أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شهست وشهشهم:
ماددهی شهست وشهشهم: دهستهیهك بهناوی دهستهی سهرپهرشتی دادوهری دادهمهزرێ وبه ئهنجومهنی دادوهرییهوه دهلكێ وئهرك و تایبهتمهندییهكانی به یاسا رێك دهخرێن.
ماددهی شهست وههشتهم:
ماددهی شهست وههشتهم: یاسای دهستهڵاتی دادوهری ژماره(14)ی ساڵی 1992و ههمواركروهكانی ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی شهست و دووهم:
ماددهی شهست و دووهم: بودجهی ئهنجومهنی دادوهری له مانه دابین دهكرێ: یهكهم: رهسم و غهرامهی دادوهری كه لهلایهن دادگاكانهوه وهردهگیرێن. دووهم: ئهو پارهیهی كه حكومهتی ههرێم ساڵانه بۆ بودجهی ئهنجومهنی دادوهری تهرخانی دهكات.
ماددهی شهست ونۆیهم:
ماددهی شهست ونۆیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران لهسهر پێشنیاری سهرۆكی ئهنجومهنی پاراستنی بهكاربهر ئهو شوێن و لایهنانه دهست نیشان دهكات كه نوێنهرایهتی ئهنجومهنهكه دهكهن و لهماددهی چوارهمی یاساكهدا هاتووه، بهشێوهیهك كه لهگهڵ دامودهزگاكانی ههرێمدا بگونجێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهم دهقهی خوارهوه بۆ بڕگهی (سێیهم)ی ماددهی شازدهی یاساكه زیاد دهكرێ و زنجیرهكهی دهبێته (5): 5. گرێبهستی به سیفهتی راوێژكاری یاسایی بۆ یهك دایهرهی رهسمی یان نیمچه رهسمی یان بۆ یهك بانك به مهرجێ ئیشهكهی بریتی بێت تهنیا له راوێژكردنی یاسایی و مافی ئهوهی نهبێت ببێته وهكیلی ئهو لایهنه له دهعواگهلێكدا كه ئهو لایهنه خۆی دهیكاتهوه یان له دژی دهكرێتهوه. دووهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه بۆ مادده شازدهی یاساكه زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (چوارهم): چوارهم: ماوهی خزمهت له دادگاكان و ئیددیعای گشتی، یان له بهڕێوهبهرایهتی مافهكان له دایهرهیهك له دایهرهكانی ههرێم يان له وانه وتنهوهی كۆلیجی یاسا، دوای وهرگرتنی بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكهی بۆ پلهدار كردنىَ كه دهقهكهی لهم ماددهیهدا هاتووه، حساب دهكرێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: دهزگا مووچهی خانهنشینی و پاداشت بۆ شههیدان و كهم ئهندامان، ئهو خێزانانهی كه ئهو مووچانانهیان دهكهوێ تهرخان دهكات و به پێی یاساكاری تایبهت به وانهوه بۆیان سهرف دهكات و چاودێری خێزانهكانیشیان دهكات و فێركردن و شیاوی كۆمهڵایهتی و پیشهییان بۆ دابین دهكات و بۆ رێزلێنان له خۆبهخت كردنیان ژیانێكی سهربهرزانهی شیاو به پله و پایهیان بۆ دهستهبهر دهكات.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: سهندیكا كهسایهتی یهكی مهعنهوی دهبێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: كاربه حوكمهكانی یاسای بهكرێدانی خانوبهرهی / ژماره (87)ی ساڵی 1979ی ههمواركراو، كهله ههرێمدا بهركاره، سهبارهت بهم خانووبهرانهی كه بۆ نیشتهنی بهكرێ دراون، بهردهوام دهبێت بۆ ماوهی چوارساڵ له رۆژی بهركاربوونی ئهم یاسایه، و دوای بهسهر چوونی ئهو ماوهیه، دهكهونه ژێر كاری حوكمهكانی یاسای شارستانی /ژماره (40)ی ساڵی1951 ی ههمواركراو.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: پێشینهی هاوسهری بهگوێرهی ئهم بنهمایانه دهدرێت: یهكهم: دهبێ ئهو كهسهی داوای پێشینه دهكات، هاووڵاتیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق بێت و تێیدا نیشتهجێ بێت. دووهم: داواكاری پێشینه تهمهنی ههژده ساڵی تهواو كرد بێت. سێیهم: دهبێ گرێبهستی هاوسهریی لهلای دادگاكانی تایبهتمهندی ههرێم كرد بێت. چوارهم: نابێ سوودی له پێشینهیهكی دیكهی هاوسهری وهرگرت بێت. پێنجهم: ئهگهر فهرمانبهر بوو نابێ خاوهن پلهی تایبهت بێ. شهشهم: ژن و پیاو بۆ مهبهستی مافی پێشینه بهیهك كهس دادهندرێن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بهرێوهبهرییهکی گشتی نوێ به ناوی (بهڕێوهبهری گشتیی پۆلیسی هاتوچۆ) سهر به وهزارهتی ناوخۆ دادهمهزرێ، بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكا روتبهكهی لە روتبەی عهقیدی پۆلیس كهمتر نهبێ.
ماددهی حهفتهم
ماددهی حهفتهم: شوقه یان خانووهكهی نیشتهجێبوون له فهرمانگهی تۆمارگهی خانووبهرهی تایبهتمهند به مولكی صرف بهناوی داواكار تۆمار دهكرێت و مهرونه (رهن) دهكڕێت بۆ بهرژهوهندی حكومهت بهرامبهر ئهو قهرزهی ماوهتهوه، لهگهلأ رهچاوكردنی بڕگهی (سێیهم) له ماددهی چوارهمی ئهم یاسایه.
دووەم
دووەم:- هەر دەقێ بە پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم بڕیارە بێت ناخرێتە كار.
سێیەم
سێیەم:- پێویستە ئەنجومەنی وەزیران و, لایەنە پەیوەندیدارەكان ئەم بڕیارە بخەنەبەركار.
شەشەم
شەشەم : ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوکردنەوەی لە رۆژنامەی فەرمی(وەقایعی کوردستان) کاری پێ دەکرێت .
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: دادگا پێوهندیدارهكان، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا بۆیان ههیه مهرگنامه (حجج الوفاه) و قهسام بۆ شههیدانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كورد دهربهێنن، ههتا، ئهگهر جێگای دانیشتنی ههمیشهییشیان له دهرهوهی ههرێمیش بێت.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهنجوومهن تایبهته بهو كار و ئهركانهی خوارهوه: 1. پیاده كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسا و بڕیارو پێرهوه تایبهتی یهكانی به خانهنشینی شههیدانی بزوتنهوهو، ئهوانهی له ئهنجامی بهشداری كردن تێی دا توشی كهم ئهندام بوون، ههروهها ئهو یاسا و بڕیارانهش كه پهیوهندییان به كاروباریانهوه ههیه. 2. پێشنیاز كردنی ههموار كردنی یاساكان بۆ پهرهپێدانی یاسای دهزگا، یاساو بڕیارهكانی كه پهیوهندیدارن به كارو بارهكانی و بهرز كردنهوهیان بۆ ئهنجومهنی وهزیران. 3. دانانی سیاسهتی گشتی بۆ گهشه پێدانی دهستكهوتهكانی دهزگا و وهبهرهێنانی له ناو چوارچێوهی ئامانجه نهتهوهیی و نیشتمانی و كۆمهڵایهتی و ئابووریهكان و سهرپهرشتی كردنی جێبهجێ كردنیان له لایهن فهرمانگهكانی دهزگاكهوه. 4. سهلماندنی بوودجهی گشتی دهزگا و ژمێركاری كۆتایی و ئهنجامدانی گوێزانهوه و ههموار كردنی به پێی یاسا كار پێكراوهكان. 5. دانانی میلاكی دهزگاو ههموار كردنهكانی. 6. ئهنجام دانی كهم كردنهوه و مهزات كردنهكان و بڕیاردان لهسهر بهڵێننامه وقۆنتهرات و خۆ بهستنهوهی دارایی له نێو بازنهی بودجهی سهلمێندراویدا. 7. دانانی بهخشینی دهرماڵه به فهرمانبهره كارامهكان له فهرمانگهكاندا یا ئهوانهی به شێوهیهكی كاتی پێی سپێردراون، لهگهڵ شارهزا نێردراوهكان دا به مهرجێك له رێژهی 201% مووچهكانیان پتر نهبێ، بهخشینی دهرماڵه كه له رێژهی 70% ی مووچهكانیان پتر نهبێ بۆ ئهو كهسانهی كه بۆ ئهنجامدانی كاری زێده له دوای دهوامی رهسمی روویان لێ دهنرێ. 8. پێكهوهنانی چهند لیژنهیهك بۆ لێكۆڵینهوه له كاروباری ههمهجۆری دهزگاكهو بۆیشی ههیه پشت به شارهزایان له دهرهوهی دهزگا ببهستێ بهرامبهر به كرێ یهكی وا كه ئهنجومهن بڕیاری لهسهر دهدات. 9. چاودێری كردنی شیاندنی منداڵانی شههیدان، له وانهی كه مهترسی لهسهر موعاناتیان ههیه، كه له ئهنجامی باری ههڵوهشانهوهی خێزانی و له ئاكامی نهمانی دایك و باوك یاخود یهكێكیان لهلایان خولقاوه. 10. چاودێری كردن و شیاندنی كهم ئهندامانی بزووتنهوه له ناو پێشمهرگهدا و، لێكۆڵینهوه له بارهی ژیانیان و ئامادهكردنی ئاماركردنێكی تایبهت پێیان و دانانی نهخشه بۆ راهێنان و چاودێری كردن و شیاندنیان و بهرزكردنهوهی ئاستی تهندروستی و كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری یان به دروستكردنی مهڵبهندی تایبهتی یان سوود وهرگرتن له مهڵبهند و پهیمانگای تایبهت به فهرمانگهكانی چاودێری كۆمهڵایهتی و رێكخراوه كۆمهڵایهتی و رێكخراوه مرۆڤایهتی یهكان كه ههمان ئامانجیان ههیه و مافی پیشهیی یان له وهرگرتن به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه تایبهتهكان دا پێ بدرێ. 11. پێشنیاز كردنی دامهزراندنی فهرمانبهر بۆ ئهنجومهنی وهزیران و ئهنجومهنیش بۆی ههیه بهرزیان بكاتهوه و بیان گوازێتهوه و واز هێنانیان لێ قبوول بكات و خانهنشینیان بكات و به شێوهیهكی كاتی بیان سپێرێ و سزایان بدات و له كاریان لابدات و بهلێنكاری لهگهڵ پسپۆر و شارهزایان و تهكنیكاران ببهستێ بۆ كاركردن له دهزگاكهدا. 12. دانانی راپۆرتێكی ساڵانه له بارهی كار و ئهركهكانی دهزگا و بهرز كردنهوهی بۆ ئهنجومهنی وهزیران له بارهی پوختهی چالاكییهكانی دهزگا و راپهراندنی كارهكانی و كێشه و راو پێشنیازهكانی. 13. ئهنجومهن بۆی ههیه لقه فرمانگه بۆ دهزگاكه له یهكهكانی بهرێوهبردن دا بكاتهوه و بهش و هۆبه له نوێ دابنێ و لێكیان بدات و ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویست لهگهڵ دانانی سنوورێك بۆ كار و ئهركهكانی و پسپۆرییهكانی به پێی رێنماییهكانی خۆی. 14. ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به سهرۆكی دهزگا و بهرێوهبهره گشتی یهكانی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: لهههرێمی كوردستان ـ عێراقدا پهیمانگایهك بهناوی (پهیمانگهی دادوهری لهههرێمی كوردستان ـ عێراق)دا، دادهمهزرێ و پاوهستی وهزیری داد دهبێت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ، ناخرێته بهركار.