أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی په‌نجاو سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی په‌نجاو سێیه‌م: یه‌كه‌م: ده‌بێ ده‌سته‌كانی پێداچوونه‌وه‌ وده‌سته‌كانی دادگاكانی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تاوان ڕاپۆرتی وه‌رزی (فصلی) رێك بخه‌ن و تیایاندا ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ دیاری بكه‌ن كه‌ دادوه‌ر له‌ ئه‌نجامی نه‌زانییه‌وه‌ تیایاندا ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ دیاری بكه‌ن كه‌ دادوه‌ر له‌ ئه‌نجامی نه‌زانییه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ بنه‌ما یاساییه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان (الجهل بالمادئ القانونیه‌ الاولیه‌) یا غافڵبوونی له‌چه‌ند رووداوێك كه‌ له‌ كاتی پێداچوونه‌وه‌ی حوكم و بڕیاره‌كانیدا ده‌رده‌كه‌ون هه‌ڵه‌یه‌كی قه‌به‌ (خگأ فاحش)ی كردووه‌ وێنه‌یه‌كیان بنێرن بۆ وه‌زاره‌تی داد و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆ هه‌ڵگرتنیان له‌ فایلی خودی دادوه‌ره‌كاندا تا له‌ كاتی باسكردنی پله‌به‌رزی وپایه‌ به‌رزی یاندا ره‌چاوبكرێن. دووه‌م: وه‌زاره‌تی داد و ئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ری و دادگای پێداچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تاوان به‌ پێی رێنماییه‌ك كه‌ وه‌زیری داد ده‌ری ده‌كا ئه‌و هه‌ڵانه‌ له‌ ده‌فته‌ری تایبه‌تیدا تۆمار ده‌كه‌ن.

مادده‌ی سی و چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و چواره$م: 1ـ خواستی دامه‌زراندن به‌ دادوه‌ر له‌گه‌ڵ باوه‌ڕنامه‌ی خوێندن وئه‌و باوه‌ڕنامانه‌ی تر كه‌ له‌ مه‌رجه$كانی دامه‌زراندندا ده‌خوازرێن و ده‌درێن به‌ وه‌زاره$تی داد و وه‌زاره$تیش ده‌بێ خواسته‌كانی دامه‌زراندن له‌گه‌ڵ باوه‌ڕنامه‌كان دا ئه‌گر به‌ پێی یاسا مه‌رجه$كانیان ته‌واو بوون له‌گه‌ڵ راپۆرتێكدا له‌ باره$ی هه‌ر یه‌كێكیانه‌وه‌ له‌ڕووی پوخته$ی خزمه$ت و ره‌وشت و لێهاتوویی یه‌وه‌ بنێرێ بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری. 2 ـ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌گه‌ڵ ره‌چاوكردنی بڕگه‌ی چواره$می مادده$ی سی و دووه‌مدا په‌سه‌ندترین خواسته‌كانی دامه‌زراندن هه‌ڵده$بژێرێ و بڕیاری دامه‌زراندنیان ده‌نێرێ بۆ وه‌زاره$ت بۆ ده‌ركردنی فه‌رمانی هه‌رێمی به‌ دامه‌زراندن.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌م: ژوور ئامانجه‌كانی به‌م رێ و شوێنه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تۆمار كردنی ناوه‌ بازرگانییه‌كان و ناونووس كردنیان له‌ تۆماری بازرگانیدا و رێكخستنی ده‌فته‌ری پێویست بۆی و پێشكه‌شكردنی زانیاری له‌ باره‌ی ئه‌و ناوانه‌ی به‌ یه‌كێتی تا له‌ ده‌فته‌ری ناوه‌ندی دا (مركزی) تۆمار بكرێن. 2-ده‌ست نیشان كردنی ئه‌و داب و نه‌ریتانه‌ی بۆ كاروباری بازرگانی و پیشه‌سازی له‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌كی جوگرافیدا باون بۆ مه‌به‌ستی تایبه‌تكاری ژوور و بڵاوكردنه‌وه‌یان. 3-ناوبژی كردنیان و به‌شدار بوون له‌ ناو بژی كردن له‌و ناكۆكییه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیانه‌دا كه‌ له‌ نێوان ئه‌ندامانی ژوور خۆیان یان له‌ نێوان ئه‌وان و خه‌ڵكانی تردا رووده‌ده‌ن و پێكهێنانی لیژنه‌ی ناوبژی كردن و ئاماده‌ كردنی لیستی ناوی ناوبژی كاران و بنه‌ما و چۆنێتی ناوبژی كردن. 4-ده‌ركردنی باوه‌رنامه‌ی شوێنی به‌رهه‌م هێنان (شهاده‌ المنشأ) بۆ كه‌ل و په‌ل له‌ سنووری هه‌رێمدا، هه‌روه‌ها ده‌ركردنی سه‌لملندنی باوه‌رنامه‌ بازرگانییه‌كانی تر. 5-كۆكردنه‌وه‌ و پۆلینكردن و بڵاوكردنه‌وه‌ی نرخی كه‌ل و په‌له‌ سه‌ره‌كییه‌كانی ناو بازاری ناوخۆ به‌ شێوه‌یه‌كی خوله‌كی (دوری) 6-پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری راوێژی هونه‌ری دا بۆ بازارگان و پیشه‌سازی یه‌كان. 7-سه‌لماندنی كه‌فاله‌تی ئه‌ندامان. 8-به‌شداری كردن له‌ چالاكییه‌كانی ئه‌نجومه‌ن و ده‌سته‌ی لیژنه‌و ده‌زگا ئابوورییه‌كانی تایبه‌ت به‌ پارێزگا.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م : فه‌رمانده‌ی گشتی : فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی زێڕه‌ڤانی هه‌رێم. سێیه‌م : حكومه‌تی هه‌رێم : حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان. چواره‌م : فه‌رمانده‌یی گشتی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ (زێره‌ڤانی هه‌رێم): ده‌سته‌ڵاتی باڵای پێكهاته‌كانی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی كوردستانه‌. پێنجه‌م : هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان (زێره‌ڤانی هه‌رێم): بریتی یه‌ له‌ هه‌موو پێكهاته‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان هه‌ر له‌ سه‌ربازه‌وه‌ تاكو ده‌گاته‌ به‌رزترین پله‌ی سه‌ربازی. شه‌شه‌م : وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی كوردستان. حه‌وته‌م : وه‌زیر : وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی كوردستان. هه‌شته‌م : شۆڕش : قوناغێكه‌ له‌ بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستان كه‌ له‌ 11ی ئه‌یلوولی 1961ه‌وه‌ ده‌ست پیده‌كات. نۆیه‌م : پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم): ئه‌و كه‌سه‌یه‌ به‌شداریی له‌ شۆڕشی رزگاریخوازی كوردستاندا كردبێ بۆ به‌دیهێنانی مافه‌ دیموكراتی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی گه‌لی كوردستان و یاخود بچێته‌ پالأ ریزه‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم). ده‌یه‌م : خانه‌نشین : ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌ كه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ مافی خانه‌نشینی هه‌یه‌. یازده‌م : مووچه‌ی خانه‌نشینی : ئه‌و مووچه‌یه‌یه‌ كه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ كاتی خانه‌نشینی بۆ پێشمه‌رگه‌ خه‌رج ده‌كرێت. دوازده‌م : مووچه‌ : مووچه‌ی بنه‌ڕه‌تی دوا مانگ كه‌ پێشمه‌رگه‌ی به‌رده‌وام له‌ خزمه‌ت به‌ پێی پله‌ و پایه‌كه‌ی وه‌ری ده‌گرێت . سێزده‌م : مووچه‌ی ته‌واو : مووچه‌ به‌ ده‌رماڵه‌وه‌. چوارده‌م : مافی خانه‌نشینی : ئه‌و مافانه‌یه‌ كه‌ خانه‌نشین كراو یا میراتگرانی ده‌یان كه‌وی. پازده‌م : خزمه‌تی خانه‌نشینی: خزمه‌تی پێشمه‌رگه‌ یاخود هه‌ر خزمه‌تێكی تر كه‌ ده‌شێ بخرێته‌ سه‌ری بۆ مه‌به‌ستی خانه‌نشین كردن، ئه‌مه‌ش به‌ پێی بڕیارێكی تایبه‌تی فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی زێره‌ڤانی ده‌بێ. شازده‌م : خزمه‌تی پێشمه‌رگه‌ : ئه‌و ماوه‌یه‌یه‌ كه‌ پێشمه‌رگه‌ به‌كرده‌نی له‌ ریزه‌كانی شۆڕش به‌سه‌ری بردبێ و ئه‌و خزمه‌ته‌ی له‌ دوای شۆڕشدا له‌ پێكهاته‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یباته‌ سه‌ر. حه‌ڤده‌م : پاشه‌نشین : میراتگری پێشمه‌رگه‌ی خانه‌نشینه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی (یاسای باری كه‌سیه‌تی). هه‌ژده‌م : شایسته‌ : ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ شایسته‌ی مووچه‌ی خانه‌نشینیه‌ دوای كۆچی دوایی پێشمه‌رگه‌ی خانه‌نشین. نۆزده‌م : بێ سه‌روشوێن : ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌كه‌ به‌ هۆی ئه‌ركی پێشمه‌رگایه‌تی بێ سه‌روشوێن بووه‌ و چاره‌نووسی دیار نییه‌. بیسته‌م : دیل : ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌كه‌ به‌ دیل ده‌گیرێت له‌ لایه‌ن لایه‌نێكی ده‌ره‌كی یاخود هه‌ر لایه‌نێكی دیكه‌ی دوژمن له‌ كاتی به‌جێگه‌یاندنی خزمه‌ت یا خود له‌ پێناوی دا. بیست ویه‌كه‌م: ده‌ستبه‌ به‌ سه‌ركراو: ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌یه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن لایه‌نێكی ده‌ره‌كی یان تیرورستی به‌ هۆی خزمه‌ت یان له‌ پێناوی دا ده‌ستبه‌ سه‌ر ده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كێتی بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-سه‌رپه‌رشتی كردنی ژووره‌كان و چاودێری و رێنوێنی كردنیان و بوون به‌ نوێنریان له‌ لایه‌ ده‌سه‌ڵاته‌ گشتییه‌كان له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 2-سه‌رپه‌رشتی كردنی تۆمار ناوه‌ بازرگانییه‌كان (الاسماْ التجاریه‌) و ناوی نووسیكردنیان له‌ توماری بازرگانی له‌ هه‌رێمدا و رێكخستنی ده‌فته‌ری ناوه‌ندی (سجلات مركزیه‌) بۆیان. 3-كردنه‌وه‌ی پێشانگا له‌ ناوه‌ وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا و به‌ به‌شداری بوونیان به‌ رێكخستنی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كاندا و داوه‌تكردن بۆ به‌ستنی كۆنگره‌ی بازرگانی و پیشه‌سازی و به‌شداری كردن له‌ كۆر و كۆنگره‌كانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌. 4-كۆكردنه‌وه‌ و پوخته‌ كردنی ئاگاداری و زانیاری بازرگانی و پیشه‌سازی به‌ ده‌ست خستنیان بۆ ئه‌ندامانی و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كان. 5-لێكۆلینه‌وه‌ی بارودۆخی بازرگانی پیشه‌سازی له‌ هه‌رێمدا پێشنیاز كردنی رێ و شوێن و چاره‌سه‌ر به‌ ئامانجی په‌ره‌پێدانی چالاكی و ئابووری و گه‌شه‌پێدانی له‌ هه‌رێمدا. 6-لێكۆلینه‌وه‌ی رێ و شوێنی هاندانی سه‌رمایه‌ و به‌شداربوون له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ ره‌سمی و یه‌كانادا له‌ دانانی نه‌خشه‌ و به‌رنامه‌ی به‌ به‌رهه‌م هێنانی چالاكی پیشه‌سازی ی تایبه‌تی و تێكه‌ڵاو. 7-سازدانی نه‌خشه‌كێشی و ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ و پێشكه‌شكردنی پێشنیاز بۆ بزواندن و په‌ره‌پێدانی بازاری ناوخۆ. 8-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ و پێشنیاز سه‌باره‌ت به‌ په‌ره‌پێدان و پاراستنی پیشه‌سازی و بارو دۆخی ناردنی به‌رهه‌مه‌كانی بۆ ده‌ره‌وه‌ و خستنه‌ ناو بازاره‌وه‌ چ له‌ ناوه‌وه‌ چ له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ هاوكاری رێكخستن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كاندا و به‌شداریبوون له‌ پێوانه‌كانی ناردنی كه‌ل و په‌لدا بۆ ده‌ره‌وه‌. 9-لێكۆلینه‌وه‌ (مه‌سحكردنی مه‌یدانی)بازاره‌كانی ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ بۆ زانینی تواناو دانانی ری َو شوێنی گه‌شه‌پێدان و ئال و گۆری بازرگانی به‌ مه‌به‌ستی فراوان كردنی ئاسۆی هاوكاری ی ئابووری له‌ بواری ده‌ره‌وه‌. 10-به‌شدار بوون له‌ دانانی پێوانه‌ی هونه‌ری بۆ به‌رهه‌مه‌كانی هه‌رێم و هاوكاری له‌ چاودێری جێبه‌جێ كردنیان. 11-به‌شدار بوون له‌ ئاماده‌كردنی پررۆژه‌كانی ئه‌و یاسایانه‌ی راسته‌خۆ په‌یوه‌ندیان به‌ چالاكی پیشه‌سازی و بازرگانییه‌وه‌ هه‌یه‌. 12-ناردنی نێراوی (بعثه‌) بازرگانی و پیشه‌سازی بۆ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم پێشوازی كردن و رێكخستنی سه‌ردانی نێردراوانی بیانی. 13-گه‌شه‌ پێدانی فام و رۆشنبیری پیشه‌سازی و بازرگانی له‌ ناو ئه‌ندامانی ژووره‌كان. هه‌وڵدان بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی راده‌ی پیشه‌یی یان و ده‌ركردنی ئه‌و جۆره‌ چاپه‌مه‌نییه‌ی بایه‌خ به‌ زانیاری ئابووری ده‌ده‌ن. 14-پشتگیری كردنی خاوه‌ندارانی داهێنان و هاندانی داهێنه‌ران و به‌هره‌مه‌ندان به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ خزمه‌تی په‌ره‌پێدانی ئابووری هه‌رێم بكا

مادده‌ی ده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نی یه‌كێتی باڵا ترین ده‌سته‌ی یه‌كێتی یه‌و ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-دانانی سیاسه‌تی گشتی یه‌كێتی. 2-دانان و بڕیار له‌سه‌ر دانی بووجه‌ی ساڵانه‌ی یه‌كێتی و دیاری كردنی رێژه‌ی به‌شداربوونی ژووره‌كان تیایدا. 3-ئاماده‌كردنی په‌یره‌وه‌كانی ناوخۆی یه‌كێتی و ژووره‌كان. 4-سه‌لماندنی بووجه‌ی ساڵانه‌و حیسابی یه‌كێتی و میلاكی فه‌رمانبه‌رانی. 5-سه‌لملندنی ئه‌و بڕیارانه‌ی ژووره‌كان له‌ باره‌ی به‌ گه‌ر خستنی پاره‌ و پولیانه‌وه‌ بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ری ده‌كه‌ن. 6-زامن كردنی ئه‌و قه‌رزانه‌ی كه‌ ژووره‌كان وه‌ریان ده‌گرن. 7-ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ژو بۆی هه‌یه‌ ئابوونه‌ی ساڵانه‌و هه‌ق ده‌ستی خزمه‌تگوزاریه‌كانی دیاری بكا. 8-به‌خشینی خه‌ڵات بۆ ئه‌ندامان و كه‌سانی تر به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی یه‌كێتی دا بگونجێ. 9-به‌جێ هێنانی هه‌ر كارو فه‌رمانێكی یاسایی تر بۆ به‌دیهێنانی مه‌به‌سته‌كانی یه‌كێتی. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی یه‌كێتی بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ سه‌رۆكه‌كه‌ی بسپێرێ. سێ یه‌م: بڕیار له‌ ئه‌نجومه‌ندا به‌ زۆربه‌ی موتله‌ق ده‌درێ و ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كان وه‌ك یه‌ك بوون سه‌رۆك ده‌نگی زاڵ بوونی ده‌بێ.

مادده‌ی دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: یه‌كه‌م: دامه‌زراندن و ره‌زامه‌ندنی ده‌ربڕین له‌سه‌ر ده‌ست له‌ كار كێشانه‌وه‌ و خانه‌نشین كردن و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی بۆ خزمه‌ت له‌ پله‌ی ملازم به‌ره‌وسه‌ره‌وه‌، به‌ پیشنیازی وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ و به‌ ره‌زامه‌ندنی فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی پاراستنی هه‌رێم (زێڕه‌ڤانی) ده‌بێت یان ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتی پێ ده‌دات. دووه‌م : سه‌رۆك ئه‌ركانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان و یاریده‌ده‌ره‌كانی و فه‌رمانده‌ی فرقه‌كان و پایه‌ سه‌ربازییه‌ تایبه‌تیه‌كان به‌ پێشنیازی فه‌رمانده‌یی گشتی هێزه‌كانی پاراستنی هه‌رێم و ره‌زامه‌ندیی فه‌رمانده‌ی گشتی داده‌مه‌زرێن.

چوارەم

متن المادە :

چوارەم: پێویستە لەسەر ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخاتە بەركار.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چواره‌م: دارایی ژووره‌كان له‌ مانه‌ پێك دێ: 1-ئابوونه‌ی ساڵانه‌ی ئه‌ندمان. 2-داهاتی به‌گه‌ر خستنی پاره‌ و پوولی و كرێ ی خانوو به‌ره‌كانی. 3-كرێ ی ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه‌ی پێشكه‌شیان ده‌كا. 4-قه‌رزی ناوخۆ به‌مه‌رجێ به‌ په‌سه‌ند كردنی ئه‌نجومه‌نی یه‌كێتی بێ. 5-ئه‌و پیتاكانه‌ی ئه‌نجومه‌ن پێشكه‌شی ده‌كه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م :

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م : مه‌رجه‌كانی پێدانی پله‌ی ملازم له‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان (زێره‌ڤانی هه‌رێم) به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ: یه‌كه‌م : هاووڵاتی هه‌رێمی كوردستان بێ. دووه‌م : (20) ساڵی ته‌مه‌نی ته‌واو كردبێت و له‌ (26) ساڵیش زیاتر نه‌بێت. سێیه‌م: خاوه‌ن ئابڕوویه‌كی پاش و ره‌وشتێكی به‌رزبێت و له‌سه‌ر تاوانێك یان كه‌تنێكی ئابڕوو به‌ر حوكم نه‌درابێ . چواره‌م : ده‌رچووی یه‌كێك له‌ مانه‌ بێت : 1. یه‌كێك له‌ كۆلێجه‌كانی سه‌ربازی. 2. كۆلیج یا په‌یمانگا باڵاكان به‌ مه‌رجێك ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌ یان له‌ چوار سالأ كه‌متر نه‌بێ. ج-خوله‌ تایبه‌تیه‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان. پێنجه‌م: مه‌رجه‌كانی ته‌ندروستیء توانای جه‌سته‌یی تێدا بێته‌ دی. شه‌شه‌م:مه‌رجه‌كانی بڕگه‌ی (دووه‌م وچواره‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی پێشمه‌رگه‌ی تێكۆشه‌ر بوون له‌ ریزه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستان پله‌ی ئه‌فسه‌رییان پێ به‌خشراوه‌. حه‌وته‌م: ده‌رچووانی كۆلێژه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی پزیشكی و ئه‌ندازیاریی له‌ كاتی خۆ به‌خشكردنیان له‌ ڕیزه‌كانی پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) پله‌ی ملازمی یه‌كه‌میان پێده‌درێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: مه‌رجه‌كانی وه‌رگرتنی پێشمه‌رگه‌ی خۆبه‌خش ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ن: یه‌كه‌م: ده‌بێ له‌ هاوواَتیانی هه‌رێمی كوردستان بێت. دووه‌م: ته‌مه‌نی له‌ (18) ساڵ كه‌متر نه‌بێ. سێیه‌م: ته‌مه‌نی له‌ (25) ساڵ زیاتر نه‌بێت بۆ سنفه‌ فه‌نیه‌كانء له‌ (30) ســـاڵیش تێپه‌ڕ نه‌كات بۆ سنفه‌كانی تر. چواره‌م: خووره‌وشتێكی به‌رزو ناوبانگی باشیهه‌بێتء به‌هیچ تاوانێك یان كه‌تنێكی ئابڕوبه‌ر سزا نه‌درابێت. پێنجه‌م: ساڵی شه‌شه‌می له‌ قۆناغی خوێندنی بنه‌ڕه‌تی ته‌واو كردبێت.

مادده‌ی بیست و یه‌ك:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و یه‌ك: هه‌ر هه‌ڵبژێرێك (ناخب) بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كدا له‌ رۆژی راگه‌یاندنی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ تانووت له‌ دروستی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ بدا به‌ مه‌رجێ (1000) هه‌زار دینار وه‌ك بارمته‌ له‌ سنوقی ژووردا دابنێ و ئه‌گه‌ر تانووته‌كه‌ی ره‌ت كرایه‌وه‌ یا خۆی وازی لێهێنا وه‌ك داهاتێك بۆ ژوور تۆمار ده‌كرێ.

مادده‌ی بیسته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیسته‌م: له‌ باره‌گای یه‌كێتی لیژنه‌یه‌ك پێك دێ به‌ سرۆكایه‌تی دادوه‌رێك كه‌ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیدار ده‌بێ و ئه‌ندامیه‌تی نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی ناوخۆ و داریی و ئابووری و پیشه‌سازی و ووزه‌ و نوێنه‌رێكی یه‌كێتی بۆ ساغ كردنه‌وه‌ی دروستی هه‌ڵبژاردن و بریاره‌كانیش بنبڕ ده‌بن.

مادده‌ی یازده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی گومرك: جێبه‌جێ كردنی یاسا گومرگییه‌كان ئه‌و فه‌رمان وبڕیار و رێنمایی و به‌ندانه‌(الچوابگ) له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێ كه‌ ده‌زگا جۆربه‌ جۆره‌كانی هه‌رێم ئاماده‌یان ده‌كه‌ن و په‌یوه‌ندییان به‌ پسپۆرایه‌تییه‌كانی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتییه‌وه‌ هه‌یه‌و، هه‌روه‌ها بنه‌ماو مه‌بده‌ئه‌ پێویستییه‌كان بۆ ئاسانكردنی كرده‌وه‌ی جێبه‌جێ كردنی و دانان و جێبه‌جێ كردنی پلانی پێویست بۆ به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی قاچاغ و لێكۆڵینه‌وه‌ی یاسا گومرگییه‌ به‌ركاره‌كان ده‌ست نیشان ده‌كات و، داده‌نێت، به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ و، لقی به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی گومرگی هه‌رێمی پێوه‌ ده‌لكێ.

مادده‌ی په‌نجایه‌م

متن المادە :

