أحكام القانون

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: 1. رۆژنامه‌نووس مامه‌ڵه‌ی كارمه‌ندی له‌گه‌ڵدا ده‌كرێ له‌ لایه‌نی مۆله‌ت پێدانی ئاسایی و نه‌خۆشییه‌وه‌. 2. له‌ كاتی دامه‌زرانی له‌ هه‌ر فه‌رمانێك ماوه‌ی كاركردنی له‌ رۆژنامه‌نووسیدا بۆ سه‌ر مووچه‌ (علاوه‌) و به‌رز كردنه‌وه‌ی خانه‌نشینی ده‌خرێنه‌ سه‌ر ئیشه‌كه‌ی. 3. له‌ كاتی كاركردندا ئه‌گه‌ر تووشی هه‌ر پێشهاتێك (اصابه‌)یه‌ك بوو له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌یه‌ كه‌ كاری بۆ ده‌كا هاریكاری پێویستی بكا ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندی به‌ مافی خانه‌نشینی یه‌وه‌ هه‌یه‌. 4. ده‌كری رۆژنامه‌نووسی خانه‌نشین به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی رۆژنامه‌نووس له‌ دام و ده‌زگاكاندا كار بكا. 5. پێویسته‌ خه‌به‌ری سه‌ندیكا بدرێ له‌ كاتی شكایه‌ت كردن كه‌ له‌ دژی رۆژنامه‌نووس پێشكه‌ش ده‌كرێ، له‌ كاتی تاوانی بینرا و نه‌بێ نابێ، رۆژنامه‌نووس پرسیار و وه‌ڵام و توێژینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێ به‌ تاوانیك كه‌ دراوه‌ت پاڵی و په‌یوه‌نداره‌ به‌ ئه‌نجام دانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ دوای خه‌به‌ردانی سه‌ندیكا نه‌بێ. 6. ئه‌وه‌ی ده‌ست درێژی بكاته‌ سه‌ر رۆژنامه‌نووس له‌ كاتی ئه‌نجام دان یا به‌ هۆی كاره‌كه‌یه‌وه‌ ئه‌و سزایه‌ ده‌درێ كه‌ بۆ ئه‌و كه‌سه‌ دانراوه‌ كه‌ ده‌ست درێژی ده‌كاته‌ سه‌ر كارمه‌ندی گشتی له‌كاتی ئه‌نجامدانی فه‌رمان یا به‌ هۆی فه‌رمانه‌وه‌. 7. ئه‌و رۆژنامه‌نووسه‌ی به‌ هۆی یان له‌ كاتی ئه‌‌نجامدانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ ده‌مرێ، نازناوی ئه‌ندامی (شه‌ره‌ف)ی له‌ سه‌ندیكادا پێ ده‌دری به‌ بڕیارێك له‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ به‌ گوێره‌ی پێره‌وی ناوخۆ.

