أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێكدێ:ـ یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته وبهرپرسه له بهرێوهبردنی كارهكانی وسهرپهرشتی وچاودێری كردنی چالاكییهكانی و،لهوهوه ئهو بڕیار و فهرمان ورێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت وپێكهاتهكانی ودهستهڵات وههموو كاروباره هونهری ودارایی وكارگێریی ورێكخستن به پێی حوكمهكانی یاساوه ههیه و بهرپرسه بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیران بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا و بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی بدات به بریكاری وهزارهت یا بهرێوهبهره گشتیهكان یان ههر كهسێكی لهوهزارهتدا به شیاوی دهزانێ. دووهم: بریكاری وهزارهت: یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتانهی كه لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدرێ و دهبێ بڕوانامهی زانكۆی ههبێت. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێت و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. چوارهم:نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێت وچهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار كهس زیاتر نابێ ودهبێ خاوهن بڕوانامهی زانكۆبن و خاوهن شارهزایی و كارامهیی بن. شهشهم:پشكنێری گشتی: بهپلهی بهرێوهبهری گشتی دهبێ وژمارهیهك له فهرمانبهرانی خاوهن شارهزایی وپسپۆڕیی یاریدهی دهدهن وراستهوخۆ به وهزیرهوه دهبهسترێتهوه فهرمانگهكانی چاودێری كۆمهڵایهتی وتۆری پاراستنی كۆمهڵایهتی وخانهكانی دهوڵهت وچاكسازیی كۆمهڵایهتی دهپشكنێ. حهوتهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی كاروباری كارگێریی ودارایی: بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی كار و بیمی كۆمهڵایهتی:بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. نۆیهم: بهڕێوهبهرایهتیه گشتییهكانی چاودێری وگهشهپێدانی كۆمهڵایهتی له پارێزگاكانی ههرێمدا: ههر یهك لهوانه بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. دهیهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی چاكسازیی كۆمهڵایهتی:فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات وئهمانهی پێوه دهلكێ:ـ 1. بهڕێوهبهرایهتی چاكسازیی گهوران لهههر پارێزگایهك له پارێزگاكانی ههرێم. 2. بهڕێوهبهرایهتی چاكسازیی ژنان ومنداڵان لهههر پارێزگایهك له پارێزگاكانی ههرێم.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: دهبێ حكومهتی كوردستان كار بكات بۆ به دهست هێنانی بهشی خۆی له پترۆدۆلار بۆ ساڵهكانی 2010 و 2011 لهلای حكومهتی ئیتحادی، (1) دۆلار بۆ ههر بهرمیلێك نهوتی خاوی بهرههمهێنراو له پارێزگادا یان (1) دۆلار بۆ ههر بهرمیلێك نهوتی خاوی تهكریر كراو له پاڵاوگهكانی پارێزگاداو جا (1) دۆلار بۆ ههر (150) مهتر سێجا له گازی سروشتی بهرههمێنراو له پارێزگادا، و ئهو بڕانهی كه به دهست دههێنرێن له داهاتوودا بۆ ئهو ناوچانه سهرف دهكرێن كه لێیانهوه بهرههم هاتوون.
ماددهی سی و پێنج:
ماددهی سی و پێنج: دامهزراندنی سهرۆكی دیوانی چاودێری دارایی به گوێرهی ئهو میكانیزمهی كه له یاسای ژماره (2)ی ساڵی 2008دا هاتووه، له ماوهیهكدا كه له (3) سێ مانگ تێپهڕنهكات له ڕۆژی پهسهند كردنی ئهم یاسایهوه.
