أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
المادة 91
المادة 91 – 1 – اذا مات الفضولي، التزم ورثته بما يلتزم به ورثة الوكيل طبقا لاحكام المادة 948 فقرة 2. 2 – واذا مات رب العمل، بقي الفضولي ملتزما نحو الورثة بما كان ملتزما به نحو مورثهم.
المادة 92
المادة 92 – يعتبر الفضولي نائبا عن رب العمل، متى كان قد بذل في ادارته عناية الشخص المعتاد، ولو لم تتحقق النتيجة المرجوة. وفي هذه الحالة يكون رب العمل ملزما بان ينفذ التعهدات التي عقدها الفضولي لحسابه، وان يعوضه عن التعهدات التي التزم بها، وان يرد له النفقات الضرورية والنافعة التي استلزمتها الظروف، وان يعوضه عن الضرر الذي لحقه بسبب قيامه بالعمل، ولا يستحق الفضولي اجرا على عمله الا ان يكون من اعمال مهنته.
المادة 93
المادة 93 – 1 – اذا لم تتوفر في الفضولي اهلية التعاقد، فلا يكون مسؤولا عن ادارته الا بالقدر الذي اثرى به، ما لم تكن مسؤوليته ناشئة عن عمل غير مشروع. 2 – اما رب العمل فتبقى مسؤوليته كاملة، ولو لم تتوفر فيه اهلية التعاقد.
المادة 94
المادة 94 – لا تسمع دعوى الفضالة بعد انقضاء ثلاث سنوات من اليوم الذي علم فيه كل طرف بحقه، ولا تسمع في جميع الاحوال بعد انقضاء خمس عشرة سنة من يوم وقوع الاثراء.
المادة 95
المادة 95 – كل شخص، ولو غير مميز، يثري دون سبب مشروع على حساب شخص اخر يلتزم في حدود ما اثرى به بتعويض هذا الشخص عما لحقه من خسارة، وهذا الالتزام يبقى قائما ولو زال الاثراء فيما بعد.
المادة 96
المادة 96 – لا تسمع دعوى الاثراء دون سبب بعد انقضاء ثلاث سنوات من اليوم الذي علم فيه من لحقته الخسارة بحقه في التعويض، ولا تسمع الدعوى في جميع الاحوال بعد انقضاء خمس عشرة سنة من يوم وقوع الاثراء.
المادة 97
المادة 97 – الالتزامات التي تنشأ مباشرة عن القانون تسري عليها النصوص القانونية التي انشأتها.
المادة 98
المادة 98 – العقد هو ارتباط الايجاب الصادر من احد المتعاقدين بقبول الاخر على وجه يثبت اثره في المعقود عليه.
المادة 99
المادة 99 – يجوز ان يرد العقد على كل شيء ليس ممنوعا بالقانون ولا مخالفا للاداب او النظام العام.
المادة 100
المادة 100 – تسري على العقود، سواء كانت مسماة او غير مسماة، القواعد العامة التي يتضمنها هذا الباب. اما القواعد التي تنفرد بها بعض العقود المسماة فتقررها النصوص الخاصة بتلك العقود.
المادة 68 – 1
المادة 68 – 1 – يقع باطلا كل شرط يقضي بالاعفاء من المسؤولية المترتبة على العمل غير المشروع. 2 – ومع ذلك يجوز الاتفاق على اعفاء المدين من المسؤولية المترتبة على عدم تنفيذ التزامه العقدي الا ما ينشأ عن غشه او عن خطئه الجسيم، كما يجوز الاتفاق على اعفاء المدين من المسؤولية الناشئة عن غش او خطأ جسيم يرتكبه اشخاص يستخدمهم في تنفيذ التزامه.
ماددهی سی وسێیهم
ماددهی سی وسێیهم : پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنی پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم : ئهنجومهنێك له ههرێمدا بهناوی (ئهنجومهنی شوورای ههرێمی كوردستان ـ عیراق) دادهمهزرێ، لهرووی كارگێڕییهوه به وهزیری دادهوه دهلكێ و پێكدێ له سهرۆك و جێگری سهرۆك و راوێژكاران، ژمارهیان له پێنج راوێژكار كهمتر نابێ وله نۆش زیاتر نابێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : ئامانجی ئهنجومهن به دێهێنانی ئهمانهی خوارهوهیه: یهكهم : سهیركردنی كێشه كارگێڕییهكان. دووهم: زامنكردنی یهكێتی یاسادانان. سێیهم: یهكگرتنهوهی بنچینهی داڕشتنی یاسادانان و زاراوه ودهستهواژهی یاسایی له ههرێمدا.
