أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پانزهههم:
ماددهی پانزهههم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكرێ و، له ڕۆژنامهی فهرمی(وهقایعی كوردستان)دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی شهشهم: (ههموار)
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهتی كاروباری شههید و ئهنفالكراوهكان رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنی.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: یهكهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتهكانی دی وردهكاریی میلاكی دامودهزگاكانی ههرێم بۆ ساڵی (2011)ی دارایی رێك دهخات و پهسندی دهكات لهبهر رۆشنایی تێچووی مووچهی پهسند كراو بۆ ههرێم كه دهكاته (25.000 بیست و پێنچ ههزار پلهی وهزیفی)ی له نوێ دانراو بۆ ساڵی 2011. دووهم: دهبێ وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی گرێدراوی وهزارهت نین، پلهكانی نوێی وهزیفی له نێو میلاكی دامودهزگاكانی ههرێم بۆ ساڵی (2011)، دادپهروهرانه دابهشی سهر پارێزگا و یهكه كارگێڕیهكانی بكهن، به گوێرهی ژمارهی دانیشتووان و، به پێی ئهو بنهما و رێنماییانهی كه ئهنجومهنی وهزیران دهریكردووه تا ئهو كاتهی یاسای ئهنجومهنی راژهی گشتی ههرێم دهردهچێت و دهخرێته كارهوه، لهگهڵ پێدانی ئهولهوییهت به كوڕ و كچانی شههید و ئهنفالكراوان. سێیهم: وهزارهتهكان و لایهنانی نا گرێدراو به وهزارهت، پهیوهست دهبن بهوهی خشته بدهنه وهزارهتی دارایی و ئابووری كه بریتی بێت له ژمارهی فهرمانبهران و ناو و ناونیشان و پلهی وهزیفییان، هی ئهوانهی له ساڵی 2011 دا به گوێرهی ئهو رێژانهی پێشتر ئاماژهیان پێ كرا دادهمهزرێن لهگهڵ فهرمانهكانی تایبهت به دامهزراندن. چوارهم: میلاكه زیادهكانی وهزارهتی دارایی و ئابووریی كه (4000) چوار ههزار پلهی وهزیفییه دهگوازرێنهوه بۆ میلاكی وهزارهتهكانی پهروهرده و تهندروستی و ناوخۆ و ناوچه كێشه لهسهرهكان تهرهخان دهكرێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: بریكاری وهزارهت: هاوكاری وهزیر دهكات له جێبهجێكردنی سیاسهت و پلانی وهزارهتهكه و سهرپهرشتی كاروبارهكانی و ئهو دهسهڵاتانه دهكات كه وهزیر پێی دهسپێرێ. دووهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتیی دهكات، به ئهزموون و لێهاتوو بێت، ئهو كارانه دهگرێته ئهستۆ كه بریكار پێی دهسپێرێ. سێیهم: بنكهی مهشق و پهرهپێدانی دارایی و كارگێری و ئابووری: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهر سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و شارهزاو پسپۆر بێ و ژمارهیهك فهرمانبهر یارمهتی دهدهن.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: بڕگهی (1) له ماددهی شازده ههموار دهكرێ و، بهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. سهندیكا بۆی ههیه له پارێزگاكاندا لق بكاتهوه، لیژنهی لق له بێنچ ئهندام پێك دێت ئهندامانی لق لهو رۆژنامهوانه كارایانهی له پارێزگاكهدا به پیشهی رۆژنامهگهرییهوه خهریكن ههڵیاندهبژێرن.
