أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پانزدهیهم:
ماددهی پانزدهیهم: یهكهم: ئهنجومهن له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه ریزی سهندیكاوه سهیری داواكه دهكات. دووهم: پێشكهش كاری داواكه له مێژووی رهزامهندی ئهنجومهن لهسهر داواكهی، به ئهندامی سهندیكا دهژمێردرێ و ههر له ههمان مێژووشدا ناوی له تۆماری سهندیكادا دهنووسرێت. سێیهم: خودان داواكارییهكه، ئهوهی داواكارییهكهی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا رهفز كراوه بۆی ههیه بڕیاری رهفزهكه لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا (تمیز) بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه و بڕیارهكهش بنهبڕ دهبێت.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1-وهزیر بۆی ههیه دهستهو لیژنهی ههمیشهییهكانی بۆ جێ بهجێ كردنی ئهركێكی دیاریكراو پێك بێنێ. 2-دام و دهزگاكانی وهزارهت و ئهرك و دهسهڵاتهكانی بهرێوهبهریهتییه گشتییهكان و بهرێوهبهریهتیهكانیان و دهسته و مهڵبهندهكان به پهیرهوێك دهست نیشان دهكرێن. 3-وهزی بۆی ههیه له كاتی پێویستاد له چوار چێوهی بهرێوهبهر یهتیهكاندا لق (شعبه) پێك دێنێ.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركان بهجێ دێنێ: 1-دانانی نهخشهی كشتهكڵی ئهوتۆ كه گهشه پێدانی بهرههمی كشتوكال و له بوارهكانیرووهك و ئاژهڵ و پاوانه سرووشتیهكاندا بهدی بێنێ. 2-پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری له بواری رێ نیشاندان دا و مسۆگهر كردنی پێویستییهكانی بهرههم هێنانی كشتوكاڵ و سازدانی لێكۆڵینهوهی كشتوكاڵی پراكتیكی و بهشدار بوهن له چهسپاندنی هاریكاری كشتوكڵی و سهرپهرشتیكردنی بهجێ هێنانی یاساكانی زهوی سازی (الاصلاح الزراعی) و بهداوداچوونی جێ بهجێ كردنی ئهو چالاكیانهی پهیوهنیان به خستنهكاری زهوی یه كشتوكاڵیهكانهوه ههیه به ئامانجی پێشخستنی بهرههمی كشتوكاڵ له ههرێمدا. 3-نهخشه دانان بۆ سهرچاوهكانی ئاو له ههرێمدا و دروست كردنی بهربهست و پرۆژهی ئاودێری و سازادانی زهوی و زار و پاراستنی و سوود بینین له ئاوی نویك و قوڵی ژێر زهوی (سگحی و جوفی) و بهگهر خستن پاراستنی پرۆژهكانی ئاودێری و بهرگرتن له مهترسی لافاو و ژێر ركێف خستنی سێلا و و حهوزهكانی رووبارهكان. 4-ئامادهكردنی لێكۆلینهوهی تایبهتی و سكێچ و پرۆگرام بۆ پرۆژهكان و كار كردن بۆ جێ به جێ كردنیان و جێ بهجێ كردنی ئهو پرۆژانهی راستهوخۆ لهلایهنانی ترهوه له ناوه و دهرهوهی ههرێمدا پێیانی دهسپێردرێن به سیفهتی بهڵێندهر یا له لایهن دهزگا جێبهجێ كارهكانیهوه یا بهڵێندهرهكانی ناوخۆ یا بیانی و سهرپهرشتی كردنی جێبهجێ كردن و بهداو داچوونیان. 5-تهقهلا دانی مسۆگهر كردنی تۆوی پوختكراو و سهمادی كیمیاوی و قهڵاچۆكهر (مبیدات) و دابینكردنی دهرمان و گرتنه بهری ئهو رێ و شوێنانهی زیاد كردنی بهرههم و پوختكردنی مسۆگهر دهكهن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژه و زاراوانهی خوارهوه واتا دیاریكراوهكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: وهزارهت: وهزارهتی كشتوكاڵ ء سهرچاوهكانی ئاو له ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی: بهڕێوهبهرایهتی گشتی باخداری ء دارستان ء پاوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی پاراستنی دارستان ء ژینگه له ههرێمدا: بهڕێوهبهرایهتی پۆلیس كه راسپێردراوه به پاراستنی دارستان ء بهروبوومهكانی ء پێكهاتهكانی. چوارهم: دارستان: پێكهاتهیهكی ژینهوهری تهواوكاره، كه پێكدێت له دار و دهرخت و، پووش و پاوان و، رووهكهكان و، گیانلهبهر و باڵنده كێویهكانء، زیندهوهری بهچاو نهبینراو، جا سروشتی بن یا ناسروشتی. پێنجهم: دارستانی میری: بریتیه له دارستانی سروشتی و دهستكرد و، زهوی ءزاری دارستان كه خاوهندارێتی ئهگهڕێتهوه بۆ ههرێم، جا مافی سود وهرگرتنیان بۆ كهسی تر بێت، یان نا. شهشهم: دارستانی تایبهت: ئهو دارستانانهی لهلایهن كهسانی سروشتی یا مهعنهوی دروستكرابن ء، خاوهندارێتی یا مافی بهكارهێنانیان بۆ ئهو كهسانه دهگهڕێتهوه. حهوتهم: بهری دارستان: ههر ماددهیهك له دارستان جێگیر بێت، یا گوازراوه وهك تهختهی پیشهسازی ء، داری سووتهمهنی و خهڵوز و راتینج ء مازوو و كهتیره و كهرهستهی پیشهسازی ء، بهڕوو و تۆو، ڕهگ و ڕیشاڵ ء توێكڵ ء ههنگوین ء گهزۆو، گڵ ء گیا و قارچكء گۆشت ء پێستی ئاژهڵی كێوی و باڵنده و ماسی و هێلكه و گوڵ و پیازی جوانی و بهروبوومی دیكه. ههشتهم: درهخت: ههموو روهكێك كه قهدێكی دارینی ههبێ له ههموو قۆناغهكانی گهشهكردنهوه. نۆیهم: نهمامگه: زهوی تهرخانكراو بۆ بهرههمهێنان ء پهروهردهكردنی دارو درهختی خۆڕسك و دهستكرد. دهیهم: ماڵات: سهرجهم ئاژهڵه ماڵییهكان كه لهسهر گژو گیا دهلهوهڕێن.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: وهزارهت رێنمایی دهردهكات سهبارهت به بهرههمهێنانی نهمامی دارستان، و دهست دهگرێت بهسهر نهمامی بهرههمهێنراو بۆ مهبهستی بازرگانی كه بهبێ مۆڵهتن. دووهم: رێگه نادرێت به هێنانی نهمامی دارستان كه مهرج وستاندهری پاراستنی رووهكی و یاسا كارپێكراوهكانی نییه، بۆ ناو ههرێمدا.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: یهكهم: ههڵگرتن و ئاگركردنهوه له دهرهوهی خانوو بیناكان لهنێو سنووری دارستانهكانی ههرێم و له دهوروبهری به درێژایی (200) مهتر له سنوورهكهیهوه، قهدهغه دهكرێت. دووهم: رێگه نادرێت ئاگر بهكاربهێنرێت لهناو چادر و شوێنی ئیشكردن و كارگه دامهزراوه كاتییهكان كه دهكهونه ناو دارستانهكانی ههرێم یا به دووری (200) مهتر له سنوورهكهیهوهن، تهنها بۆ مهبهستی چێشت لێنان و خۆگهرمكردنهوه نهبێت، لهم حاڵهتهشدا ڕێو شوێنی پێویست دهگیرێتهبهر. سێیهم: رێگه نادرێت به دامهزراندنی هیچ دهزگایهكی پیشهسازی یا دامهزراوهیهك كه ئاگر بهكاردێنێت، یا كۆگای ماددهی تیشكدهر، یا دروستكردنی خانووێك كه ڕووبهرهكهی له (120/م2) زیاتر بێت، لهناو دارستانهكانی ههرێم یا له دووری كهمتر له (500) مهتر له ههر سنوورێكی دارستانهكاندا، بهبێ بهدهستهێنانی مۆڵهتی وهزارهت، ههروهها روونكردنهوهی پێویست دهردهكرێت لهنێو رێنماییهكانی وهزارهت بۆ ئهم بابهته. چوارهم: هیچ كهس بۆی نییه ئاگر بكاتهوه لهنێو دارستانهكانی ههرێمدا یا له نزیكی كهمتر له (300) مهتر، تهنها به مۆڵهتی لایهنی بهرپرس له پاراستنی دارستانهكانهوه نهبێت. پێنجهم: پێویسته لهسهر وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه هونهرییهكان پێداویستی و ئامرازهكانی ئاگركوژاندنهوهی میكانیكی و دهستیی دهستهبهر بكات و تاوهری چاودێری و نههێشتنی ئاگر دروست بكات لهو ناوچانهی دارستان تێیدا چڕه یا ناوهندییه. شهشهم: وهزیری كشتوكاڵ وسهرچاوه ئاوییهكان، یان ئهوهی دهسهڵاتی پێدهدات، بۆی ههیه پهنا بهرێته بهر دهسهڵاتی كارگێڕی ناوچهكه بۆ بهكارهێنانی ئامراز و ئۆتۆمبێل و ئامێرهكان بۆ گرتنهبهری رێوشوێنی پێویست بۆ خۆپاراستن له ئاگركهوتنهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: رێگه به هیچ حزب یان رێكخستنێكی سیاسی یان ئایینی نادرێت كه قوتابخانه یان پهیمانگهیهكی ناحكومی دابمهزرێنێت. دووهم: نابێت له هیچ قوتابخانهیهك یان پهیمانگهیهكی ناحكومی رهمزو دروشمی ناكۆك لهگهڵ پرنسیپهكانی پێكهوهژیانی ئاشتهوایی یان ئایینی یان نهتهوهیی گهلی كوردستان بهكاربهێنرێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ههر رێككهوتنێكی نێوان وهزارهت و ههر لایهنێكی نێودهوڵهتی یان نیشتیمانیی، بۆ كردنهوهی قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی، ههمان ئهو مهرج و رێكارو رێنماییانهی كه لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه، بهسهریدا پیاده دهكرێن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: پێویسته گشت چالاكیهكانی فێركردنی نێو پرۆگرامهكانی خوێندنی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان رێكبخرێن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: رهتكردنهوهو لێسهندنهوهی مۆڵهت به بڕیاری وهزارهت دهبێت پاڵپشت به بهڵگهو پاساوی یاسایی.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: یهكهم: سزا ئهدرێت به ماوهیهك كهمتر نهبێت له یهك ساڵ و به غهرامهیهك له سێ ملیۆن دینار كهمتر نهبێت لهگهڵ دهستبهسهرداگرتنی ئهوهی پێی گیراوه ههر كهسێك سهرپێچی حوكمهكانی مادده (16)ی ئهم یاسایه بكات. دووهم: سزا ئهدرێت بهبهندكردن یا بهغهرامهیهك بهبڕی ههزار دینار بۆ ههر نهمامێك لهگهڵ دهستبهسهرداگرتنی، ههركهسێك بهرههمی بهێنێت یان بیهێنێته ناوهوه بۆ مهبهستی بازرگانی یان بهپێ ی ڕێنماییهكان نهبێت وه بهپێ ی حوكمهكانی ئهم یاسایه. سێیهم: ئهو تاوانانهی دهربارهی دارستانهكان ئهنجام دهدرێن كه لهم یاسایهدا باس نهكراون، ئهوا حوكمهكانی یاسا سزاكارییه بهركارهكانی ههرێمیان بهسهردا دهسهپێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی چوارهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی (1992)ی وهزارهتی كشتوكاڵ و ئاودێری ههموار بكرێ وبهم شێوهیهی خوارهوه بخوێندرێتهوه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: رێكخستنی سوود وهرگرتنی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان له ئهندامانی دهستهی مامۆستاو وانهبێژو فهرمانبهرانی وهزارهت به رێنمایی دهبێت كه وهزارهت دهری دهكات.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: پێویسته تهلاری قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان، ئهو مهرج و ستاندهره هونهری و زانستی و پهروهردهیی و تهندروستیه پێویستانه لهخۆبگرێت كه لهلایهن وهزارهتهوه دیاری دهكرێن.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: قوتابخانهی تایبهت به ڕهوهند یان پهنابهران، مافی خۆیانه زمانی فهرمی خۆیان له خوێندن و فێركردندا بهكاربهێنن، بهمهرجێك زمانی كوردی تیایدا بخوێندرێت بهپێی پرۆگرامێكی تایبهت كه وهزارهت بڕیاری لهسهر دهدات.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1. وهزیر، بۆ جێبهجێ كردنی ئهرك و فرمانی دیاركراو، بۆی ههیه دهسته و لیژنهی دایمی و كاتهكی (رهفتهنی) پێك بهێنێ. 2. وهزیر، به پێی پێویست، بۆی ههیه كردنهوه و تێكهڵكردنی بهڕێوهبهری وبهش وهۆبهكان، ئهنجام بدات. 3. ئهرك وفرمان ودهسهڵاتی پێكهاتهكانی وهزارهت وبهڕێوبهرییه گشتییهكان وبهڕێوبهرییهكانی ناویان و دهستهكانیش (الهیئات) به پێی پێرۆ دیاری دهكرێن.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: ههر قوتابخانهیهك یان پهیمانگهیهكی ناحكومی سهرپێچی حوكمهكانی ئهم یاسایه بكات، ئهوا به غهرامهیهك كه له (10.000.000) ده ملیۆن دیناری عێراقی كهمتر نهبێت و له (150.000.000) سهدو پهنجا ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر نهبێت، سزا دهدرێت.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: پێویسته له سهر قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیه مۆڵهتدراوهكان، له ماوهیهك كه له سهرهتای ساڵی خوێندنی 2013-2014 تێپهرنهكات، خۆیان بگونجێنن لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: مافی پهسهندكردنی بڕوانامهو یهكسانكردنی و بهڵگهنامهكانی دهرچوون له قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بۆ وهزارهت پارێزراوه.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: مافی قوتابیانی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان وهك مافی قوتابیانی دامهزراوه حكومیهكان پارێزراو دهبێت.