أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: یهكهم: بهپێی حوكمهكانی یاسا له سهنتهری ههر پاریزگایهك دادگایهكی تاوانهكان بۆ سهیر كردنی داوای سزایی دیاریكراو دادهمهزرێ. دووهم: دهشێ له دادگایهكی تاوان زیاتر له پارێزگادا بهبریاری ئهنجومهنی دادوهری دابمهزرێ و تایبهتمهندیی نهوعی و شوێن و مهڵبهندی بهستنی تێدا دهستنیشان بكرێ. سێیهم: دهشێ دادگای تاوانهكان له دهرهوهی مهڵبهندی پارێزگا به بهیاننامهیهكی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهو له سهر پێشنیازێكی سهرۆكی دادگای تاوانهكان ببهسترێ.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دادگاكانی مهدهنی لهمانه پێكدێن: یهكهم: دادگای پێداچوونهوه. دووهم: دادگاكانی تێههڵچوونهوه. سێیهم: دادگاكانی تاوان. چوارهم: دادگاكانی بهرایی. پێنجهم: دادگاكانی نهوجهوانان. ش هشهم: دادگاكانی باری كهسایهتی. حهوتهم: دادگاكانی كهتن. ههشتهم: دادگاكانی كار. نۆیهم: دادگاكانی لێكۆڵینهوه. دهیهم: دادگاكانی ماددهكانی كهسایهتی بۆ مهسیحیهكان و ئێزدیهكان و ئاینهكانی تر.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: دادگاكان داوای حقووقی و باری كهسیهتی له ماوهی پشووی دادگاكان نابینن ئهگهر به پهله نهبن و ههموو دادگایی كردنێك له رۆژی یهكهمی مانگی تهمووزهوه تاكو یهكهم رۆژی مانگی ئهیلوولی ههموو ساڵێك رادهوهستن و داوای به پهلهش دهسنیشان دهكرێن بۆ ئهم مهبهسته به بهیاننامهیهك كه سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی دهری دهكات. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ماوهی پشووهكه بۆ ماوهیهك كورت بكاتهوه كه له (30) رۆژ زیاتر نهبێ.
ماددهی سی و یهك
ماددهی سی و یهك: دهبێ وهزارهته تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئامانجی سهندیكا هێنانهدی ئهمانهی خوارهوه: 1. بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی. 2. ههوڵدان بۆ بهرز كردنهوهی رادهی زانستی و پیشهیی و كۆمهڵایهتی تهندروستی ئهندامان. 3. رێكخستنی پهیوهندییهكانی ئهندامان لهگهڵ یهكتریدا و لهگهڵ لایهنه حكومهتی و ئههلیهكان له ههرێمدا و داكۆكی كردنی له مافهكانیان. 4. هاریكاری كردن لهگهڵ دهسته و دامهزراوه و كۆمهڵهو سهندیكاكانی تر لهناو ههرێمدا كه ئامانجهكانیان لهگهل ئامانجهكانی سهندیكا یهك دهگرنهوه. 5. زامن كردنی دوا رۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و پهك كهوتهیی دا. 6. رێكخستنی بنهمای دهست دانه پیشه و چاودێری پیادهكردنی.
سێیهم
سێیهم: یادی رۆژی راپهرین و سهركهوتنهكهی دهكرێتهوهو ههموو ساڵی ناههنگ به بۆنهیانهوه لهسهرتاسهری كوردستاندا لهسهر ئاستی رهسمی و میللی سازدهكرێ.
یهكهم
یهكهم: دانانی رۆژی 5/ئاداری/1991 به رۆژی سهركهوتنی راپهرینی گهلی كوردستانی عێراق.
ماددەی چوارەم
ماددەی چوارەم: دەستەی گشتیی گەشت وگوزار: سەر بە وەزارەت دەبێت و، كەسایەتییەكی مەعنەوی و سەربەخۆیی دارایی وكارگێڕیی دەبێت، فەرمانبەرێك بە پلەیەكی تایبەت سەرۆكایەتیی دەكات، بڕوانامەكی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و، لەوانەی خاوەن شارەزایی و پسپۆرین لە بواری گەشتیاریدا و، پێك دێت لە: 1ـ نووسینگەی سەرۆكی دەستە: فەرمانبەرێك بە پلەی بەڕێوەبەر سەرۆكایەتیی دەكات، بڕوانامەی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و چەند فەرمانبەرێكیش یاریدەری دەبن. 2ـ بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی گەشتیاری لە هەر پارێزگایەك لە پارێزگاكانی هەرێم و ئیدارەی گەرمیاندا: فەرمانبەرێك بە پلەی بەڕێوەبەری گشتی سەرۆكایەتیی هەر یەك لەوان دەكات، بڕوانامەی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و لەوانەشە كە خاوەن شارەزایی و پسپۆرین لە بواری گەشتیاریدا. 3ـ ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی دەستە: پێك دێت لە: أ ـ سەرۆكی دەستە / سەرۆك. ب ـ بەڕێوەبەرانی گشتی لە هەر پارێزگایەك لە پارێزگاكانی هەرێم و ئیدارەی گەرمیاندا/ئەندام. ج ـ دوو لە راوێژكارانی وەزارەت كە وەزیر رایان دەسپێرێت/ ئەندام. د ـ بڕیارەكانی ئەنجومەنی بەڕێوەبردن بە زۆرینە دەبن و وابەستە بە راستاندنی وەزیر دەبن.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: دهسهڵات بهوهزیری دارایی وئابووری دهدرێ كه ل تهرخان كراوی گشتی پهسهندكراوی ماوهی 1/9/1996 تاكو 31/12/1996 بهڕێژهی (1%) له كۆی گشتی ئهو تهرخان كراوه بخاته سهر كۆی گشتی تهرخان كراوی پهسهندكراو له بودجهی بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه: 1/تهرخان كردنی پارهی پێویست بۆ بودجهی كارگێڕییه تازه دروست كراوهكان له ماوهی نێوان 1/9/1996 تاكو 31/12/1996 . 2/تهرخان كراوی نوێ بخرێته سهر بودجهی وهزارهت وكارگێڕییهكان بۆ ئهو باره كتوپڕیانهی كه ئهنجومهنی وهزیران بڕیاری لهسهر دهدهن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: دادوهریی سهربهخۆیه و له یاسا بهولاوه هیچ دهستهڵاتێكی بهسهردا نییه
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: 1. دهستدانه پیشه تهنها بۆ ئهو كهسانهیه كه ئهندامی سهندیكان وههموو ههلومهرجێكیان به پێی ئهم یاسایه لێ دێته دی. 2. پێویسته فهرمانگه رهسمی ونیمچه رهسمیهكان و دام ودهزگاكانی دیكهی ههرێم وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی ئیش پێ كردنی ئهو پزیشكهی كه ئهندامه بنێرێ بۆ سهندیكا.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: 1. نابێ پزیشكی مۆڵهتدراو پتر له عیادهیهك له ههرێمدا بكاتهوه. 2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییهك لهههر لقێك له لقهكانی پزیشكی ههڵگرێ تهنیا دوای وهرگرتنی ئهو لهقهبه دهبێ بهرێگایهكی ئوسووڵی لهلایهنێكی تایبهتمهند وتۆماركردنی له سهندیكادا. 3. پزیشكی سهر به دهوڵهت وههموو كهرتهكانی دیكه بۆی ههیه دهست بداته پیشهكهی له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا به پێی ئهو ههلومهرجهی كه سهندیكا بۆیانی دیاركردووه. 4. حوكمهكانی رێككهوتننامه وگرێبهندهكان بۆ ئهندامه كوردهكان وبیانییهكان وئهوانهی له پارێزگاكانی دیكهی عێراق دێن پێویسته رهچاو بكرێن، له كاتێكدا گهر رێيان پێ بدرێ دهست بدهنه پیشهكه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونی كاری پێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی ( وهقائیعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
چوارەم:
چوارەم: ئهم بڕیاره له ڕۆژی دهرچوونیەوە كاری پێدهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: یاسای دهزگای گشتی گهشتوگوزاری ههرێمی كوردستان ژماره(39)ی ساڵی 2004 كه له ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان ـ عێراق دهرچووه ههڵدهوهشێتهوه. دووهم: ههموو ماف و ئیمتیازێكی دهزگای گشتی گهشتوگوزار له ههردوو ئیدارهی سلێمانی و ههولێر دهدرێن به وهزارهتی گهشتوگوزار له ههرێمدا.
ماددهی چل:
ماددهی چل: حكومهت دهبێ :ـ یهكهم: ئامادهكردن و دهركردنی پهیڕهوێكی یهكگرتوو بۆ دهڕماڵهی فهرمانبهرانی ئهوانی له فهرمانگهكانی ههرێمدا كار دهكهن به ئامانجی بهدیهێنانی مهوزوعییهت و عهدالهت و یهكسانی. دووهم: بهدیهێنانی یهكسانی له نێوان دهرماڵهی فهرمانبهرانی ئهوانهی له ههرێمدا كار دهكهن ڵهگهڵ هاوشێوهكانیان لهوانهی له حكومهتی ئیتیحادیدا كار دهكهن به مهرجێك ئهمه نهبێته مایهی كهمبوونهوهی دهرماڵهكانیان.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: یهكهم: وهزیری پهیوهندیدار دهسهڵاتی سهرفكردنی بڕێكی ههیه كه له (350) سێسهد و پهنجا ملیۆن دینار تێپهڕ نهكات بۆ ههر بارێك، و بۆی ههیه دهسهڵات بدات به سهرۆكی فهرمانگهكانی سهر به وهزارهتهكهی به سهرفكردنی بڕێك كه له (250) دووسهد و پهنجا ملیۆن دینا تێپهڕ نهكات. دووهم: سهرۆكی دهستهكانی كه گرێنهدراون به وهزارهتێكهوه دهسهڵاتی سهرفكردنی بڕێكی ههیه كه له (300) سێسهد ملیۆن دینار تێپهڕ نهكات بۆ ههر بارێك. سێیهم: له (یهكهم) و (دووهم) دا دهبێ رهچاوی ئهمهی خوارهوه بكرێ: دهبێ سهرفكردن به گوێرهی ئهو متمانه بێت كه پهسهند كراوه له بودجهی گشتی ساڵانه و بۆئهو مهبهستهش بێ كه دیاریكراوه بۆی. خۆبهستنهوه بهو متمانانهی دیاریكراون له بودجهی گشتی دا، و ڕێگه نادرێ به چوونه ناو ئیلتیزامێكهوه بۆ سهرفكردنی زیاتر لهوهی كه له بودجهدا دیاریكراوه. چوارهم: وهزیری كشتوكاڵ و سهرچاوهكانی ئاو دهسهڵاتی پێدراوه به سهرفكردنی ئهو بڕانهی تهرخانكراون بۆ كۆمهكی كشتوكاڵی بهمهبهستی فریاكهوتنی پێداویستییهكان لهكاتی گونجاوی خۆیدا و به ههماههنگی لهگهڵ وهزیری دارایی و ئابووریدا.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات: 1/ئاگاداركردنهوه: ئهوهش به ئاراستهكردنی نووسراوێك بۆ سهرپێچیكهر دهنێردرێ وئاگادار دهكرێتهوه كه لە ههڵس وكهوتی دڵخۆش نین. 2/ئینزار: ئهوهش به نووسراوێك بۆی دهنێردرێ وتێیدا ناڕهزایی له ههڵس وكهوتی سهرپێچیكهر دهردهبڕێ وداوای لێ دهكرێ ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا به پێچهوانهوه سزای توندتری بهسهردا دهسهپێندرێ. 3/غهرامهیهكی له (250) دینار كهمتر نهبێ وله ههزار دینار رهت نهكات له سهرپێچیهكهر وهردهگیرێ وكه نهیدا دهستدانه كاری تایبهتی پیشهیی لێ قهدهغه دهكرێ بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێ وئهگهر له ماوهی یهك ساڵ له مێژووی سهرپێچیكردنی یهكهمی ئهو سهرپێچییهی كردهوه، ئهوا سزاكهی غهرامهیهك دهبێ كه له (500) دینار كهمتر نهبێ وله (2000) دینار پتر نهبێ وکاتێك كه نهیدا ئهوا رێگهی كاركردنه تایبهتییهكهی بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێت كه ساڵێك پتر نهبێ. 4/ رێگهگرتن له كاركردنی تایبهتی پیشهكهی بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێ. 5/غهرامهكردن ورێگهگرتن له دهستدانهكار له سنوورهكانی دوو بڕگهكهی (3 و 4)ی ئهم ماددهیهدا دهبن.
ماددوی نۆزده:
ماددوی نۆزده: حوكمهكانی یاسای ژماره (49)ی ساڵی (1977)ی دهزگای گشتی و گهشتوگوزار، بهههموار كردنهكانیشیهوه، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا لهكاردهخرێن.