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: بهندی ( سێیهم )له ماددهی بیست ویهك ههمواردهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخرێتدرێتهوه: سێیهم: رۆژنامهوانێ سزا درابێ، مافی ئهوهی ههیه له ماوهی سی رۆژدا – كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا – له بهردهمی دادگای تهمییزدا تانه له بڕیارهكانی قهدهغهكردن و دهركردن بدات كه ئهنجومهنی سهندیكا دهری هێناون سزاش ناخرێته بهر كار تا نهگاته پلهی یهكلابوونهوهو بنبڕی.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ماددهی (دهیهم) له یاساكه ههمواردهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخۆیندرێتهوه: 1. دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكاكهداو ههموو ئهو رۆژنامهوانه كارا مونتهسیبانه دهگرێتهوه كه ئیلتیزامی خۆیان بوپێودانگی ئهم یاسایه بهجێ هێناوه. 2. دهستهی گشتی، كۆنگرهی خۆی له بارهگاكهی خۆیدا سێ ساڵ جارێك كه له رۆژی ههڵبژاردنهكهیهوه دهست پێ دهكا به بڕیاری ئهنجومهن و لهسهر داوای نهقیب دهبهستێ بۆ ههڵبژارنی ئهنجومهنی سهندیكا وسێ ئهندامی یهدهگ و ههردوو لێژنهی زهپتی و ریقابه به دهنگدانی نهێنی. (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو سیێهكی ئهندامانی ههیئهی گشتی دێتهجێ له حاڵهتێكیشدا (نصاب) نههاته جێ، ئهوه لهو بارهدا ههڵبژاردن پاش پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات وله ههمان جێگهدا ئهنجام دهدرێ، جا ئهوجا (نصاب) به ئامادهبوونی زۆرێنهی ئهندامهكان دێتهجێ و دوو سیێهكی ئهندامانی سهندیكاكهش یۆیان ههیه له كاتی پێویستدا داوای كۆنگرهبهستن بكهن. 3. له بارێكدا ئهگهر ژمارهی ئهندامانی ههیئهی (دهستهكه) له پێنج سهد ئهندام پتر بوون، ئهوه لهو بارهدا، ههڵبژاردن له رێگای مهندوبهكانهوه (نوێنهرهكانهوه) ئهنجام دهدرێ و، رێژهی نواندنیش له لایهن ئهنجومهنهوه، یان لهلایهن جێگری ئهنجومهنهكهوه دیار دهكرێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاشهوه. 4. ههیئهی گشتی به دهنگی دوو سیێهكی ئامادهبووان مافی ههڵوهشاندنهوهی سهندیكاكهی ههی.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ( ماددهی یازده) ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه ههیئهی گشتی ههر سێ ساڵ جارێك به ئامادهبوونی ئهندامهكانی له كۆنگرهیهكدا كۆدهبێتهوهو بڕیارهكانی به زۆرینهی دهنگ دهردههێنێ و گفتوگۆ لهسهر ڕاپۆرتگهل وكاروباری سهندیكاوحساب حسابكاری دهكاو راسپاردهی خۆیشی له بارهیانهوه پێشكهش دهكا.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ماددهی (دووهم) له یاساكه ههموار دهكرێ وبهم شێوهیه خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (بهپێی ئهم یاسایه، سهندیكایێ بۆ رۆژنامهوانان سازدهدرێ، پێی دهڵێن سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستانی عێراق و، بارهگا سهرهكییهشی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێت و، بۆیشی ههیه لق له پارێزگاكان و له بهغدای پایتهختی عێراقی فیدراڵی بكاتهوه).
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ماددهی (چوارهم) ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: سهندیكا: بۆ وهدیهانینی ئهمانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1. رێزگرتن و داكۆكی له ئازادیی رۆژنامهوانی و ئازادیی رادهربڕین، ههروهها داكۆكی له مافی رۆژنامهوانان و زامنكردنی پاراستنیان به جێ هێنانی ئهرك و فرمانیاندا. 2. ئهركی دهستكهوتنی دهنگوباسی و زانیاریهكانیان بۆ ئاسان بكا. 3. وهرگرتنی سهندیكا له یهكێتیگهلی رۆژنامهگهریی جیهانی و ئیقلیمیدا، ههروهها ههڵبهستنی پێل و پێوهندی لهگهڵیاندا. 4. قاڵكردنی رۆژنامهوانان بهههموو شێوازێ بلوێ وبكرێ. 5. پشتیوانی و لایهنگرتن له رۆژنامهوانان له حاڵهتی زهرووردا. 6. بهرجسته كردنی رژێمی فیدراڵی، یان ههر شتێكی دی كه گهلی كوردستان خۆی به دڵی بێ. 7. داكۆكی كردن له بنهماكانی دیموكراسی و، ئازادییه بنهڕهتهكان و، ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ. 8. پشتیوانی له خهباتی گهلی كوردستان له پێناوی وهدیهانینی مافه نهتهوهییهكانی خۆی و، رهواج پێدانی بنهماي لێبوردهیی و بێ زهبروزهنگی له كۆمهڵگهداو، داكوتانی رهگی برابوونی نهتهویی و ئایینی و یهكسانی له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 9. بهشداری كردن له بنیادنانی دهوڵهتی دهزگاكاری و، بههێزكردنی بنهمای جیاكردنهوهی دهسهڵاتهكان. 10. پاراستنی سهروهرێتیی یاساو سهربهخۆیی دادوهری. 11. پاراستن و بهرهوچاكتر گۆڕینی رۆشنبیریی نهتهوهیی و نیشتمانی.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ماددهی (ههشتهم) له یاساكه ههمواردهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. دهبێ هاووڵاتی ههرێمی كوردستان بێت یان له ههرێمی كوردستان نیشتهجێ بێت. 2. دهبێ ئههلییهتی پیشهیی ویاسایی ههبێت. 3. بهجینایهتێ یان به جونحهیهكی ئابڕووبهر حوكم نهدرابێ. 4. دهبێ عینوانێ له عینوانه رۆژنامهگهرییهكانی ماددهی (23)ی ههبێ.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی كاروباری یاسایی: لێكدانهوهی حوكمه داراییهكان و یاسا بهركارهكان دهگرێته ئهستۆ و، لێكۆڵینهوه لهسهر پڕۆژهی یاسا و، پێڕۆكان دهكات و، راو راوێژی خۆیشی لهسهر ئهو مهسهله یاساییانه دهدات كه پێوهندییان به كاروباری خزمهتی مهدهنی و داراییهوه ههیه كه فهرمانگهكانی ههرێمهوه دهیخهنه بهردهم وهزارهت، ههروهها شێوهی یاسایی بۆ گرێبهست و ئهو پڕۆژه یاسا و پێڕۆ و رێنماییانه بۆ بهردهم دادگاكان ئاماده دهكات كه پێوهندییان به ئیش و كاری وهزارهتهكهوه ههیه و بهڕێوهبهرێكی گشتیی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی له یاسادا بهدهست هێنا بێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهو بڕه كۆمهكانهی پێشكهش دهكرێن به وهزارهتهكان و ئهو فهرمانگانهی گرێنهدراون به وهزارهت له پاش قبوڵكردنیان لهلایهن وهزیری دارایی و ئابووریهوه، وهك داهاتی كۆتایی بۆ گهنجینه تۆمار دهكرێن، به مهرجێك وهزیری دارایی و ئابووری لهچوارچێوهی بودجهی وهزارهت یان لایهنی گرێنهدراو به وهزارهت تهرخان بكاتهوه بۆ ئهو مهبهستانهی لهپێناویدا بهخشراون.
ماددهی چلهم:
ماددهی چلهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێمی كوردستان رێگهی یاسایی بۆ وهرگرتنی گشت مستهحهقاتهكانی حكومهتی ههرێم له لای حكومهتی ئیتیحادیهوه، بهگوێری حوكمهكانی دهستوور، بگرێتهبهر.