ماددهی حهڤدهم
ماددهی حهڤدهم : یهكهم: مهرجه بهر له پێشكهش كردنی تانووت بۆ دادگای كارگێڕیی خاوهن تانووتهكه تڤلم (دادخوازی) خۆی له لای لایهنی كارگێڕیی تایبهت بكات ئهویش دهبێ له ماوهی (15) پازده رۆژ له مێژووی تۆماركردنی دادخوازیهكهیدا بڕیاری یهكلاكهرهوهی لهسهر بدات. دووهم: دادخواز (متڤلم) بۆی ههیه كه تهزهلومهكهی رهتكرایهوه یان لهو ماوهیهی كه له بڕگهی یهكهمدا هاتووه بڕیاری یهكلاكهرهوهری لێ نهدرا، تانووتی خۆی لهلای دادگای كارگێڕی له ماوهی (30) سیی رۆژ له رۆژی كۆتایی ماوه دیاریكراوهكه بدات دهنا مافی له تانووت لێدانی له دهست دهچێ.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم : یهكهم : دهستهی بهرزهفتكردنی ههرێم سهیری ئهو داوایانه دهكات كه فهرمانبهر به پێی حوكمهكانی یاسای خزمهتی شارستانی پێشكهشی دهكات. دووهم: بڕیاری دهسته قابیلی تانووت لێدانه لهلای دهستهی گشتی ئهنجومهن له ماوهی (15) پازده رۆژ له رۆژی دوای پێرا گهیاندنی. سێیهم: بڕیاری دهستهی گشتی ئهنجومهن كه له ئهنجامی تانووت لێكدانهكه دهردهچێ بنبڕه. چوارهم: ئهو داوایانهی كه له بڕگهی (یهكهم) دا هاتوون به پێی حوكمهكانی یاسای دادبینی شارستانی سهیر دهكرێن.
ماددهی بیست وچوارهم
ماددهی بیست وچوارهم : دوو سالأ لهو ماوهیه كهم دهكرێتهوه كه له ماددهی پیشوودا هاتووه بۆ ئهو كهسانهی بڕوانامهی ماجستیریان بهدهست هێناوهو پێنج ساڵیش بۆ ئهوانهی بڕوانامهی دوكتۆرایان بهدهست هێناوه و ماوهی خوێندنی بچووكیش بۆ وهرگرتنی ههریهك لهو دوو بڕوانامهیه به ماوهی كاركردن بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه دادهنرێ.
ماددهی بیست ونۆیهم
ماددهی بیست ونۆیهم : سهرۆك یان جێگری سهرۆك یان راوێژكار یاخود راوێژكاری یاریدهدهر خانهنشین دهكرێن كاتێك شهست و پێنج ساڵی تهمهنیان تهواوكرد و یاسای خانهنشین كردنی خاوهن فرمانه بهرزهكانیان بۆ پیاده دهكرێ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم : دادگای كارگێڕیی ئهم تایبهتمهندییانهی ههیه: یهكهم : سهیركردنی دروستی ئهو فهرمان و بڕیاره كارگێڕییانهی كه له فهرمانبهران و دهستهكان له فهرمانگهكانی ههرێم دهردهچن له دوای بهركاربوونی ئهم یاسایه، كه لایهنێك دهسنیشان نهكراوه بۆ تانووت لێدانی لهسهر تانووت لیدانێكی خاوهن ئهگهری بهرژهوهندیی، تهنیا ئهوهنده بهسه كهترسی ئهوه له گۆڕیدا ههبێت كه زیان بهرلایهنی بهرژهوهندیدار بكهوێ. دووهم : یهكلاكردنهوهی تانووته تایبهتیهكان به ههڵبژاردنی دهسته خۆجێیهكان. سێیهم: یهكلاكردنهوهی ئهو داوایانهی كه دهستهكان و كهسهكان پێشكهشی دهكهن بۆ ههڵوهشاندنهوهی بڕیاره كارگێڕییه كۆتاییهكان. چوارهم: داواكانی رهگهزنامه. پێنجهم: داواكانی قهرهبووكردنهوه لهو زیانانهی كه له ئهنجامی بریاره كارگیڕییهكانی به نایاسایی دهرچوون. شهشهم: تانووتدان له بڕیاره كۆتاییهكانی كه له لایهنه كارگێڕییهكانهوه دهرچوون له بارهی كێشهكانی باج و رهسم به پێی ئهو یاسایهی كه چۆنیهتی سهیركردنی ئهو ناكۆكییانه رێك دهخات. حهوتهم: تانووت دان له رهتكردنهوه یان كار نهكردنی فهرمانبهر یان دهستهی فهرمانگهكان و دهزگاكانی ههرێم لهبارهی دهركردنی بڕیارێك یان فهرمانێك كه پێویست بوو لهسهری له رووی یاساییهوه بیكات.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم : دادگای دادوهریی كارگێڕیی تایبهتمهند نیه به سهیركردنی ئهو تانوتانهی كه پهیوهندیدارن به مانهی خوارهوه: یهكهم: كارهكانی سهروهریی، دهسهڵاتهكانی سهرۆكی ههرێم كه له ماددهی دهیهم له یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 دا هاتووه به كاری سهروهری دادهنرێ. دووهم: بڕیاره كارگێڕییهكان كه یاسا رێگای بۆ زولم لێ وهرگرتنی یان نارهزایی له سهردهربڕینی یان تانووت لێدانی بۆ داناوه.