أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ماددهی (30)ی ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: ههر كۆلێژێكی تهقهنی یان پهیمانگهیهكی تهقهنی ئیدارهكهى ئهنجومهنیَ دهیگرێته دهست بریتیه له دهسهڵاته باڵاكهی و، له عهمیدی كۆلێژ، یان عهمیدی پهیمانگهو سهرۆكانی بهش یان لق و یاریدهدهری عهمید نوێنهرێكی ههڵبژێردراو لهلایهن ئهندامانی ههیئهی تهدریسی ههر كۆلێژێ یان ههر پهیمانگهیێ، پێك دێت و، ههر ههمان ئیشی تایبهت و سهڵاحییاتی ئهنجومهنی كۆلیژی زانكۆكانی ههیه به جۆرێ كه لهگهڵ بارودۆخی كۆلیژ یان پهیمانگهكهدا بگونجێ، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی به عهمید بسپێرێ و، ئیشی تایبهت و بڕیارهكانیشی ههر وهكو ئهوهی دهقی ماددهی(16)ی ئهم یاسایه دهبێت.
ماددهی بیست و سێ
ماددهی بیست و سێ: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، كاری پێ ناكرێ.
مادده شازدهم
مادده شازدهم: یهكهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ئهم دهرماڵانه بدات به فرمانبهرانی دیوان: 1/دهرماڵهی ریقابه له (250%) دوو سهد و پهنجا له سهدهی مووچهی فرمانبهر نهترازێ. 2/دهرماڵهی گواستنهوه و مهترسی و كاروباری تایبهت كه له (150%) سهد و پهنجا له سهدی مووچهی فرمانبهر نهترازێ. 3/ههر فرمانبهرێكی دیوان كه نیشانهی لێهاتوییهكی باڵای پێوه دیاربێ، یان كۆششێكی له رادهی خۆ بهدهری بهخهرج دابێ و ئهنجومهن بۆی ئیقرار كردبێ، ئهوه قیدهمێكی بۆ مهبهستی عهلاوه و تهرفیع له (یهك ساڵ) زیاتر نهبێ، پێ دهدرێ. دووهم: ئیقرار كردنی پلان وبنچینهكانی ئیش كردن له ناو دیوان و ئیقرار كردنی شێوازهكانی جێبهجێ كردنیان. سێیهم: دیاركردنی چوارچێوهی ئیش وكاری بهڕێوهبهری و دایهرهكانی دیوان ورێساكانی رێكخستنیان. چوارهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بوجهی ساڵانهی دیوان و گفتوگۆ لهسهر كردنی لهگهڵ وهزارهتی دارایی وئابووریدا بۆ ئهوهی بخرێته ناو بودجهی گشتیی ههرێمهوه. پێنجهم: لێكۆڵینهوهی ههموو ئهو راپۆرت و بابهتانهی كه لهلایهن ڕابهری bزاڤی رزگاریخواز و سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی و سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و سهرۆكی دیوانهوه دهخرێته بهردهمی، ههروهها له بارهشیانهوە، بڕیار و ئامۆژگاری و ئیجرائاتی زهروور دهست دهداتێ.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: ئهرك و فرمان و (ئیختیصاصی) بهڕێوبهرایهتییهكانی دیوان به پێرۆ دیار دهكرێ.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: ئهگهر ناكۆكییهك كهوته نێوان دیوان و لایهنێ كه كهوتبێته ژێر ركێفی ریقابهی داراییهوه، خۆیان یهكسهر بۆیان یهكلا نهكراوه، ئهوه لهو بارهدا، سهرۆكی دیوان بۆی ههیه، تهواوی بابهتهكه بخاته بهردهست ڕابهری bزاڤی رزگاریخواز و، بڕیاریش، بڕیاری ئهوهو دهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و پێنج
ماددهی بیست و پێنج: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ئهم ئوسوڵ و رهفتارانهی خوارهوه به سهرپێچی كردنی ئهم یاسایه دادهنرێت: 1/ئیلتزام نهكردن به یاسا و پێڕۆ و رێنمایی و بهیاناتی داراییهوه. 2/پشتگوێ خستن یا كهمتهرخهمی كه دهبێته هۆی به فێڕۆدانی دارایی گشتی یان زیادبوونی ئهرك و مهسرهف (كلفه) یان زیادبوونی خهرج یان بزربوون یا فهوتان. 3/وهڵام نهدانهوهی نامهكانی دیوان، یان به گوێ نهكردنی تێبینیيهكانی، یان دواخستنی وهڵامهكان پتر لهو ماوهیهی كه بۆی دانراوه به بێ ئهوهی هیچ مهعزهرهتێك ههبێ. 4/شاردنهوهی كاری سهرپێچی، یان دواخستنی ئاگاداركردنهوهی دیوان له رهفتاری سهرپێچی. 5/بهكار نهخستنی دهسهڵاتی یاسایی و ئیداری بۆ وهستاندنی پێ لێ راكێشانی رهفتاری سهرپێچی و بهربڕكردنی سهرپێچیكاران. 