أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم- ئهو كهسهی كه به وهفد دهنێردرێ كرێی گواستنهوهی بهم پێیهی خوارهوه بۆ سهرف دهكرێ: 1. جۆری یهكهم: گهنجینه ههموو خهرجییهكانی دهگرێته ئهستۆ پشت بهو بهڵگه نامانهی كه پێشكهشیان دهكا به مهرجێ له لایهن ئهوهی به وهفد ناردوویهتی راستێندرابێت. 2. جۆری دووهم- كرێ تهواوی ئۆتۆمبێل بۆ ئهو شوینهی كه به وهفد بۆی چووهو كرێ گهرانهوهش. 3. جۆری سێ یهم: كرێی سێ كورسی ئۆتۆمبێل بۆ ئهو شوێنهی كه به وهفد بۆی ناردراوه و به پێچهوانهوه. 4. جۆری چوارهم- كرێی دوو كورسی ئۆتۆمبێل بۆ ئهو شوێنهی كه به وهفد بۆی ناردراوه و به پێچهوانهوه. 5. ئهوهی به وهفد ناردراوه دهتوانێ ئۆتۆمبێلی تایبهتی خۆی بهكار بهێنێ ههمان ئهو كرێیهی پێ دهدرێ كه دهیكهوێ به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه. دووهم: ئهوهی به وهفد دهنێردرێ خهرجی دهكهوێ بۆ گوێزانهوهی له ماڵهكهیهوه بۆ شوێنهكانی دهرچوون و گهیشتن له كاتی ناردن به وهفدو له كاتی گهرانهوهدا. سێیهم- ئهگهر ئهو كهسهی كه ئهم یاسایه دهیگرێتهوه لهگهڵ خۆیدا پێداویستی و شتی حكومهتی گوێزایهوه خهرجی گواستنهوهكهی بۆ سهرف دهكرێت.
پێنجەم
پێنجەم: داوا لەحکومەتی فیدراڵی وحکومەتی هەرێم بکرێ کەدەست پێشخەری لە تۆمارکردنی داوا لە دژی دەوڵەت و کۆمپانیاو لایەن و ئەو کەسانەی چەکی قەدەغەکراو و کاڵای دروستکردنی و کەرەستە و پاشکۆکانیان بەرژێمی بەسەرچوو داوە یان نێوانکاری وئاسانکاری بەدەستهێنانیان بۆی کردووە تاکو بەپێی یاسا راوەدوویان بکرێ، ئەمەش بۆ جێ و داوای قەرەبووکردنەوەی زیان لێکەوتووان بکرێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: له كاتی بهكارهێنای ئۆتۆمبێلی فهرمانگه له لایهن به وهفدچووهوه دهرماڵهی گواستنهوهی بۆ سهرف دهكرێ.
چوارەم
چوارەم: داوا لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق وحکومەتی فیدرال بکرێت بۆ پەلە کردن لە دەرکردنی یاسایەن بۆ قەرەبوکردنەوەی زیان لێکەوتووانی لە کۆمەڵکوژی بە تایبەتی زیندووەکانی خاوەن قوربانییەکان و قەرەبوکردنەوەی تاک و ناوچە زەرەرمەندەکان لە ئەنجامی ئەو تاوانانەو بەشداریکردنی کاریگەرانە لە دووبارە بنیاتنانەوەن و پەرەپێدانیان، و تەرخانکردنی بودجەیەکی تایبەت بۆی.
دەیەم
دەیەم: پێویستە لەسەر ئەنجومەنی وەزیران و لایەنە پەیوەندیدارەکان کار بۆبڕیارەدا هاتووە بکەن.