مادده‌ی بیسته‌م: نابێ رۆژنامه‌نووس ئه‌م كارانه‌ بكا: 1. ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی توێژینه‌وه‌ یا دادگاكان گرتوویانه‌ ئه‌ستۆ كه‌ كار ده‌كاته‌ سه‌ر رێره‌وی توێژینه‌وه‌، یان دادگایی كردن. 2. ئه‌نجامدانی ئه‌و پیشه‌یه‌ به‌بێ تازه‌ كردنه‌وه‌ی به‌شداربوون له‌ سه‌ندیكادا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌. 3. به‌كار هێنانی هه‌ر هۆیه‌ك یان رێگه‌یه‌ك به‌ مه‌به‌ستی قازانجی ناره‌وا. 4. وه‌رگرتنی پیتاك به‌ ره‌زامه‌ندی به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌‌نجومه‌ن نه‌بێ. 5. ناوبانگ زراندنی پیشه‌كه‌و ئاشكراكردنی نهێنییه‌كانی یان هه‌ره‌شه‌ كردن له‌ هاونیشتمانیان به‌ هه‌ر رێگا و شێوه‌یه‌ك بێ له‌ شێوازه‌كانی رۆژنامه‌ نووسی . 6. شلۆق كردنی موتمانه‌ به‌ رژێمی فیدراڵی له‌ كوردستانی عێراقدا و شێواندنی ئاسایشی هاوڵاتیان به‌ رێگای راسته‌وخۆ بێ یا ناراسته‌وخۆ، هه‌روه‌ها وروژاندنی غه‌ریزه‌كانی جه‌ماوه‌ر به‌ هه‌ر رێگایه‌ك بێ. 7. قۆستنه‌وه‌ی وشه‌ی نووسراو یا نێردراو قۆستنه‌وه‌یه‌كی (تایبه‌تی) بۆ سوودی تایبه‌تی و زیان به‌خش بێ به‌ خه‌ڵكی تر،یان هه‌ڵگرنتی سیفه‌تێك (انتحال صفه‌) یان فیكره‌یه‌ك و زه‌ره‌ر گه‌یاندن به‌ ره‌وشت و نیزامی گشتی. 8. به‌ هه‌ڵه‌ بردنی جه‌ماوه‌ر به‌ زانیاری نادروست و لێكدانه‌وه‌ی رووداوه‌كان لێكدانوه‌یه‌كی دوور له‌ ده‌سپاكی یان بڵاوكردنه‌وه‌ی رووداوه‌كان بێ دڵنیا بوون لێیان. 9. وه‌رگرتن و هه‌لێنجان (اقتباس) له‌ به‌رهه‌می كه‌سی تر به‌بێ ئاماژه‌ كردن بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی یان سه‌رچاوه‌كه‌ی. 10. قۆستنه‌وه‌ی رۆژنامه‌نوسی بۆ تانه‌لێدان و سوكایه‌تی كردن به‌ پیرۆزی و رێوره‌سم و ئایینی و نیشتیمانییه‌كان.

مادده‌ی بیست دوو: باره‌گاكانی یه‌كێتی به‌ بڕیارێكی دادگایی و به‌ ئاماده‌ بوونی سه‌رۆكی یه‌كێتی یان سه‌رۆكانی لقه‌كان یان نوێنه‌ری یه‌كێتی، نه‌بێ، نابێ بپشكنرێن.