مادده‌ی په‌نجایه‌م: یه‌كه‌م: دادوه‌ر ده‌بێ ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ بێنێ: 1-پاراستنی شكۆمه$ندی دادوه‌ری به‌وه‌ی بێلایه‌ن و پاك بێ و به‌دووربێ له‌هه‌ر كار وكردارێك كه‌ ببێته$ هۆی گومان لێكردنی له‌رووی سه‌ر راستیه‌وه‌. 2-ئاشكرانه‌كردنی ئه‌وكاروبار وزانیاری و باوه‌ڕنامه‌ی به‌هۆی كاره$كه‌یه‌وه‌ ئاگادارییان لێ په‌یدا ده‌كا و ئه‌وانه‌شی په‌یوه‌ندیان به‌دام و ده‌زگاكانی هه‌رێم و كه‌سانه‌وه‌ ده‌بێ، ئه‌م ئه‌ركه‌شی ته‌نانه‌ت دوای كۆتایی هاتنی خزمه$ته$كه‌ی هه‌ر له‌ ئه‌ستۆی ده‌بێ. 3-نه‌كردنی بازرگانی یا هه‌ر كارێك كه‌ له‌گه‌ڵ ئیشی دادوه‌ریدا ناگونجێ. 4-له$به$ركردنی پۆشاكی تایبه$تی له‌كاتی دادبینیدا (المرافعه‌) به‌ پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی وه‌زیری داد ده‌ری ده‌كا. 5-نیشته$جێ بوون له‌ مه‌ڵبه$ندی شوێنی كاره$كه‌یدا له‌و حاڵه‌ته$دا نه‌بێ كه‌ وه‌زیری داد له‌به$ر بارودۆخێكی تایبه$تی رێگه‌ی ده‌دا له‌ شوێنێكی تردا نیشته$جێ ببێ. دووه‌م: چالاكی سیاسی له‌دادوه‌ر قه‌ده$غه‌یه‌ ونابێ خۆی بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی و ده‌سته‌ ناوخۆییه‌كان و رێكخراوه‌ سیاسیه‌كان بپاڵێوێ دوای وازهێنانی نه‌بێ له‌كاره$كه‌ی.

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، به‌رپرسی ئاڕاسته‌كردنی ئیشه‌كانێتی و، سه‌رپه‌رشتی و موراقه‌به‌ی چالاكییه‌كانی ده‌كات و، بڕیار و رێنمایی و فه‌رمانه‌كان له‌ هه‌ر شتێكدا پێوه‌ندیی به‌كاره‌كان و پێكهاته‌كان و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و رێكخستنه‌وه‌ هه‌بێت له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاسا و پێڕۆ و رێنمایی به‌ركاردا، هه‌مووی له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چێت و، وه‌زیر به‌رپرسه‌ له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ته‌كه‌، یان به‌ به‌ڕێوه‌به‌ر گشتیه‌كانی، یان به‌و كه‌سه‌ی به‌ گونجاوی ده‌زانێت بسپێرێت و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ بانكی ناوه‌ندی عیراقدا له‌ هه‌موو ئه‌و كارانه‌دا ده‌كات كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌رێكخستن و نه‌خشه‌ بۆ سیاسه‌تی نه‌قدی و بانكداری(الصیرفه‌) ده‌كێشێ و سه‌رپه‌رشتی لقه‌كانی بانكی ناوه‌ندی عیراقی له‌ هه‌رێمدا ده‌كات. دووه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فرمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات به‌ ئه‌زموون و لێهاتوو بێت. ئه‌و ئیش و كارانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێت و به‌رپرس ده‌بێت له‌ رێكخستن و پاراستنی تۆماره‌كان و نامه‌ و نامه‌كاریی تایبه‌ت به‌ وه‌زیر و ژماره‌یه‌كیش فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. سێیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری و پشكنینی دارایی: راسته‌وخۆ به‌ وه‌زیره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ و كاری چاودێری ناوخۆی وه‌زاره‌ته‌كه‌ و فه‌رمانگه‌كانی سه‌ر به‌و ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. هه‌روه‌ها له‌ حاڵه‌تی گزی(اختلاس) یان ده‌سكاریكردنی پاره‌ی گشتیدا كاری لێوردبوونه‌وه‌ و پشكنینی هه‌موو فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم به‌جێ ده‌هێنی چاودێری و چۆنێتیی ده‌سكاریكردنیان ده‌كات. فه‌رمانبه‌رێكیش سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ پله‌كه‌ی له‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌متر نه‌بێت و، بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت و ئه‌زمووندار و پسپۆڕ بێت. چواره‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی په‌یوه‌ندییه‌كان و راگه‌یاندن: راسته‌وخۆ به‌ وه‌زیره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ و فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ پله‌ی له‌ به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌متر نه‌بێت و، بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت و ئه‌زمووندار و پسپۆڕ بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی بودجه‌: به‌رپرسیارێتی پلاندانان ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆو بودجه‌ی هه‌رێم ئاماده‌ ده‌كات و، له‌ پێكهاته‌ و قۆناغه‌كانی بودجه‌ی گشتی و به‌شه‌كانی ده‌كۆڵێته‌وه‌، هه‌روه‌ها بڕیاری به‌رایی(الاولی)له‌سه‌ر هێزی كار(میلاك)ی فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم ده‌دات و، پشتیوانه‌ی پاره‌ی پێویستیان بۆ زامن ده‌كات و، رای خۆی له‌سه‌ر یاسا جۆربه‌جۆره‌كانی دارایی ده‌رده‌بڕێت و توێژینه‌وه‌و، لێكۆڵینه‌وه‌ی شیكاری (التحلیلیه‌) له‌سه‌ر بارودۆخی دارایی و بودجه‌ی به‌رده‌ست(الجاریه‌) به‌پێی شێوازه‌كانی پلاندانان ئه‌نجام ده‌دات و، رێنمایی بۆ جێبه‌جێ كردنی بودجه‌ ده‌رده‌چوێنێ و، به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیش سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنا بێت و به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت.

