أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و چوارهم:
ماددهی سی و چوارهم: یهكهم: پێویسته له سهر گشت شوێنه مۆڵهتدراوهكانی كۆپیكردن یان دابهشكردن یان فرۆشتنی كارهكان له ههرێمدا، ئهو بهڵگهنامه نووسراوانهی كهوا له لایهن خاوهنی كارهكه یان دهسهڵاته پهیوهندارهكانی تر بهم كارانه ڕایاندهسپێرێت، بپارێزن، كارهكه چ له ناوهوهی ههرێم بێت یان له دهرهوهی. دووهم: فهرمانبهرانی بهشی پاراستنی مافی دانهر له وهزارهت، پاڵپشت به بڕیارێكی دادگهریی دهركراو له دادگای لێكۆڵینهوهی ناوچهكه، بۆیان ههیه ههر شوێنێكی چاپكردن یان كۆپیكردن یان بهرههمهێنان یان دابهشكردنی كارهكان، به ئامرازهكانی گواستنهوهشهوه، بپشكنن، و بۆیان ههیه، تا گهیشتن به ئهنجام، دانه سهرپێچیكارهكانی حوكمهكانی ئهم یاسایه له لای دادگای لێكۆڵینهوه بسپێرن.
ماددهی سی وحهوتهم:
ماددهی سی وحهوتهم: لهگهڵ پێشێلنهكردنی ههر سزایهكی توندتر كه ههر یاسایهكی تری بهركار له ههرێمدا دهقی له سهر دهكات، ئهوا سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك: یهكهم: ههر زانیاریێكی هاتوو له ههر شێوهیهكی ئهلیكترۆنی كارهكه، بهبێ ڕهزامهندی خاوهن ماف تیایدا، بسڕێتهوه یان بگۆڕێت، بۆ مسۆگهركردنی بهڕێوهبردنی مافهكان. وه ئهو زانیارییانهی بهمانهی خوارهوه ناسراون، به زانیاری تایبهت به مسۆگهركردنی بهڕێوهبردنی مافهكان ههژمار دهكرێن: 1- كار یان تۆماری دهنگیی بهجێگهینهریی. 2- دانهر یان بهجێگهینهر یان بهرههمهێنهری دهنگیی. 3- خاوهنی ماف له كارێك یان بهجێگهیاندنێك یان تۆماركردنێكی دهنگیی. 4- ئهو مهرجانهی پێویستن بۆ سوودو كهڵك وهرگرتن له كارێك یان بهجێگهیاندنێك یان تۆماركردنێكی دهنگیی، بێنهئاراوه. 5- ههر ژمارهیهك یان جفرهیهك هیما بكات بۆ دهرخستنی ئهم زانیارییانه. دووهم: بهبێ ڕهزامهندی خاوهن ماف، چهند دانهیهك له كارێك یان بهجێگهیاندنێكی چهسپاو یان تۆماركردنێكی دهنگیی، دابهشیان بكات یان هاوردهیان بكات بهمهبهستی دابهشكردنیان یان پهخشیان بكات یان بۆ جهماوهر بیانگوازێتهوه، چ زانیاری ههبێت لهمبارهیهوه یان هۆی تهواوی ههبێت بۆ زانین.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: یهكهم: نابێت مافه مهعنهویهكانی دانهر یان ههر كارێك بهر له بڵاوكردنهوهی گل بدرێتهوه. دووهم: نابێت ئهو كارهی كهوا دانهرهكهی بهر له بڵاوكردنهوهی كۆچی دوایی كردووه، گل بدرێتهوه، ئهگهر ئهم دانهره، بهر له مردنی، ڕازی نهبووبێت له سهر بڵاوكردنهوهی.
ماددهى چل و دووهم:
ماددهى چل و دووهم: ماوهی پاراستنی كاره فۆتۆگرافیهكان و ئهوانهی هاوشێوهیانن (15) پازده ساڵه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه.