مادده‌ی شازده‌: یه‌كه‌م: دارایی یه‌كێتی له‌مانه‌ پێك دێت: 1-هه‌ر مامۆستاو وانه‌بێژێكی ئه‌ندام مانگانه‌ پێنج دینار ده‌دات و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ له‌ مووچه‌كه‌ی داده‌شكێنرێ: أ-دوو دینار بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سندوقی زامنكاری. ب- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی وه‌فات. جـ- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی نه‌خۆشییه‌ سه‌خته‌كان. د- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی مانگانه‌ی ئه‌ندامێتی. 2- هه‌موو ئه‌ندامێكی ته‌دریسی له‌ په‌یمانگاو زانكۆكاندا دوو قاتی ئه‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)ی سه‌ره‌وه‌دا بڕیاردراوه‌. 3- ده‌سنگه‌ (منح)و یارمه‌تی كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم به‌ یه‌كێتیی ده‌به‌خشێ. 4- قازانجی بزاڤه‌كانی یه‌كێتی. 5- سوودو قازانجی وه‌به‌رهێنانه‌كان (الاستپمارات). 6- كرێی عیقاراتی موڵكی یه‌كێتی. دووه‌م: كۆنگره‌ی گشتی چۆنێتیی خه‌رج كردنی ئه‌وانه‌ی بڕگه‌ (أ، ب، جـ، د)ی به‌ندی یه‌كه‌م دیار ده‌كات و پێویسته‌ ده‌سته‌ی ئیداره‌گه‌لی لقه‌كانیش ئیلتیزامیان به‌و رێنماییانه‌وه‌ هه‌بێ كه‌ له‌م باره‌یه‌وه‌ ده‌رده‌چن و لیژنه‌گه‌لی تایبه‌تكار به‌ناوی (لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یاریده‌دانی ئه‌ندامان) پێك بهێنن بۆ به‌ركارخستنیان. سێیه‌م: كردنه‌وه‌ی حسابێك له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا. چواره‌م: ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یارمه‌تیدانی مامۆستایان، له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی لقدا ده‌درێ. پێنجه‌م: حساباتی یه‌كێتی بۆ ریقابه‌ی یاسایی و دارایی ملكه‌چ ده‌بێ. شه‌شه‌م: هه‌ر ئه‌ندامێ ئه‌ندامێتیی خۆی له‌ یه‌كێتیدا له‌ ده‌ست بدات، مافی ئه‌وه‌ی نابێ داوای مافی دارایی له‌ یه‌كێتی بكات. حه‌وته‌م: (40%) چل له‌ سه‌دی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ (د)ی به‌ندی (یه‌كه‌م)دا هاتووه‌، له‌ لایه‌ن لقه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌و ده‌خرێته‌ سه‌ر حسابی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی چوارده‌: یه‌كه‌م:1-مه‌ندوبه‌كانی پارێزگا، كه‌ بۆ ئه‌ندامێتیی كۆنگره‌ی گشتی هه‌ڵبژێردراون، دوای ته‌واو بونی ئیش و كاره‌كانی كۆنگره‌ كۆ ده‌بنه‌وه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت بۆ هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی لق كه‌ له‌ حه‌وت ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت. 2- ده‌سته‌ی لق له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌میدا سه‌رۆكی لق و به‌رپرسانی لیژنه‌ تایبه‌تكاره‌كان هه‌ڵده‌بژێرێ. دووه‌م: ده‌سته‌ی لق ئه‌م كارو فرمانانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ڕێ ده‌خات: 1-به‌كارخستنی موقه‌ڕه‌ڕات و راسپارده‌كانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت. 2- له‌چوارچێوه‌ی بودجه‌ی ساڵانه‌ی یه‌كێتیدا گفتوگۆ له‌سه‌ر بودجه‌ی ساڵانه‌ی لق ده‌كات و رێنماییگه‌لی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وه‌فات و سندوقی نه‌خۆشییه‌ سه‌خت و ترسناكه‌كان ده‌خاته‌ به‌ركار.

مادده‌ی دوازده‌: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی له‌مانه‌ پێك دێت: 1-سه‌رۆكی یه‌كێتی. 2- ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت. 3- سه‌رۆكایه‌تی لقه‌كانی پارێزگاكان. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ئه‌رك و فرمانانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ڕێ ده‌خات: 1-به‌دواداچوونی ئیشه‌كانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت و ده‌سته‌كانی لقه‌كان. 2- به‌دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی راسپارده‌و ئیقرار كراوه‌كانی كۆنگره$. 3- ئاماده‌ كردنی بودجه‌ی گشتی و حساب و حسابكاریی كۆتایی. 4- به‌خشینی شه‌ره‌فی ئه‌ندامێتی به‌ شه‌خسیاتی په‌روه‌رده‌یی و هزرمه‌ندان. 5- لێكۆڵینه‌وه‌و گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پێڕۆی ناوخۆ و پێشكه‌ش كردنی پێشنیازی پێویست بۆ هه‌مواركردنی. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی كۆبوونه‌وه‌ی خوله‌كانی خۆی، هه‌ر سێ مانگ جارێك بۆ به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری یه‌كێتی ساز ده‌دات و، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ر كاتێ پێویست بێت كۆبوونه‌وه‌ی لاوه‌كی ساز بدات.

