أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ههمان ئهو دهسهڵاتهی كه بهپێی یاسای سزا سهربازییهكانی ژماره (13)ی ههمواركراوی ساڵی 1940 ویاسای ئوسوڵی دادگایی سهربازیی ژماره (44)ی ههمواركراوی ساڵی 1941 به وهزیری ناوخۆ دراوه، به وهزیری شارهوانی وگهشت وگوزار دهدرێ بۆ سزادان وبه دادگادانی ئهوانهی له بهڕێوبهراییهكانی بهرگری شارستانیدا سهر به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهندامی پهرلهمان بۆی ههیه پاسهوانی ههبێ كه له سێ كهس زیاتر نهبێ لهسهر میلاكی وهزارهتی ناوخۆ دادهمهزرێن و پالاوتنیان و گواستنهوهیان لهسهر داواكاری ئهندامهكه دهبێ و ئهندامهكهش دوای تهواو بوونی ئهندامیهتی بۆی ههیه یهك لهو پاسهوانانه بهشێوهیهكی ههمیشهیی لهخۆ بگرێ و ئهوانهی دهمێنهوهش بهردهوام دهبن لهراژهی خۆیان لهلای هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و، بهپێی شوێنی نیشتهجێبوونیان دابهش دهكرێن بهسهر بهڕیوهبهرایهتیهكانی پۆلیسی پاسهوانی له پارێزگاكان و ئیدارهكانی ههرێمدا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه، له ههر یهكهیهكی ئیداری یان له ههر ناوچهیهكی ناو ههرێمدا، زهروورهتی كارو ئاسایشی ههرێم پێداویستی پێی ههبێ، بهڕێوهبهرایهتی و نووسینگهی تێدا بكاتهوه، و هیچیش لهو ئهركو فرمان و سهڵاحیهتانهش كهم نهكاتهوه كه بهپێی یاسا بهركارهكان به سهرۆكانی یهكه ئیدارییهكان دراون.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1/ئابوورینهی ئینتما له سهندیكادا بۆ ئهندام (30) دیناره. 2/ئابوورینهی بهشداربوونی ساڵانه (20) دیناره، دهبێ له ماوهیهكیشدا بدرێ كه ههموو ساڵێ له مانگی شوبات نهترازێ. ئهگهر ئهندام له كاتی دیاركراو ئابوونهكهی نهدا و، دواكهوت، ئهوه، لهو بارهدا (50%)ی ئابوونهی بهشدابوونهكهی غهرامهی دێته سهر، خۆ ئهگهر هات و، دوو ساڵی بانه وبان یهك، بهبێ مهعزهرهتی بهجێ دوای خست، ئهوا، ناوی له تۆماری ئهندامان رهش دهكرێتهوه. 3/ئهوهی ئابوونهی ساڵانهی نهدابێ له ههڵسوڕاندنی پیشهكه قهدهغه دهكرێ.
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: ئهنجومهنی سهندیكا لهمانه پێك دێت: 1/نهقیب: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له (ده) ساڵ كهمتر نهبێ. 2/ئهندامانی ئهنجومهن: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ. 3/ ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی، جێگری نهقیب و سكرتێرێك و بهرپرسێكی دارایی لهناو ئهندامەکانی خۆیدا ههڵدهبژێرێ و دهسهڵاتهكانیشیان له پێرۆی ناوخۆدا دیاردهكرێ. 4/ئهنجوومهن كۆبوونهوه ئاساییهكانی خۆی، له كهمی، مانگی جارێك سازدهدا، بۆیشی ههيه له سهر داواكردنی نهقیب یان لهسهر داواكردنی سێیهكی ئهندامان كۆبوونهوهی نا ئاسایی ساز بدات.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: وهزارهت ئهم كارو بارانه دهگرێته ئهستۆ: 1-ئهركی پارێزگاری له یهكێتی كوردستانی عێراقدهگرێته ئهستۆ چ له رووی خاك و چ له رووی ههموو دهستدرێژییهك دهوهستێ له ههر لایهكهوه بكرێته سهری. 3-وهزارهت ئهو ئهركهی له بهندهی (1)ی سهرهوه وتراوه بهجێ دێنێ له رێگهی: أ-دهستیشان كردنی ژمارهی پێویست له پێشمهرگهو یهكخستنی هێزهكان. ب-:پێكهێنانی وهحداتی نیزامی. ج- مهشق پێكردن و سازدانیان له رێگهی زانستییهوه و بهكردهوه (علمی) به مهبهستی بهرز كردنهوهی رادهی جهنگاوهری و رۆشنبیری یان، له رێگهی كردنهوهی مهڵبهند و قوتابخانه و دام و دهزگای مهشق و فێركردنهوه بۆیان. دابین كردنی گشت پێویستییهكانی (چهكدار، كهلو پهل، نیشتهجێكردن، ئازووقه، مووچه، كاروباری ژمێریاری و ههر خزمهتگوزاری یهكی تر).
