أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: دهزگاكانی داد له مانه پێكدێ: 1- ئهنجومهنی راوێژكاری. 2- دهستهی سهرپهرشتی دادیی. 3- داواكاری گشتی. 4- بهڕێوهبهرایهتی گشتی تۆماركردنی خانووبهره. 5- بهڕێوهبهرایهتی گشتی فهرمانگهكانی داد: بهڕێوهبهرێكی گشتی كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت له یاسا و خاوهن شارهزایی و كارامهیی بێت بهرێوهی دهبات و ئهمانهی خوارهوهی پێوهی دهلكێن: أ- بهرێوهبهرایهتیهكانی جێبهجێ كردن (تنفیژ). ب- فهرمانگه دادنووسیهكان. ج- بهرێوهبهرایهتییهكانی چاودێری ناكامهكان. د- بهرێوهبهرایهتی رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان). دووهم: دهزگاكانی داد ئهرك و تایهبتمهندیهكانی خۆیان بهپێی یاسا تایبهتیهكانیان جێبهجێ دهكهن بهجۆرێكی وا كه له گهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهندیكا له مانه پێك دێ: 1- دهستهی گشتی. 2- ئهنجومهنی سهندیكا. 3- لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 4- لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سهندیكا ههوڵ دهدات له پێناو هێنانهدی ئهو ئامانجانهی خوارهوه: 1- بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستمی دیموكراتی و پاڵپشتی كردن و چهسپاندن و پهرهپێدانی فیدرالیزم. 2- بهشداری كردن له راپهرینی پیشهسازی و كشتوكاڵی و ئاوهدانكاری و رۆشنبیری و زانستی به هاریكاری لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا. 3- بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامانی سهندیكا له رووی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و ئابوورییهوه، ههروهها داكۆكی كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان. 4- رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه. 5- پهیوهندی پێكهێنان و هاریكاری كردن لهگهڵ دهستهو كۆمهڵه پیشهییهكانی تر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. 6-كۆشش كردن بۆ زامنكردنی دوارۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا. 7-ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا بۆ بوار رهخساندن له بهردهوام ئهندامانی سهندیكادا تا خوێندنی له ناوهوه و دهرهوه بیانگرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم : وهزارهت : وهزارهتی دادی ههرێم. سێیهم : وهزیر : وهزیری دادی ههرێم . چوارهم : بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی داد. پێنجهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی وهزارهتی داد.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره. دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: سهندیكا لهسهر داواكارییهك دلدهمهزرێ كه به لایهنی كهمهوه (15) هونهرمهند كه ئهنجامدانی كاری هونهرییان له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ پێشكهش به وهزارهتی ناوخۆی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دهژمێردرێن بۆ بهرێوهبردنی ئیش و كاری سهندیكا تا كاتی ههڵبژاردنی دێ له ماوهی ئهو پهری سێ مانگدا.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهچوونیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: ئهرك و پسپۆرایهتیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی دیكه یان بهش یاخود هۆبهی وهزارهت له نوێ دابنێ یاخود لێك بدات یاخود ههڵوهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكان له كاتی پێویستدا. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : یهكهم: ههموو مرۆڤێك مافی ئهوهی ههیه له ژینگهیهكی هێمن و پاكدا بژی و ئهركی ههموو كهسێكیشه كار له پێناو پاراستنی ژینگه و پاكییهكهیدا بكات. دووهم: مهسهلهی پاراستن و چاككردنی ژینگه له كرداری پلانداناندا لهسهر ئاستی یاساكاریی و بهرنامه و نهخشهی پهرهپێدان بۆ ههموو كهرته جیاوازییهكان له ههرێمدا رهچاو دهكرێ. سێیهم: پێویسته ههموو دهزگاكانی پهروهرده و ئهكادیمی له ههرێم چ گشتی و چ تایبهتی بهرنامهی پهروهردهیی ژینگهیی بخهنه نێو پرۆگرامهكانیان ئهمهش به ههماههنگی دهبێ لهگهلأ وهزارهتدا. چوارهم: پێویسته لهسهر رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی و دهزگاگشتیهكان و تایبهتیهكان كه له مهیدانی پهروهرده و فێركردن و مهشق و لێكۆلینهوه و راگهیاندن و رۆشنبیریی و ئهوقاف و ئهوانی تر كاردهكهن ههولأ له پێناو بڵاوكردنهوهی رۆشنبیریی و هوشیاریی ژینگهیی له ههرێمدا بدهن. پێنجهم: پێویسته لهسهر ههموو لایهنه كارگێڕییهكان، ههر یهكه و به پێی تایبهتمهندیی خۆیان كار له پێناوی كهمكردنهوهی بهكارهێنانی داهاته سروشتیهكان بۆ هینانهدی گهشهپێدانی بهردهوام بكهن. شهشهم: پێویسته لهسهر دهزگا تهندروستیهكان و دهزگای پێوان و كۆنتروڵی جۆری پرنسیپهكانی تهندروستی ژینگهیی له پرۆگرامی كارهكانیان دا رهچاو بكهن. حهوتهم: وهزارهت بۆی ههیه هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ لایهنه نێو دهوڵهتییه نا حكومیهكان له بواری پاراستن وچاككردنی ژینگهدا بكات. ههشتهم: پێویسته وهزارهت هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ وهزارهتی ژینگهی عیراقیدا له ههرچییهك پهیوهندیدی به رێككهوتنامه نێو دهولهتیهكانهوه ههیه، بكات.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1-وهزیر بۆی ههیه دهستهو لیژنهی ههمیشهییهكانی بۆ جێ بهجێ كردنی ئهركێكی دیاریكراو پێك بێنێ. 2-دام و دهزگاكانی وهزارهت و ئهرك و دهسهڵاتهكانی بهرێوهبهریهتییه گشتییهكان و بهرێوهبهریهتیهكانیان و دهسته و مهڵبهندهكان به پهیرهوێك دهست نیشان دهكرێن. 3-وهزی بۆی ههیه له كاتی پێویستاد له چوار چێوهی بهرێوهبهر یهتیهكاندا لق (شعبه) پێك دێنێ.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم : ڕێكخراوهكانی كۆمهڵگهی مهدنیء تاكهكان بۆیان ههیه وهزارهت لهو چالاكی و ههڵسوكهوتانه ئاگادار بكهنهوه كه زیان به ژینگه دهگهیهنن.
ماددهی دوازدهم
ماددهی dوازدهم : ههر كهسێكی سروشتی یان مهعنهوی، گشتی یان تایبهتی یان تێكهڵاو یان ههرلایهنێك دوای بهكاربوونی ئهم یاسایه دامهزرابێء چالاكیهك ئهنجام بدات كاریگهری لهسهر ژینگه ههیه، پێویسته توێژینهوهیهك لهسهر ههڵسهنگاندنی كاریگهری شوێنهواری ژینگهیی بۆ چالاكی و ئهو پڕۆژانه ئامادهبكات كه دایاندهمهزرێنێ و بۆ وهزارهتی بهرزبكاتهوه تا بڕیاری گونجاوی دهربارهوه وهربگرێ،بهمهرجێ توێژینهوهكه ئهمانه له خۆی بگرێ:- یهكهم : ههڵسهنگاندنی كاریگهریه ئهرێنیء نهرێنییهكانی پڕۆژهكه یان دامهزراوهكه یان كارگهكه لهسهر ژینگه. دووهم : هۆیه پێشنیاركراوهكان بۆ دووركهوتنهوهو چارهسهركردنی هۆكارهكانی پیسبوون، بهجۆرێك جێبهجێكردنی مل كهچ بوون بۆ ڕێنماییء بهرزهفتكاریهكانی ژینگه بێنێته دی. سێیهم : حاڵهتهكانی پیسبوونی له ناكاو و ئهگهر ئهو ئامادهكاریهی پێویسته بگیرێتهبهر. چوارهم : بهدیلهكانی كه دهكرێ بۆ بهكارهێنانی تهكنۆلۆژیای پاكء خاوێنتری ژینگه بخرێتهكار. پێنجهم : كهمكردنهوهی پاشماوهكانء خولاندنی (تدویر) یان سهرلهنوێ بهكارهێنانهوهیان. شهشهم : ههلسهنگاندنی تێچوونی سوودهكانء ئهو زیانه ژینگهییانهی كه پڕۆژهكه دروستی دهكات.