مادده‌ی حه‌وته‌م: أ-ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانی یه‌كێتی پێك دێت كه‌ ئیلتیزاماتی خۆیان به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ به‌جێ هێناوه‌. ده‌سته‌ی گشتی باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتییه‌و، هه‌ردوو ساڵ جارێك، له‌ مه‌ركه‌زی یه‌كێتی، بۆ كۆنگره‌ به‌ستنی گشتی، مه‌ندوبه‌كانیان به‌ رێژه‌یه‌ك كه‌ ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی دیاری ده‌كات كۆده‌بنه‌وه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی یه‌كێتی و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت كه‌ ژماره‌یان (15) پازده‌ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و (4) چوار ئه‌ندامی یه‌ده‌گه‌. (نصاب)یش به‌ ئاماده‌ بوونی دوو سێیه‌كی ژماره‌ی مه‌ندوبان دێته‌جێ، جا ئه‌گه‌ر هات و (نصاب) نه‌هاته‌جێ، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، دوای (15) پازده‌ رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م، له‌ هه‌مان شوێن و كاتدا ژماره‌ی مه‌ندوبانی ئاماده‌ بوو، چه‌ند ده‌بن، ببن، ئه‌وا (نصاب) هاتووه‌ته‌جێ و، هه‌ڵبژاردن ده‌ست پێ ده‌كات. ب- سه‌رۆكی یه‌كێتی و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت و ئه‌ندامانی ده‌سته‌كانی لقه‌كان، هه‌موویان ئه‌ندامی كۆنگره‌ن. ج- یه‌كێتی بۆی هه‌یه‌، له‌سه‌ر داوای (2/3)ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی كۆنگره‌یه‌كی لاوه‌كی ببه‌ستێ.

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی سندوق به‌دیهێنانی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌یه‌: سندوق به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان كار ده‌كات بۆ دابینكردنی باشترین ڕێگه‌ی چاره‌سه‌ری و ڕێكاره‌كانی خۆپاراستنی هاووڵاتیانی كوردستان ئه‌وانه‌ی تووشی نه‌خۆشیه‌كانی شێرپه‌نجه‌ هاتوون، كه‌ پێویستیان به‌ پشتگیریه‌كی چڕ هه‌یه‌ بۆ دابینكردنی پێداویستی چاره‌سه‌ری و داوده‌رمان و ئامێری پزیشكی له‌ بنكه‌ی پسپۆڕ بۆ چاره‌سه‌ركردن له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا.

مادده‌ی هه‌شته‌م: له‌ سه‌ر وه‌زیری ته‌ندروستیه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی چواره‌م: سه‌رچاوه‌كانی داهاتی سندوق له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێت: یه‌كه‌م: ئه‌و پاره‌یه‌ی كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم ساڵانه‌ له‌ بودجه‌ی گشتی هه‌رێم ته‌رخانی ده‌كات. دووه‌م: به‌شی سندوق له‌ ته‌رخانكراوه‌كانی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی. سێیه‌م: زێده‌كردنی رێژه‌ی (5%) له‌و باج و ڕسوماتانه‌ی كه‌ ده‌خرێنه‌ سه‌ر شتومه‌ك و به‌رهه‌می زیان به‌خش به‌ ته‌ندروستی، چ هاورده‌ بن یان دروستكراوی خۆماڵی و، بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سندوق وه‌رده‌گیرێت. چواره‌م: بژارده‌ی (غرامه‌) وه‌رگیراو به‌پێی یاسای قه‌ده‌غه‌كردنی جگه‌ره‌ كێشان. پێنجه‌م: ڕێژه‌ی (50%) له‌و بژاردانه‌ی كه‌ له‌ شتومه‌ك و خۆراكی سه‌رپێچیكار بۆ مه‌رجه‌ ته‌ندروستیه‌كان وه‌رده‌گیرێن. شه‌شه‌م: ڕێژه‌ی (25%) له‌و بژاردانه‌ی كه‌ به‌پێی یاسای چاودێری ته‌ندروستی وه‌رده‌گیرێن. حه‌وته‌م: پیتاك و كۆمه‌ك و به‌خشین له‌ دوای ره‌زامه‌ندی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران، گه‌ر له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بێـت. هه‌شته‌م: داهاتی چالاكیه‌كانی سندوق. نۆیه‌م: أ- زێده‌كردنی ڕێژه‌ی (5%) بۆ ڕه‌سمی تۆماركردنی هه‌موو جۆره‌ ئۆتومبیلێك و گواستنه‌وه‌ی خاوه‌ندارێتی و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یی (سنویه‌) و، بۆ مه‌به‌ستی سندوق وه‌رده‌گیرێت. ب- ڕێژه‌ی (5%) له‌و بژاردانه‌ی له‌ سه‌رپێچییه‌كانی هاتووچۆ وه‌رده‌گیرێن.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ئه‌و مه‌شق كردووانه‌، دوای ته‌واوكردنی ماوه‌ی مه‌شق، به‌سه‌ر مه‌ركه‌زه‌ ته‌ندروستییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی مه‌ڵبه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمدا، به‌ پێی پێداویست دابه‌شی ده‌كا و تا دوو ساڵ ده‌مێننه‌وه‌.

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م پسپۆریانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1. كاركردن له‌ پێناو هێنانه‌دی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا. 2. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاره‌كان ده‌رباره‌ی هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا. 3. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 4. دامه‌زراندنی كارمه‌ندان له‌ سه‌ندیكاداو دیاری كردنی كرێكانیان. 5. چاوپێخشاندن به‌ داواكارییه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و بڕیاردانی قبووڵ كردنی ئه‌ندامان. 6. دیاری كردنی ئه‌وه‌‌ی نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كا له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و ئه‌وانه‌ی تر له‌ بارێك دا كه‌ نه‌قیب نوێنه‌رایه‌تی نه‌كا. 7. هه‌واڵه‌كردنی ئه‌و كێشه‌و شكاتانه‌ی كه‌ بۆی دێن بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی. 8. به‌شداری كردن له‌ پێشكه‌شكردنی پێشنیاره‌كان له‌ باره‌ی ته‌شریعه‌كان و پلانه‌كان و به‌رنامه‌ ته‌ندروستیه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 9. ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ و دامه‌زراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی. 10. خۆئاماده‌كردن بۆ هه‌ڵبژاردن. 11. ته‌ماشاكردنی ده‌ست له‌ كار كێشانه‌وه‌ی نه‌قیب یان بریكاره‌كه‌ی یان هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن یان لیژنه‌كانی سه‌ندیكا. 12. دامه‌زراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی سه‌ندیكا به‌ گوێره‌ی یاسای به‌رێوه‌بردنی كۆمه‌ڵه‌كان. 13. پێدانی هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌لاته‌كانی خۆی به‌ نه‌قیب یا سه‌رۆكی لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكاندا. 14. سه‌رف كردنی خه‌رجییه‌ پێویستییه‌كان. 15. بڕیار به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كانیش به‌و لایه‌نه‌ دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ده‌شێ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی نائاسای بكرێت، له‌ یه‌كێك له‌م دوو حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌دا: 1. به‌ بڕیارێكی هۆدار كه‌ زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن یاخود زۆربه‌ی ئه‌ندامه‌كانی لقه‌كانی سه‌ندیكا ده‌یده‌ن. 2. به‌ داواكاریه‌كی هۆداری نووسراو كه‌ له‌ سه‌دا ده‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی پێشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی ده‌كه‌ن و، ده‌بێ ئه‌نجومه‌نیش بانگهێشتنێك ده‌ربچوێنێ و كاتی كۆبوونه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ گه‌یشتنی داواكارییه‌كه‌ دیاری بكات. دووه‌م: نابێت له‌ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی ده‌سته‌ی گشتی باسی هسچ شتێك بكرێت ته‌نیا ئه‌و كارو بارانه‌ نه‌بن كه‌ له‌ خشته‌ی كاردا هاتوون و كۆبوونه‌وه‌كه‌یان بۆ كراوه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ده‌شێ لاری بوون (اعتراض) له‌ بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ لای ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنی بكرێت و ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ پشتگیری بكات یان ره‌تی بكاته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌و سزایانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ دراون جێبه‌جێ ناكرێن تاکو ئه‌نجومه‌ن ره‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر ده‌ر نه‌برێت.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی یه‌كێتی و سكرتێری مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت و سه‌رۆكانی لقه‌كان لێ ده‌بڕێن و خۆ ته‌رخان ده‌كه‌ن بۆ به‌ ئه‌نجام گه‌یاندنی كارو فرمانی یه‌كێتی. دووه‌م: مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت بۆی هه‌یه‌و به‌ رێژه‌ی (2/3) دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی مه‌كتهب بڕیار له‌سه‌ر خۆ ته‌رخانكردنی هه‌ر ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت یا ئه‌ندامی ده‌سته‌كانی لقه‌كان بدات بۆ به‌ڕێخستنی ئیش و ئه‌ركی یه‌كێتی. سێیه‌م: پێویسته‌ ژماره‌ی ته‌رخانكراوه‌كانی ئیش و كاری یه‌كێتی له‌ ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت یان له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی لق له‌ رێژه‌ی (1/3) سێیه‌ك ژماره‌ی ئه‌ندامه‌كانی تێنه‌په‌ڕێ. چواره‌م: ماوه‌ی ته‌رخان كردنی ئه‌ندام بۆ ئیش و كاری یه‌كێتی به‌ خزمه‌تی فیعلی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ و بۆ ته‌رفیع و عه‌لاوه‌و خانه‌نشینی و ته‌رقیه‌ی زانستی به‌ خزمه‌ت حساب ده‌كرێ و، به‌پێی یاسا رێنوێنییه‌ تایبه‌ته‌كانیش جگه‌ له‌ مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی پیشه‌یی و زانكۆیی یه‌كێتیش ده‌رماڵه‌ی دیار كراوی بۆ ماوه‌ی خۆ ته‌رخانكردنه‌كه‌ی ده‌داتێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی له‌سه‌ر داوای وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ ءسه‌رچاوه‌كانی ئاو رووبه‌ری پێویست له‌ زه‌وی میری ته‌رخان ده‌كات بۆ مه‌به‌ستی دار چاندن و دروستكردنی دارستان و فراوانكردنی له‌و ناوچانه‌ی كه‌ دار ودره‌خت به‌شێوه‌ی سروشتی تیادا ناڕوێت. دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی ڕووبه‌ڕووی ڕووتانه‌وه‌ ده‌بن و رووبه‌ره‌كانی ته‌نیشت جۆگه‌كانی ئاودێری و حه‌وزی ڕووبار وبه‌نداو و ته‌نیشته‌كانی رێگه‌ گشتیه‌كان له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنووری شاره‌وانیه‌كان وهی تر، به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان، داریان تیادا بڕوێنێت.

