أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نابێ هیچ كارگهیهكی شیرهمهنی و ئالیكی ئاژهڵی و پیشهسازی كشتوكاڵی و كێڵگهی پهلهوهر یا ههر پرۆژهیهكی دیكهی كشتوكاڵی كهسهر به لایهنی رهسمی نهبێت، بهرێوهبرێن و بهكار بخرێن ئهگهر له ژێر چاودێریی ئهندازیاری كشتوكاڵی پسپۆر و دهست بهكار و ئهندامی سهندیكادا نهبێت.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا پێچهوانه بێت.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران، لایهنه پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت به پێی ئهو یاسایه ئهركهكانی بهجێ دێنێ بۆ بهدیهێنانی دادوهری له رێگهی پهرهپێدان و بهكارخستنی یاساكان و رێزگرتن له ناوهرۆكهكانی دهقاو دهق به شێوهیهك كهسهر بهخۆی قهزا (القچاء) و پارێزگاری كردن له مافهكانی مرۆڤ و بهلێن و اوهرنامه نێو دهوڵهتی یانهی پهیوهندی یان پێیانهوه ههیه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو وشانهی خوارهوه بۆ خواستهكانی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1--ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی دادی ههرێم. 3-وهزیر: وهزیری دادی ههرێم.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم دام و دهزگایانه پێككدێ: 1-نووسینگهی وهزیر: بهرێوهبهرێك بهرێوه دهبا كه باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ. 2-بهرێوهبهرێتی گشتی داد: بهرێوهبهرێتی گشتی ی بهرێوهی دهبا كه دهبی داوهرێك بێ بهلایهنی كهمهوه له پۆلی دووهم بێ و لهم بهرێوهبهرێتی یانه پێك دێ: یهكهم: بهرێوهبهرێتی كارو باری ئیداری بهرێوهبهرێك سهرۆكایهتی دهكا، كه باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ و لهم بهشانهی پێكدێ: أ-بهشی ژمێریاری . ب-بهشی پێداچوونهوه. ج-بهشی كهسان. د-بهشی خزمهت گوزاری و ئیداری. دووهم: بهرێوهبهرێتی ی پهیوهندی دادوهری و یاسایی كه بهرێوهبهرێگ سهرۆكایهتی دهكا باوهرنامهیهكی زانكۆ وهرگرتبێ لهم بهشانه پێكدێ: أ-بهشی پهیوهندی دادوهری. ب-بهشی پهیوهندی یاسایی. ج-بهشی راگهیاندنی یاسایی. سێ یهم: بهرێوهبهرێتی ی نهخشه دانان و بهدواداچوون كه بهرێوهبهرێك سهرۆكایهتی دهكا باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ و لهم بهشانه پێكدێ: أ-بهشی نهخشهدانان. ب-بهشی سهرژمێری.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه خانهنشین بكرێ، مووچهیهكی خانهنشینیی پێ دهبڕێ بهرێژهی (50%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی و، بۆ ههر ساڵێ له ساڵهكانی خزمهتیشی له وهزیفه ناوبراوهكانی سهرهوهدا رێژهی (5%) بۆ مووچه خانهنشینییهكهی زیاد دهكرێ، بهمهرجێ مووچهی خانهنشینییهكهی له رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ. 2. ئهوانهی كه ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه بههۆكاری تهندروستی خانهنشین دهكرێن، یان دهمرن، رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ، بهبێ ئهوهی گوێ بدرێته ماوهی خزمهته فیعلییهكهی لهو وهزیفانهدا كه ناوبراون.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهم یاسایه، ئهم عینوانه وهزیفییانهنهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1-بریكاری وهزارهت 2- پارێزگار 3- راوێژكار 4- بهرێوهبهری گشتی 5- شارهزا 6- سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكانی ههیئهتهكانی پهیمانگه هونهریهكان و ئهندامانی ههیئهتی تهدریسی زانكۆو پهیمانگهكان، ئهوانهیان كه پلهی ئوستادیان ههیه 7- خاوهن پله تایبهتهكان 8- سهرۆك و ئهندامانی كۆڕی زانیاریی كوردستان.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهگهر كهسێ لهوانهی له ماددهی یهكهمی سهرهوهدا ناوبراون، خانهنشین بكرێ، ئهوه، سهرپشك دهكرێ كه بهپێی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینییهكهی وهربگرێ، یان بهپێی یاسایهكی خانهنشینیی دیكه كه گرتبێتییهوه.
