أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شهستهم:
ماددهی شهستهم: یهكهم: ئهگهر سهرۆكی دادگایهك یا سهرۆكی دهستهیهك ئامادهنهبوو یا شوێنی فرمانهكهی چۆڵ بوو یا ههر كۆسپێك رێگهی چوونه سهر كارهكهی لێ گرت پێشترینی جێگرانی یا ئهندامان كارهكهی بهڕێ دهكا. دووهم: ئهگهر زیاتر لهیهك دادوهر له یهك دادگا ههبن پێشترینیان بهرپرسیار دهبێ لهبهڕێوهبردن و دابهشكردنی ئیش و كار له نێوانیادا و وهزیری داد بۆی ههیهیهكێكی تر دیاری بكا.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزیری دارایی و ئابووری دهسهڵاتی زیاد كردنی (اعتماد) ی كۆی بوودجهی سهلمێنراوی ساڵی 1993 به رێژهیهك كه له (1%)ی كۆی (اعتماد)ی سهلمێنراوی بوودجه نهبێ بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه دهدرێتێ: 1-(اعتماد)ی ئهو پارانهی بۆ ئهو بهرێوهبهریهتیانهی پێویستن كه له ساڵی 1993 دا پێك دههێنرێن. 2-ئهو (اعتماد)ه نوێ یانهی ئهنجومهنی وهزیران له حاڵهتی ناكاوی (گارئ) دا بڕیار دهدا بیانخاته سهر بوودجهی وهزارهتهكان و بهرێوهبهرێتییهكان.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بۆ خهرجییهكانی ساڵی دارایی 2008 گوژمهی (7628783)تهنیاحهوت ترلیۆن و شهش سهدو بیست و ههشت ملیارو حهوت سهدو ههشتاو سێ ملیۆن دینار دادهنرێ و بهم جۆره دابهش دهكرێ: یهكهم: گوژمهی (2879079)تهنیا دوو ترلیۆن و ههشت سهدو حهفتاو نۆ ملیارو حهفتاو نۆ ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پڕۆژه سهرمایهداراییهكان. دووهم: گوژمهی(4674842)تهنیا چوار ترلیۆن و شهش سهدو حهفتاو چوار ملیارو ههشت سهدو چل و دوو ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكارخستن. سێیهم: گوژمهی(54908)تهنیا پهنجاو چوار ملیارو نۆسهدو ههشت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی ئهنجومهنی نشتمانیی كوردســـــتان – عیراق. چوارهم: گوژمهی(19954)تهنیا نۆزده ملیارو نۆسهدو پهنجاو چوار ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی دهسهڵاتی دادوهریی.
ماددهی بیست و شهش:
ماددهی بیست و شهش: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهركار.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: لیژنهی ناحیه: له سێ ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێت و له لایهن سهرۆكهكانی لیژنه گهلی گوندهكانهوه ههر سێ ساڵ جارێك ههڵدهبژێردرێن و لیژنهكهش له ناو ئهندامهكانی خۆیدا سهرۆكێك بۆ خۆیان ههڵدهبژێرن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه ئهم ئامانجانهی ههیه: یهكهم: بهرزكردنهوهی ئاستی كۆمهڵایهتی و ئابووری لاوان له ههرێمدا. دووهم: بهكارخستنی وزهی لاوان كه دهستهبهری بهشداربوونی كارایان دهكات له گهشهپێكردنی ههرێمدا. سێیهم: هاندانی لاوان بۆ دهست پێشخهری دامهزراندنی پڕۆژه بچووكهكان له ڕێگهی دابین كردنی پشتیوانی دارایی بۆیان. چوارهم: ڕهخساندنی ههلی كاری زیاتر بۆ لاوان.