المواد القانونية

مادده‌ی یانزده‌یه‌م

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: رێكاری تۆمار كردن یه‌كه‌م: ده‌بێ فه‌رمانگه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا له‌ رۆژی وه‌رگرتنی داواكه‌وه‌ وه‌ڵامی داوای تۆمار كردنه‌كه‌ بداته‌وه‌، كاتێك رێكخراوه‌كه‌ داوا پێشكه‌ش ده‌كات، ده‌بێ فه‌رمانگه‌ پسووله‌یه‌كی به‌ مێژووی وه‌رگرتن پێ بدات، ئه‌و پسووله‌یه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ بۆ واده‌ی پێشكه‌ش كردنی داواكه‌ بۆ مه‌به‌ستی ژماردنی ئه‌و ماوه‌یه‌ كه‌ (30) رۆژه‌. دووه‌م: له‌ حاڵه‌تی نه‌بوونی ئه‌و مه‌رجانه‌ی یاسا كه‌ به‌گوێره‌ی ئه‌و یاسایه‌ له‌ داوای تۆماركردندا هاتوون، ده‌بێ فه‌رمانگه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ رۆژی پێدانی پسووله‌ی وه‌رگرتن داواكه‌ بگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ رێكخراوه‌كه‌ به‌مه‌به‌ستی ته‌واو كردنی كه‌م و كوڕییه‌كانی له‌و حاڵه‌ته‌شدا ماوه‌ی وه‌ڵامه‌كه‌ له‌ رۆژی سه‌ر پسووله‌ی داوا تازه‌كه‌وه‌ ئه‌ژمار ده‌كرێ. سێیه‌م: له‌ حاڵه‌تی وه‌ڵام نه‌دانه‌وه‌ی داواكه‌ و به‌سه‌رچوونی ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ بڕگه‌ی (1)ی ئه‌و مادده‌یدا هاتووه‌، رێكخراوه‌كه‌ به‌ تۆماركراو داده‌نرێت و ده‌بێ فه‌رمانگه‌ له‌كاتی داواكردن دا به‌ڵگه‌نامه‌ی تۆمار بداته‌ رێكخراوه‌كه‌. چواره‌م: له‌ حاڵه‌تێكدا فه‌رمانگه‌ داوای تۆمار كردنه‌كه‌ی ره‌تكرده‌وه‌ له‌ سه‌ریه‌تی نووسراوێكی فه‌رمی به‌ هۆكاری ره‌تكردنه‌وه‌ی داوای تۆماركردنه‌كه‌ بۆ رێكخراوه‌كه‌ له‌گه‌لأ ئه‌و هۆكارانه‌ بنێرێت كه‌ ئه‌شێ فه‌رمانگه‌كه‌ بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی داوای تۆماركردنه‌كه‌ پشتی پێ ببه‌ستێ، ئه‌وه‌ش ته‌نها نه‌بوونی ئه‌و مه‌رجانه‌یه‌ كه‌ مادده‌ی هه‌شته‌م، ده‌یه‌م و، بڕگه‌ی (1) ی مادده‌ی چوارده‌یه‌م ئه‌م یاسایه‌ له‌ رێكخراوه‌كه‌دا ده‌گرێته‌وه‌. پێنجه‌م: رێكخراو مافی تانه‌ لێدانی بڕیاری ره‌ت كردنه‌وه‌یان هه‌یه‌ له‌به‌رده‌م دادگای كارگێڕی له‌ هه‌رێمی كوردستاندا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ رۆژی وه‌رگرتنی بڕیاری ڕه‌تكردنه‌وه‌كه‌دا، ده‌بێت دادگاش له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا بڕیاری ره‌تكردنه‌وه‌كه‌ یه‌كلایی بكاته‌وه‌. شه‌شه‌م: پاش ده‌ربڕینی ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر داوای تۆماركردنه‌كه‌ یان به‌سه‌رچوونی واده‌ی یاسایی به‌بێ وه‌ڵامدانه‌وه‌ ده‌بێ فه‌رمانگه‌ تۆمار نامه‌كه‌ له‌ رۆژنامه‌یه‌كی رۆژانه‌ له‌ هه‌رێمدا بڵاوبكاته‌وه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: مه‌رجه‌كانی تۆماركردن یه‌كه‌م: بۆ تۆمار كردنی رێكخراوه‌كانی كوردستان، ده‌بێ ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ر داوایه‌ك پێشكه‌ش بكه‌ن به‌ فه‌رمانگه‌ی تایبه‌ت به‌ تۆماركردنی رێكخراوه‌كان و به‌ڕێوه‌بردنی كاروباره‌كانیان، به‌مه‌رجێك ژماره‌یان له‌سێ كه‌س كه‌متر نه‌بێت، داوایه‌كیش له‌لایه‌ن هه‌موویانه‌وه‌ واژوو كرابێت و په‌یڕه‌وی ناوه‌خۆی رێكخراوه‌كه‌ش هاوپێچی بێت، كه‌ ئه‌م زانیاریانه‌ی دادێن له‌ خۆ بگرێت: 1- ناوی رێكخراوه‌كه‌ و مه‌به‌سته‌كانی و ئامانجه‌كانی. 2- ناو، نازناو، ره‌گه‌ز، ره‌گه‌زنامه‌، ته‌مه‌ن، پیشه‌، ئاستی خوێندن و، شوێنی نیشته‌جێبوونی ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ر. 3- په‌یكه‌ری رێكخراوه‌كه‌ و چۆنیه‌تی كاركردنی. دووه‌م: رێكخراوه‌كانی عێراق: رێكخراوه‌كانی عێراق كه‌ له‌لای ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵدا تۆمار كراون، به‌شێوه‌یه‌كی ئۆتۆماتیكی له‌ هه‌رێمدا به‌ تۆماركراو داده‌نرێن و له‌سه‌ریانه‌ ئه‌م زانیارانه‌ دادێن به‌ كوردی و عه‌ره‌بی پێشكه‌ش به‌ فه‌رمانگه‌ بكه‌ن: 1- ناوی رێكخراوه‌كه‌ و ناوی ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ نوێنه‌رایه‌تی رێكخراوه‌كه‌ ده‌كات له‌ هه‌رێمدا. 2- ناونیشان و ژماره‌ی ته‌له‌فۆنی نووسینگه‌ی سه‌ره‌كی رێكخراوه‌كه‌ له‌ عیراقدا. 3- پلانی كاری ئه‌و چالاكیانه‌ی رێكخراوه‌كه‌ ده‌یه‌وێ له‌ هه‌رێمدا جێبه‌جێی بكات. 4- دانه‌یه‌كی ئه‌رێ كراو (تصدیق) له‌ به‌ڵگه‌نامه‌كانی فیدراڵی تۆماركردنی رێكخراوه‌كه‌. سێیه‌م: رێكخراوه‌كانی بیانی، له‌ پێناو به‌ ده‌ست هێنانی بڕوانامه‌ی تۆماركردندا ده‌بێ رێكخراوه‌كانی بیانی ئه‌م زانیارانه‌ی دادێن به‌ زمانی كوردی پێشكه‌ش به‌ فه‌رمانگه‌ بكه‌ن: 1- ناوی رێكخراوه‌كه‌. 2- ناونیشان و ژماره‌ ته‌له‌فۆنی نووسینگه‌ی سه‌ره‌كی رێكخراوه‌كه‌ له‌ عێراق و وڵاتی دایكدا. 3- روونكردنه‌وه‌ی ئه‌و ئامانج و چاڵاكیانه‌ی رێكخراوه‌كه‌ هه‌وڵ ده‌دات له‌ هه‌رێمدا جێبه‌جێان بكات. 4- دانه‌یه‌كی ئه‌رێ كراو له‌ په‌یڕه‌وی ناوه‌خۆی رێكخراوه‌كه‌. 5- پشتگیرییه‌ك كه‌ تۆماركردنی رێكخراوه‌كه‌ وه‌ك رێكخراوێكی نا حكومییه‌ له‌ وڵاتی دایكدا.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: رێكخراو به‌پێی یاسا كار پێكراوه‌كان و له‌بواری پسپۆڕایه‌تیدا: یه‌كه‌م: رۆڵی داموده‌زگاكانی ده‌وڵه‌ت هه‌ڵده‌سه‌نگێنن. دووه‌م: گه‌یشتن به‌ زانیارییه‌كان. سێیه‌م: به‌ستنی گردبوونه‌وه‌ و كۆبوونه‌وه‌ و خۆپیشاندان و مانگرتن و به‌ستنی كۆنگره‌ وۆرك شۆپ و، هه‌ر چاڵاكییه‌كی دیكه‌ی مه‌ده‌نی. چواره‌م: بڵاوكردنه‌وه‌ی راپۆرت و زانیاری و چاپكردنی بڵاوكراوه‌ و بیروڕا وه‌رگرتن.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: رێكخراو هه‌ولأ ده‌دات كار بكات بۆ به‌جێ گه‌یاندنی ئامانجه‌كانی، به‌و جۆره‌ی له‌گه‌ڵ بنه‌ماكانی دیموكراسی و په‌یماننامه‌ و رێككه‌وتننامه‌كانی نێوده‌وڵه‌تی تایبه‌ت به‌ مافی مرۆڤـ ده‌گونجێن و، ده‌بێ روون و ئاشكراش بن.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: نابێ ئه‌ندامان و كارمه‌ندان به‌شداری بكه‌ن له‌ ده‌ركردن و دروست كردنی ئه‌و بڕیارانه‌ی ده‌بنه‌ مایه‌ی ناكۆكی له‌نێوان به‌رژه‌وه‌ندیی كه‌سی یان وه‌زیفیی ئه‌وان یان به‌رژه‌وه‌ندیی رێكخراوه‌كه‌. دووه‌م: له‌كاتی سه‌رپێچی كردنی ئه‌ندام و كارمه‌ندان له‌ رێكخراوه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی له‌ بڕگه‌ی یه‌كه‌می سه‌ره‌وه‌ هاتووه‌ به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كان و په‌یڕه‌وی ناوخۆ سزا ده‌درێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: مه‌رجه‌كای ئه‌ندامیه‌تی و ته‌مه‌ن و مافی ده‌نگدان و خۆ پاڵاوتن و مه‌رجه‌كانی دیكه‌ش له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆدا دیاری ده‌كرێن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر كه‌سێك بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ نوێنه‌ری رێكخراو یان تۆڕ له‌به‌رده‌م دادگاكان و لایه‌نانی فه‌رمی و نافه‌رمی به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وی ناوخۆی رێكخراوه‌كه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: دوو رێكخراوی تۆمار كراو یان زیاتر مافی دامه‌زراندنی تۆڕێكیان هه‌یه‌ له‌ نێوان خۆیاندا. دووه‌م: 1- ئه‌و تۆڕی رێكخراوانه‌ی هه‌وڵ ده‌دات كه‌سایه‌تییه‌كی مه‌عنه‌وی به‌ده‌ست بهێنی، ده‌بێ داوایه‌كی تۆمار كردن به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێشكه‌ش بكات و، كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی به‌ ده‌ست ده‌هێنێت و، سه‌ربه‌خۆ له‌و كه‌سایه‌تییه‌ مه‌عنه‌ویانه‌ی ئه‌و رێكخراوانه‌ی پێكی ده‌هێنن. 2- ئه‌و تۆڕه‌ی تۆمار نه‌كرا بێت یاسایی ده‌بێت به‌ڵام كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی به‌ده‌ست ناهێنێت. 3- دوو تۆڕ یان زیاتر له‌ تۆڕی رێكخراوه‌كان بۆیان هه‌یه‌ بچنه‌ پاڵ یه‌ك و، ده‌كرێ تۆڕی رێكخراوه‌كان له‌ رێكخراوی كوردستانی یان عێراقی یان بیانی پێك بێت و، هه‌ر كه‌سێكی ئاسایی، یان مه‌عنه‌وی بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ ئه‌ندام له‌ تۆڕی رێكخراوه‌كاندا. 4- داوا و مامه‌ڵه‌ی تۆمار كردن له‌ ره‌سم ده‌به‌خشرێت.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: دوای ده‌رچوونی مه‌رسوومی هه‌رێمی به‌ دامه‌زراندنی، ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ئه‌و دادگایه‌ دیاری ده‌كات كه‌ دادوه‌ر تێیدا ده‌ست به‌كار ده‌بێت. دووه‌م: دادوه‌ر ده‌ست ناداته‌ كاره‌كه‌ی تاكو له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی ئه‌م سوێنده‌ی خواره‌وه‌ نه‌خوات: (سوێند ده‌خۆم به‌ خودا كه‌ دادپه‌روه‌رانه‌ له‌نێوان خه‌ڵكدا دادوه‌ری بكه‌م و یاساكان به‌ ئه‌مانه‌ت و ده‌ست پاكی و بێ لایه‌نی پیاده‌ بكه‌م)و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریش هه‌مان سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خوات. سێیه‌م: سه‌رۆك و ئه‌ندامانی دادگاكانی پێداچوونه‌وه‌ سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خۆن.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م:

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: دادوه‌ر به‌پێی ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ داده‌مه‌زرێ: ـ 1ـ ده‌بێ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ یاسا یاخود هاوتاكه‌ی هه‌بێ. 2ـ ده‌بێ له‌ دوای ده‌رچوونی له‌ كۆلێجی یاسا به‌لانی كه‌م بۆ ماوه‌ی 10 ساڵ له‌ فرمانی لێكۆڵه‌ره‌وه‌ی دادی یان یاریده‌ری دادوه‌ری یاخود دادنووس یان جێبه‌جێ كاری داد یان به‌ڕێوه‌به‌ری چاودێری ناكامان یاخود له‌ فه‌رمانگه‌ی تۆماركردنی خانووبه‌ره‌ یاخود هه‌مان ماوه‌ی ناوبراو ده‌ستی دابێته‌ پیشه‌ی پارێزه‌ری یان فه‌رمانبه‌ری دادی كاركرده‌ له‌ به‌شی یاسادا له‌ فه‌رمانگه‌و ده‌زگا فه‌رمیه‌كان كه‌ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ساڵانه‌ پێنج داوای دادگاكاندا ده‌یبێت له‌ ماوه‌ی ده‌سته‌ دانه‌كاریش له‌و فه‌رمانه‌ ناوبراوانه‌ پێنج ساڵه‌ ئه‌گه‌ر بڕوانامه‌ی ماجستێری له‌ یاسا به‌ده‌ست هێنابێ و سێ ساڵه‌ ئه‌گه‌ر بڕوانامه‌ی دكتۆرای له‌ یاسا به‌ ده‌ست هێنابێ چ جا ئه‌وه‌ی ده‌سته‌دانه‌ كاره‌كه‌ی پێش وه‌ده‌ست هێنانی ئه‌و دوو بڕوانامه‌یه‌بێ یاخود له‌ دوایاندا بێت. 3ـ ته‌مه‌نی له‌ 30 ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 4ـ ده‌بێ عیراقی بێت. 5ـ زمانی كوردی و عه‌ره‌بی به‌خوێندنه‌وه‌و نووسینه‌وه‌ به‌باشی بزانێ. 6ـ له‌ تاقیكردنه‌وه‌ی به‌ زاره‌كی و به‌نووسین له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی ده‌ربچێت. 7ـ پێویسته‌ هیچ ناته‌واوییه‌كی جه‌سته‌یی نه‌بێت، كه‌ رێگه‌ له‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركه‌كانی بگرێ. 8ـ ده‌بێ ناوبانگ و ره‌وشتی باش بێت. 9ـ ده‌بێ به‌ڵێن بدات دوای دامه‌زراندنی كاری حزبی نه‌كات. 10-نابێ به‌ تاوانێكی ده‌سته‌ ئه‌نقه‌ستی نا سیاسی یا كه‌تنێكی ئابڕووبه‌ر حوكمدرابێ. دووه‌م: ماوه‌ی كاركردن له‌ پارێزه‌ری و ئه‌و فرمانانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌(یه‌كه‌م/2)دا ناویان هاتووه‌ بۆ مه‌به‌ستی به‌رز كردنه‌وه‌و سه‌رموچه‌و پایه‌پێدان حیسێب ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و چواره‌م:

مادده‌ی سی و چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. یه‌كه‌م: ئاماده‌ كردنی پلان و نه‌خشه‌ بۆ ده‌زگای دادوه‌ری و تووێژ له‌ سه‌ركردنی و ده‌ربڕینی تێبینیه‌كانی له‌ باره‌یه‌وه‌. دووه‌م: سه‌یر كردنی كاروباری دامه‌زراندن و به‌رزكردنه‌وه‌ و پایه‌ پێدان و گواستنه‌وه‌و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی دادوه‌ره‌كان و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ ره‌وشت و توانایان و سه‌رپه‌رشتی كردنی سه‌ربه‌خۆیی دادوه‌ری. سێیه‌م: ئاماده‌ كردنی بودجه‌ی ئه‌نجومه‌ن و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق بۆ په‌سند كردنی. چواره‌م: لایه‌نی رێكخستنی كارگێڕیی و رێكخستنه‌كانی دادگاكان به‌ كاروباری خزمه‌تی كارمه‌ندانی و به‌رزه‌فتكردنیانه‌وه‌ ته‌نیا له‌ تایبه‌تمه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ. پێنجه‌م: دیاریكردنی میلاكاتی دادگاكان و دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌رانی كه‌ ئه‌و میلاكانه‌ پڕ ده‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌وانی دیكه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ته‌رخانكراوه‌كانی بودجه‌ی ئه‌نجومه‌ن ده‌بن. شه‌شه‌م: دانانی پێڕه‌وی ناوخۆ بۆ ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی سی و سێیه‌م:

مادده‌ی سی و سێیه‌م: یه‌كه‌م: 1ـ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی به‌رزترین ده‌سته‌ڵاتی دادوه‌رییه‌ له‌ هه‌رێم و به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كورستان-عیراق و ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی سه‌رۆك و سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ریی و سه‌رۆكی داواكاری گشتی وسه‌رۆكی دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ له‌ هه‌رێم یا ئه‌وه‌ی جێیان ده‌گرێته‌وه‌ داده‌مه‌زرێ. 2ـ ئه‌گه‌ر سه‌رۆك ئاماده‌ نه‌بوو، كۆنترین جێگری جێی ده‌گرێته‌وه‌و ئه‌گه‌ر هه‌ر دووكیشیان ئاماده‌ نه‌بوون، ئه‌وا كۆنترین ئه‌ندام له‌ دادوه‌ره‌كانی پێداچوونه‌وه‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌كات. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌لانی كه‌م مانگی جارێك كۆده‌بێته‌وه‌ و سه‌رۆكیش بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ داوای بكات و ئه‌گه‌ر سه‌رۆك یا ئه‌وه‌ی كه‌ نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات و به‌لانی كه‌م سێ له‌سه‌ر چواری ئه‌ندامانی ئاماده‌ نه‌بوو،نابه‌سترێ و، بڕیاره‌كانیش به‌ زۆرینه‌ی ژماره‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ وه‌رده‌گیرێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن نووسینگه‌یه‌كی ده‌بێ، فه‌رمانبه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بروانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ یاسا هه‌بێت و به‌لایه‌نی كه‌م پازده‌ ساڵ خزمه‌تی هه‌بێت و له‌سه‌ر پاڵاوتنی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی دادوه‌رییه‌وه‌ داده‌مه‌زرێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن و رێكخستنی كاری ئه‌نجومه‌ن و ئاماده‌ كردنی به‌رنامه‌و پوخته‌ كردنی مه‌سه‌له‌ به‌رچاوخراوه‌كان و پێڕاگه‌یاندنی بریاره‌كانی و كاره‌ كارگیرییه‌كانی تر ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ.

مادده‌ی سی و دووه‌م:

مادده‌ی سی و دووه‌م: یه‌كه‌م: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌ك دادگایه‌ك بۆ مادده‌كانی كه‌سایه‌تی بۆ مه‌سیحیه‌كان و ئێزدییه‌كان و ئاینیه‌كانی تر پێكده‌هێنرێ و به‌ یه‌ك دادوه‌ر ده‌به‌سترێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ سه‌یر كردنی مادده‌كانی كه‌سایه‌تی و ده‌شێ له‌ مه‌ڵبه‌ندی قه‌زا و ناحیه‌كانیش به‌ به‌یاننامه‌یه‌كی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ كاتی پێویستدا دابمه‌زرێ. دووه‌م: دادوه‌ری دادگای به‌رایی به‌دادوه‌ری له‌ دادگای مادده‌كانی كه‌ســایه‌تی داده‌نرێ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی نه‌بێ.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م:

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: دادگایه‌كی لێكۆڵینه‌وه‌ یا زیاتر له‌ هه‌ر شوێنێك داده‌مه‌زرێ كه‌ دادگای به‌رایی لێ بێت و، دادوه‌ری دادگای به‌رایی ده‌بێته‌ دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی بۆ دانه‌نرا بێ. دووه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌، دادگایه‌كی تایبه‌تی لێكۆڵینه‌وه‌ بۆ جۆرێك یا خود جۆره‌ دیاریكراوه‌كانی تاوان ته‌رخان بكات. سێیه‌م:سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی ناوچه‌ بۆی هه‌یه‌ ده‌سته‌یه‌ك به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ دادوه‌ره‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌ پێك بێنێ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ تاوانێك یاخود تاوانه‌ دیاری كراوه‌كان و ده‌سته‌ڵاتی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ده‌بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌بێ: یه‌كه‌م: نه‌خشه‌كێشانی سیاسیه‌تی گشتی وه‌زاره‌ت وده‌رخستنی ئامانجه‌كانی له‌به‌ر رۆشنایی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ وده‌سنیشان كردنی بنه‌مای كارگێڕی وهونه‌ریی وئابووری ودارایی وا كه‌ به‌لایه‌وه‌ په‌یڕه‌و كردنی له‌ وه‌زاره‌تدا خزمه‌تی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ده‌كات. دووه‌م: وتووێژكردن له‌سه‌ر پلانی به‌رایی كورت ومام ناوه‌ندیی ودرێژ خایه‌ن كه‌ فه‌رمانگه‌كانی وه‌زاره‌ت ئاماده‌ی ده‌كه‌ن له‌گه‌لأ ده‌ربڕینی بیروڕا به‌رامبه‌ریان و پێشكه‌ش كردنی راسپارده‌ی گونجاو له‌باره‌یانه‌وه‌. سێیه‌م: پێشنیازكردنی رێكخستنی وه‌به‌رهێنانی سه‌رمایه‌ی زێده‌ی فه‌رمانگه‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ت، له‌گه‌لأ ده‌رخستنی رووه‌كانی وه‌به‌رهێنان به‌ پێی پێویستیه‌كانی به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی ویاسا كار پێكراوه‌كان ورێنماییه‌ داراییه‌كان. چواره‌م: چاودێری كردنی جێبه‌جێ كردنی پلانه‌كان به‌ شێوه‌یه‌كی ده‌وری وده‌ربڕینی تێبینی وراسپارده‌ له‌ باره‌یانه‌وه‌. پێنجه‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ پرۆژه‌كانی ئه‌و یاسایانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ت ده‌یه‌وێ پێشنیازیان بكات. شه‌شه‌م: وتووێژكردن له‌سه‌ر راپۆرتی گشتی خولی له‌ باره‌ی ئه‌و كارانه‌ی وه‌زاره‌ت، كه‌ فه‌رمانگه‌كانی پلان وبه‌دواداچوون ئاماده‌ی ده‌كه‌ن له‌گه‌لأ ده‌ربڕینی تێبینی وپیشكه‌ش كردنی راسپارده‌كان له‌ باره‌یانه‌وه‌. حه‌وته‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ی كه‌ وه‌زیر ده‌یان خاته‌ به‌رده‌م له‌گه‌لأ ده‌ربڕینی بیروڕا له‌باره‌یانه‌وه‌ وپێشكه‌ش كردنی پێشنیاز وراسپارده‌ی گونجاو.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن هه‌ر سێ مانگ جاریك به‌لانی كه‌م كۆده‌بێته‌وه‌ ووه‌زیر بۆی هه‌یه‌ داوای كۆبوونه‌وه‌ی نا ئاسایی له‌ كاتی پێویستدا بكات.

مادده‌ی سی:

مادده‌ی سی: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌ك دادگایه‌كی كار له‌ دادوه‌رێك پێكدێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ سه‌یر كردنی ئه‌و داواو كاروبارانه‌ی به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا ده‌كه‌وته‌ چوارچێوه‌ی پسپۆڕیه‌كه‌یه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م:

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بۆی هه‌یه‌ له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ دادگایه‌كی كه‌تن دابمه‌زرێنێ بۆ سه‌یر كردنی جۆرێك یا زیاتر له‌ داواكان.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م:

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: هه‌ر جێگایه‌ك دادگای به‌رایی لێ بێت، دادگایه‌كی(كه‌تن) یا زیاتری لێ داده‌مه‌زرێ و به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ سه‌یر كردنی داوای دیاری كراو بۆی. دووه‌م: دادگای كه‌تن به‌ دادوه‌رێك گرێ ده‌درێ. سێیه‌م: دادوه‌ری دادگای به‌رایی به‌ دادوه‌ری دادگای كه‌تن داده‌نرێ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی نه‌بوو.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م:

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: دادگای باری كه‌سایه‌تی به‌ یه‌ك دادوه‌ر گرێ ده‌درێ و به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ سه‌یر كردنی مه‌سه‌له‌كانی باری كه‌سایه‌تی. دووه‌م: دادوه‌ری دادگای به‌رایی(موسلمان) به‌ دادوه‌ری دادگای باری كه‌سایه‌تی داده‌نرێ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی نه‌بێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة