أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: ئهم كارانهی خوارهوه پاراستن دهیانگرێتهوه: 1- كاره نووسراوهكان. 2- ئهو كارانهی بهزارهكی دهگوترێنهوه، وهك وانهو وتارو پهندبێژی و ئهوهی هاوشێوهیانه. 3- خوێندنهوهی بهئاشكرای قورئانی پیرۆزو سرووده ئاینیهكان. 4- كاره شانۆییهكان، و شانۆگهرییه ستران و مۆسیقاسازهكان یان ئهو كارانهی بهجولهو ههنگاوی هونهری ئهنجام دهدرێن، وهك سهماو نواندنی هێماكار (پانتۆمیم). 5- كاری موسیقایی، دیجیتالی بێت یان هی تر، چ ووشهی لهگهڵدا بێت یان نا. 6- كاری سینهمایی و بیستراو – بینراو. 7- كاری فۆتۆگرافیی و كاره هاوشێوهكانی وهك سلاید چ وێنه بێت یان فیلم. 8- كارهكانی نیگاركێشیی، وێنهگرتن، پهیكهرتاشی، ههڵكۆڵین، هونهره پراكتیكی و دیكۆرسازییهكان. 9- كاری تهلارسازیی. 10- وێنهی ڕوونكهرهوه، نهخشه، دیزاین، پلانكاری، و كاری بهرجهستهكراوی پهیوهست به جوگرافیاو تۆبۆگرافیا. 11- بهرنامهكانی كۆمپیوتهر به ههر زمانێكهوه بێت. 12- داتا بێس. 13- كاری وهرگیراو. دووهم: پاراستن ناونیشانی كارهكهش دهگرێتهوه ههتا ئهگهر نیشاندهریش نهبێت له سهر بابهتهكهی.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: فۆلكلۆر موڵكی گشتی گهلهو وهزارهت مافهكانی دانهری بهسهردا پیاده دهكات و كار دهكات بۆ پاراستنی فۆلكلۆر له شێواندن ودهسكاریكردن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: لهسهر سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانه رێنمایی پێویست دهربهێنێ بۆ ئاسانكاری جێبهجێكردنی حوكمی ئهو یاسایه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: مافه داراییهكانی دانهر شیاوی دهستلێههڵگرتن و گواستنهوهن بهشێوهیهكی نیمچهیی یان به تهواوی، چ به بهرامبهر بێت یان بێ بهرامبهر، وه تهنها دانهر، یان جێگرهوه گشتیهكهی له دوای خۆیدا، مافی سوودمهندی دارایی كارهكهی ههیه، جا رێگهی پیادهكردنی ئهم مافه بهههر شێوهیهك بێت، لهم پێناوهشدا دانهر بۆی ههیه مۆڵهت بدات یان رێگهبگرێت لهمانهی خوارهوه: یهكهم: فرۆشتن یان دابهشكردن یان بهكرێدان یان نیشاندانی كارهكه. دووهم: كۆپیكردن، چاپكردن، تۆماركردن و وێنهگرتنی كارهكه به گشت ئامرازه بهردهستهكان. سێیهم: وهرگێرانی كارهكه بۆ سهر زمانێكی تر یان لێوهرگرتنی یان ههمواركردنی یان دهستكاریكردنی یان كورتكردنهوهی یان گونجاندنی یان ههر كارڕاییهكی تر. چوارهم: هاوردهكردنی دانهی ئهو كارهی كهوا له دهرهوه، چ به ڕهزامهندی دانهر یان بهبێ ڕهزامهندی ئهودا، بڵاوكراوهتهوه. پێنجهم: بهجێگهیاندنی كارهكه. شهشهم: گواستنهوهی كارهكه بۆ جهماوهر بهههر شێوهیهك و بهههر ئامرازێك بێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: دانهر مافی دارایی و مهعنهوی ههیهو، دانهرو جێگرهوه گشتیهكهی مافی مهعنهوی نهشیاو بۆ بهسهرچوون یان دهستلێههڵگرتن، پیاده دهكهن، كه ئهمانهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1- مافی خستنهبهردهستی كارهكه بۆ جهماوهر بۆ یهكهمجار، له كاتێكی دیاریكراوداو بهو رێگهیهو ئامرازهی دانهر دیاری دهكات. 2- مافی خستنهپاڵی كارهكه بۆ دانهر. 3- مافی بڵاوكردنهوهی كارهكهی بهناوی ڕاستهقینهی خۆی یان بهناوێكی خوازراو یان بهبێ ناو. 4- مافی رێگهنهدان به ههمواركردنی كارهكه به شێوهیهك كه ببێته شێواندن یان دهستكاری كردنی، وه ههمواركردن له بواری وهرگێڕاندا به دهستدرێژی لهسهر ئهم مافه ههژمار ناكرێت، ئهگهر وهرگێر ئاماژه بهو شوێنانهی لای بردوون یان گۆڕانگاری تیادا كردووه پشتگوێ نهخات، یان بهم كارهی زیان بگهینێت به ناوبانگ و پێگهی ئهدهبی یان هونهری یان زانستیی دانهر. 5- مافی رێگهنهدان به ههر دهستدرێژیهك بۆ سهر كارهكهی. 6- مافی پاشگهزبوونهوه له گرێبهستهكانی دهستلێههڵگرتن یان ڕهفتاركردن به مافه داراییهكانی خۆی، تهنانهت له دوای بڵاوكردنهوهی كارهكهشی و كێشانهوهی له دهستاودهستكردن، ئهگهر ئهم پاشگهزبوونهوهیه پێویستی ههبێت بۆ پاراستنی كهسایهتیی و ناوبانگی خۆی، به مهرجێك ئهوهی مافهكانی سوودمهندی پێدراوه لهو زیانهی كه دهبێته دهرئهنجامی پاشگهزبوونهوه له ماوهیهك كه لهسهری پێكهاتوون یان دیاریكراو له لایهن دادگاوه، قهرهبوو بكرێتهوه. دووهم: له حاڵهتی نهبوونی میراتگری دانهر یان وهسیهت بۆكراو، ئهوا وهزارهت ئهو مافانهی له بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه هاتوون، پیاده دهكات.
ماددهی هشتهم:
ماددهی هشتهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێت كهوا ههموو ئهركێكی سهرشانیان به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه و به باڵاتریین دهسهڵات دادهنرێت له سهندیكادا، له ناوهندی سهندیكا له ناوهندی مانگی كانوونی دووهم ههر سێ ساڵ جارێك به بڕیاری ئهنجومهن و بانگهێشتی نهقیب كۆبوونهوهیهكی ئاسایی دهبهسترێت بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط)، نیساب به ئامادهبوونی دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دههبێ و له كاتی تهواو نهبوونی نیسابیشدا دوای (15) رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ههلبژاردن بهرێوه دهچێت و نیساب به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامان به تهواو دهژمێردرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن به بهردهوام له كارهكانی له قهڵهم دهدرێ تا خولێكی تر.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهو بانوانهی چوونهته رێزی شۆرشهوه ههمان بهخششهكانی پێشمهرگهیان دهدرێتێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ههڵگرانی مهدالیا له بۆنه گشتی یهكان دا ههر یهكهو به پێی پلهكهی له شوێنی تایبهتی یان دا دادهنیشن.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: رۆژنامهو ئامرازهكانی تری راگهیاندن بۆیان ههیه: یهكهم: بهبێ مۆڵهتی دانهرو بهبێ پێدانی قهرهبووكردنهوه ووتارو وانهو ئاخاوتن و كاره هاوشێوهكانی تری گووتراوه، بڵاوبكاتهوه یان ههمووی، یان بهشێكیان، بهبێ شێواندن یان گۆڕینی بابهتهكه، ئاراستهی جهماوهری بكات، له ههموو ئهم حاڵهتانهشدا مهرجه كارهكهو ناوی دانهرهكهی باسبكرێت به مهرجێك دانهری ههر یهكێك لهم كارانه بۆی ههیه له یهك چاپكراودا یان بهههر رێگهیهك یان وێنهیهكی تر كه ههڵیدهبژێرێت، بڵاویان بكاتهوه. دووهم: بهبێ ڕهزامهندی دانهر یان بڵاوكار ئهوهی له رۆژنامهو ئامرازهكانی تر بڵاودهكرێتهوه له ووتار یان كورته بهشی كارێك كه ڕواڵهتی نوچهی سیاسی یان ئابوری یان كۆمهڵایهتی یان ئایینی و هی تری ههبێت كه له لای ڕای گشتیهوه گرنگیان ههیه، كۆپی بكات یان وێنهیان بگرێت یان بیانگوازێتهوه، به مهرجێك ئاماژه بكرێت به ناوی دانهرو ئهو سهرچاوهی لێی گواستراوهتهوه، تهنها ئهگهر بهڕاشكاوی تیایدا هاتبێت كهوا نابێت لێی بگوازرێتهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی ناوخۆ. 3-وهزیر: وهزیری ناوخۆ. 4-بریكاری وهزارهت: بریكاری وهزارهتی ناوخۆ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانی جێ به جێ كردنی ئهم یاسایه دهربكا.
