له كاركێشراوه دادهنرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یان پێنج دانیشتنی پچر پچڕ له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبوو.ماددهی ههژدهیهم:لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و كاری ئهوه تهماشای ئهو شكاتانه بكا كه ئهنجومهن بۆی رهوانه دهكا، وه ئهو بنهمایانه رهچاو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتوون.ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه دهربهێنێ:وریا كردنهوه.ئینزار.قهدهغه كردن بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێ، وه ئهو قهدهغه كردنهش دهربارهی كارمهند و كرێكاری فهرمانگه لهسهركاركردنه له دوای كاتهكانی دهوامی رهسمی فهرمانگهكهش به بڕیارهكه ئاگادار دهكرێ.ماددهی بیست:دهكرێ له ماوهی سی رۆژ له مێژووی ئاگادار كردن به بڕیارهكه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانه له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) بدرێ و بڕیاری دادگاش بن بڕه.ماددهی بیست و یهك:به دهنگدانی نهێنی لیژنهی لق له لایهن ئهندامانهوه ههڵدهبژێردرێ.لیژنهی لق له سهرۆك و دوو ئهندامی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێ.بهشی چوارهم(دارایی سهندیكا)ماددهی بیست و دوو:دارایی سهندیكا پێك دێ له:رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه.ئهو پێبهخشینانهی له لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه پێشكهشی دهكرێن.ئهو پیتاك و خهڵاتانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان پێشكهش دهكرێن.قازانجی ئهو ئاههنگانهی لهبۆ سوودی سهندیكا دهگێردرێن.قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا دهیهوێ دایان بمهزرێنێ یان ئهنجامیان بدا.قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا.ئهو رهسمانهی ئهنجومهنی سهندیكا له ئهنجامی كاری ناوبژیوانیدا بڕیاری لهسهر دهدات.پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا و شایهتنامهكانی ئهنجوومهن دهریان دهچوێنێ.رهسمی پشتگیری كردنی گرێ بهندی نێوان ئهندامانی سهندیكا و خودان كارهكان.بهشی پێنجهم(حوكمهكانی دوماهی)ماددهی بیست و سێ:كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه هاودژ بێت.ماددهی بیست و چوار: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.ماددهی بیست و پێنج:ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوبونهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجی دهكرێت. جوهر نامق سالم سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراقهۆیه پێویستهكانبۆ پیادهكردنی كار و كۆششهكانی كیمیا گهران وهك باقی توێژهكانی گهلی كوردستانو ئاراسته كردنیان بۆ بهشداری كردن له ئاوهدانكردنهوه و بنیادنان و گهشه كردنی كوردستان له بوارهكانی زانستی و ئاوهدانكاری و كشتوكاڵی و پیشهسازییدا، كه ئامانجێكه له ئامانجهكانی بزاڤی ئازادیخوازی كورد، كه مستهفا بارزانی نهمر رابهرایهتی كرد له ئازادی و دیموكراسی و فیدرالیزم، بۆ پتهوكردنی ئهم دهسته كهوتانهو چاودێری كردنی بهرژهوهندی ئهندامانی سهندیكا ئهم یاسایه دهرهێنرا....