ماددهی بیست یهك
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی بیست و حهوت
ماددهی بیست و حهوت: دارایی سهندیكا لهم داهاتانه پێك دێت: 1/ئابوونهی ئینتما و بهشداربوونی ساڵانه. 2/ئهو دهسنگانه (المنح)ی كه لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهشی دهكهن و ئهو باربۆ (تبرعات) و بهخششانهش كه ئهندامان و خهڵكی دیكه پێشكهشی دهكهن. 3/قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه بۆ سوودی سهندیكا سازدهدرێن. 4/قازانجی چاپهمهنی سهندیكا. 5/قازانجی ئهو پرۆژانهش كه سهندیكا دایاندهمهزرێنێ. 6/ مزو كرێی تهئییدی توانستی دارایی كهسانی سهر به سهندیكا و هی ئهو بهشاهێدبوونهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
مادده حهوتهم:
مادده حهوتهم: حكومهتی ههرێمی كوردستان پابهند دهبێت به:- یهكهم: بهردهوامبوون له ههڵمهتی نیشتیمانیی دروستكردنی قوتابخانه. دووهم: بهردهوامبوون له پشتگیریكردنی سندوقی نیشتهجێكردنی دانیشتووانی كهم دهرامهت له وهزارهتی ئاوهدانكردنهوهو نیشتهجێكردن به مهبهستی بهردهوام بوون له دروستكردنی یهكهكانی نیشتهجێبوون بهپێی یاسای دابینكردنی خانووی نیشتهجێبوون بۆ دانیشتوانی ههرێمی كوردستانی ژماره (7)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (16)ی ساڵی 2011.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: سهرباری تهرخانكراوهكانی بودجهی وهبهرهێنانی ناوچه كوردستانیهكانی دهرهوهی ههرێم، گوژمهیهك بهبڕی (50.000.000.000) پهنجا ملیار دینار بۆ ئهم ناوچانه تهرخان دهكرێت.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: یهكهم: سهرۆكی پهرلهمانی كوردستان - عێراق بۆی ههیه لێكگواستنهوه (مناقله) له نێو پارهدانراوهكانی تهرخانكراو بۆ پهرلهمان، ئهنجام بدات. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی ههرێم بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێو پارهدانراوهكانی تهرخانكراو بۆ ئهنجومهنی دادوهریی، ئهنجام بدات. سێیهم: وهزیری پلاندانان، له سهر داواكاری وهزارهتی پهیوهندار، بۆی ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێو بودجهی وهبهرهێنانی ههمان وهزارهت و له سنووری یهك پارێزگادا، ئهنجام بدات و وهزارهتی دارایی و ئابوری لێ ئاگادار بكاتهوه. چوارهم: وهزیری دارایی و ئابوری و بهههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی پلاندانان و وهزارهته پهیوهندارهكان، بۆی ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێوان وهزارهتهكان و له سنووری یهك پارێزگا یان یهك قهزاو له نێو بودجهی وهبهرهێنانی پهسهنكراودا، ئهنجام بدات. پێنجهم: وهزیری شارهوانی و گهشت و گوزار سهرپشك دهكرێت به ئهنجامدانی لێكگواستنهوه له نێوان داهاته خۆیهتیهكانی بودجهی دامهزراوهكانی شارهوانی له نێو یهك پارێزگاداو ئهنجامدانی لێكگواستنهوه له نێو ژمێرهی كهلوپهل و خزمهتگوزاری و چاككردن بۆ ههر دامهزراوێكی شارهوانیی. شهشهم: ههردوو وهزیری ئاوهدانكردنهوهو ونیشتهجێكردن و شارهوانی و گهشت و گوزار بۆیان ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ ئهو پرۆژانهی تایبهتن به وهزارهت له نێو بودجهداو له سنووری یهك پارێزگا یان یهك قهزادا، ئهنجام بدهن و ههردوو وهزارهتی دارایی و ئابوری پلاندانانی لێی ئاگادار بكهنهوه.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: یهكهم: پێویسته قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهتهواوی پابهند بن بهو پرۆگرام و پهرتووكانهی فێركردن و پێڕهوی ناوخۆو سیستهمهی ههڵسهنگاندن كه پێشتر پێشكهشی وهزارهتیان كردووهو لهسهر بنهمای ئهوانیش مۆڵهتیان وهرگرتووه. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه دووباره چاوبخشێنێتهوه به پرۆگرامی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهجۆرێك كه لهگهڵ پێشكهوتنی زانستی بگونجێت.
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: ئهنجومهنی سهندیكا لهمانه پێك دێت: 1/نهقیب: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له (ده) ساڵ كهمتر نهبێ. 2/ئهندامانی ئهنجومهن: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ. 3/ ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی، جێگری نهقیب و سكرتێرێك و بهرپرسێكی دارایی لهناو ئهندامەکانی خۆیدا ههڵدهبژێرێ و دهسهڵاتهكانیشیان له پێرۆی ناوخۆدا دیاردهكرێ. 4/ئهنجوومهن كۆبوونهوه ئاساییهكانی خۆی، له كهمی، مانگی جارێك سازدهدا، بۆیشی ههيه له سهر داواكردنی نهقیب یان لهسهر داواكردنی سێیهكی ئهندامان كۆبوونهوهی نا ئاسایی ساز بدات.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: 1/نیصاب له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان دێتهجێ, بڕیاریش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ و، ئهگهر دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه لهو بارهدا دهنگی نهقیب بۆ كام تایان درابێ، هی ئهوه. 2/ئهگهر به ههر هۆیێ، جێگای نهقیب چۆڵ بوو، ئهوا جێگرهكهی جێگای دهگرێتهوه، خۆ ئهگهر جێگای جێگرهوهكهش چۆڵ بوو، ئهوه لهو بارهدا سكرتێر جێگای دهگرێتهوه بهمهرجێ باقیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ. 3/ئهگهر جێگای زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهوه ئهنجومهن دهبێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بكات بۆ كۆبوونهوهی ههڵبژاردنی ئهوانهی جێگاكانیان دهگرنهوه، بهههمان ئهو شێوازهی كه لهم یاسایهدا هاتووه، بهمهرجێ با قیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ.
ماددهی بیست یهك
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1/ دهستهی گشتی بهپێی ئهم یاسایه له ههموو ئهو ئهندامانه یا ههموو ئهو نوێنهرانه(المندوبین)ی كه ئیلتيزاماتی خۆیان بهجێهێناوه پێكدێت. دهستهی گشتی به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكا له قهڵهم دهدرێ و، له رۆژی ههڵبژاردنهكهوه ههر سێ ساڵ جارێ لهسهر بڕیاری ئهنجومهن وداواكاریی نهقیب كۆبوونهوهی گشتی و ئاسایی خۆی، له بارهگای سهندیكادا، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن ساز دهدا. (نیصاب)یش به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی ناونووسراو، یان زۆرینهی نوێنهران دێتهجێ. ئهگهر نیصابیش نههاتهجێ، ئهوا دوای بهسهرچوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له كات و جێگهی دیا.كراودا دهست پێ دهكا، لهم بارهدا نیصاب، به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، یا نوێنهران دێتهجێ، دهنا، ئهگهر نههاته جێ، ئهوه لهم بارهدا ئهنجومهنی پێشتر بۆ خولێكی تریش بهردهوام دهبێ. 2/ئهگهر ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) پێنج سهد ئهندام زیاتر بن، ئهوه ههڵبژاردن لهم بارهدا، له رێگهی نوێنهران (المندوبین) وه دهكرێ، رێژهی نوێنهرایهتیش لهلایهن ئهنجومهنهوه یا لهلایهن جێگری ئهنجومهنهوه دیاردهكرێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاكهشهوه.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: 1/ ئهگهر سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی، وای بهباش بزانن كه دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێ كۆبوونهوهیهكی نا ئاسایی ساز بدا، یان ئهنجومهن به بڕیارێكی هۆدار داوای كۆبوونهوهیه بكات، ئهوه لهم بارهدا دهشێ ئهنجومهن به پێی ئوسوڵ بانگهێشتهكه دهربكا و له ماوهی مانگێكدا كه له رۆژی تۆماركردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا رۆژی كۆبوونهوهكه دیاری بكات. 2/ دهستهی گشتی ناشێ گفتوگۆ لهسهر غهیری ئهو مهسهلانه بكا كه كۆبوونهوهكهی بۆ سازدراوه، تهنها ئهوانه نهبێ كه پێوهندییان بهو مهسهلانهوه ههیه، یان لق و باڵی ئهو مهسهلانه بن.
ماددهی بیست و شهش
ماددهی بیست و شهش: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا دهخاته كار. 2/خزمهتگوزارانی لق دادهمهزرێنێ و كرێیان دیاری دهكا. 3/نوێنهرێ دادهنێ كه له لیژنه رهسمیهكاندا لق بنوێنێ. 4/پێشنیار و ئامۆژگاری له بارهی كاروباری لقهوه، پێشكهش به ئهنجومهن دهكا بۆ ئهوهی بڕیاری لهسهر بدا. 5/له چوارچێوهی بوجهی لقدا سهرف و خهرجی پێویست بۆ كاروباری لق ئهنجام دهدا و راپۆرتی دارایی و حسابی كۆتاش پێشكهش به ئهنجومهن دهكا. 6/لێژنهگهلی لق بۆ وهدیهانینی ئامانج و مهبهستی سهندیكا پێك دههێنێ. 7/ئهو دهسهڵاتانهش كهبه پێی ئهم یاسایه ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهدا، ههڵیان دهسوڕێنێ.