ماددهی بیست وحهوت
ماددهی بیست وحهوت: لیژنهی زهپتی له مهركهزی سهندیكادا له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دههێنرێ و ئهندامێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكایش، به بڕیاری ئهنجومهن سهرۆكایهتیی دهكا.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ئهو ماوهو موودهتانهی خوارهوه، بۆ خانهنشینی به خزمهت دادهنرێن: 1. ماوهی نهخۆشی و (اصابة) كه رۆژنامهوانی لهكارخستبێ وله سێ ساڵ زیاتر نهبێ و بڕیاری لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆری لهگهڵ بێ. 2. ماوهی بهندی (حهپسی) كه به بڕیاری حوكمێ بهسهر رۆژنامهواندا دهرچووبێ و ئازادیی لێ بهربهست كردبێ یان ماوهی گرتنی یان دهست بهسهر كردنی كه هۆی سیاسییان بووبێ و له بهرژهوهندی باڵای گهل و فیدرالیزمی ههرێمی كوردستان لایان نهدابێ. 3. ماوهی بێ بهش بوونی رۆژنامهوان له كارو پیشهكهی خۆی بەهۆی داخستنی ئهو دهزگا رۆژنامهوانی یه یان ئهو دهزگای راگهیاندنه كه ئیشی تێدا دهكات، بهمهرجێ ئهو له كار بێ بهشبوونه یان ئهو داخستنه پێچهوانهی بهرژهوهندی گهلی كوردستان نهبووبێ. 4. ماوهی نێوان دوو ئهركی رۆژنامهوانی كه رۆژنامهوان لهو بهینهدا بێ كاربووهو له پیشهكهی خۆی به دووربووه، به مهرجێ لهو ماوهیهدا ئیش و كارێكی دیكهی نهكردبێ یاسایهكی دیكه بیگرێتهوه. 5. ئهو ماوهیهی كه لهسهر رهزامهندیی ئهنجومهنی سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستان به خوێندنهوه خهریك بووه، بهمهرجێ له چوار ساڵ نهترازێ و بۆ وهرگرتنی بڕوانامهیهكی زانستیی بڕوا پێكراو بووبێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یهكهم: كاركردن به ماددهی (2) له یاسای باجی خانووبهرهی ژماره (162)ی ساڵی 1959 دهوهستێنری و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: 1. ڕێژهی (10%) له دهستكهوتی ساڵانهی ههر خانووبهرهیهك وهك خهرجی پاراستن وچاككردنهوه پێش حیسیب كردنی باجهكه دادهشكێنرێ . 2. باجێكی سهرهكی كه چهندییهكهی (10%) یه له دهستكهوتی ساڵانهی ههموو خانووبهرهكان فهرز دهكرێ و وهردهگیرێ دوای داشكاندنی ئهوهی له بڕگه(1)ی سهرهوهدا هاتووه. دووهم: بڕگهیهك دهخرێته پاڵ مادده(4) له یاسای باجی خانووبهرهی ژماره(162)ی ساڵی 1959، بڕگهی (3) دووباره: (3)دووباره- تهلاری نیشتهجێ بوون و بازرگانی كه به زیاتر له سێ نهۆم دروست دهكرێن جگه له (ژێرزهمین) له باجی سهرهكی بۆ ماوهی حهوت سالأ له مێژووی تهواوبوونی دروستكردنیهوه كه لێژنهی خهمڵاندن دایدهنێ دهبوردرێن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: بهپێی ئهو یاسایه، سندوقێ به ناوی (سندوقی خانهنشینی رۆژنامهوانانی كوردستان) دادهمهزرێ و، دهستهیهك به ناوی (دهستهی سندوقی خانهنشینی رۆژنامهوانان)ـهوه بهڕێوهی دهبات. دووهم: ئهم سندوقه شهخسیهتی مهعنهویی خۆی ههیه و مافی مهڵكداربوونی دارایی دهست ههڵگرو دهست ههڵنهگر (المنقولة وغير المنقولة)ی ههیهو، سهرۆكی دهستهكه یان ههر كهسێ كه ئهو دهسهڵاتی بداتێ، دهبێته نوێنهری سندوقهكه لهبهردهم دادگا و رهسمی و نیمچه رهسمی و لایهنهكانی تردا.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: بۆ دهسته ههیه داهاتهكانی سندوق بهم شێوهیەی خوارهوه وهبهربهێنێ. 1. دانانی له یهكێك له بانكهكانی ههرێم به گوێرهی ئهو رێژه و سوودانهی كه بڕیار دراوه. 2. كرین و فرۆشتنی بهشهكان (الأسهم)و سەنهداتی دارایی حكومهت. 3. قهرزدان به قازانج به دهزگا رهسمی و نیمچه رهسمییهكان به زهمانهتی یهكێك له بانكهكان كه ماوهكهشی له سێ ساڵ تێپهر نهكات. 