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: خزمه‌تی پێشمه‌رگه‌ له‌ ریزه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی كوردستان یان له‌ رێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به‌ر له‌ ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ به‌ خزمه‌ت بۆ هه‌موو مه‌به‌سته‌كانی خانه‌نشینی و سه‌رمووچه‌ی و پله‌پێدان و به‌رزكردنه‌وه‌ و مۆڵه‌ت بۆ ئه‌وانه‌ی به‌رده‌وامن له‌ خزمه‌ت داده‌نرێ به‌ مه‌رجێك خزمه‌ته‌كه‌یان له‌لایه‌ن فه‌رمانده‌ی گشتی په‌سند ده‌كرێ و له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه‌ حیساب ده‌كرێ. دووه‌م : ماوه‌ی ئه‌و خزمه‌ته‌ی كه‌ پێشمه‌رگه‌ پێشی 5/3/1991 یان ئه‌وه‌ی له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا یاخود له‌ ناوچه‌ی جم وجۆلی سه‌ربازی به‌سه‌ری بردبێ كه‌ هێزه‌كان و كه‌رته‌ هاوبه‌شه‌كان به‌ فه‌رمانی وه‌زیر ده‌ست نیشان ده‌كرێن به‌ خزمه‌تێكی دوو چه‌ندانه‌ بۆ مه‌به‌ستی خانه‌نشینی بۆ حیساب ده‌كرێ.

مادده‌ی یازده‌هه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌هه‌م: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌یه‌ك دامه‌زرا یا گۆیزرایه‌وه‌ بۆ وه‌زیفه‌یه‌كی تر، مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ خزمه‌ته‌كه‌ی بخاته‌ سه‌روه‌زیفه‌ نوێیه‌كه‌ی بۆ هه‌موو مه‌به‌سته‌كان و پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش قه‌بوول ناكری ته‌نیا له‌ حاڵه‌تی خانه‌نشین كردنی نه‌بێ و ئه‌مه‌ش به‌ پێی یاسا ده‌بێت. یه‌كه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌ ره‌زامه‌ندیی فه‌رمانده‌ی گشتی یا ئه‌وه‌ی ده‌سته‌ڵاتی پێ ده‌دات، گرێبه‌ست له‌گه‌لأ ئاره‌زوومه‌ندانی خۆبه‌خش كردندا بكات بۆ كاركردن وه‌ك ئه‌فسه‌ر له‌ناو هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ (زێره‌ڤانی هه‌رێم) له‌ كاتی پێویستی و به‌پێی پێویستی و پسپۆڕی. دووه‌م: له‌سه‌ر پێشِنیاری وه‌زیر وبه‌ره‌زامه‌ندی فه‌رمانده‌ی گشتی پایه‌ ده‌درێته‌ ئه‌وانه‌ی حوكمی برگه‌ی (یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌ ده‌یان گرێته‌وه‌.