ماددهی سی و نۆیهم:
ماددهی سی و نۆیهم: حكومهتی ههرێم پابهند دهبێت به:- یهكهم: جێبهجێكردنی پرۆژهكان بهپێی ئهو پلانهی له بودجهی وهبهرهێنان ڕاگهیێندراوه له لایهن وهزارهتهكان و بهگوێرهی پسپۆڕییهكانیان، و ناكرێت هیچ وهزارهتێك پرۆژه له دهرهوهی پسپۆریی خۆی جێبهجێ بكات. دووهم: پێویسته له سهر وهزارهتی پلاندانان ڕاپۆرتی بهدواداچوونی وهرزیی یان ههر چوار مانگ جارێك پێشكهش به پهرلهمانی كوردستان بكات.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ئهنجومهن: 1- له وهزارهتهكهدا ئهنجومهنێك به سهرۆكایهتی وهزیر پێكدههێنرێت و، ههریهكه لهمانهی خوارهوهشی تێدا دهبن: أ ـ بریكاری وهزارهت ئهندام دهبێت ب ـ راوێژكارهكان ئهندام دهبن ج ـ بهڕێوهبهره گشتییهكانی وهزارهت ئهندام دهبن د ـ ههر پسپۆرێك لهناوهوه یان له دهرهوهی وهزارهتهكه، كه وهزیر بیهوێ له كاتی پێویستدا داوای هاوكاری لێ بكات بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێ. 2ـ ئهنجومهن گفتوگۆی پلانه گشتییهكهی وهزارهت و پهسند كردنی و، بهدواداچوونی جێبهجێكردنی له ئهستۆ دهگرێ و، سیاسهتی دارایی و ئابووری پێشنیاز دهكات و، گفتوگۆ لهسهر راپۆرته خولاوخولهكان لێكۆڵینهوه لهسهر ئهو كۆسپانه دهكات كه رێگری له رهوتی كارهكانیدا دهكهن و، چارهسهری بهكرداریان بۆ پێشنیاز دهكات و، له پڕۆژهی یاسا و پێڕۆ و ئهو رێنماییانهش دهكۆڵێتهوه كه پێوهندییان به ئیشهكانییهوه ههیه و رای خۆیشی لهسهر ههموو بابهتێك دهدات كه پێش چاوی دهخرێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: بڕگهی (یهكهم) له ماددهی حهڤدهی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: ئهنجومهن له یهكهم كۆبوونهوهیدا، به دهنگدانی نهێنی، جێگرێ بۆ نهقیب و، سكرتێرێك و بهرپرسی دارایی لهنێوان ئهندامهكانی خۆیدا ههڵدهبژێرێ و، سهڵاحییاتیشیان له پێڕۆی ناوخۆدا دیاردهكرێن.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: دارایی یهكێتی پێك دێت له: یهكهم: ئابوونهی ئهندامێتیو هاوبهشێتیی ساڵانه. دووهم: بهخششی تهرخانكراو له لایهن حكومهتی ههرێمهوه. سێیهم: بهخشش و كۆمهكه ناوخۆییهكان. چوارهم: بهخشش و كۆمهكی دهرهكی، دوای رهزامهندیی حكومهتی ههرێم.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت دانانی بنچینه گشتییهكانی بهرێوهبردن و رێكخستنی دهرامهتی دارایی و ئابوورییه و، چاودێری گونجانی ههڵسوكهوتهكانی و وهدیهێنانی چاكترین بهكارهێنانی دهكات و بنچینهو ئاراستهكانی پلاندانانی دارایی و ئابووری ههرێم دادهنێت و چوارچێوهی گشتی بهرفراوانی رهگهزهكانی(العناصر) پلانی دارایی و ئابووری له چوارچێوهی سیاسهتی گشتی و پلانی گهشهپێدانی بۆ ههرێم دهست نیشان دهكات.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: دهسهڵات به وهزیری دارایی و ئابووری دهدرێ كه بووجهی تهسدیقكراوی ساڵی (2001) به رێژهی (1%)ی كۆی ئیعتماده تهسدیقكراوهكانی بووجه زیاد بكات: 1- ئیعتمادكردنی ئهو بڕه پارانهی كه بۆ بووجهی ئیداره تازه دانراوهكانی ئهو ساڵه پێویستن. 2- زیادكردنی ئیعتماداتی نوێ بۆ بووجهی وهزارهت و ئیدارهكان له كات و حاڵهتی ناكاودا كه ئهنجومهنی وهزیران بڕیاری لهسهر دهدات.