4. وهبهرهانینی ماڵ و موڵكی دهست ههڵگر و دهست ههڵنهگری سندوقهكه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: یهكهم: كاركردن بهبڕگه (10/ج) له مادده (1)ی یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982 ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان رادهگیرێ. دووهم: دهستهواژهی (لهغهیری وڵاته عهرهبیهكان) له بڕگه (10/د) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو لادهبرێ. سێیهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه دهخرێته سهر مادده (1) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113) ی ساڵی 1982ی ههمواركراو و دهبێته بڕگه (10/ج) بۆی:ـ بڕگه(10/ج): ئهو هاووڵاتییانهی له رۆڵهكانی ههرێمی كوردستانن و له دهرهوهی عیراق نیشتهجێن، وهك نیشتهجێكان بۆ مهبهستی پیادهكردنی ئه م یاسایه حسێب دهكرێن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: مادده(2) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(5)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێتهوه. دووهم:ماددهی(3)له بڕیاری ژماره(219)ی ساڵی 2001 ههڵدهوهشێتهوه. سێیهم: بڕگهكانی7.6))له بڕیاری ژماره (294)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێنهوه. چوارهم: كاركردن به بڕگه(2) له مادده(13)له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوهی لهجێ دادهنرێ: باجی دهرامهت دهخرێته سهر موكهللهف له بڕی ههر ساڵێكی تهقدیری بهپێی ئهم رێژانهی خوارهوه: 1-دهرامهتی تاكی نیشتهجێ دوای پێدانی ئهم لێبورده یاساییانهی خوارهوه: أ-3% تا دهگاته دوو ملیۆن دینار. ب-5% بۆ ئهوهی له دوو ملیۆن دینار پتره تا دهگاته چوار ملیۆن دینار. ج-10% بۆ ئهوهی له 4 چوار ملیۆن دینار پتره تا دهگاته شهش ملیۆن دینار. د-15% بۆ ئهوهی له 6 شهش ملیۆن دینار پتره. 2-دهرامهتی كهسی نا نیشتهجێ ههمان رێژهكانی نیشتهجێ یه، بێ ئهوهی ئهو لێبوردنهو یاسایانه بیگرێتهوه. 3-باج به ڕێژهیهكی چهسپاو كه بڕهكهی (15%)یه دهخرێته سهر قازانجی ههموو كۆمپانیا كاراكان له ههرێمی كوردستان به كۆمپانیا تاك و سادهكانیشهوه. 4-باج به ڕێژهی 5% لهسهر ئهوهندهی له 700000 حهوت سهد ههزار دینار زیاتره له مووچهی فهرمانبهرانی ههرێم وهردهگیرێ بۆ ههموو پلهكانی فهرمانبهریهتی وكهرتی تایبهتی تۆماركراو به فهرمی وخاوهن پایهو پله فهرمانبهرییه تایبهتیهكان
ماددهی بیست ودوو
ماددهی بیست ودوو: یهكهم: 1. ئهنجومهنی لق له پێنج ئهندام ودوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت، شهشیان ماوهیهك پیشهگوزارییان كردبێ له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ، ههرچی حهوتهمیانه، ئهوه، دهشێ خزمهتی له پێنج ساڵ كهمتربێ. 2. ئهندامی لق، مهرجه خهڵكی ههرێم بێ و، له ههرێمیش دانیشتبێ. 3. سهرۆكی لق ونوێنهرهكهشی، له ئهندامانی لقهكه ههڵدهبژێردرێن. دووهم: لق ئهم ئهركه تایبهتانه دهگرێته ئهستۆ: 1. بهركارخستنی پلانی كار، كه له كۆبوونهوهی ههیئهی گشتیدا بڕیاری لهسهر دراوه، ههروهها بهر كارخستنی رێنماییهكانی ئهنجومهنی سهندیكا. 2. كۆشش بۆ بهرز كردنهوهی سهویهو ئاقاری پیشهكه. 3. بهڕێوهبردنی كاروباری دارایی. 4. ئهو فرمانه تایبهتانه كه نهقیب یان ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهسپێرێ. 5. دامهزراندنی بهردهستانی لق ودیاریكردنی كرێیهكانیان، پاش تهسدیقكردنی له لایهن سهندیكاوه. 6. به رهزامهندیی ئهنجومهنی سهندیكا كهسێ دادهنێ نوێنهرایهتیی لق له دایهره فهرمیهكاندا بكات.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: یهكهم: دیوان دهستهڵاتی ههڵسهنگاندنی دارایی بۆ كاروباری گرێبهستی گشتی و ههروهها یارمهتی و بهخشش و قهرزو ئاسانكارییهكانی حكومهت ههیه بۆ دڵنیابوون له چۆنیهتی خهرج كردنیان بۆ ئهو مهبهستانهی كه بۆی تهرخانكراوه. دووهم: پێویسته دهزگاكانی ههرێم ههموو گرێبهست و بهیاننامهی قهرزو بهخششهكانی كه چنگی دهكهون لهماوهی مانگێك دا بۆ دیوانی بنێرێت به مهبهستی بهدواداچوون و دهربڕینی تێبینی پێویست لهم بارهیانهوه.