ماددهی یانزده:
ماددهی یانزده: یهكهم: نابێ ئهندام بهشداری له كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات ئهگهر لهلانی بهرزهفتكارییهوه (الانضباط) دهستدانه پیشهی لێ قهدهغه كرابێ. دووهم: برَیار له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتییهوه به زۆرینهی دهنگ دهردهچێ و له كاتی یهكسان بوونیشدا بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهنجومهنی وهزیران لیژنهیهكی تایبهت پێك دههێنێت له (سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و جێگرهكهی و وهزیری دارایی و ئابووری و، ههر وهزیرێكی تر) و به یهكهوه ڕادهسپێردرێن به دهسهڵاتی دیاریكردنی حوكم و مهرجهكانی ههر پرۆسهیهك له پرۆسهكانی راكێشانی مایه، یان ههر گهرهنتیكردنێكی قهرز، ههروهها دانووستان كردن به سیفهتی ئهوهی كهوا نوێنهری ئهنجومهنی وهزیرانن و، بهستنی سهرجهم رێككهوتن و بهڵگهنامهكان و ههر ههموار كردنێكیان بهو شێوهیهی بهرژهوهندی گشتی دهستهبهر دهكات و، خستنه بواری جێبهجێ كردنهوهو، بهرپرسێتی ئهم لیژنهیهش لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا پێكهوهیی (تچامنی) دهبێت. دووهم: به بڕیارێكی ئهنجومهنی وهزیران پێشوهخته حوكم و مهرجهكانی ههر راكێشانێكی مایه، یان گهرهنتیكردنی قهرز له نێوانیشیاندا بۆ نموونه$ (دراوی متمانهپێكراو، بهرزه تێكڕای سوود، یان تێكڕای سوودی بنهڕهت و، بڕی بنهڕهت و رێكهوتی شایستهبوون) بهو شێوهیهی بهرژهوهندی گشتی دهستهبهر دهكات، دیاری دهكرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بڕگهی (1) له مادده (31) ههڵدهگیرێت و ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: (ئهنجومهنی دادوهریی پێك دێت به سهرۆكایهتی سهرۆكی دادگهی تهمییزی ههرێمی كوردستان و به ئهندامێتی دوو له كۆنترین جێگرهكانی سهرۆك و له حاڵهتی نهبوونیاندا دوو كۆنترین دادوهر له دادگهی تهمییز و سهرۆكی دهستهی چاودێری دادوهریی و بهڕێوهبهری گشتی داد، یان ئهوانهی جێگهیان دهگرنهوه).
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: حكومهتی ههرێم پابهنده به دانهوهی ئهو مایانهی راكێشراون، یان قهرزه گهرهنتیكراوهكان بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، بهپێی مهرج و ماوهی دیاریكراو له رێككهوتن و بهڵگهنامهكان.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهندیكا له مانه پێك دێ: 1- دهستهی گشتی. 2- ئهنجومهنی سهندیكا. 3- لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 4- لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:- ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. سهندیكا: سهندیكای كیمیاگهران. دهستهی: دهستهی گشتی سهندیكا. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا. نهقیب: نهقیبی كیمیاگهران.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئامانجی پهیمانگهكه ئهمانهیه: یهكهم: ئامادهكردنی دادوهران و ئهندامانی ئیددیعای گشتی. دووهم: شایاندنی دادوهران و ئهندامانی ئیددیعای گشتی ئهوانه كه لهپلهی سێههم و چوارهمن و هێشتا لهوهزیفهدان . سێیهم: شایاندنی كادیره یاساییه جۆربهجۆرهكان لهفهرمانبهرانی ئهنجومهنی دادوهری و وهزارهتی دادو، وهزارهت و دهزگاكانی تری حكومهت و بهرزكردنهوهی كاراییان.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێته دی: یهكهم: هاووڵاتی ههرێم بێ و تیادا جێواربێ. دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ. سێیهم: بروانامهی به كالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له كیمیادا به دهست هێنابێ و له بواری تهكنیكاری یان زانستی له سنووری پسپۆرییهكهیدا كاری كردبێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سهندیكا ههوڵ دهدات له پێناو هێنانهدی ئهو ئامانجانهی خوارهوه: 1- بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستمی دیموكراتی و پاڵپشتی كردن و چهسپاندن و پهرهپێدانی فیدرالیزم. 2- بهشداری كردن له راپهرینی پیشهسازی و كشتوكاڵی و ئاوهدانكاری و رۆشنبیری و زانستی به هاریكاری لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا. 3- بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامانی سهندیكا له رووی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و ئابوورییهوه، ههروهها داكۆكی كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان. 4- رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه. 5- پهیوهندی پێكهێنان و هاریكاری كردن لهگهڵ دهستهو كۆمهڵه پیشهییهكانی تر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. 6-كۆشش كردن بۆ زامنكردنی دوارۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا. 7-ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا بۆ بوار رهخساندن له بهردهوام ئهندامانی سهندیكادا تا خوێندنی له ناوهوه و دهرهوه بیانگرێتهوه.
ماددهی بیست و پێنج:
ماددهی بیست و پێنج: ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوبونهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجی دهكرێت.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.
ماددهی بیست و سێ:
ماددهی بیست و سێ: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه هاودژ بێت.
ماددهی بیست و یهك:
ماددهی بیست و یهك: 1- به دهنگدانی نهێنی لیژنهی لق له لایهن ئهندامانهوه ههڵبژارددرێ. 2- لیژنهی لق له سهرۆك و دوو ئهندامی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ماددهی (شهشهم) ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (رۆژنامهوانان له سجلی گشتی سهندیكادا دهكرێن به سێ پۆل: یهكهم: رۆژنامهوانی بهرمهشق: ئهو كهسهیه كه ههر سێ كهناڵهكهی رۆژنامهگهریی كردووه به پیشهی سهرهكیی خۆی، تا دوو ساڵی لهسهریهكیش بهسهر پیادهكردنی ئهم پیشهیهیدا تێنهپهڕێ و ناویشی له سجلی گشتیدا تۆمارنهكرێ و لهو لایهنهوهش كه ئیشی تێدا دهكا تهئیید نهكرێ، نازناوی (رۆژنامهوانی كارا)ی پێ نابهخشرێ و هیچ ئیمتیازێكی وهك ئیمتیازهكانی رۆژنامهوانی كارای پێ نادرێ تا ئهو كاتهی كه ناوی خۆی دهگوازێتهوه بۆ ناو لیستی ئهو پۆله، جا، ئهوجا ماوهی مهشقهكهی دهخرێته سهر ماوهی خزمهتهكهی. ماوهی پلهكاریش بۆ كهسێ بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له رۆژنامهگهری و راگهیاندن یان له هاوتاكانی ئهو بڕوانامهیهدا ههبێ، یهك ساڵه. دووهم : رۆژنامهوانی كارا: ئهو كهسهیه، كه بهرهفتار لهههر سێ كهناڵهكانی رۆژنامهگهریدا، دوو سال كاری كردووه، یان دوو ساڵه كاری تێدا دهكات و كردوونی به پیشهی سهركیی خۆی و، ئهو ماوهیهش كه له بڕگهی یهكهمدا دیاركراوه بهسهر ئیشهكهیدا تێپهڕبووه. سێیهم : رۆژنامهوانی هاوپشك: ئهو كهسهیه كه ئیش و كاری رۆژنامهوانی دهكا، بهڵام نهیكردووه به پیشهی سهرهكی خۆی و، بهڵگهی ئهوشی گرێبهستیگهلێكه كه لایهنه پێوهندیدارهكان بۆی دهسهلمێنن. مافی ئهوهشی ههیه پاش تێپهربوونی ماوهیهك كه له پێنج ساڵی لهسهریهك كهمتر نهبێ ناوی خۆی بگوازێتهوه بۆ سجلی گشتیی رۆژنامهوانان و، پیشهی رۆژنامهگهرییهكهشی بكات به پیشهی ههمیشهیی خۆی.
ماددهی پانزدهیهم:
ماددهی پانزدهیهم: ئهنجوومهن ئهم پسپۆریاتیانهی خوارهوه ئهنجام دهدا: 1- كاركردن له پێناو هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا. 2- پێشنیار پێشكهش كردن به دهستهی گشتی دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا. 3- جێبهجێكرددنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4- كارمهند دامهزراندن له سهندیكادا و دیاری كردنی كرێكانیان. 5- سهیر كردنی داواكارییهكانی هاتنه ناو سهندیكا و رهزامهندی لهسهر كردنی. 6- دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكاندا. 7- ههواڵه كردنی ئهو كێشهو شكایهتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 8- تێروانین له دهست لهكار كێشانهوهی نهقیب یان جێگرهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن. 9- دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 10- پێكهێنانی لیژنه لاوهكییهكان بۆ ئهنجامدانی مهبهستهكانی سهندیكا. 11- ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهو دامهزراندنی ووردكار (مدقق)ێكی ژمێریاری بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی. 12- رێكخستنی كاغهزهكانی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی ترو، سهرپهرشتی كردنی ههڵبژاردن. 13- بڕیاردان بۆ خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵكردنی خهڵات و پێ بهخشین به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان. 14- دامهزراندنی بهرێوه بردنی یانهكان به پێی یاساى كۆمهڵهكان. 15- ئامادهكردنی پێرهوی ناوخۆی سهندیكا. دووهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به لیژنهكانی لقهكان بسپێرێ.