أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بڕگه (أ) له ماددهی دووهمی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: سهرۆكی ئهنجومهن و جێگرهكهی و سكرتێرو ئهندامیش، له كاتێ ئهندامێتییان كۆتایی دێت یان له دهستی دهدهن مووچهیهكی مانگانهی خانهنشینی به بڕی (75%)ی كۆی مووچهو دهرماڵهی مانگانهی ئهو ئهندامانه وهردهگرن كه له ئهنجومهندا بهردهوامن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم)ی كه تووشی كهمئهندامیهكی ههمیشهیی بووه لهم دووبارهدا خانهنشین دهكرێ:- یهكهم: ئهگهر پلهی پهككهوتنهكهی كهیشته(50%)و بهرهوسهر، بهپێی راپۆرتێكی پزیشكی كه له لیژنهی پزیشكی تایبهت دهرچووبێت. دووهم: ئهگهر یهكێك له ئهندامه دیارهكانی (لهلایهنی ئۆرگانی و فرمانی)له دهستدابێ جا پلهی پهككهوتنهكهی ههرچهنده بێت.
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: لقهكانی سهندیكا: 1. له ناوهندی ههر پارێزگایهكدا لیژنهیهكی لق له پێنج ئهندام پێك دێ، ئهندامانی لق له رۆژنامهنووسه به ئهزمووندارهكان ههڵیان دهبژێرن كه پیشهی رۆژنامهنووسی له پارێزگادا ئهنجام دهدهن. 2. كۆبوونهوهی لیژنهی لقهكان و ههڵبژاردنهكانیان، ههمان شێوهی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دهبێ.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دا دهخرێته بهركار.
المادة الرابعة والعشرين
المادة الرابعة والعشرين : السلطة المركزية تعين كل دولة طرف سلطة مركزية تسند اليها مسؤولية وصلاحية تلقي طلبات المساعدة القانونية المتبادلة واحالتها للسلطات المختصة لاتخاذ الاجراءات اللازمة لتنفيذها .
المادة الثامنة والعشرون
المادة الثامنة والعشرون : التعاون لاغراض المصادرة 1- على الدولة الطرف التي تتلقى طلباً من دولة طرف اخرى لها ولاية قضائية على جريمة مشمولة بهذه الاتفاقية من اجل مصادرة ما يوجد في اقليمها من عائدات اجرامية او ممتلكات او معدات او ادوات اخرى ان تقوم بما يلي: أ- احالة الطلب الى سلطاتها المختصة لتستصدر منها امر او حكم مصادرة وان تضع ذلك موضع النفاذ في في حالة صدوره , ب- احالة امر او حكم المصادرة الصادر عن محكمة في اقليم الدولة الطرف الطالبة الى سلطاتها المختصة بهدف انفاذه بالقدر المطلوب. 2- تتخذ الدولة الطرف عند تلقيها الطلب من دولة طرف او أكثر لها ولاية قضائية على جريمة مشمولة بهذه الاتفاقية , التدابير اللازمة للكشف عن عائدات الجريمة او الممتلكات او المعدات او الأدوات الأخرى واقتفاء أثرها وتجميدها او حجزها . 3- يشترط في الطلب المنصوص عليه في الفقرة (1) من هذه المادة ما ياتي : أ- في حالة طلب المصادرة ,وصف الممتلكات المراد مصادرتها بما في ذلك مكانها وقيمتها المقدرة ,حيثما تكون ذات صلة ,وبيان بالوقائع التي استندت اليها الدولة الطرف الطالبة بما يكفي لتمكين الدولة الطرف متلقية الطلب من استصدار الامر او الحكم في اطار قانونها الداخلي . ب- في حالة طلب ذي صلة بالبند (1/ب) من هذه المادة , نسخة مقبولة قانوناً من امر المصادرة الذي يستند اليه الطلب والصادر عن الدولة الطرف الطالبة ,وبياناً يحدد التدابير التي اتخذتها الدولة الطرف الطالبة لتوجيه اشعار مناسب للغير حسن النية ولضمان مراعاة الاصول القانونية وبياناً بان امر المصادرة نهائي . ج – في حالة طلب ذي صلة بالبند (2) من هذه المادة , بيان بالوقائع والنصوص القانونية التي استندت اليها الدولة الطرف الطالبة ووصف للاجراءات المطلوبة , ونسخة مقبولة قانوناً من الامر الذي استند اليه الطلب . 4- اذا اختارت الدولة الطرف ان تجعل اتخاذ التدابير المشار اليها في الفقرتين (1و(2 من هذه المادة مشروطاً بوجود معاهدة بهذا الشأن , على تلك الدولة الطرف ان تعتبر هذه الاتفاقية بمثابة الاساس التعاهدي اللازم والكافي . 5- يجوز ايضاً رفض التعاون بمقتضى هذه المادة او الغاء التدابير المؤقتة اذا لم تتلق الدولة الطرف متلقية الطلب ادلة كافية في حينها او اذا كانت الممتلكات ذات قيمة لايعتد بها . 6- قبل وقف أي تدبير مؤقت اتخذ عملا بهذه المادة , على الدولة الطرف متلقية الطلب ان تتيح للدولة الطرف الطالبة ,فرصة لعرض ما لديها من اسباب تستدعى مواصلة ذلك التدبير . 7- لايجوز تأويل احكام هذه المادة بما يمس بحقوق الغير حسن النية .