یاسای ژماره (11)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (17)ی ساڵی (1999)ی پارێزهرایهتیی ههرێمی كوردستان | 13
یاسای ژماره (11)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (17)ی ساڵی (1999)ی پارێزهرایهتیی ههرێمی كوردستان | 13
یاسای ژماره (11)ی ساڵی 2002 یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (17)ی ساڵی (1999)ی پارێزهرایهتیی ههرێمی كوردستان بهناوی خوای بهخشندهو میهرهبانبهناوی گهلهوهئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان - عێراقژمارهی دهرهێنان: 11رۆژی دهرهێنان: 25/6/2002پشت به حوكمهكانی بڕگه (1)ی ماددهی (56) و ماددهی (53) له یاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی (1992)و، لهسهر داوای وهزیری داد و رهزامهندیی ئهنجومهنی وهزیران و ئهو یاساكارییهش كه ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق له دانیشتنی ئاسایی ژماره (24)ی رۆژی (24/6/2002)یدا ئهنجامی داوهو، بهپێی ئهو دهسهڵاتهش كه بڕگه (3)ی ماددهی دووهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی 1997 پێمانی داوه، بڕیاری دهرهێنانی ئهم یاسایهی خوارهوهمان دا:یاسای ژماره (11)ی ساڵی 2002یاسای یهكهم ههموار كردنی یاسای ژماره (17)ی ساڵی (1999)یپارێزهرایهتیی ههرێمی كوردستانماددهی یهكهم:بڕگهی دووهم، له ماددهی سیازدهی یاساكه ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:دووهم: ئهگهر پارێزهر، بهبێ مهعزهرهتی بهجێ بۆ دوو ساڵی دوابهدوای یهك له ئابوونهی بهشداربوون و رسومی بڕیار لهسهردراوه دواكهوت و نهیدا، ئهوه لهو بارهدا ناوی له لیستهكه دوور دهخرێتهوهو ئهو ماوهیهی به پارێزهرایهتی بۆ له قهڵهم نادرێ و بۆ قیدهمیش حساب ناكرێ. جا ئهگهر ویستی دهست بكاتهوه به پارێزهری ئهوا پێویسته لهسهری داوایهك پێشكهش بكات كه سهر لهنوێ ناوی تۆمار بكرێتهوهو دهشبێ شهرتوشرووتی ماددهكانی (4، 6، 7)ی یاساكهش رهچاو بگرێت.ماددهی دووهم:بڕگهی (یهكهم) له مادده چواردهی یاساكه ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:یهكهم: ئهو كهسهی ناوی له لیستهكه دوو خرابێتهوه، ناشێ هیچ جۆره ئیشێكی پارێزهری بكات تا سهر لهنوێ ناوی تۆمار نهكرێتهوه.ماددهی سێیهم:ماددهی پازده له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوه، ئهمهی خوارهوه دێته جێگای:یهكهم: رهسمی تۆماركردنی ناو له لیستهكهدا وهك خوارهوه دهبێ:1.بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێپهڕیبێ و، زیاتر له سێ ساڵیش بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رابوردبێ (450) چوار سهدو پهنجا دیناره.2. بۆ ئهو كهسهی پێشتر بۆ ماوهیهك كه له سێ ساڵی سهرومڕ (مستمر) كهمتر نهبێ دادگایی كردبێ یان وانهی یاسایی به دهرس گوتبێتهوه یان وهزیفهی سهرۆكی ئیدهیعا یان موددهعیی گشتی یان راوێژكاری یاسایی له دایهرهكانی ههرێمدا دیتبێ (كردبێ) (250) دوو سهدو پهنجا دیناره، ههروهها بۆ ئهو كهسهش كه بۆ ماوهیهك له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ و وهزیفهی جيَطرى موددهعیی گشتیی بهسهر بردبێ.3. بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێنهپهڕیبێ و ماوةى سێ ساڵیش بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رانهبوردبێ، ههروهها بۆ ئهو كهسهش كه ماوهیهك پارێزهرایهتی كرد بێ له سێ ساڵ زیاتر نهبێ (200) دوو سهد دیناره.4. بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێپهڕیبێ و سێ ساڵ بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رانهبوردبێ، (400) چوار سهد دیناره.5. بۆ ئهو كهسهی كه پێشتر، به حوكم، ناوی له لیستهكه دوو خرابێتهوه (500) پێنج سهد دیناره.دووهم: رهسمی فراوانكردنی صهلاحییه (رهسمی پلهبهندی) وهك ئهمهی خوارهوه دهبێت:1.له مهشقكارهوه تا موماریس (100) سهد دیناره.2. له موماریسهوه تا راوێژكار (200) دوو سهد دیناره.سێیهم: ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه وهك ئهمهی خوارهوه دهبێت:1.بۆ پارێزهری مهشقكار (50) پهنجا دیناره.2. بۆ پارێزهری موماریس (100) سهد دیناره.3. بۆ پارێزهری راوێژكار (150) سهدو پهنجا دیناره.ماددهی چوارهم:یهكهم: ئهم دهقهی خوارهوه بۆ بڕگهی (سێیهم)ی ماددهی شازدهی یاساكه زیاد دهكرێ و زنجیرهكهی دهبێته (5):5. گرێبهستی به سیفهتی راوێژكاری یاسایی بۆ یهك دایهرهی رهسمی یان نیمچه رهسمی یان بۆ یهك بانك به مهرجێ ئیشهكهی بریتی بێت تهنیا له راوێژكردنی یاسایی و مافی ئهوهی نهبێت ببێته وهكیلی ئهو لایهنه له دهعواگهلێكدا كه ئهو لایهنه خۆی دهیكاتهوه یان له دژی دهكرێتهوه.دووهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه بۆ مادده شازدهی یاساكه زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (چوارهم):چوارهم: ماوهی خزمهت له دادگاكان و ئیددیعای گشتی، یان له بهڕێوهبهرایهتی مافهكان له دایهرهیهك له دایهرهكانی ههرێم يان له وانه وتنهوهی كۆلیجی یاسا، دوای وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهی بۆ پلهدار كردنىَ كه دهقهكهی لهم ماددهیهدا هاتووه، حساب دهكرێ.ماددهی پێنجهم:ماددهی نۆزدهمینی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو، ئهمهی خوارهوه دێته جێگای:یهكهم: پارێزهرێ ناوی له لیستهكهدا تۆمار نهكرا بێ ناشێ راوێژكاریی یاسایی بكات یان ببێته وهكیلی غهیرو ئیددیعای مافگهلێ بكاو لهبهردهمی دادگاكان و لایهنگهلی لێ پێچینهوهدا دیفاعی لێ بكات یان ناكۆكی یهكلابكاتهوه، تهنیا ئهمهی خوارهوه نهبێ:1.ئهوانهی دهعوای سهر به چاككردنی كشتوكاڵ و ئهحواڵی شهخصی و ئهحواڵی مهدهنییان له دادگاكاندا ههیه، بۆیان ههیه مێردیان و خهزووریان و خزمی تا پلهی دووهمیان بكهنه وهكیل، كهسێكیش بهپێی (ولایه یان وصایه یان قهیمومه یان تولیه) جێگای كهسێكی تر بگرێتهوه، ئهویش ئهو مافهی ههیه.2. وهزیری پێوهندیدار یان سهرۆكی لایهنێك كه سهر به وهزارهت نییه، بۆیان ههیه فرمانبهرێكی خاوهن بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا (بهشی یاسا)ی خۆیان له جیاتی خۆیان دابنێن كه له مورافهعهی بهردهم دادگاكان و ئهو لایهنانهی كه خهسڵهتی یاساییان ههیه، لهم دهعوایانهی خوارهوهدا ئاماده ببن:أ.لهو دهعوایانهدا كه دایهرهیهك له دایهرهكانی دهوڵهت تهرهفێك بێت تێیداو بههاكهی له (25000) بیست و پێنج ههزار دینار زیاتر نهبێت.ب. لهو دهعوایانهدا كه لهنێوان دایهرهكانی دهوڵهت یان ههندێكیان له دژی ههندێكیان دهیكهنهوه، سا بههای دهعواكه ههرچهندێ دهبێ، ببێ.