ماددهی چل و یهكهم:
ماددهی چل و یهكهم: یهكهم: ئهگهر ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه سپاردن دهیگرێتهوه ڕهتیكردهوه پابهندییهكهی به سپاردن جێبهجێ بكات، ئهوا پێویسته له سهر دادگا به غهرامهیهك كه له پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت حوكمی بدات. دووهم: ئهوهی غهرامهكه دهدات له جێبهجێكردنی پابهندبوونی به سپاردن نابوردرێت.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: دانهری كاری هونهره شێوهكارییه ڕهسهنهكان و ههروهها دهستنووسه مۆسیقی و ئهدهبیه ڕهسهنهكان، یان میراتگرهكانی ئهم دانهره، مافیان ههیه رێژهیهكیان دهست بكهوێت كه له (10%)ی ههر پرۆسهیهكی فرۆشتنی ئهم كاره به مهزادی ئاشكرا، له دوای یهكهم دهستلێههڵگرتنی له لایهن دانهرهكهیهوه، كهمتر نهبێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: ئهم كارانهی خوارهوه پاراستن دهیانگرێتهوه: 1- كاره نووسراوهكان. 2- ئهو كارانهی بهزارهكی دهگوترێنهوه، وهك وانهو وتارو پهندبێژی و ئهوهی هاوشێوهیانه. 3- خوێندنهوهی بهئاشكرای قورئانی پیرۆزو سرووده ئاینیهكان. 4- كاره شانۆییهكان، و شانۆگهرییه ستران و مۆسیقاسازهكان یان ئهو كارانهی بهجولهو ههنگاوی هونهری ئهنجام دهدرێن، وهك سهماو نواندنی هێماكار (پانتۆمیم). 5- كاری موسیقایی، دیجیتالی بێت یان هی تر، چ ووشهی لهگهڵدا بێت یان نا. 6- كاری سینهمایی و بیستراو – بینراو. 7- كاری فۆتۆگرافیی و كاره هاوشێوهكانی وهك سلاید چ وێنه بێت یان فیلم. 8- كارهكانی نیگاركێشیی، وێنهگرتن، پهیكهرتاشی، ههڵكۆڵین، هونهره پراكتیكی و دیكۆرسازییهكان. 9- كاری تهلارسازیی. 10- وێنهی ڕوونكهرهوه، نهخشه، دیزاین، پلانكاری، و كاری بهرجهستهكراوی پهیوهست به جوگرافیاو تۆبۆگرافیا. 11- بهرنامهكانی كۆمپیوتهر به ههر زمانێكهوه بێت. 12- داتا بێس. 13- كاری وهرگیراو. دووهم: پاراستن ناونیشانی كارهكهش دهگرێتهوه ههتا ئهگهر نیشاندهریش نهبێت له سهر بابهتهكهی.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: فۆلكلۆر موڵكی گشتی گهلهو وهزارهت مافهكانی دانهری بهسهردا پیاده دهكات و كار دهكات بۆ پاراستنی فۆلكلۆر له شێواندن ودهسكاریكردن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: مافه داراییهكانی دانهر شیاوی دهستلێههڵگرتن و گواستنهوهن بهشێوهیهكی نیمچهیی یان به تهواوی، چ به بهرامبهر بێت یان بێ بهرامبهر، وه تهنها دانهر، یان جێگرهوه گشتیهكهی له دوای خۆیدا، مافی سوودمهندی دارایی كارهكهی ههیه، جا رێگهی پیادهكردنی ئهم مافه بهههر شێوهیهك بێت، لهم پێناوهشدا دانهر بۆی ههیه مۆڵهت بدات یان رێگهبگرێت لهمانهی خوارهوه: یهكهم: فرۆشتن یان دابهشكردن یان بهكرێدان یان نیشاندانی كارهكه. دووهم: كۆپیكردن، چاپكردن، تۆماركردن و وێنهگرتنی كارهكه به گشت ئامرازه بهردهستهكان. سێیهم: وهرگێرانی كارهكه بۆ سهر زمانێكی تر یان لێوهرگرتنی یان ههمواركردنی یان دهستكاریكردنی یان كورتكردنهوهی یان گونجاندنی یان ههر كارڕاییهكی تر. چوارهم: هاوردهكردنی دانهی ئهو كارهی كهوا له دهرهوه، چ به ڕهزامهندی دانهر یان بهبێ ڕهزامهندی ئهودا، بڵاوكراوهتهوه. پێنجهم: بهجێگهیاندنی كارهكه. شهشهم: گواستنهوهی كارهكه بۆ جهماوهر بهههر شێوهیهك و بهههر ئامرازێك بێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: دانهر مافی دارایی و مهعنهوی ههیهو، دانهرو جێگرهوه گشتیهكهی مافی مهعنهوی نهشیاو بۆ بهسهرچوون یان دهستلێههڵگرتن، پیاده دهكهن، كه ئهمانهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1- مافی خستنهبهردهستی كارهكه بۆ جهماوهر بۆ یهكهمجار، له كاتێكی دیاریكراوداو بهو رێگهیهو ئامرازهی دانهر دیاری دهكات. 2- مافی خستنهپاڵی كارهكه بۆ دانهر. 3- مافی بڵاوكردنهوهی كارهكهی بهناوی ڕاستهقینهی خۆی یان بهناوێكی خوازراو یان بهبێ ناو. 4- مافی رێگهنهدان به ههمواركردنی كارهكه به شێوهیهك كه ببێته شێواندن یان دهستكاری كردنی، وه ههمواركردن له بواری وهرگێڕاندا به دهستدرێژی لهسهر ئهم مافه ههژمار ناكرێت، ئهگهر وهرگێر ئاماژه بهو شوێنانهی لای بردوون یان گۆڕانگاری تیادا كردووه پشتگوێ نهخات، یان بهم كارهی زیان بگهینێت به ناوبانگ و پێگهی ئهدهبی یان هونهری یان زانستیی دانهر. 5- مافی رێگهنهدان به ههر دهستدرێژیهك بۆ سهر كارهكهی. 6- مافی پاشگهزبوونهوه له گرێبهستهكانی دهستلێههڵگرتن یان ڕهفتاركردن به مافه داراییهكانی خۆی، تهنانهت له دوای بڵاوكردنهوهی كارهكهشی و كێشانهوهی له دهستاودهستكردن، ئهگهر ئهم پاشگهزبوونهوهیه پێویستی ههبێت بۆ پاراستنی كهسایهتیی و ناوبانگی خۆی، به مهرجێك ئهوهی مافهكانی سوودمهندی پێدراوه لهو زیانهی كه دهبێته دهرئهنجامی پاشگهزبوونهوه له ماوهیهك كه لهسهری پێكهاتوون یان دیاریكراو له لایهن دادگاوه، قهرهبوو بكرێتهوه. دووهم: له حاڵهتی نهبوونی میراتگری دانهر یان وهسیهت بۆكراو، ئهوا وهزارهت ئهو مافانهی له بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه هاتوون، پیاده دهكات.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: یهكهم: مافهكانی دانهر لهگهڵ دانانی كارهكهیهوه دێنهئاراوه. دووهم: مهبهست له هاتنهئارای كار ساتهوهختی دانانێتی له شێوهیهكی بابهتیی شیاو بۆ تێگهیشتن و كۆپیكردن یان چهسپاندن. سێیهم: مهرج نیه بۆ هاتنهئارای مافهكانی دانهرو پیادهكردنیان كارهكه تۆمار بكرێت یان ڕابسپێردرێت یان رێكاره ڕواڵهتكارییهكانی تری بۆ تهواو بكرێت.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: بۆ مهبهستی پیادهكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه، كهسی بڵاوكار به خاوهنی مافه داراییهكانی دانهری ئهو كارانه ههژمار دهكرێت، كهوا ناوی هیچ دانهرێكیان ههڵنهگرتووه یان ناوێكی خوازراو ههڵدهگرن، تاوهكو دانهره ڕاستهقینهكه دهردهكهوێت یان ناسنامهكهی ئاشكرا دهكرێت.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: رۆژنامهو ئامرازهكانی تری راگهیاندن بۆیان ههیه: یهكهم: بهبێ مۆڵهتی دانهرو بهبێ پێدانی قهرهبووكردنهوه ووتارو وانهو ئاخاوتن و كاره هاوشێوهكانی تری گووتراوه، بڵاوبكاتهوه یان ههمووی، یان بهشێكیان، بهبێ شێواندن یان گۆڕینی بابهتهكه، ئاراستهی جهماوهری بكات، له ههموو ئهم حاڵهتانهشدا مهرجه كارهكهو ناوی دانهرهكهی باسبكرێت به مهرجێك دانهری ههر یهكێك لهم كارانه بۆی ههیه له یهك چاپكراودا یان بهههر رێگهیهك یان وێنهیهكی تر كه ههڵیدهبژێرێت، بڵاویان بكاتهوه. دووهم: بهبێ ڕهزامهندی دانهر یان بڵاوكار ئهوهی له رۆژنامهو ئامرازهكانی تر بڵاودهكرێتهوه له ووتار یان كورته بهشی كارێك كه ڕواڵهتی نوچهی سیاسی یان ئابوری یان كۆمهڵایهتی یان ئایینی و هی تری ههبێت كه له لای ڕای گشتیهوه گرنگیان ههیه، كۆپی بكات یان وێنهیان بگرێت یان بیانگوازێتهوه، به مهرجێك ئاماژه بكرێت به ناوی دانهرو ئهو سهرچاوهی لێی گواستراوهتهوه، تهنها ئهگهر بهڕاشكاوی تیایدا هاتبێت كهوا نابێت لێی بگوازرێتهوه.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: حوكمه تایبهتهكانی دهستلێههڵگرتنی دانهر له مافه داراییهكانی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهسهر خاوهنی مافه هاوسێكان پیاده دهكرێت. وه لهگهڵ پێشێلنهكردنی ئهو مافه پاوانكارییانهی كهوا ئهم یاسایه بۆ هونهرمهندی بهجێگهینهرو ئێزگهكان دهقی له سهر كردووه، ئهوان بۆیان ههیه تهنها یهكجار، لهبڕی بهكارهێنانی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆی بهرنامه بڵاوكراوهكانی ئامانجه بازرگانیهكانی پهخشكردن یان گهیاندن بۆ جهماوهر، بهرامبهرێكی دارایی دادپهروهرانه وهربگرن، ئهگهر به پێچهوانهی ئهمه رێكنهكهوتبن.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: یهكهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی هونهرمهندی بهجێگهینهر پهنجا ساڵه له رۆژی بهجێگهیاندنهكه پاش رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی دهنگیی پرۆژهی بهجێگهیاندنهكه یان بڵاوكردنهوهی یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان نزیكتر بێت. دووهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی بهرههمهێنهری تۆماره دهنگیهكان پهنجا ساڵه له رۆژی چهسپاندنی پاش رێكهوتی بڵاوكردنهوهی تۆماركردنهكهو له حاڵهتی بڵاونهكردنهوهی ئهوا ماوهكه له رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی تۆماركردنهكه، ههژمار دهكرێت. سێیهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی ئێزگهو تهلهفزیۆن بیست ساڵه له دوای رێكهوتی پهخشكردن. چوارهم: ئهو ماوانهی كهوا لهم بڕگهیهدا ئاماژهیان بۆ كراوه، له یهكهم رۆژی ئهو ساڵه زایینیهی كهوا له دوای ڕوودانی ئهو وهقایعانهی لهم بڕگهیهدا ئاماژهی بۆ كراوه، دهست پێدهكهن.
ماددهی سی وپێنجهم:
ماددهی سی وپێنجهم: یهكهم: دادگا بۆی ههیه، لهسهر داواكاری خاوهن ماف یان یهكێك له میراتگر یان جێگرهوهكانی، چ پێش بهرزكردنهوهی داوا یان له كاتی داواكهدا، ههر رێكارێك لهم رێكاره پاراستنهكیانهی خوارهوه، پهیوهست به ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهو مافانهی لهم یاسایهدا دهقیان له سهر كراوه، بگرێتهبهر: 1- ههڵسان به وهسفێكی ووردی كارهكه. 2- فهرماندان به ڕاگرتنی دهستدرێژییهكه. 3- سهلماندنی بهجێگهیاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنهوهی كارێك له نێوان جهماوهرداو رێگهگرتن له بهردهوام بوونی. 4- گلدانهوهی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه. 5- دهستبهسهرداگرتی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه یان بهتایبهت ئامادهكراوه بۆ دووباره بڵاوكردنهوه. 6- كۆكردنهوهی داهاتهكانی وهسوودهێنانی ناڕهوا. دووهم: لهو حاڵهتانهی كهوا ئهگهر ههیه دواكهوتن له گرتنهبهری رێكارهكانی سهرهوه، زیان به خاوهن ماف بگهینێت، وناكرێت قهرهبوو بكرێتهوه یان لهو حاڵهتانهی مهترسی لهدهستدانی بهڵگهی پهیوهست به سهلماندنی ڕووداوی دهستدرێژیكردنهكه ههیه، ئهوا دادگا بۆی ههیه ههر رێكارێك لهو رێكارانهی له بڕگه (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه، بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم، بگرێتهبهر.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له یهك مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له یهك ملیۆن و پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات: 1- فرۆشتن یان بهكرێدانی كارێكی پارێزراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، یان به ههر شێوهیهك كارهكه بخاته ئاڵوگۆڕكردنهوه بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 2- لاساییكردنی كارهكه یان فرۆشتنی یان خستهڕووی بۆ فرۆشتن یان ئاڵوگۆڕكردنی یان بهكرێدانی لهگهڵ زانینی ئهوهی كهوا لاسایی كراوهتهوه. 3- بڵاوكردنهوهی كارێكی پارێزراو بهههر ئامرازێكی بڵاوكردنهوه، جگه لهو حاڵهتانهی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر كراون، ئهویش بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 4- ههڵسان، به نیازخراپی، به لهناوبردنی یان تێكدانی یان خهوشداركردنی ههر پاراستنێكی تهكنیكی كهوا دانهر بهكاریان دههێنێت. 5- دهستدرێژیكردنه سهر ههر مافێكی تری مهعنهوی یان دارایی له مافهكانی دانهر. دووهم: سزاكه فرهدهبێت به فرهبوونی ئهو كار یان بهجێگهیاندن یان پهخش یان تۆماركردنانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن. سێیهم: له حاڵهتی دووبارهكردنهوهی تاوانهكه، ئهوا سزاكه دهبێته بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له دوو ساڵ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان یهكێك لهم دوو سزایه. چوارهم: پێویسته له سهر دادگا حوكم بدات به دهستبهسهرداگرتنی ئهو دانانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن و ههروهها دهستبهسهرداگرتنی ئامێرو كهرهستهی بهكارهاتوو له ئهنجامدانی تاوانهكه. پێنجهم: له كاتی حوكم دان به تاوانباركردن، دادگا بۆی ههیه حوكم دهربكات به داخستنی ئهو دامهزراوهی كهوا كهسی حوكم لهسهردراو له ئهنجامدانی تاوانهكهی بهكاری هێنانهوه، بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و له حاڵهتی دووبارهكردنهوی ئهو تاوانانهی له بڕگه (یهكهم/2)ی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوا داخستنهكه پێویستهكیی دهبێت.
ماددهی سی ونۆیهم:
ماددهی سی ونۆیهم: دادگا بۆی ههیه حوكم بدات به گهڕاندنهوهی حاڵهتهكه له ههر كارێك تووشی ههمواركردن یان سڕینهوهی بهشێكی هاتبێت بۆ دهستهبهركردنی ئهم ئامانجه.
ماددهی چل و حهوتهم:
ماددهی چل و حهوتهم: ئهم یاسایه له دوای نهوهت رۆژ له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی چل و پێنجهم:
ماددهی چل و پێنجهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بریارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.