ماددهی سی وپێنجهم:
ماددهی سی وپێنجهم: یهكهم: دادگا بۆی ههیه، لهسهر داواكاری خاوهن ماف یان یهكێك له میراتگر یان جێگرهوهكانی، چ پێش بهرزكردنهوهی داوا یان له كاتی داواكهدا، ههر رێكارێك لهم رێكاره پاراستنهكیانهی خوارهوه، پهیوهست به ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهو مافانهی لهم یاسایهدا دهقیان له سهر كراوه، بگرێتهبهر: 1- ههڵسان به وهسفێكی ووردی كارهكه. 2- فهرماندان به ڕاگرتنی دهستدرێژییهكه. 3- سهلماندنی بهجێگهیاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنهوهی كارێك له نێوان جهماوهرداو رێگهگرتن له بهردهوام بوونی. 4- گلدانهوهی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه. 5- دهستبهسهرداگرتی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه یان بهتایبهت ئامادهكراوه بۆ دووباره بڵاوكردنهوه. 6- كۆكردنهوهی داهاتهكانی وهسوودهێنانی ناڕهوا. دووهم: لهو حاڵهتانهی كهوا ئهگهر ههیه دواكهوتن له گرتنهبهری رێكارهكانی سهرهوه، زیان به خاوهن ماف بگهینێت، وناكرێت قهرهبوو بكرێتهوه یان لهو حاڵهتانهی مهترسی لهدهستدانی بهڵگهی پهیوهست به سهلماندنی ڕووداوی دهستدرێژیكردنهكه ههیه، ئهوا دادگا بۆی ههیه ههر رێكارێك لهو رێكارانهی له بڕگه (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه، بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم، بگرێتهبهر.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له یهك مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له یهك ملیۆن و پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات: 1- فرۆشتن یان بهكرێدانی كارێكی پارێزراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، یان به ههر شێوهیهك كارهكه بخاته ئاڵوگۆڕكردنهوه بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 2- لاساییكردنی كارهكه یان فرۆشتنی یان خستهڕووی بۆ فرۆشتن یان ئاڵوگۆڕكردنی یان بهكرێدانی لهگهڵ زانینی ئهوهی كهوا لاسایی كراوهتهوه. 3- بڵاوكردنهوهی كارێكی پارێزراو بهههر ئامرازێكی بڵاوكردنهوه، جگه لهو حاڵهتانهی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر كراون، ئهویش بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 4- ههڵسان، به نیازخراپی، به لهناوبردنی یان تێكدانی یان خهوشداركردنی ههر پاراستنێكی تهكنیكی كهوا دانهر بهكاریان دههێنێت. 5- دهستدرێژیكردنه سهر ههر مافێكی تری مهعنهوی یان دارایی له مافهكانی دانهر. دووهم: سزاكه فرهدهبێت به فرهبوونی ئهو كار یان بهجێگهیاندن یان پهخش یان تۆماركردنانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن. سێیهم: له حاڵهتی دووبارهكردنهوهی تاوانهكه، ئهوا سزاكه دهبێته بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له دوو ساڵ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان یهكێك لهم دوو سزایه. چوارهم: پێویسته له سهر دادگا حوكم بدات به دهستبهسهرداگرتنی ئهو دانانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن و ههروهها دهستبهسهرداگرتنی ئامێرو كهرهستهی بهكارهاتوو له ئهنجامدانی تاوانهكه. پێنجهم: له كاتی حوكم دان به تاوانباركردن، دادگا بۆی ههیه حوكم دهربكات به داخستنی ئهو دامهزراوهی كهوا كهسی حوكم لهسهردراو له ئهنجامدانی تاوانهكهی بهكاری هێنانهوه، بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و له حاڵهتی دووبارهكردنهوی ئهو تاوانانهی له بڕگه (یهكهم/2)ی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوا داخستنهكه پێویستهكیی دهبێت.
ماددهی سی ونۆیهم:
ماددهی سی ونۆیهم: دادگا بۆی ههیه حوكم بدات به گهڕاندنهوهی حاڵهتهكه له ههر كارێك تووشی ههمواركردن یان سڕینهوهی بهشێكی هاتبێت بۆ دهستهبهركردنی ئهم ئامانجه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: 1-ئهرك و تایبهتكاری و دهزگاكانی وهزارهت به پهیرهوێك دیاری دهكرێن. 2- وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستیدا بهرێوهبهریهتی و بهش و لقی نوێ دابمهزرێنێ یا بیانخانه پاڵ یهكتر.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ههر پزیشكێ نازناوی پسپۆری له پزیشكی دادگوزاریدا ههبی، یا سهرومڕ به كردار پزیشكێتی دادگوزاری بۆ ماوهیهك بهسه ربردبێ له (3) ساڵ كهمتر نهبێ، یا ههر پزیشكێكی خولی راهێنان و مهشقی به سهركهوتوویی له پهیمانگایهكی پزیشكێتی دادگوزاریی بڕواپێكراودا تهواو كردبێ و ماوهی خولهكهی له یهك ساڵی تهقویمی كهمتر نهبێ، ئهوانه به پزیشكی دادگوزار له قهڵهم دهدرێن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكا.