أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: دارایی ژوورهكان له مانه پێك دێ: 1-ئابوونهی ساڵانهی ئهندمان. 2-داهاتی بهگهر خستنی پاره و پوولی و كرێ ی خانوو بهرهكانی. 3-كرێ ی ئهو خزمهتگوزاریانهی پێشكهشیان دهكا. 4-قهرزی ناوخۆ بهمهرجێ به پهسهند كردنی ئهنجومهنی یهكێتی بێ. 5-ئهو پیتاكانهی ئهنجومهن پێشكهشی دهكهن.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: ئهندامی ئهنجومهن به دهست لهكار كێشراوه حیساب دهكرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی ئهك له دوای یهك دا یان پێنج دانیشتنی پهراگهندهدا له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهمانهی خوارهوه مهرجن بۆ ئهندامێتی له یهكێتیدا: ا- دهبێ دادوهربێ له دادگاكانی ههرێمدا. ب- داواكارییهك، بۆ هاتنهڕیز، پێشكهش به یهكێتیبكات. دووهم: ا- دهشێ، دادوهره خانهنشینهكان وهك ئهندام له یهكێتییهكهدا وهربگیرێن. ب- دهشێ دادوهرانی دادگاكانی دهرهوهی ههرێمیش، له یهكێتییهكهدا وهربگیرێن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: شێوهی رێك و پێكی كۆمهڵ بهم شێوهیه دهبێ: 1-ئهندامه ئهسلی یهكان: ئهو ئهندامانهن كه رهسمی بوونه ئهندام و ئابوونهی ساڵانه دهدهن و مافی خۆپاڵاوتنیان بۆ دهستهی بهرێوهبهر و بهشدار بون له ههڵبژاردنیدا و دهنگدانی سهبارهت به بریكارهكانی ههیه. 2-ئهندامه لایهنگرهكان: ئهو هاوڵاتیانهی نیشتهجێ ی ههرێم و ئهو بیانیانهی كه به خۆبهخشی بهشداری چالاكییهكانی كۆمهڵه دهكهن و رهسمی بوونه ئهندام نادهن و مافی خۆپاڵاوتن و دهنگدانیان نی یه. 3-ئهندامه شانازیهكان: ئهو ئهندامانهن كه له لایهن دهستهی بهرێوهبهرهوه بههۆی كارێكی پیرۆزیانهوه له بهرامبهر كۆمهڵدا نازناوی ئهندامی شانازیان پێ دهبهخشرێ. 4-دهستهی گشتی: پێك دێ له گشت ئهندامه ئهسلی و لایهنگر و شانازی یهكان. 5-دهستهی بهرێوهبهر: پێك دێ له نۆ ئهندام و دووی ئیحتیات كه له لایهن ئهندامه ئهسلییهكانهوه ههڵدهبژێردرێن، ئهندامهكانی دهستهی بهرێوهبهریش له ناوخۆیان دا سهرۆك و جێگری سهرۆك و سكرتێری ههڵدهبژێرن. 6-دهستهی گشتی ههر دوو ساڵ جارێك بۆ ههڵبژاردنی دهستهی بهرێوهبهر كۆدهبێتهوه یا لهسهر داخوایی سێ یهكی ئهندامه ئهسلییهكان له كاتی پێویست دا.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهستهی گشتی ئهمانهی خوارهوه دهگرێته دهست: یهكهم: گفتوگۆ لهسهر ڕاپۆرتی ئیداریو داراییو ئهو ڕاپۆرتانهش دهكا، كه له لیژنهكانی دیكهوه هاتوون و، پهسندیان دهكا. دووهم: دیاركردنی ئابوونهی ئهندامێتیو ئابوونهی هاوبهشبوونی ساڵانهی ئهندامهكان. سێیهم: ئیقراركردنی ههمواركردنهكانی پێڕۆی ناوخۆو، پێشكهشكردنی پێشنیاز بۆ ههمواركردنی یاساكه. چوارهم: ههڵبژاردنی ئهنجومهن.
ماددهی ههژده:
ماددهی ههژده: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ، تایبهتمهند دهبێ به تهماشاكردنی ئهو كێشه و شكاتكاریانهی ئهنجومهن بۆی دهنێرێ، وه ئهو بنهمایانه پهیرهو دهكات كه له یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتووە.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: پرنسیپه بنهڕهتیهكانی وهرگرتنی قوتابیان بهم شێوهیهی خوارهوه دبێت: یهكهم: وهرگرتنی قوتابیان له قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكاندا بهدهر دهبێت له مهرجی تهمهن و تێكڕای متمانهپێكراو له سیستهمی وهرگرتن له قوتابخانه حكومیهكاندا. دووهم: قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان له كاتی دیاریكراودا ههڵدهستن به پێشكهشكردنی پلانی وهرگرتنی قوتابیان به وهزارهت و پاش ڕهزامهندی وهزارهت لیستێك بهناوهكانیان پێشكهشی وهزارهت دهكرێت بۆ ڕهزامهندی دهربڕین لهسهریاندا. سێیهم: گواستنهوهی قوتابیان له قوتابخانهو پهیمانگه حكومیهكان بۆ قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان و بهپێچهوانهوه، بهپێی سیستهمی تایبهت به وهرگرتن دهبێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهربڕین و زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: هــهرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: حكومهت: حكومهتی ههرێم. سێیهم: لێژنه: ئهو لێژنهیهی كه له ماددهی (چوارهم)ی ئهم یاسایهدا دهقنووس كراوه. چوارهم: زیندانی كراوی سیاسی: ئهو كهسهیه كه گیرابێت یا زیندانی كرابێت بههۆی نارهزایی دهربڕینی بۆ رژێمه یهك لهدوای یهكهكان له عێراق تا 9/4/2003ی رۆژی رووخانی رژێم له عێراق، لهسهر ڕا دهربڕین و بیر و باوهڕ یان ئینتیمای نیشتیمانی یان سیاسی، یاخود لایهنگیری كردنی ئۆپۆزسیۆن، یان یارمهتیدانیان یاخود بهشداریكردنی له بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان و بڕیاری حوكمكردنی لهلایهن یهكێك له دادگاكان یاخود دهسهڵاتهكانی سهر به رژێمه ناوبراوهكان درابێ. پێنجهم: گیراوی سیاسی: ههركهسێك گیرابێت، یان گلدرابێتهوه، یان ڕاگیرابێ بهبێ ئهوهی بڕیاری حوكمی لهبارهیهوه لهلایهن دادگایهكی تایبهتمهندهوه دهرچووبێ بهپێی ههمان هۆیهكانی كه له (چوارهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: له حاڵهتی داخستنی قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی به شێوهیهكی ههمیشهیی، ئهوا وهزارهت ههڵدهستێت به گواستنهوهی قوتابیهكانی بۆ قوتابخانهیهك یان پهیمانگهیهكی حكومی یان ناحكومی هاوشێوه، و بهبێ ئهوهی ساڵی خوێندنیان له كیس بچێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: سهرهتای ماددهی شهشهم ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دهستهی گشتی ههر چوار ساڵ جارێك به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی یهكێتیهكه یان زۆرینهی نوێنهركانیان كۆنگرهی خۆی دهبهستێ بۆ بهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی (15)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت و لهسهر بنهمای (6.000) شهش ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ههژمار دهكرێت و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت. بهمهرجێك مووچهكه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت. دووهم: مووچهی خانهنشینی ئهو پارێزهرانهی پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه له ههرێمی كوردستاندا خانهنشین كراون ههموار دهكرێت و مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (3.000) سێ ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ماددهی (16)ی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: مدهكرێت مافه خانهنشینیهكانی پارێزهرایهتی و ههر مافێكی خانهنشینیی تر به چاوپۆشین له سهرچاوهكهی كۆبكرێنهوه بهمهرجێك كۆی گشتیان مانگانه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بهندی (1)ی بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (6)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دووهم: 1- ئابوونهی ساڵانهی ئهندامێتی بهگوێرهی ماوهی تۆماركردن بهم شێوهیهی خوارهوه له پارێزهر وهردهگیرێت: أ- (100.000) سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێنهپهڕی بێت. ب- (250.000) دوو سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی سێ ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت. جـ- (300.000) سێ سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی پێنج ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت. د- (350.000) سێ سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی ده ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت. هـ- (400.000) چوار سهد ههزار دینار ئهگهر ماوهی پازده ساڵ بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت. و- (450.000) چوار سهدو پهنجا ههزار دینار ئهگهر ماوهی بیست ساڵ بهرهو سهر بهسهر تۆماركردنی تێپهڕی بێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی (5)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: داهاتهكانی سندوق لهم سهرچاوانهی خوارهوه پێكدێن: 1ـ ئابونهی بهشداربوونی پارێزهران له سندوقدا. 2ـ ئهو پوولانهی تایبهتن به سندوقهكه. 3ـ (15%)ی ئهو مزوكرێیهی بهپارێزهر دهدرێ لهو دهعوایانهدا كه لیژنهی بهشكردنی دهعواكان بهپێی یاسای پارێزهرایهتی پێی دهسپێرێ. 4ـ بهخششه جۆراوجۆرهكانی به رهزامهندی دهسهڵاته پهیوهندیدارهكان. 5ـ دهستگیرۆیی و یارمهتییهكانی حكومهتی ههرێم. دووهم: له حاڵهتی ڕوودانی كورتهێنان له سندوقدا ئهوا وهزارهتی دارایی و ئابوری ههرێم پڕكردنهوهی كورتهێنانی سندوقهكه له ئهستۆ دهگرێت.
ماددهی شازدهیهم
ماددهی شازدهیهم: بودجهی دهزگا سهربهخۆیه و له چوارچێوهی سیاسهتی گشتی دارایی ههرێمی كوردستانی عێراق دادهنرێ و له لایهن سهرۆكی دهزگا و بهرێوهی گشتی یهوه ئاماده دهكرێ و دوای پهسهند كردنی له لایهن ئهنجومهنی بهرێوهبردنهوه، له رێگهی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه بهرز دهكرێتهوه بۆ ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق بۆ پهسهند كردنی.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: كۆنگره به ئاسایی سازدهدرێ بۆ وهدیهێنانی ئهم ئامانجانه: 1-ههڵبژاردنی سهرۆك و ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی. 2-گفتوگۆكردن لهسهر پلانی یهكێتی و نیقرار كردنی و تهسدیق كردنی راپۆرتی دارایی. 3-سهیر كردنی وئیقراركردنی ئه پێشنیارانهی كه ل بارهی ههمواركردنی یاسای یهكێتی و پێرۆی ناوخۆیهوه خراونهته روو. 4-كۆنگره مافی ئهوهی ههیه پێشنیازی ههمواركردنی خشتهی رهسمه بڕیاردراوهكان پێشكهش بكات.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: سهرۆك ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1-سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی مهكتهبی تهنفیزی. 2-نوێنهرایهتی یهكێتی جوتیاران دهكا لهبهردهم دهزگای دادگایی و ئیداری و دایهرهو دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمیهكاندا و، تهسدیقی موعامهلهو بهڵگهنامه گهلی سهر به یهكێتی دهكا و بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به ههر ئهندامێ له ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی بسپێرێ. 3-به هاوبهشی لهگهڵ لێپرسراوی دارایی و سهرۆكی لقهكانی پارێزگاكان بوجهو حساباتی كۆتایی ئامادهدهكات.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) دهسهڵاتی ئهم دهرهێنانی ئهم سزایانهی خوارهوهی ههیه: 1. وریا كردنهوه (الفات نظر). 2. ئینزار. 3. لێ مهنع كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ زیاتر نهبێ. 4. ئهو كێشانهی كه به تاوان دهژمێردرێن ههواڵهی دادگای تایبهتمهند دهكرێن. وه دهربارهی فهرمانبهرانی فهرمانگه رهسمییهكان لێ مهنع كردن سنوورداره لهسهر ئیش له دهرهوهی كاتهكانی دهوامی رهسمی، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه به بڕیارهكه ئاگادار بكرێ.