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: داهاتهكانی سهندووق لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: بهشداری كردنی ساڵانه بهو بڕهی كهوا حكومهت له بودجهی گشتی ههرێمدا تهرخانی دهكات. دووهم: قازانجی بهرههم هێنانی سهرمایهی سهندووق و قازانجی چاڵاكییهكان. سێیهم: قازانجی وهرگرتنهوهی قهرزهكان. چوارهم: بهخشش و پیتاك و مینهح دوای وهرگرتنی رهزامهندی ئهنجومهنی وهزیران ئهگهر له دهرهوهی ههرێم بێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یهكهم: دادگاكان داوای حقووقی و باری كهسیهتی له ماوهی پشووی دادگاكان نابینن ئهگهر به پهله نهبن و ههموو دادگایی كردنێك له رۆژی یهكهمی مانگی تهمووزهوه تاكو یهكهم رۆژی مانگی ئهیلوولی ههموو ساڵێك رادهوهستن و داوای به پهلهش دهسنیشان دهكرێن بۆ ئهم مهبهسته به بهیاننامهیهك كه سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی دهری دهكات. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ماوهی پشووهكه بۆ ماوهیهك كورت بكاتهوه كه له (30) رۆژ زیاتر نهبێ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: دهستهی گشتی، ههردوو سالأ جارێ بۆ وهدیهێنانی ئهوهی خوارهوه كۆ دهبێتهوه:ـ یهكهم: ههڵبژاردنی دهستهی ئیداریی یهكێتی كۆدهبێتهوهو، به دهنگدانی نهێنی وراستهوخۆو بهزۆرینهی ئاماده بووان، حهوت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ دهستهكه ههڵدهبژێرێ. دووهم: تاووتوێ كردنی كاروبارهكانی دهستهی ئیداری. سێیهم: پهسندكردنی بودجهی ساڵانهی یهكێتی كه لهلایهن دهستهی ئیدارییهوه ئاماده كراوه. چوارهم: چاوخشاندنهوه به كاروباری یهكێتی وئیقراركردنی ئهو پێشنیارانهی كه بۆ ههمواركردنی یاساكه پێشكهشی كراون.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: پاداشتی فهرمانبهران ساڵانه بۆ یهك كهس له دوو ملیۆن دینار زیاتر نابێت و لهنێو بڕه پارهی تهرخان كراو له بودجهدا و به گوێرهی رێنمایی كه وهزارهتی دارایی و ئابووری دهری دهكات.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: یهكهم: سهرفكردن له پارهدانراوهكانی (اعتمادات) ژمێره سهرهكیهكان (مووچه، كهلوپهل و خزمهتگوزاری، چاككردنهوه، كۆمهك، بهخشین، خهرجی تر، خهرجیهكانی وهبهرهێنان) له نێو بودجهی ههرێمی كوردستان – عێراق له لایهن وهزارهتی دارایی و ئابورییهوه ئهنجام دهدرێت. دووهم: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه وهزیرو سهرۆكی ئهو لایهنانهی گرێنهدراون به وهزارهت، رابسپێرێت، و وهزیریش بۆی ههیه پارێزگارو بریكاری وهزارهت و بهرێوهبهره گشتیهكان رابسپێرێت به دهسهڵاتی سهرفكردنی ڕاستهوخۆ له بهر رۆشنایی ئهو تهرخانكراوانهی له نێو بودجهی ساڵانهیان متمانهی پێدراوه.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: وهزیری تایبهتمهند دهسهڵاتی سهرفكردنی ههیه به بڕێك له (350.000.000) سێ سهدو پهنجا ملیۆن دینار زیاتر نهبێت بۆ ههر حاڵهتێك و، بۆی ههیه سهرۆكی ئهو فهرمانگانهی سهر به وهزارهتهكهی ئهون رابسپێرێت به سهرفكردنی بڕێك له (250.000.000) دوو سهدو پهنجا ملیۆن دینار زیاتر نهبێت. دووهم: سهرۆكی ئهو دهستانهی به وهزارهت نهلكاون دهسهڵاتی سهرفكردنی بڕێكیان ههیه له (300.000.000) سێ سهد ملیۆن دینار زیاتر نهبێت، بۆ ههر حاڵهتێك. سێیهم: له (یهكهم) و (دووهم)ی سهرهوه ئهمانهی خوارهوه ڕهچاو دهكرێن: 1. سهرفكردنهكه بهپێی ئهو پارهدانراوه (اعتمادات) پهسهندكراوانهی بودجهی گشتیی ساڵانهو بۆ ئهو مهبهستانه بێت كهوا بۆیان دیاری كراوه. 2. پابهندبوون بهو پارهدانراوانهی (اعتمادات) له بودجهی گشتی تهرخان كراون و رێگه نادرێت به چوونه نێو پابهندیی دارایی زیاتر لهوهی له بودجهی ساڵانه بۆی تهرخان كراوه. چوارهم: وهزیری شارهوانی و گهشت و گوزار دهسهڵاتی سهرفكردنی ڕاستهوخۆی ههیه له بڕه پارهی داهاتی شارهوانی. پێنجهم: وهزیرهكانی تهندروستی و كارهباو ناوهخۆو له نێو ئهو رێژانهی كه له بڕگهی دووهم/3ی ماددهی دووهم بۆیان دیاری كراوه، دهسهڵاتی سهرفكردنی ڕاستهوخۆیان ههیه له بڕه پارهی داهاتی كه لهلایاندا دهستهبهركراوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی (5)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: داهاتهكانی سندوق لهم سهرچاوانهی خوارهوه پێكدێن: 1ـ ئابونهی بهشداربوونی پارێزهران له سندوقدا. 2ـ ئهو پوولانهی تایبهتن به سندوقهكه. 3ـ (15%)ی ئهو مزوكرێیهی بهپارێزهر دهدرێ لهو دهعوایانهدا كه لیژنهی بهشكردنی دهعواكان بهپێی یاسای پارێزهرایهتی پێی دهسپێرێ. 4ـ بهخششه جۆراوجۆرهكانی به رهزامهندی دهسهڵاته پهیوهندیدارهكان. 5ـ دهستگیرۆیی و یارمهتییهكانی حكومهتی ههرێم. دووهم: له حاڵهتی ڕوودانی كورتهێنان له سندوقدا ئهوا وهزارهتی دارایی و ئابوری ههرێم پڕكردنهوهی كورتهێنانی سندوقهكه له ئهستۆ دهگرێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزارهتهكانی دارایی و ئابووری لهبهر رۆشنایی ئهو پاره و پوولهی له بوودجهدا بۆ مووچه دانراوه ئامادهكردن و سهلمنلدنی میلاكی گشت وهزارهتهكان و بهرێوهبهرێتییهكانی ساڵی 1993ی ههرێمی كوردستانی عێراق له ئهستۆ دهبێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: خهرج كردن له ئیعتیماداتی (پشتیوانه)ی ژمێریاری سهرهكی (بهخشین، باربوو، خهرجی پڕۆژهكانی سهرمایهداری) له بودجهی گشتی حكومهتی ههرێمی كوردستان تهنیا له دهستی وهزارهتی دارایی و ئابووری دهبێ و وهزیری دارایی و ئابووریش بۆی ههیه دهسهڵاتی خهرج كردن راستهوخۆ لهسهر ههندێ ئاستی ژمێریاریی سهرهكی به وهزیرهكان و سهرۆكی ئهو لایهنانه بدات كه به وهزارهتهوه نهلكاون. دووهم: رێژهی 5% لهو باربووه (اعانات) دهبڕدرێ كه له بهشی (اعانات)دا هاتووه و بۆ حیسابی تایبهت به كهركووك و ناوچه ناكۆكی لهسهرهكان دهگوازرێتهوه. سێیهم: رێژهی 5% لهو بهخشینه (المنح) دهبڕدرێ كه لهبهشی (المنح)دا هاتووه و بۆ چارهسهركردنی ئهو زیادهیه دهگوازرێتهوه كه له مووچهی خاوهن پێداویستییه تایبهتهكاندا روویداوه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: دهسهڵات بهوهزیری دارایی وئابووری دهدرێ كه ل تهرخان كراوی گشتی پهسهندكراوی ماوهی 1/9/1996 تاكو 31/12/1996 بهڕێژهی (1%) له كۆی گشتی ئهو تهرخان كراوه بخاته سهر كۆی گشتی تهرخان كراوی پهسهندكراو له بودجهی بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه: 1/تهرخان كردنی پارهی پێویست بۆ بودجهی كارگێڕییه تازه دروست كراوهكان له ماوهی نێوان 1/9/1996 تاكو 31/12/1996 . 2/تهرخان كراوی نوێ بخرێته سهر بودجهی وهزارهت وكارگێڕییهكان بۆ ئهو باره كتوپڕیانهی كه ئهنجومهنی وهزیران بڕیاری لهسهر دهدهن.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: دارایی سهندیكا له مانهی خورهوه پێك دێ: 1. پارهی ئهندامێتی و بهشداری ساڵانه. 