المادة التاسعة والعشرون
المادة التاسعة والعشرون : التعاون لاغراض استرداد الموجودات تتخذ كل دولة طرف ما قد يلزم من تدابير للسماح : 1- لدولة طرف اخرى برفع دعوى قضائية امام محاكمها لاسترداد أموال او ممتلكات متحصله من جريمة من جرائم غسل الأموال وتمويل الإرهاب 2- السماح بأنفاذ امر او حكم مصادرة صادر عن محكمة في دولة طرف هذه الاتفاقية . 3- لمحاكمها او سلطاتها المختصة عندما يتعين عليها اتخاذ قرار بشأن المصادرة ان تعترف بمطالبة دولة طرف في هذه الاتفاقية بأموال او ممتلكات اكتسبت من جريمة من جرائم غسل الأموال وتمويل الارهاب باعتبارها مالكة شرعية لها .
المادة الثلاثون
المادة الثلاثون : نقل الاجراءات الجزائية تنظر الدول الاطراف في امكانية نقل أي من الاجراءات المتعلقة بفعل مجرم وفقاً لهذه الاتفاقية الى بعضها البعض , في الحالات التي يعتبر فيها ذلك النقل في صالح حسن سير العدالة , وخصوصا عندما يتعلق الامر بعدة ولايات قضائية .
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاتة بهر كار.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: كارمهندانی سهندیكا به پێی تۆماری گشتی بۆ سێ جۆر پۆلین دهكرێن: یهكهم: رۆژنامه نووسی (متدرج): ئهو كهسهیه كاری رۆژنامهنووسی به ههر سێ كهناڵهكانیهوه دهكاته پیشهی سهرهكی خۆی، نازناو، یان سیفهتی رۆژنامه نووسی خاوهن ئهزموونی پێ نادرێ تا دوو ساڵی بهردهوام بهسهر ممارهسهكردنیدا تێنهپهرێ به پشتگیری كردنی ئهو لایهنهی كه له لای كار دهكا دوای تۆمار كردنی ناوی خۆی له تۆماری گشتیدا، هیچ جۆره ئیمتیازێكی رۆژنامهنووسی ئهزموونداری پێنابڕێ تا ناوی دهگوازرێتهوه بۆ خشتهی ئهم جۆره (صنف)ە، دوای ئهوه ماوهی پله به پله (تدرج) دهخرێته سهر خزمهتگوزارییهكانی، ماوهی پله به پله (التدرج) دهربارهی ئهوهی خاوهن بروانامهی بهكالۆریۆسه له رۆژنامهنووسی و راگهیاندندا یان هاوتای ئهو بروانامهیه، یهك ساڵه. دووهم: رۆژنامهنووسی به ئهزموون: ئهو كهسهیه كه له رۆژنامه نووسیدا به ههر سێ كهناڵهكهیهوه به كردهوه كاری كردووه یان كار دهكا و كردوویهتیه پیشهی سهرهكی بۆ خۆی و ئهو ماوهیهی بهسهر كارهكهیدا رهت بووه كه له بڕگهی رابردوو دا دهرخراوه. سێ یهم: رۆژنامهنووسی بهشدار: ئهو كهسهیه كه كاری رۆژنامه نووسی ئهنجام داوه به بێ ئهوهی بیكاته پیشهی سهرهكی بۆ خۆی ئهمهش به بهرز كردنهوهی عهقدی پێویست دهیسهلمێنێ لهو لایهنانهوه كه مهبهستن (من الجهات المعنیه) وه مافی ئهوهی ههیه ناوی خۆی راگوازێتهوه بۆ خشتهی رۆژنامه نووسه به ئهزموونهكان دوای تێپهر بوونی ماوهیهك كه له (5) پێنج ساڵی بهردهوام كهمتر نهبێ و رۆژنامهنووسی بكاته پیشهی خۆی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بڕگهی (سێیهم) له ماددهی (دووهم)ی یاسای ژماره (26)ی ساڵی 2007 ههڵدهوهشێتهوه و، كاركردن به جێبهجێ كردنی به بڕگهی (20) له ماددهی (حهوتهم)ی یاسای ژماره (113)ی ساڵی 1982 رادهگیرێت و، له ههرێمی كوردستان-عێراقدا ئهمهی دادێ جێی دهگرێتهوه: أ- خانوو یان شوقهی ئاماده كراو بۆ نیشتهجێ بوون له كاتی گواستنهوهی موڵكایهتییهكهی به فرۆشتن یان ههر رێگایهك له رێگاكانی گواستنهوهی موڵكایهتی كه ههقی فرۆشتنهكهی ههر چهند بێت. ب- یهك پارچه زهویی ئاماده كراو بۆ نیشتهجێ بوون به مهرجێك رووبهری زهوی ناوبراو كه بۆ نیشتهجێ بوون ئاماده كراوه له (800م2) زیاتر نهبێت، ئهگهر رووبهرهكهی لهو رادهیه زیاتر بوو، زیادهكه باجی دێته سهر. ج- راسپێردراو سوود لهو بهخشینه وهرناگرێت كه له ههردوو بهندی (أ، ب)ی ئهم بڕگهیه دایه تهنیا بۆ یهك جار نهبێت له ماوهی پێنج ساڵ له رۆژی وهرگرتنی بهخشینهكهوه.
