أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگایهكی باری كهسایهتی بۆ سهیر كردنی جۆرێك یان زیاتر له داواكان دابمهزرێنی.
المادة الرابعة عشرة
المادة الرابعة عشرة – اذا لم يقدم المحكوم عليه نفسه الى السلطات المختصة او لم يقبض عليه خلال الستة الاشهر التالية لاعلان الحكم الغيابي يصبح هذا الحكم بمثابة حكم وجاهي .
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ماددهی (15)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت و لهسهر بنهمای (6.000) شهش ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ههژمار دهكرێت و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت. بهمهرجێك مووچهكه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت. دووهم: مووچهی خانهنشینی ئهو پارێزهرانهی پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه له ههرێمی كوردستاندا خانهنشین كراون ههموار دهكرێت و مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (3.000) سێ ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی پازده له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوه، ئهمهی خوارهوه دێته جێگای: یهكهم: رهسمی تۆماركردنی ناو له لیستهكهدا وهك خوارهوه دهبێ: 1.بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێپهڕیبێ و، زیاتر له سێ ساڵیش بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رابوردبێ (450) چوار سهدو پهنجا دیناره. 2. بۆ ئهو كهسهی پێشتر بۆ ماوهیهك كه له سێ ساڵی سهرومڕ (مستمر) كهمتر نهبێ دادگایی كردبێ یان وانهی یاسایی به دهرس گوتبێتهوه یان وهزیفهی سهرۆكی ئیدهیعا یان موددهعیی گشتی یان راوێژكاری یاسایی له دایهرهكانی ههرێمدا دیتبێ (كردبێ) (250) دوو سهدو پهنجا دیناره، ههروهها بۆ ئهو كهسهش كه بۆ ماوهیهك له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ و وهزیفهی جيَطرى موددهعیی گشتیی بهسهر بردبێ. 3. بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێنهپهڕیبێ و ماوةى سێ ساڵیش بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رانهبوردبێ، ههروهها بۆ ئهو كهسهش كه ماوهیهك پارێزهرایهتی كرد بێ له سێ ساڵ زیاتر نهبێ (200) دوو سهد دیناره. 4. بۆ ئهو كهسهی تهمهنی له چل ساڵ تێپهڕیبێ و سێ ساڵ بهسهر وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهیدا رانهبوردبێ، (400) چوار سهد دیناره. 5. بۆ ئهو كهسهی كه پێشتر، به حوكم، ناوی له لیستهكه دوو خرابێتهوه (500) پێنج سهد دیناره. دووهم: رهسمی فراوانكردنی صهلاحییه (رهسمی پلهبهندی) وهك ئهمهی خوارهوه دهبێت: 1.له مهشقكارهوه تا موماریس (100) سهد دیناره. 2. له موماریسهوه تا راوێژكار (200) دوو سهد دیناره. سێیهم: ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه وهك ئهمهی خوارهوه دهبێت: 1.بۆ پارێزهری مهشقكار (50) پهنجا دیناره. 2. بۆ پارێزهری موماریس (100) سهد دیناره. 3. بۆ پارێزهری راوێژكار (150) سهدو پهنجا دیناره.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بۆ خهرجیهكانی ساڵی دارایی 2010 گوژمه پاریهك دادهنرێ كه بڕهكهی 11،432،176،000 (یازه ههزار و چوارسهد و سی و دوو ملیار و سهدو حهفتا و شهش ملیۆن) دیناره بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێ: یهكهم: گوژمهی 3،543،074 (سێ ههزار و پێنج سهد و چل و سێ ملیار و حهفتا و چوار ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكان پڕۆژه سهرمایهداریهكان. دووهم: گوژمهی 7،889،102 (حهوت ههزار و ههشت سهد و ههشتا و نۆ ملیار و سهد و دوو ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی بهكارخستن. سێیهم: گوژمهی 72،741،000 (حهفتا و دوو ملیار و حهوت سهد و چل و یهك ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی پهرلهمان. چوارهم: گوژمهی 39،814،000 (سی و نۆ ملیار و ههشت سهد و چوارده ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی ئهنجومهنی دادوهری. پێنجهم: كورت هێنانی بودجه به تهنها 835،000،000 (ههشت سهدو سی و پێنج ملیار دینار)ـه ئهم كورتهێنانه لهو پارهیه پڕدهكرێتهوه كه بۆ وهزارهتی پێشمهرگه له بودجهی بهكارخستنی فیدراڵی بۆ پاسهوانی ههرێم له تهرخان كراوهكانی وهزارهتی بهرگری عیراقی فیدراڵ دانراوه، ئهمهش بهپێی یاساكانی بودجهی فیدراڵی بۆ ساڵهكانی 2007، 2008، 2009 دهبێ.
ماددهی بیست و یهك:
ماددهی بیست و یهك: یهكهم: سهرۆكی یهكێتی و سكرتێری مهكتهبی سكرتارییهت و سهرۆكانی لقهكان لێ دهبڕێن و خۆ تهرخان دهكهن بۆ به ئهنجام گهیاندنی كارو فرمانی یهكێتی. دووهم: مهكتهبی سكرتارییهت بۆی ههیهو به رێژهی (2/3) دوو سێیهكی ئهندامانی مهكتهب بڕیار لهسهر خۆ تهرخانكردنی ههر ئهندامێ له ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت یا ئهندامی دهستهكانی لقهكان بدات بۆ بهڕێخستنی ئیش و ئهركی یهكێتی. سێیهم: پێویسته ژمارهی تهرخانكراوهكانی ئیش و كاری یهكێتی له ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت یان له ئهندامانی دهستهی لق له رێژهی (1/3) سێیهك ژمارهی ئهندامهكانی تێنهپهڕێ. چوارهم: ماوهی تهرخان كردنی ئهندام بۆ ئیش و كاری یهكێتی به خزمهتی فیعلی له قهڵهم دهدرێ و بۆ تهرفیع و عهلاوهو خانهنشینی و تهرقیهی زانستی به خزمهت حساب دهكرێ و، بهپێی یاسا رێنوێنییه تایبهتهكانیش جگه له مووچهو دهرماڵهی پیشهیی و زانكۆیی یهكێتیش دهرماڵهی دیار كراوی بۆ ماوهی خۆ تهرخانكردنهكهی دهداتێ.
ماددهی چل وحهوتهم
ماددهی چل وحهوتهم: دادوهر بۆی ههیه ههر كاتێك ویستی دهست لهكار بكێشێتهوهو لهو بارهشدا مافی وهرگرتنی مووچهی خانهنشین بوون ورێزلێنانی بهپێی یاسای خزمهت و خانهنشینی مهدهنی ههیهو مافی ئهو مۆڵهتانهشه له دهست نادات ههیه كه ههقیهتی.
ماددهی چل وپێنجهم
ماددهی چل وپێنجهم: یهكهم: ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه مۆڵهتی خوێندن له دهرهوهی ههرێم یا لهناوهوهی بۆ ماوهی دوو سالأ به مووچهی تهواو بهدادوهر بدات بۆ وهرگرتنی پسپۆڕیی له بابهتێك كه پێوهندیی به پسپۆرییهكانی دادوهریی و دادهوه ههبێت و بۆ وهرگرتنی بڕوانامهی ماجستێر یاخو دوكتۆرا وبۆی ههیه ئهم مۆڵهته بۆ ماوهی ساڵێكی دی درێژبكاتهوه. دووهم: دهشێ بۆماوهی دوو سالأ مۆڵهتی خوێندنی دووهم بدرێت بهوهی مۆڵهتی یهكهمی خوێندنهكهی تهواوكردووهو بڕوانامهی ماجستێری وهرگرتووه بۆ مهبهستی وهرگرتنی بڕوانامهی دوكتۆرا له ههمان بابهتی ناوبراو كه له بهندی (یهكهم)لهم ماددهیهدا ناوی هاتووه. ئهمهش دوای بهسهر چوونی ساڵێك له دهست بهكاربوونی له فرمانهكهی دهبێ و ئهنجومهنی دادوهریش بۆی ههیه ئهم مۆڵهته بۆ ساڵێكی تر درێژبكاتهوه. سێیهم: مۆڵهتی خوێندن به خزمهتی دادوهریی دادهنرێ و قیدهمی بۆ ماوهی دوو سالأ بۆ مهبهستی بهرزكردنهوهو تهرقیهكردن وسهرمووچه بهو كهسه دهدرێ كه بڕوانامهی دوكتۆرا وهردهگرێ و ساڵێكیش بۆ ئهوانهی بڕوانامهی ماجستێر به دهست دێنن.
ماددهی چلهم
ماددهی چلهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی پانزدهیهم
ماددهی پانزدهیهم: یهكهم: ئهنجومهن له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه ریزی سهندیكاوه سهیری داواكه دهكات. دووهم: پێشكهش كاری داواكه له مێژووی رهزامهندی ئهنجومهن لهسهر داواكهی، به ئهندامی سهندیكا دهژمێردرێ و ههر له ههمان مێژووشدا ناوی له تۆماری سهندیكادا دهنووسرێت. سێیهم: خودان داواكارییهكه، ئهوهی داواكارییهكهی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا رهفز كراوه بۆی ههیه بڕیاری رهفزهكه لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا (تمیز) بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه و بڕیارهكهش بنهبڕ دهبێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهندیكا پێك دێت له: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێمدا.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. سهندیكایهك به پێی ئهم یاسایه دروست دهبێت و پێی دهگوترێ (سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان)، كهسایهتییهكی مهعنهوی دهبێ و بارهگاكهی له ههولێری پایتهخت دهبێت و بۆی ههیه لق له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. لیژنهیهكی ئامادهكار له (15) ئهندام پێك دههێنێ به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهندام مهرجه ئهمانهی لێ بێته دی: یهكهم: عیراقی بێت و له كوردستان نیشتهجێ بێت. دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یا ئابروبهر حوكم نهدرابێت. سێیهم: بڕوانامهی دبلۆمی هونهری له بهشهكانی (تهكنهلۆجیا-نهوت-گهیاندن)ی ههبێت، یان فهرمانی زهوی پێوی (مساح)ی ههبێ له یهكێك له فهرمانگه حكومهتییهكان بۆ ماوهیهك ئهم كارهی كردبێت كه له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێت.
دووەم
دووەم: پێوەندیدارەكانیش بۆیان هەیە لە ماوەی پازدە رۆژدا- كە لە رۆژی خەملاندنەكەوە دەست پێ دەكات- لەبەردەمی دادگای تێهەڵچوونەوە (محكمە الاستئناف)دا بە سیفەتی تەمییزی تانە لە بڕیاری خەملاندنەكەوە بدەن و، بڕیاری دادگاش، چی بێ، هەر ئەوەیە بنبڕە.
ماددهی سێزده:
ماددهی سێزده: یهكهم: ئهنجومهن بهنهێنی له نێوان ئهندامهكانیدا بریكارێك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ. دووهم: ئهنجومهن دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی به لایهنی كهمهوه مانگی جارێك دهبهستێ و دهشبێ دانیشتنی بهدهر (استثناء)ی به بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ببهستێت.
ماددهی دوازده:
ماددهی دوازده: كاروباری سهندیكا ئهنجومهنێك بهڕێوهی دهبا كه لهم ئهندامانه پێك دێن: یهكهم: نهقیب: دهبێ ماوهیهك لهم پیشهدا دهست بهكار بووبێ كهله (10) ده ساڵ كهمتر نهبێ. دووهم: ههشت ئهندام: به سكرتێر و نهقیبیشهوه ئهوانهی كه دهست بهكار بوونیان لهم پیشهیهدا له (7) حهوت ساڵ كهمتر نهبێ
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: دهكرێ بانگێشتی دهستهی گشتی بكرێت بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی لهم دوو حاڵهتهی خوارهوه: 1. به بڕیارێكی هۆدار (مسبب) كه زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن دهیدهن. 2. به داواكاریهكی نوسراوی هۆدار سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهش به ئهنجومهنی دهكهن و ئهنجومهنیش لهسهریهتی بانگهێشتهكه دهربچوێنێ و رۆژی كۆبوونهوه دیاری بكات له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاریهكهوه. دووهم: له كۆبوونهوهكانی نائاسایی دهستهی گشتی نابێ لهو كارانهی كه له بهرنامهی كاردا هاتوون و كۆبووونهوهیان له پێناودا كراوه له هیچ شتێكی تر بكۆڵدرێتهوه.
ماددهی ههژده:
ماددهی ههژده: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ، تایبهتمهند دهبێ به تهماشاكردنی ئهو كێشه و شكاتكاریانهی ئهنجومهن بۆی دهنێرێ، وه ئهو بنهمایانه پهیرهو دهكات كه له یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتووه.
ماددهی پهنجاو ههشتهم:
ماددهی پهنجاو ههشتهم: یهكهم: كۆتایی هێنان به راژهی دادوهر به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری دهبێ . دووهم: بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ههر كهسێك كۆتایی به راژهكهی هات بۆ دادوهری ناگهڕێتهوه.
ماددهی سی و حهوت
ماددهی سی و حهوت: دهبێت وهزیری دارایی و ئابووری رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات و ههروهها بۆدیاری كردنی دهسهڵاتی خهرج كردنی به ئیداراتی حكومی به ماوهیهك كه له (15) پازده رۆژ له رۆژی بڵاوكردنهوهی ئهم یاسایه له رۆژنامهی فهرمی تێپهڕ نهكات.