2. بهخششی پێشكهشكراو له لایهن لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه 3. بهخشین و پێدانی پێشكهشكراو له لایهن ئهندامهكان و خهڵكی ترهوه. 4. دهسكهوتی ئهم ئاههنگانهی بۆ بهرژهوهندی سهندیكا ساز دهكرێن. 5. قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا. 6. قازانجی ئهو پرۆژانهی سهندیكا دهیهوێ دایبمهزرێنێ یان پێی ههڵدهستێت. 7. كرێی پشتگیری كردنی فهرمانبهری سهندیكا و ئهو شههادانهی ئهنجومهن دهری دهكات.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: 1. ئابوونهی چوونه پاڵ سهندیكا (30) سی دیناره. 2. ساڵانهی بهشداربوون له سهندیكا (20) بیست دیناره، دهبێ له مانگی شوبات تێنهپهرێ كه بدرێ له ههموو ساڵێكدا، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو نهیداو دواكهوت (50%)ی بریتی ئهندام بونهكهی جهزا دهدرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك به دوای یهكیش دوا كهوت له دانی ساڵانهكهی ئهوا ناوی له تۆماری ئهندامان دهكوژێندرێتهوه. 3. ئهوهی بریتی بهشدار بوونی ساڵانه نهدا نابێ دهست بداته پیشهكهی.
ماددهی یانزدهیهم:
ماددهی یانزدهیهم: دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكاداو ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1. ههڵبژاردنی نهقیب و جێگرهكهیی و حهوت له ئهندامانی ئهنجومهن به دوو ئهندامی یهدهگ و لیژنهی بهرزهفتی یشهوه. 2. راستاندنی راپۆرتی دارایی. 3. گفتوگۆكردن لهسهر راپۆرتی كارگێری كاروبارهكانی تر و بریار وهرگرتن له بارهیانهوه. 4. به بڕیاركردنی پێشنیارهكان سهبارهت به ههموار كردنی یاسای سهندیكا و به بڕیار كردنی لائیحهكانی پهیرهوی ناوخۆ و ههموار كردنهكانی.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی ههشتهمی یاساكه ههموار بكرێ، بهم شێوهیه بخوێندرێتهوه: 1) دهستهی گشتی له ههموو ئهندامانی سهندیكا، یا بریكارهكان، كه به پێی ئەم یاسایه ئیلتزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه پێكدێت، ئهم دهسته گشتیهش به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكاكه دادهنرێ, وههر (3) سێ ساڵیش جارێ له مانگی كانوونی دووهمدا، كۆبوونهوهی گشتی ئاسایی خۆی له بارهگای سهندیكاكه، به بڕیارێكی ئهنجوومهن ولهسهر داواكردنی سهرۆكی سهندیكا (نقیب) دهگێڕێ، ولهو كۆبونهوهیهدا سهرۆكی سهندیكا وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجوومهن وئهندامی لیژنهی (ئينزيبات) ههڵدهبژێرێ, (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو لهسێی ئهندامانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهرنهشهاتبا جێ ئهوا لهو بارهدا دوای تێپهڕبوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له ههمان كات و جێگهدا ئهنجام دهدرێ و(نصاب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهنجامدانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهر نهشهاتبا جێ، ئهوا ئهنجوومهنی پێشتر بۆ خولێكی دیكهش بهردهوام دهبێت. 2) ئهگهر هات و ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) ئهندام زیاتر بوو، ئهوا ههڵبژاردنهكه لهرێگهی بریكارهوه ئهنجام دهدرێ، و رێژهی نواندنیش لهلایهن ئهنجوومهن یا ئهوهی كه فرمانی ههڵدهسوڕێنێ به ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكاكهشهوه دیاری دهكرێ.