أحكام القانون

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ سێ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێ كه‌ ده‌سته‌ی گشتی هه‌ڵیان ده‌بژێرێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: حوكمه‌كانی یاسای به‌رزه‌فتی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌سه‌پێنرێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌: 1-مه‌كته‌بی ته‌نفیزی له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی خۆیدا جێگرێ و سه‌رۆك و سكرتێرێك و لێپرسراوێكی دارایی به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵده‌بژێرێ. 2-مه‌كته‌بی ته‌نفیزی هه‌ر مانگه‌ و جارێك كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی سازده‌دا و بۆیشی هه‌یه‌ له‌سه‌ر داوای سه‌رۆكه‌كه‌ی یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی ساز بدات.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌ندام مه‌رجه‌ ئه‌مانه‌ی لێ بێته‌ دی: یه‌كه‌م: عیراقی بێت و له‌ كوردستان نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: به‌ تاوانێكی نا سیاسی یا ئابروبه‌ر حوكم نه‌درابێت. سێیه‌م: بڕوانامه‌ی دبلۆمی هونه‌ری له‌ به‌شه‌كانی (ته‌كنه‌لۆجیا-نه‌وت-گه‌یاندن)ی هه‌بێت، یان فه‌رمانی زه‌وی پێوی (مساح)ی هه‌بێ له‌ یه‌كێك له‌ فه‌رمانگه‌ حكومه‌تییه‌كان بۆ ماوه‌یه‌ك ئه‌م كاره‌ی كردبێت كه‌ له‌ (5) پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا بۆ ئه‌ندام (30) دیناره‌. دووه‌م: ره‌سمی به‌شداربوونی ساڵانه‌ (20) دیناره‌ له‌ ماوه‌یه‌ك ده‌درێ له‌ هه‌ر ساڵێكدا كه‌ له‌ مانگی شوبات تێناپه‌رێ، ئه‌گه‌ر ئه‌ندام له‌ دانی ئه‌و ره‌سمه‌ له‌ كاتی دیاریكراودا دواكه‌وت (50%) له‌ ره‌سمی به‌شدار بوونی بۆ سه‌ندیكا جه‌زا ده‌درێ، ئه‌گه‌ر بۆ ساڵی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك به‌بێ عوزرێكی ره‌وا پاره‌ی نه‌دا ناوی له‌ تۆماری ئه‌ندامان ده‌سرێته‌وه‌.

مادده‌ی شازده‌: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌. 1. سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ لای ده‌زگا دادوه‌ری و ئیدارییه‌كان و ده‌سته‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان و راستاندنی معامه‌له‌كان و به‌ڵگه‌نامه‌ی تایبه‌ت و به‌ سه‌ندیكا، ده‌شتوانێ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن كه‌ بیه‌وێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا پێك دێت له‌: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط) 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان) جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: ده‌سته‌ی گشتی باڵا ترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ سه‌ندیكادا و هه‌موو ئه‌ندامانی ده‌گرێته‌خۆ و تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ ئه‌نجام دانی ئه‌وانه‌ی خواره‌وه‌:- یه‌كه‌م: هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. دووه‌م: په‌سه‌ند كردن (راستاندن)ی بودجه‌ی ساڵی رابردوو و بڕیاردان له‌سه‌ر بودجه‌ی مه‌زه‌نده‌ كراو. سێ یه‌م: وتوو وێژ كردن له‌سه‌ر راپۆرتی ساڵانه‌و كاروباری سه‌ندیكا و ژمێریاری. چواره‌م: پێشنیاز كردن بۆ هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا و پێره‌وه‌كه‌ی. پێنجه‌م: بڕیاردان له‌سه‌ر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سه‌ندیكا و داراییه‌كه‌ی له‌ كاتی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی دا.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1. كاروباری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لقی پارێزگاوه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێت و نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌وێدا. 2. لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ ئه‌ندامانی لق هه‌ڵیان ده‌بژێرن، به‌ مه‌رجێك له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا خه‌ریكی پیشه‌كه‌یانن و هه‌ڵبژاردنه‌كه‌شیان هه‌ر پێنج ساڵ جارێك به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ ده‌بێت و لیژنه‌كه‌ش له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی، سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و سكرتێر و ئه‌مینداری سه‌ندوق هه‌ڵده‌بژێرێ. 3. بۆ كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ده‌سته‌ی لقه‌كان هه‌مان كار و ئیجرائاتی تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی هۆبه‌كان په‌یره‌ و ده‌كرێن و ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ داواكاری وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق قه‌بووڵ بكات و هی دیكه‌یان له‌ جێی هه‌ڵبژێرێ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ ده‌وره‌كه‌ ماوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كه‌دا روو ده‌ده‌ن.