ماددهی یازدهههم
ماددهی یازدهههم: ئهم یاسایه له رۆژی (1/1/2001) هوه دهخرێته كارو له وهقایعی كوردستانیشدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهسهڵات به وهزیری ئابووری و دارایی دهدرێ له ماوهی دوو ههفتهدا كه له رۆژی دهرهێنانی ئهم یاسایهوه دهست پێ دهكا، رێنمایی پێویست بۆ دیار كردنی دهسهڵاتی سهرف كردن بۆ ئیداره حكومییهكانی دهربكات.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بهندی (1 و 3) له بڕگهی (یهكهم) له ماددهی چوارهمی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1- هاوڵاتی كوردستان- عێراق بێت یان نوێنهرایهتی گهلی كوردستان بكات لهو پهرلهمانانهی كه ئهم یاسایه دهیگرێتهوه. 2- ئهندام بێت، یان ئهندام بووبێت له خولێ له خولهكانی ئهنجومهنی نوێنهرانی عێراقدا یان له كۆمهڵهی نیشتیمانی عێراقی یان ئهنجومهنی نیشتیمانی كاتی عیراقدا، دوای رووخانی رژێمی پێشوو له ساڵی 2003 و ئهوانهی نوێنهرایهتی گهلی كوردستان دهكهن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری، لهبهر رۆشنایی كۆی ههموو ئهو مووچانهی له بووجهدا تهسدیق كراوه، تهیارو ئامادهكردنی یهكهكانی میلاكی ههموو وهزارهتهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق، هی ساڵی (2001)و تهسدیقكردنیشیان دهگرێته دهست خۆی.
نۆیەم:
نۆیەم: ئەم بڕیارە لە ڕۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان)دا دەخرێتە بەركار.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهمانه دهگرێتهوه: یهكهم: ئهوانهی بهپێی ماددهی یهكهمی ئهم یاسایه به هاووڵاتی ههرێم دیاری كراون. دووهم: ئهو حوكمدارو گیراوه سیاسیانهی كه له ههڵمهتهكانی ئهنفال رزگاریان بووه سوودیان له حوكمهكانی یاسای ماف و ئیمتیازاتی خاوهن شههید و ئهنفالكراوهكانی ههرێمی كوردستان ـ عێراق ژماره (11)ی ساڵی 2007 وهرنهگرتووه. سێیهم: ئهوانهی له ناو بهندیخانه و زیندانهكاندا له دایك بوون لهكاتی گرتنیاندا. چوارهم: ههركهسێ له هاوڵاتیانی ههرێم به هۆكاری سیاسی بهندكرابێ یان زیندانی كرابێ یان گیرابێت یان راگیرابێت یان گلدرابێتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: سهرهتای ماددهی شهشهم ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دهستهی گشتی ههر چوار ساڵ جارێك به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی یهكێتیهكه یان زۆرینهی نوێنهركانیان كۆنگرهی خۆی دهبهستێ بۆ بهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه.
چوارەم:
چوارەم: 1-هەر بینایەك بە پێ لێ ڕاكێشان دوای (1/1/2002) دروست كرا بێ، لادەبرێ. 2- هەر كەسێ، دوای بەركارخستنی ئەم بڕیارە، بەپێ لێ ڕاكێشی بینا لەسەر زەویی شارەوانی یان هەرێم لە سنووری شارەوانیدا دروست بكات ماوەیەك حەپس دەكرێ لە شەش مانگ كەمتر نەبێ یان (10000) دە هەزار دینار غەرامە دەكرێت و بەپێی یاساگەلی بەركاریش خانووەكەی، لەسەر ئەرك و مەسرەفی خۆی، دەڕووخێنرێت.
ماددهی چل و دووهم:
ماددهی چل و دووهم: ماوهی خوێندن له كۆلێج و پهیمانگاكان كه پێشمهرگه له ئهنجامیدا بروانامهی وهرگرتووه بهنیسبهت ئهفسهران به خزمهت بۆ مهبهستی تهنیا خانهنشینی حسێب دهكرێ.