6/جێ بهجێ نهكردنی ئهو بڕیار و رێنماییانهی له دهسهڵاتی ریقابهی داراییهوه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهردهچن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: بۆ خهرجییهكانی ساڵی دارایی 2012 گوژمهیهك كه بڕهكهی (15.245.797) پازده ههزار و دووسهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار دادهنرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت:ـ 1ـ گوژمهیهك به بڕی (10.745.797) ده ههزار و حهوت سهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (10.624.518) ده ههزار و شهشسهد و بیست و چوار ملیار و پێنج سهد و ههژده ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن بۆ حكومهتی ههرێمی كوردستان. ب- گوژمهیهك به بڕی (68.280) شهست و ههشت ملیار و دووسهد و ههشتا ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پهرلهمانی كوردستان. جـ- گوژمهیهك به بڕی (52.999) پهنجا و دوو ملیار و نۆسهد و نهوهد و نۆ ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی ئهنجوومهنی دادوهریی. 2ـ گوژمهیهك به بڕی (4.500.000) چوار تریلۆن و پێنج سهد ملیار دینار بۆ خهرجییهكانی وهبهرهێنان و بهم جۆره دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (3.678.437) سێ تریلیۆن و شهشسهد و حهفتاو ههشت ملیار و چوار سهد و سی حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پرۆژهكانی وهبهرهێنان. ب- گوژمهیهك به بڕی (821.563) ههشت سهد و بیست و یهك ملیار و پێنج سهد و شهست و سێ ملیۆن دینار بۆ ئاوهدانكردنهوه و گهشهپێدانی پرۆژهكانی ههرێم و پارێزگاكان و، دهبێ پارێزگار بهرنامهی ئاوهدانكردنهوهی پارێزگاكهی و قهزا و ناحیهكانی كه لهلایهن ئهنجوومهنی پارێزگاوه پهسهند كراوه پێشكهش به وهزارهتی پلاندانان بكات بۆئهوهی لێكۆڵینهوه له بارهیهوه بكرێ و پهسهند بكرێ و، دهبێ رهچاوی ئهو ناوچانه بكرێن كه زیاتر زهرهرمهند بوون لهناو پارێزگاكهدا و، ههروهها ژمارهی دانیشتوانیش، لهناو ئهمهشدا بڕی (42.400) چل و دوو ملیار و چوارسهد ملیۆن دیناری پترۆدۆلار ههیه. دووهم: كورتهێنانی نهخشه بۆ كێشراو كه بهبڕی (2.044.847) دوو ههزار و چل و چوار ملیار و ههشت سهد و چل و حهوت ملیۆن دینار دهخهمڵێنرێت و ئهم كورتهێنانه بهو گوژمهیه دادهپۆشرێ كه بۆ وهزارهتی پێشمهرگه دیاریكراوه له بودجهی بهكاربردنی ئیتیحادی بۆ پاسهوانانی ههرێم لهناو تهرخانكراوی وهزارهتی بهرگری عێراقی ئیتیحادیدا به گوێرهی بودجهی ئیتیحادی بۆ ساڵهكانی دارایی (2007 تــا 2012).
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: بڕی ئهو بهخشینانهی كه دهدرێن به وهزارهتهكان و بهو فهرمانگانهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراون لهدوای پهسهندكردنی لهلایهن وهزیری دارایی و ئابوورییهوه وهكو داهاتی كۆتایی گهنجینه تۆمار دهكرێن، بهو مهرجهی كه وهزیر تهرخانی بكات لهناو متمانهكانی (اعتمادات)ی وزارهتهكهدا یان ئهو لایهنهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراوه، تا بۆ ئهو مهبهسته سهرف بكرێ كه بۆی بهخشراوه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ههردوو بڕگهی یهكهم و دووهم له ماددهی پازدهمی یاساكه ههمواردهكرێن و بهم شێوهیه دهخوێندرێنهوه: 1. مهرجه ئهو كهسهی بۆ فێركردن له قوتابخانه بنهڕهتیهكان دادهمهزرێ به شێوهیهكی پهروهردهیی و زانستی ئامادهكرابێ و واپهسندیشه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت، به تایبهتیش دهرچووانی كولێژهكانی پهروهردهی بنهڕهتی. 2. مهرجه ئهو كهسهی بۆ دهرس گوتنهوه له قوتابخانه ئامادهییهكان دادهمهزرێ، له یهكێك له كۆلێجهكان دهرچووبێ، پسپۆڕبێ له یهكێك له مهیدانهكانی خوێندنی ئامادهیی و بهشێوهیهكی پهروهردهیی و زانستی ئاماده كرابێ و دهرچووی كۆلێجهكانی پهروهرده پهسندتره.
ماددهی سی و سێ:
ماددهی سی و سێ: وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی كه گرێ نهدراون به وهزارهتێكهوه ئهوانهی كه نێردراو زهماله و ئیجازهی خوێندنیان لا ههیه له دهرهوهی عیراقدا ئیلتیزام بكهن بهو بهشهی كه بۆیان دانراوه لهو كورسیانه به گوێرهی رێژهی دانیشتووان و پسپۆڕیی دابهشی بكهن بۆ ههر پارێزگایهك.
ماددهی سی و یهك:
ماددهی سی و یهك: یهكهم: پارێزگا بۆی ههیه ههر وهزارهتێك رابسپێرێ یان بهگوێرهی پسپۆڕی رایان بسپێرێ بۆ جێبهجێكردنی پرۆژهكان له ههر پارێزگایهكدا لهسهر حیسابی تهرخانكراوهكانی (ئاوهدانكردنهوهو پهرهپێدانی ههرێم و پارێزگاكان) كه دیاریكراوه بۆیان. دووهم: له رهسمی گومرگی دهبهخشرێ ههموو جۆره كهلوپهلێك و سلعهیهكی هاورده لهلایهن فهرمانگهكانی ههرێم و لهلایهن كهرتی گشتی كه بهناوی خۆیهوهبێ و بۆ بهكارهێنان بێ ههتا كارهكهی كۆتایی پێدێ. سێیهم: ئهو بهخشینهی سهرهوه ئهو كهلوپهل و هاوردانه دهگرێتهوه كه دهبهخشرێن بۆ فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتییهوه لهلایهن حكومهتهكان و دهزگاكانی بهخشندهوه.
ماددهی چل و یهك:
ماددهی چل و یهك: ئهنجومهنی وهزیران دهبێ پهیڕه و ڕێنماییهكان دهربكات بۆ ئاسانبوونی كاركردن به مهبدهئی لامهركهزی له كاتی تهمویل كردنی وهزارهتهكان و به گوێرهی ئهو دهسهڵاتانهی به پێی ئهم یاسایهدا دراون.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ماددهی دهیهم له یاساكه ههمواردهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: فێركردن له ههردوو قۆناغی بنهڕهتی و ئامادهیی به خۆراییه له قوتابخانه فهرمیهكاندا، ههروهها له پهیمانگاو مهڵبهنده فهرمییهكانی كه له ماددهی دوازدهمی ئهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: فێركردن له قۆناغی بنهڕهتی تهوزیمیه بۆ ئهوكهسانهی كه لهسهرهتای ساڵی خوێندن یان له (31)ی مانگی كانوونی دووهمی ئهو ساڵه شهش ساڵ له تهمهنیان تهواو دهكهن.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: 1-پرۆگرام و نهخشهی خوێندن و مهرجهكانی وهرگرتن و بهرێوهبردن و زهبن و ئهزمهنهكان و باوهر نامه بۆ جۆرهكانی خوێندن به ههردوو پلهكانیهوه لهم یاسایهدا كراون، به پێی چهند پێرهوێكی تایبهت دادهنێ كه وهزارهت روو نووسهكانیان (لائحه) ئاماده دهكا.2-وهزارهت بۆی ههیه تاقیمان له ههندێ قوتابخانهدا بكا كه رێكخستنی پرۆگرام و هۆیهكانی فێركردن و شێوازی ئهزموونهكان بگرێتهوه، تا سوود له ئهنجامه وهدهست هاتووهكانی وهربگرێ بڵاوی بكاتهوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1-وهزیری سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهر پرسیاره له كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكیهكانی دهكا و ههر له میشهوه ئهو بڕیار و فهرمان و رێنمایی یانه دهردهچن كه پهیوندی یان به ئهركهكانی وهزارهت و دهزگاكانیهوه له روی یاسای بهرێوهبردن و به هونهری یهوه ههیه له چوارچێوهی ئهم یاسایهوه یاساو پیره و رێنمایی یه رهچاو كراوهكانی تردا.ههر وهكو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهرپرسه، بهو مانایهی كه ئهندامێكی هاوبهشیتی. 