أحكام القانون

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: 1-ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا داده‌مه‌زرێ ده‌بێ باوه‌رنامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ پله‌ی زانستی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆران بێ و له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ وانه‌ له‌ پله‌ی مامۆستای یاریده‌ده‌ر و به‌ره‌وژوورن هه‌ڵبژێردرا بێ. 2-سه‌رۆكی ده‌زگا هێنده‌ی ئیش په‌یوه‌ندی به‌ كاروباری ده‌زگاو بێ ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی زانكۆ به‌جێ دێنێ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌میده‌كانی په‌یمانگاكان یا هه‌ر سێ به‌په‌سندی بزانێ بسپێرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا بۆ ئه‌نجام دانی ئه‌و ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌وڵ ده‌دات: 1. كاركردن له‌ پێناو به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی ئه‌ندامان له‌ رووی هونه‌ری و پیشه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و رۆشنبیرییه‌وه‌. 2. به‌شداری كردن له‌ بوژاندنه‌وه‌ی هونه‌ری و رۆشنبیری له‌ هه‌رێم دا به‌ هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی گشتی هونه‌ر به‌ هه‌موو هۆیه‌كی بڵاو كردنه‌وه‌ی وه‌ك رۆژنامه‌ و گۆڤار و چاپه‌مه‌نی و هۆیه‌كانی تری به‌رده‌ست له‌گه‌ڵ به‌شداری كردن له‌ كۆنگره‌ هونه‌رییه‌ ناوخۆیی و عه‌ره‌بی و جیهانییه‌كاندا. 3. رێك خستنی بنه‌مای كاركردن له‌ پیشه‌ هونه‌ریه‌كاندا. 4. هه‌وڵدان بۆ زامن كردنی ئه‌ندامان له‌ كاتی نه‌خۆشی و پیری و بێ كاریدا. 5. چاودێری كردن و ناساندن و په‌ره‌ پێدانی به‌رهه‌می هونه‌رمه‌ندانی كوردستان له‌ هه‌ر كوێیه‌ك بن به‌و مه‌به‌سته‌ی ئه‌و ئامانجانه‌ بێنێته‌ دی كه‌ سیسته‌می فیدرالیزم له‌ كوردستانی عێراقدا بۆی هه‌وڵ ده‌دات.

مادده‌ی پازده‌م: ئه‌نجه‌مه‌نی كۆلێج ده‌سته‌ی زانكۆی و ئیداری و دارایی كۆلێجه‌وه‌ له‌ مانه‌ پێكدێ: أ-عمیدی كۆلێج. سه‌رۆك ب-سه‌رۆكه‌كانی به‌شه‌ زانستییه‌كان و سه‌رۆكه‌كانی ئه‌ندام لقه‌ زانستی یه‌كانی ئه‌و كۆلێجانه‌ی به‌شی زانستیان تێدا نییه‌. ج-یاریده‌ده‌ری عه‌مید. ئه‌ندام د-دوو له‌ وانه‌ بێژه‌ دیاره‌كانی كۆلێج ئه‌ندام كه‌ ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ هه‌ڵیان ده‌بژێرێ. ه-به‌رێوه‌به‌ره‌كانی مه‌ڵبه‌نده‌كانی ئه‌ندام لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی سه‌ر به‌ كۆلێج.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: به‌شی زانستییه‌كه‌ (وحده‌)ی زانستی بنچینه‌یی خوێندنی باڵایه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نی به‌ش له‌ لایه‌ن سه‌رۆكه‌كه‌یه‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌برێ كه‌ دوای هه‌ڵبژاردنی له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی به‌شه‌وه‌ به‌ برَیاری سه‌رۆكی زانكۆ داده‌مه‌زرێ به‌مه‌رجێ پله‌ی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ و ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تكارییانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-لێدوانی به‌رنامه‌كانی خوێندن و (مفردات)ە‌كانی و كتێبه‌كانی خوێندن و پێشنیاز كردنی گۆرین و به‌لاوه‌ نانیان له‌به‌ر تیشكی ئامۆژگارییه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌رس ووتنه‌وه‌دا. 2- پێشنیاز كردنلی پێویستییه‌كانی به‌ش له‌ ئه‌ندامنی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و هونه‌ركاران و پێشننیاز كردنی داوه‌تكردنی پرۆفیسری میوان. 3-بریار له‌سه‌ر دانی پرۆژه‌ی لێكۆلینه‌وه‌ زانستیانه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی به‌شه‌وه‌ پێشكه‌شكراوان و پێشنیاز كردنی رێ و شوێنی مسۆگه‌ر كردن ته‌واو كردنیان و ئامۆژگاریكردنی یاریده‌دانی چاپكردنی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی كتێبی دانراو و وه‌رگێران، بایه‌خدان به‌ لێكۆلینه‌وه‌كانی قوتابیان و دابینكردنی پێویستییه‌كانی جێبه‌جێ كردنیان. 4-جێبه‌جێ كردنی بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی كۆلێج. 5-پێكهێنانی لیژنه‌ی په‌روه‌رده‌یی و زانستی به‌ پێی پێویستی به‌ش. 6-سه‌رپه‌رشتی كردنی ره‌وتی ده‌رس وتنه‌وه‌ و شێوازه‌كانی و په‌ره‌پێدانیان و ئه‌ركه‌كانی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و كارگه‌رانی تری به‌ش و كاروباری زانستی قوتابیان له‌ ساڵه‌ جیا جیاكانی خوێندندا له‌ رێگه‌ی سه‌رپه‌رشتی كردنی زانستیانه‌ی به‌رده‌وامیانه‌وه‌. 7-به‌دوا داچوونی پێشكه‌وتنه‌ زانستییه‌كان له‌ بواری زانیاری زانستیدا و رێنمایی كردنی ئه‌ندامانی ده‌یته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ بۆ نوێكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌و باسه‌كانی خوێندن به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و پێشكه‌وتنه‌ زانستی و ته‌كنه‌لۆجیه‌دا بگونجێ. 8-سپاردنی هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ سه‌رۆكی به‌ش.

مادده‌ی شازده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی كۆلێج ئه‌و تایبه‌تكارانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تایبه‌تكارییه‌ زانستییه‌كان: أ-دانای نه‌خشه‌ی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی سه‌ره‌تایی و باڵا به‌پێی به‌ش یا لقی زانستی و مه‌رجه‌كانی تایبه‌تكاریان و به‌ دواداچوونی جێبه‌جێ كردنیان. ب-دانانی نه‌خشه‌یه‌كی تایبه‌تی بۆ لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی دانان و وه‌رگێران و بڵاوكردنه‌وه‌ و دابین كردنی پێویستی یه‌كانی خوێندن و ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ج-دانانی نه‌خشه‌ی كردنه‌وه‌ی به‌ش و لقه‌ زانستیییه‌كان و مه‌ڵبه‌نده‌كان و پێشنیازكردنی به‌ش و لقی زانستی نوێ یا لێكدانیان یا هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یان و دابه‌شكردنی به‌رنامه‌كان به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندن. د-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌كانی به‌شه‌ زانستییه‌كان له‌ باره‌ی داوه‌تكردنی پرۆفیسۆره‌ مێوانه‌كانه‌وه‌ (الاساتژه الزائرین). ه-بریار له‌سه‌ر دانی ناونیشانی نامه‌ زانكۆییه‌كان و دیاریكردنی لیژنه‌كانی تاقیكردنه‌وه‌ی گشتی و سه‌رپه‌رشتكار و به‌شدار و ئه‌نجامه‌كانی لێدوان لێ زیادكردن و لێ به‌لاوه‌ نان له‌ باسه‌كانی خوێندنی بڵا و په‌سه‌ند كردنی ناوی ئه‌وانه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی ده‌ره‌كی (امتحان خارجی) ده‌دهن به‌ش یا لقه‌ زانستییه‌كی پێشنیازی كردوون. و-پێشنیازكردنی خوێندنی باڵای نوێ و به‌رنامه‌ و نه‌خشه‌كانی ساڵانه‌یان و هه‌ر كاروبارێكی تر كه‌ له‌ برَگه‌ی (ه)ی ئه‌م مادده‌ییه‌ نه‌وتراوه‌. ز-بڕیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی مه‌شقی پراكتیكی هاوینان بۆ قوتابیان. 2-تایبه‌تكارییه‌ ئیدارییه‌كان: أ-سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری كۆلێج وبایه‌خدان به‌ چالاكی زانستیی و رۆشنبیری په‌روه‌رده‌یی و وه‌رزشیه‌ جۆراو جۆره‌كان. ب-ئاماده‌كردنی (ملاك)ی كۆلێج له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی كۆلێج له‌سه‌ر پێش كۆتایی خوێندن له‌به‌ر رۆشنایی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ عه‌مید و ئه‌نجومه‌نه‌كانی به‌ش و لقه‌كانی پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. ج-پێشنیاز كردنی ئیجازه‌ی له‌ ناوه‌وه‌ی هه‌رێمدا بۆ كارگه‌رانی كۆلێج له‌سه‌ر پێشنیاز كردنی به‌ش یا لقی زانستی په‌یوه‌ندیدار. د-پێشنیاز كردنی گه‌رانه‌وه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ بۆ سه‌ركار له‌سه‌ر پێشنیازی به‌ش یا لقی په‌یوه‌ندیدار (ئیجازه‌ و زه‌ماله‌ و بعپه‌) بدرێ به‌ ئه‌ندامانی. ه-په‌سه‌ندكردنی خۆته‌رخانكردنی (تفرغ) ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ پێی پێوانه‌ ره‌چاوكراوه‌كان. و-سه‌پاندنی سزای (انچباگی) به‌سه‌ر قوتابیاندا به‌ پێی په‌یره‌ و رێنماییه‌ ره‌چاو كراوه‌كان. ز-سه‌یر كردنی هه‌موو ئه‌و كاروبارانه‌ی تر كه‌ عه‌مید بۆیان ده‌نێرێ. ح-سه‌رپه‌رشتییی جێبه‌جێ كردنی په‌یره‌ و رێنماییه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ كاروباری زانستی كۆلێج. گ-راسپاردن به‌ (انتداب) كردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ (محاضره‌كان) بۆ خوێندنی باڵا به‌ پێی ژماره‌ و پێویستی كه‌به‌ش و لقه‌كانی دیاری ده‌كه‌ن. ی-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ پێگه‌یاندن (تأهیل)ی كارگێری زانستی و ئیداری. ل-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ په‌یوه‌ندی رۆشنبیری دوو قووڵی. م-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ لیژنه‌ی یاریده‌ده‌ر بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌ زانستی و ئیداری و دارایی و په‌روه‌رده‌ییه‌كانی پێكبێنێ. 3-تایبه‌تكارییه‌ داراییه‌كان: أ-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ و بووجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی كه‌ل و په‌ل و هێنان (استیراد)ی ساڵانه‌و نه‌خشنه‌ی به‌گه‌رخستن (استپمار)ی ساڵانه‌. ب- راسپاردن به‌ بڕیار دانی دوا حیساب (الحساب الختامی). ج-په‌سه‌ند كردنی سكێچ و نه‌خشه‌و خشته‌ی (كمیات) كارو پرۆژه‌ تایبه‌تییه‌كانی كه‌له‌ بووجه‌ی ئاسایی و به‌گه‌ر خستندا هه‌هن و حه‌واله‌ كردن و به‌لێن به‌ستن بۆ جێبه‌جێكردنیان به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا په‌یره‌ و مه‌رجه‌ تایبه‌تییه‌كانی. د-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌مید بسپێرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی هاو دژی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكرێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكات.

مادده‌ی پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی هاو دژی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكرێت.

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌ی یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی (31) هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: راگری په‌یمانگا به‌ بریاری ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا داده‌مه‌زرێت، به‌و مه‌رجه‌ی پله‌كه‌ی (مدرس) یان سه‌روه‌تر بێت.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار له‌سه‌ریانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ كاری پێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌ی یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی (31) هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: راگری په‌یمانگا به‌ بریاری ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا داده‌مه‌زرێت، به‌و مه‌رجه‌ی پله‌كه‌ی (مدرس) یان سه‌روه‌تر بێت.

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی بیست و نۆهه‌م هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: سه‌رۆكی ده‌سته‌ی په‌یمانگا ته‌كنیكیه‌كان به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا داده‌مه‌زرێت، به‌ مه‌رجێك بروانامه‌ی دكتۆرای هه‌بێت و پله‌ زانستییه‌كه‌ی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر نزمتر نه‌بێت و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆریی بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی (13) سیانزه‌هه‌م هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: سه‌رۆكی زانكۆ به‌ ده‌ستنیشان كردنی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵاوه‌ داده‌مه‌زرێت، به‌و مه‌رجه‌وی كه‌ ده‌بێ بڕوانامه‌ی دكتۆرای هه‌بێت و لا‌نی كه‌م پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر بێت و راژه‌ی زانكۆیی (خدمته‌ الجامعیه‌) له‌ ده‌ ساڵان كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌وه‌ی خانه‌نشین بكرێ، به‌رته‌قای كۆی مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی شه‌ش مانگی پێ ده‌به‌خشرێ به‌ پێودانگی دوایین مووچه‌و ده‌رماڵه‌كه‌ی. ئه‌و به‌خششه‌ له‌ هه‌رێمدا ته‌نیا یه‌ك جاره‌.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌وانه‌ی به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ خانه‌نشین ده‌كرێن و ده‌رماڵه‌ی هاوسه‌رێتی و منداڵاننیان به‌رده‌كه‌وێ، ئه‌وه‌، به‌پێی ئه‌و رێژانه‌ پێیان ده‌درێ كه‌ له‌یاسا به‌ركاره‌كاندا هاتوون.

مادده‌ی سییه‌م: پێوسته‌ له‌سه‌ر وه‌زیره‌ پێوه‌ندداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ كار.

مادەی پێنجەم سەروەری سەر بە یاسایە، گەلیش سەرچاوەی دەسەڵات و شەرعیەتیەتی، کە بە مافی دەنگدانی ڕاستەوخۆ و نهێنی و گشتگیر و لە ڕێگەی دامەزراوە دەستوورییەکانیانەوە جێبەجێ دەکرێت.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.