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م هۆبانه‌ی خواره‌وه‌ (شعبه‌) داده‌مه‌زرێن تاكو نوێنه‌رایه‌تی ئه‌و لقه‌ هونه‌ریانه‌ بكه‌ن كه‌ كارمه‌ندانی سه‌ر به‌ ئه‌ون به‌ پێی پسپۆریان و،هه‌ر یه‌كێكیش له‌مانه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ به‌رێوه‌یان ده‌بات: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. دووه‌م: بواره‌كانی هونه‌ری هۆبه‌كان ئه‌مانه‌ن: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان: أ. به‌رێوه‌بردنی شانۆ. ب. نواندن. ج. ده‌رهێنان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. هـ. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. و. ئارایشت. ز. روناكی (الاناره‌). ح. سه‌ما و ده‌ربڕینی به‌ ترپه‌و جووڵه‌. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. أ. نواندن ب. ده‌رهێنان. ج. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. هـ. ئارایشت. و. وێنه‌ گرتن. ز. برین و خستنه‌وه‌ سه‌ریه‌ك (المونتاج). ح. نه‌خشه‌ كێشانی (التصمیم)ی روناكی. ط. شوشتنه‌وه‌ و وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ (الطبع و التحمیض). ی- لێ بووك (قه‌ره‌گوێز)و وێنه‌ی بزێو (فلیمه‌ كارتۆنه‌كان). ك- سیناریۆ. ل- به‌رهه‌می سینه‌ماكاری. م- ده‌نگی سینه‌ماكاری. ن- رووناكی سینه‌ماكاری.  3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. أ. ژه‌نین. ب. گۆرانی  ج. ئاواز دانان. د. دانانی مۆسیقا. هـ. كاریگه‌ریه‌ ده‌نگییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. أ. وێنه‌ كێشان به‌ هه‌موو ته‌رحه‌كانیه‌وه‌. ب. داتاشین به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌. ج. گلێنه‌ (الحزف و الفخار). د. خۆش نووسی و نه‌خش. هـ. وێنه‌ گرتنی هونه‌ری. و. كاریگه‌رییه‌ وێنه‌ییه‌كان. ز. كاره‌كانی ده‌ست ره‌نگینی.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی نه‌قیب چۆڵ بوو، جا به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت ئه‌وا جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ و ئه‌گه‌ر جێگری نه‌قیبیش شوێنی چۆڵ بوو، ئه‌وا له‌م باره‌دا سكرتێر جێی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و ئه‌ندامێتی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) یاخود هه‌ر لیژنه‌یه‌كی دیكه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ كۆ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م: ئامانجی سه‌ندیكا هێنانه‌دی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: 1. به‌شداری كردن له‌ پشتگیری كردنی حكومه‌تی هه‌رێم و سیسته‌می دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چه‌سپاندن و په‌ره‌پێدانی. 2. هه‌وڵدان بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی راده‌ی زانستی و پیشه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تی ته‌ندروستی ئه‌ندامان. 3. رێكخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌ندامان له‌گه‌ڵ یه‌كتریدا و له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ حكومه‌تی و ئه‌هلیه‌كان له‌ هه‌رێمدا و داكۆكی كردنی له‌ مافه‌كانیان. 4. هاریكاری كردن له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ و دامه‌زراوه‌ و كۆمه‌ڵه‌و سه‌ندیكاكانی تر له‌ناو هه‌رێمدا كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ل ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌. 5. زامن كردنی دوا رۆژی ئه‌ندامان له‌ كاتی نه‌خۆشی و پیری و په‌ك كه‌وته‌یی دا. 6. رێكخستنی بنه‌مای ده‌ست دانه‌ پیشه‌ و چاودێری پیاده‌كردنی.

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: غه‌یری ئه‌ندامانی سه‌ندیكا ئه‌وانه‌ی هه‌موو پابه‌ندییه‌كی خۆیان به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌ نابێ ده‌ست ده‌نه‌ پیشه‌ی ده‌رمانسازی. دووه‌م: له‌سه‌ر فه‌رمانگه‌ ره‌سمیه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان پێویسته‌ وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنی ده‌رمانساز بۆ سه‌ندیكا بنێرن.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: یه‌كه‌م: نیساب به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان پێك دێت، بڕیاره‌كان به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، له‌ كاتی یه‌كسان بوونیدا به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێت شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو بریكاره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌، له‌ كاتی چۆڵ بوونی پله‌ی بریكار سكرتێر شوێنی ده‌گرێته‌وه‌. سێیه‌م: به‌ ده‌نگدانی نهێنی یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كان شوێنی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌ له‌ كاتی چۆڵ بوونی پله‌ و پایه‌كانی نه‌قیب و بریكاره‌كه‌ی و سكرتێردا. چواره‌م: به‌مه‌به‌ستی هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكا له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ دوو مانگ تێپه‌ر نه‌كا، به‌مه‌رجێك ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دا: یه‌كه‌م: سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئه‌نجومه‌ن. دووه‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ لای ده‌زگاكانی دادوه‌ری و كارگێری و ده‌سته‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و ئه‌هلیه‌كان و كۆنگره‌كان، وه‌ راستاندنی معامه‌له‌و ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌ی كه‌ تایبه‌تن به‌ سه‌ندیكاوه‌، بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بدا به‌ هه‌ر یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن كه‌ بیه‌وێ.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: بریاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ لای دادگای ته‌میزی هه‌رێمدا له‌ نێوان ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ تانه‌ هه‌ڵده‌گرن، بڕیاره‌كه‌شی بن بڕه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ ئاماده‌ كردن و ده‌رهێنانی په‌یره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا هه‌ڵده‌ستێ بۆ ئاسانكردنی جێببه‌ جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.