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم : وهزارهت چاودێری دهزگاو پڕۆژهو دامهزراوو چالاكیه جۆراوجۆرهكان دهكات، بۆ زانینی ڕادهی پابهندبوونیان بهو مواسهفاتء پێوانهء پێوهرانهی كه له پاراستنی ژینگهدا بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه پشتیان پێ دهبهسترێت.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: لێژنهی پزیشكی دهروونی لهوهی پهیوهسته بهو نهخۆشهی بۆی ڕهوانهكراوه بهپێی ماددهی (26)ی ئهم یاسایه ئهم رێكارانهی خوارهوه دهگرێتهبهر: یهكهم: مهزهندهكردنی باری دهروونی و ئاستی كاریگهری لهسهر پێزانین و ویستی له كاتی ئهنجامدانی تاوانهكه. دووهم: توانای ئامادهبوونی لهبهردهم دادگاو بهرگری كردن له خۆی. سێیهم: ئاستی مهترسیداربوونی لهسهر خۆی و لهسهر كۆمهڵگهدا. چوارهم: راسپاردن به چارهسهركردنی له یهكهیهكی چارهسهریی داخراو تاوهكو لاچوونی مهترسیهكانی.
مادهی یهكهم:
مادهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه، ماناكانی تهنیشتیانن:- 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. وهزیر: وهزیری رۆشنبیری ههرێم. 3. سهندیكا: سهندیكای هونهرمهندانه كه به پێی ئهم یاسایه دامهزراوه. 4. نهقیب: نهقیبی هونهرمهندانی كوردستان. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی ههڵبژێردراو به پێی ئهم یاسایه. 6. هونهرمهند: ههر ئهندامێك یا بهشدار بووێك له سهندیكا به پێی ئهم یاسایه. 7. كاركردن له پیشهكه: كاركردن له یهكێك لهو ئیشه هونهریانهی كه لهم یاسایهدا بریاریان لهسهر دراوه.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم : پێویسته وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان و لایهنه دهرهكییه پهیوهندیدارهكان، باخچهو پارێزراوی سروشتی و سهیرانگای گشتی دروست بكهن و ئهو شوێنه سروشتیانه بپارێزن كه ڕهههندێكی كهلتووریان ههیه.
ماددهی سی وسێیهم
ماددهی سی وسێیهم : بۆ ههموو كهس یان لایهنێك قهدهغهیه،كارێك بكات ببێته هۆی زیان گهیاندن، یان دهستكاریكردنی ڕهههنده سروشتی یان جوانی یان كهلتووریهكانی ئهو پارێزراوه سروشتیانه، یان باخچه و سهیرانگا گشتیهكان.
ماددهی سی وپێنجهم
ماددهی سی وپێنجهم : ئهمانهی خوارهوه قهدهغهن: یهكهم : هاوردنی خاشاكه مهترسیدارهكان كه زیان به مرۆڤ و ژینگهی ههرێم دهگهیهنن. دووهم : هاوردنی ماده مهترسیدارهكان بۆ ههرێم تهنیا به ڕهزامهندی وهزارهت دهبێ. سێیهم : تێپهڕینی خاشاك و مادده ترسناكهكان بهناو ههرێمدا تهنیا به ڕهزامهندی وهزارهت دهبێ.
ماددهی سی وحهوتهم
ماددهی سی وحهوتهم : هاوردن و بهكارهێنان و ئاڵوگۆڕكردنی ئاوێته كیمیاوییه قهدغهه كراوه نێو دهوڵهتییهكان به هاوكاری لهگهڵ وهزارهتی ژینگهی عێراقیهوه قهدهغه دهكرێ.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: ئهگهر بۆ دادگا دهركهوت پاڵپشت به راپۆڕتی پزیشكی دهروونی كهوا نهخۆش بهشێوهیهكی بهشهكهیی (نیمچهیی) بهرپرسیاریهتیهكانی مهزهنده دهكات ئهوا بۆی ههیه بڕیار بدات به مانهوهی له یهكهی چارهسهریی داخراودا تاوهكو چاكدهبێتهوه.