2-وهزارهت بڕیارێكی دهبێ كه ئهو ئهركانهی بهجێ دێنێ كه وهزیر پێ یانی دهسپێرێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1/خۆنوسین له سهندیكادا، به داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه بدرێ به نهقیب، یا به سهرۆكی لق له پارێزگهكاندا، دهشبێ هاوپێچ بهڵگهنامهگهلی پێویستی لهگهڵدا بێ. 2/ئهو داواكاریی خۆنووسینه، لهماوهی (30) سی رۆژدا، كه له رۆژی له سهندیكا تۆماركردنییهوه دهست پێ دهكا، دهخرێته بهردهم ئهنجومهن. ئهنجومهنیش ههر لهو ماوهیهدا دهبێ سهیری بكا و بیبڕێتهوه، دهنا ئهگهر ماوهكه بهسهربچێ و ئهنجومهن نهیبڕیبێتهوه، ئهوه لهو بارهدا، داواكارییهكه به قبوڵكراو له قهڵهم دهدرێ. 3/ئهنجومهن بۆی ههیه، به بڕیارێكی هۆنیشاندهر (مسبب) داواكارییهكه بداتهوه دواوه، لهو بارهدا، داواكارهكهش بۆی ههیه، له ماوهی (30) سی رۆژدا كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا، لهبهردهم دادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كوردستاندا تانه له بڕیارهكه بدا، ئیدی بڕیار، بڕیاری داگایه و دهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و پێنجهم
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهندام پێویسته خۆی لهم رهفتارانه لابدات: 1/كهمتهرخهمی یا تهگهرهنانهوه له رێگای جێ بهجێ كردنی یاسا و پێڕۆكانی سهندیكادا و ئهو رێنمایی و بڕیارانهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ. 2/ههڵسوڕاندنی پیشه بهبێ تازهكردنهوهی بهشداربوونی ساڵانه. 3/رهچاونهگرتنی رهوشی پیشهگهری و ناوزڕاندن و لهكهداركردنی حورمهتی پیشه، واتا پێویسته رهفتار به پێی دهقی رێساكانی پێڕۆی ناوخۆ بكرێ. 4/ ناوونیشانێكی پیشهیی له خۆی بنێ، یا سیفهتێكی درۆی پیشهیی بهخۆی بدا كه به پێی یاسا و پێڕۆی كارپێكراو تهسدیق نهكرابێ، و بهههر رێگایهكیش بۆی بكرێ راگهیاندنی بۆ بكات. 5/بههۆی كهمتهرخهمییهوه، له ههڵهیهكی هۆنهركاریی گهوره تێوهگلێ، زهرهرو زیانێكی گهوره به پهیوهندداران بگهیهنێ. 6/به پێچهوانهی دهقی پێڕۆی ناوخۆ، یا بهو رێنماییانهی كه سهندیكا دهریان دێنێ، له ههڵسوڕاندنی پیشهكهدا زیاتر پێ درێژ بكا.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: دارایی سهندیكا لهمانه پێك دێ: 1/ئابوونهی خۆنووسین (الانتماء) و ئابوونهی ساڵانهی بهشداربوون. 2/دهرامهت (ایرادات)ی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا سازیان دهدا. 3/رهسمی نووسینگه (اختصاصیه)كان. 4/پیتاك (الاكتتاب) و قازانجی چاپهمهنی و دهسكهوتی ئاههنگێڕانی سهندیكا. 5/دهسنگه(منح) كانی لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و، ئهو پێشكهش و بهخششهش كه (دوای رهزامهندیی لایهنه پێوهنددارهكان) لایهنهكانی دیكه دهیدهنێ.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: ئهركی وهزارهت: 1-توانا خسته بهری نهوجهوانان له پهرهپێدانی كهسایهتی یان دا له گشت رووهكانی جهستهیی و رۆشهمبیری و گیانی یهوه. 2-رهخساندنی ههلی زانستی وهرگرتنی بۆ گهورهكان و بهشداركردن له راهێنیاندا به شێوهیهك كه ببێته هۆی فراوانكردنی رۆشهمبیری یان و وادهی بهرههمیان بهرز بكاتهوه و ژیانی گشتی یان له رێ و شوێنی پهروهردهی فهرمانكاری و پهروهردهی درێژخایهن چاكتر بكا.