ماددهی سی و حهوت:
ماددهی سی و حهوت: دهبێ سهرۆكی حكومهتی ههرێمی كوردستان ههموو ڕێوشوێنه دهستووریی و یاساییهكان بگرێته بهر بۆ بهدهستهێنانی ههموو موستهحهقاتی حكومهتی ههرێم لهلای حكومهتی ئیتیحادیدا.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهردانییهوه دهخرێته كارو له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی ههشتهمی یاساكه ههموار بكرێ، بهم شێوهیه بخوێندرێتهوه: 1) دهستهی گشتی له ههموو ئهندامانی سهندیكا، یا بریكارهكان، كه به پێی ئەم یاسایه ئیلتزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه پێكدێت، ئهم دهسته گشتیهش به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكاكه دادهنرێ, وههر (3) سێ ساڵیش جارێ له مانگی كانوونی دووهمدا، كۆبوونهوهی گشتی ئاسایی خۆی له بارهگای سهندیكاكه، به بڕیارێكی ئهنجوومهن ولهسهر داواكردنی سهرۆكی سهندیكا (نقیب) دهگێڕێ، ولهو كۆبونهوهیهدا سهرۆكی سهندیكا وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجوومهن وئهندامی لیژنهی (ئينزيبات) ههڵدهبژێرێ, (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو لهسێی ئهندامانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهرنهشهاتبا جێ ئهوا لهو بارهدا دوای تێپهڕبوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له ههمان كات و جێگهدا ئهنجام دهدرێ و(نصاب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهنجامدانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهر نهشهاتبا جێ، ئهوا ئهنجوومهنی پێشتر بۆ خولێكی دیكهش بهردهوام دهبێت. 2) ئهگهر هات و ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) ئهندام زیاتر بوو، ئهوا ههڵبژاردنهكه لهرێگهی بریكارهوه ئهنجام دهدرێ، و رێژهی نواندنیش لهلایهن ئهنجوومهن یا ئهوهی كه فرمانی ههڵدهسوڕێنێ به ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكاكهشهوه دیاری دهكرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. سێیهم: وهزیر : وهزیری كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی.
ماددهی پانزدهم:
ماددهی پانزدهم: یهكهم: دابینكردنی سلفهی هاوسهرگیری بۆ هاووڵاتیان بهبڕی (5) پێنج ملیۆن دینار. دووهم: بڕی ئهو سلفهیهی هاوسهرگیریی كه دهدرێ به منداڵی شههیدان و ئهنفالكراوهكان دهبێته بهخشین و ناگهڕێندرێتهوه.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: وهزارهتی دارایی و ئابووریی پابهند دهبێت به بهردهوامبوون لهدابینكردنی قهرزی عهقار بۆ هاووڵاتیان بهگوێرهی ئهو پرنسیپ و رێنماییانهی كه رهچاودهكرێت و بهم شێوهی خوارهوه: یهكهم: بڕی (20) بیست ملیۆن دینار بۆ سهنتهری شارهكان و قهزا و ناحییهكان. دووهم: بڕی (25) بیست و پێنج ملیۆن دینار بۆ لادێ نشینهكان.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یاسای ژماره (43)ی ساڵی (1977)ی كۆمهڵه ههرهوهزییهكان، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا له كار دهخرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: حكومهتی ههرێمی كوردستان پابهند دهبێت بهو گوژمهی كه بڕی (120) سهدوبیست ملیار دیناره بۆ ههڵمهتی دروست كردنی قوتابخانهكان.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهن ئهم سهڵاحییاتانهی خوارهوه رایی دهكا: 1. نهخشهكێشانی سیاسهتی گشتی وهزارهت و دیاركردنی ئامانجهكانی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. ههروهها بنهماگهلی ئیداری و هونهری و ئابووری و داراییش كه بۆ وهدی هێنانی ئامانجهكانی سوودیان ههبێ، دهیانگرێته بهر. 2. گفتوگۆ لهسهر پرۆژهگهلی بوجهی دارایی و بهرخورداری (الأستثمار)ی ساڵانهی وهزارهتهكهو دایهرهكانی سهربه وهزارهتهكه دهكات و، رای خۆی له سهریان دهردهبرێ و، ئهوهش كه پێی باش بێ بهشێوهی راسپارده پێشكهشی دهكات. 3. گفتوگۆكردن لهسهر پلانه سهرهتاكانی كورتمهوداو مهودای مام ناوهندو دوورمهودا، كه دایهرهكانی وهزارهت ئامادهیان دهكهن. رای خۆیشی له سهریان دهردهبڕێ و، ئهوةشى كه پێی باش بێ بهشێوهی راسپارده پێشكهشی دهكات. 4. پێشنیاز دهكا كه وهبهرهێنانی زیاده سهرمایه (الفائض من رۆوس الاموال)ی دایهرهكانى سهر به وهزارهتهكه رێك بخرێت و، بهپێی پێداویستی بهرژهوهندی گشتی و له چوارچێوهی یاساگهلی بهركارو رێنماییهگهلی دارایدا. واقیعی ئهو وهبهرهێنانانه(الأستثمارات) روون بكرێتهوه. 5. خول بهخول ریقابهی جێبهجێ كردنی پلانهكان دهكاو، لهم رووهوه ههر تێبینی و راسپاردهیهكی پێ باش بێ دهیانخاتهڕوو. 6. له پرۆژهگهلی ئهو یاسایانهش دهكۆڵێتهوه كه وزارهت بیهوێ پێشنیازیان بكات. 7. گفتوگۆ لهسهر ئهو پێشنیازو راسپاردانهش دهكات كه له بارهی ههمواركردن یان بهرفراوان كردن یان له نوێ دامهزراندنی دایهرهكانهوه پێشكهش دهكرێن. 8. گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی خولاوخولی گشتی وئيش كاری وهزارهت، كه دایهرهی پلاندانان و بهدواداچوون ئامادهی دهكات، ههر تێبینی و راسپاردهیهكی پێ باش بێت، لهم بارهیهوه، دهیانخاته ڕوو . 9. ههر شتێكیش وهزیر بیخاته بهردهمی گفتوگۆی لهسهر دهكاو، رای خۆی لهسهر دهردهبڕێ و، پێشنیازو راسپاردهی خۆیشی پێشكهش دهكات.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ئهم یاسایه لهرۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) بڵاو دهكرێتهوه و له 1/1/2009)هوه جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: دامهزراندن بهههموو گرێبهستێك رادهگیرێ مهگهر بهرهزامهندی وهزیری دارایی بێ.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: پاش جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه ئهگهر سهرۆكی فهرمانگهی یهكهی خهرج كردن لهپێشكهش كردنی ژمێریاری كۆتایی (الحسابات الختامیه) بۆ ساڵی/2009 دوا كهوت بهپێی رێكاره یاسایی و رێنماییه جێبهجێ كراوهكان رهوانهی لێكۆڵینهوه دهكرێ.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: پاداشتی فهرمانبهران ساڵانه بۆ تهنها كهسێك و لهچوارچێوهی تهرخان كراوه بڕیار لێدراوهكانی بودجهی تایبهت لهسێ ملیۆن دینار تێناپهڕێت و بهپێی ئهو رێنمایانه دهبێ كه وهزارهتی دارایی دهریان دهكات.
ماددهی سیازدهم:
ماددهی سیازدهم: یهكهم: وهزیری پهیوهندیدار دهسهڵاتی خهرج كردنی گوژمهیهكی ههیه كه له (250) دوو سهد وپهنجا ملیۆن دینار زیاتر نهبێ بۆ ههر حاڵهتێك و بۆی ههیه دهسهڵات بهسهرۆكی ئهو فهرمانگانه بدات كهسهر بهوهزارهتهكهیهتی گوژمهیهك خهرج بكهن كه له (100) سهد ملیۆن دینار زیاتر نهبێ. دووهم: سهرۆكی ئهو فهرمانگانهی كهبهوهزارهتهوه نهلكاون، دهسهڵاتی خهرج كردنی گوژمهیهكیان ههیه كه له (150) سهد وپهنجا ملیۆن دینار زیاتر نهبێ بۆ ههر حاڵهتێك لهگهڵ ڕهچاوكردنی ئهمانهی خوارهوه: 1. خهرج كردن بهپێی پشتیوانی پهسندكراو لهبودجهی ساڵانه و بۆ ئهو مهبهستانهی بۆی دیاری كراوه دهبێ. 2. خۆبهستنهوه بهو پشتیوانه تهرخانكراوانهی بودجه و نهچوونه ناو هیچ ئیلتیزامێك بهخهرج كردن لهوهی زیاتر بێ كه له بودجه تهرخان كراوه.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: هیچ لایهنێكی حكومی بهسهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوهش بۆی نییه پڕۆژهی تایبهتی لهبودجهی خۆیدا جێبهجێ بكات.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: وهزارهت و فهرمانگهكانی دهوڵهت ههموو حیساباتی مانگانهیان ((بودجهی پێداچوونه ـ موازین المراجعه)) لهماوهیهك پێشكهش بهوهزارهتی دارایی ـ بهڕێوهبهرایهتی ژمێریای دهكهن كه له (10) رۆژ لهدوای كۆتایی ههر مانگێك تێپهڕ نهكات.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1. پزیشكی ددان له ههرێمدا تا ئینتیمای سهندیكا ئهكا وبڕوانامهی تۆماربوونی بۆ نهكرێ و ئیجازهی پیشهكهی وهرنهگرێ، ناشێ مومارهسهی پیشهكهی بكا. 2. ههر كهسێ بهبێ شهرتوشروتی یاسایی ئهم پیشهیه بكات، خۆی تووشی لێپێچینهوهی یاسایی دهكا.