دووهم: لیژنهیهك بۆ دابهشكردنی دهعوا حكومهییهكان، له سێ ئهندام پێك دههێنرێ یهكێكیان نوێنهرایهتی وهزارهتی دارایی و ئابووری دهكات كه ئهو وهزارهته لهناو ئهو فهرمانبهرانهی خۆیدا كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسایان ههیه دایدهنێ و، دووهمیان نوێنهرایهتی سهندیكای پارێزهران دهكات كه سهندیكا لهناو پارێزهره راوێژكارهكاندا دایدهنێ و، ئهندامی سێیهم ئهو دایهرهیه دایدهنێ كه وهكالهتهكه بۆ ههر دهعوایهك، به جیا دهكاتهوه.سێیهم: دهعواگهلی دایهره رهسمی و نیمچه رهسمییهكان كه دهیانهوێ پارێزهرێكی تێدا بكهن وهكیلی خۆیان مافهكانیان بپارێزێ، تهنها ئهو لیژنهیه دابهشیان دهكات و، دانانی پارێزهرهكهش بهپێی گرنگیی دهعواكهو به رهزامهندیی زۆرینهی ئهندامانی لیژنهكه دهبێت.ماددهی شهشهم:ماددهی بیستهمی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوه له جێگای دادهنرێ:یهكهم: پارێزهر بۆی ههیه بۆ پاراستنی خاوهن وهكالهتهكه ههر رێگایهكی یاسایی بگرێته بهر كه خۆی به شایانی بزانێ و، ههر شتێكیش له سكاڵانامهی دهعواكهدا بنووسێ یان له مورافهعهدا بڵێ و بنووسێ كه ئیلتیزامی مافی دیفاعی تێدا بێ بهرپرس نابێ.دووهم: پێویسته پارێزهر لهلایهن دادگان و لایهنگهلی لێ پێچینهوهو دایهرهكانی ههرێم و مهرجهعهكانی دیكهوه رێزی لێ بگیرێ و بایهخی شیاو به پلهو پایهی پارێزهریی پێ بدرێ. ئهو لایهنانه پێویسته ئاسانكاریی زهروورو ئوسوڵیی كه بۆ ئهنجامدانی پیشهكهی پێویسته بوَى فهراههم بكهن و ناشێ داواكاریه نووسراوهكانی پشت گوێ بخهن و، پێویسته لهسهریان دادگاكان و لایهنه دادگاییهكانی لێ دهرچێ. له ماوهی ئهو پهڕی یهك ههفتهدا (كه له رۆژی تۆمار كردن و وهرگرتنی داواكارییه نووسراوهكانییهوه دهست پێ دهكا) سهیری بكهن و بیبڕنهوه، خۆ ئهگهر هات و لهو ماوهیهدا نهبڕدرایهوه، ئهوه لهو بارهدا پارێزهرهكه پێویسته سهندیكای لێ ئاگادار بكات.سێیهم: پێویسته لهسهر دادگاكان و لایهنهكانی لێ پێچینهوه رێگا بدهن به پارێزهر، پێش ئهوهی وهكالهتهكه وهربگرێ فایلی دهعواو ئهوڕاقی لێ پێچینهوه بخوێنێتهوهو سهیری ههموو شتێك بكات كه پێوهندیی بهو مهسهلهیهوه ههیه كه دووی كهوتووه، ههروهها پێویستیشه لهسهریان كه رێگای بدهنێ له لێ پێچینهوهی سهرهتاییدا یان لة ههر ئیجرایهكی یاسایی دیكهدا ئاماده ببێت.چوارهم: ناشێ كتێبهكانی پارێزهرو كهلوپهلی نووسینگهكهی دهستی بهسهردا بگیرێ و بفرۆشرێت.ماددهی حهوتهم:بڕگهی (چوارهم) له ماددهی بیست و پێنج ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:چوارهم: پێویسته لةسةر لایهنه ناوبراوهكانی بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه رێژهی (10%)ی مزوكرێی راوێژكاریی پارێزهر دابشكێنن و پارهكه ههواڵهی سهندیكا بكهن تا به داهاتی خۆی تۆماری بكات، به مهرجێ ساڵی له (250) دوو سهدو پهنجا دینار كهمتر نهبێت.ماددهی ههشتهم:ماددهی سی و پێنج له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوهی له جێ دادهنرێت:یهكهم: دادگا، بهبێ ئهوهی داواشی لێ بكرێ، حوكم دهدات بهسهر ئهو كهسهدا كه ههموو دهعواكه یان بهشێكی دۆڕاندووه مزوكرێی پارێزهرایهتی ئهو ههندهی كه دۆڕاوه بدات به دژهكهی، كه ئهویش پارێزهری ههبووه، كهسێكیش كه لهسهر داواكاریی خۆی دهعواكهی پووچهڵ كرابێتهوه، ئهویش (تهنها له رووی مزوكرێی پارێزهرایهتیهوه) حوكمی دۆڕاو دهیگرێتهوه.دووهم: دادگا حوكمی مزوكرێی پارێزهرایهتی بهم شێوهیهی خوارهوه دیار دهكات:1.رێژهی (10%)ی بههای حوكم پێ دهرچووهكه (المحكوم به) به مهرجێ له (5000) پێنج ههزار دینار نهترازێ.2. رێژهی (5%)ی بههای بهدهلی به موڵك كردن به مهرجێ له (3000) سێ ههزار دینار نهترازێ.3. له دهعواگهلی ئهحوالی شهخصی و ئهو دهعوایانهش كه بههایان دیار نهكراوهو لهم دهعوا سزاییانهشدا كه به مافی مهدهنی بنبڕ دهكرێن، له (100) سهد دینار كهمتر نابێ و له (500) پێنج سهد دیناریش ناترازێ.سێیهم: دادگا بۆ وهكیلهكانی دایهرهكانی ههرێم لهو فرمانبهرانهی كه بهپێی بڕگهی (یهكهم – 2)ی ماددهی نۆزدهی یاساكه بۆ مورافهعه دهنێردرێن حوكمی مزوكرێیهكیان بۆ ئهدا كه هاوتا بێ لهگهڵ مزوكرێی ئهو پارێزهرایهتیهدا كه حوكمی بردنهوهی (كسب) دهعوای بۆ دهدرێ كه دهقهكهی له بڕگه (دووهم)ی سهرهوهدا هاتووه، تهواوی مزوكرێیهكهش (كامل الاتعاب) كه حوكمهكهی پێ دهرچووه بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت:1.(30%)ی بۆ ئهو فهرمانبهرهیه كه له دهعواكهدا مورافهعهی كردووه.2. (20%)ی بۆ كارمهندانی دایهره یاساییهكان یان بهشی یاسایی لهوانهی كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتهكهیان ههیه.3. باقیمهنی مزوكرێیهكه به داهاتی گهنجینه (خزینه)ی ههرێم تۆمار دهكرێت.ماددهی نۆیهم:بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی سی و نۆ له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:یهكهم: پارێزهر بۆی ههیه كه لهگهڵ به وهكیل دانهرهكهیدا (موكله) لهسهر گرێبهستێكی نووسراو پێك بێت كه لهلایهن سهندیكاوه تهسدیق دهكرێت بهرامبهر به رهسمێكی دیار كراو كه (25) بیست و پێنج دیناره، دهدرێت به سهندیكا.ماددهی دهیهم:بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی چل و ههشتی یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه:یهكهم: دهستهی گشتی ههر سێ ساڵ جارێك ( كه له رۆژی ههڵبژاردنی ئهنجومهنهوه دهست پێ دهكا) كۆدهبێتهوه.ماددهی یازده:ماددهی حهفتاو نۆی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوه ئهمهی خوارهوه لهجێ دادهنرێ:یهكهم: وهزیری دارایی و ئابووری، لهچوارچێوهی دهقهكانی ئهم یاسایهدا، رێنمایی بۆ دیار كردنی مزوكرێی پارێزهرایهتی دهردهچوێنێ بۆ ئهو دهعوایانهی كه دایهرهیهك له دایهرهكانی ههرێم دهبێته تهرهفێك تێیدا.دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ سانا كردنی بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.ماددهی دوازده:پێویسته وهزیره پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.ماددهی سیازده:ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار. د.رۆژ نوری شاوهیس سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی – عێراق...
اقسام القوانين
الدستور و القوانين الدستورية و الاساسية
القوانين الجزائية و العقابية
القوانين المدنية
القوانين العسكرية و قوى الامن الداخلي
القوانين العدل و السلطات القضائية
القوانين المالية و التجارية
قوانين الاستثمار و النقل
القوانين البيئية و الصناعية
قوانين الاجتماعية و العمل
قوانين الزراعة و الثروة الطبيعية
قوانين السياحة و الاثار
القوانين الادارية
قوانين الصحة
قوانين التربية و التعليم العالي
قوانين الاحوال الشخصية والمدنية
قوانين المنظمات و النقابات و الاتحادات
قانون البلديات
القرارات التشريعية
المعاهدات التي انظم اليها العراق
الدستور و القوانين الدستورية والاساسية
قرارات مجلس قيادة الثورة المنحل