مادده‌ی چوارده‌م: پۆلیسی دارستان بۆی هه‌یه‌ ده‌ست بگرێ به‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌كانی دارستان و ئامێر و هۆیه‌كانی گواستنه‌وه‌و گلدانه‌وه‌یان تا ئه‌و كاته‌ی حوكمی دادگا ده‌رده‌چێت سه‌باره‌ت به‌ به‌كارهێنانیان، ئه‌گه‌ر سه‌لمێندرا كه‌ بۆ ئه‌وه‌ به‌كاردێت كه‌ زیان ئه‌گه‌یه‌نێت به‌ دارستان و خراپ به‌كارهێنانی و سوود وه‌رگرتن لێیان به‌پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: یه‌كه‌م: سزای به‌ندكردن ئه‌درێت كه‌ له‌ ساڵێك زیاتر نه‌بێت یان غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ (سێملیۆن دینار)كه‌متر نه‌بێت، وه‌ له‌ (پێنج ملیۆن دینار) زیاتر نه‌بێت، هه‌ركه‌سێك سه‌رپێچی حوكمه‌كانی بڕگه‌كانی (1، 5، 6، 7، 8، 10)ی به‌ندی سێیه‌می مادده‌ی چواره‌می ئه‌م یاسایه‌دا بكات. دووه‌م: سزای به‌ندكردن و غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ملیۆن دینار كه‌متر نه‌بێت هه‌ركه‌سێك سه‌رپێچی حوكمه‌كانی برگه‌كانی (2، 3، 4، 11)ی به‌ندی سێیه‌می مادده‌ی چواره‌می ئه‌م یاسایه‌دا بكات.

مادده‌ی چواره‌م: مادده‌ی (21) له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ له‌جێگای داده‌نرێ: به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌گه‌لی رابردوو، ده‌سته‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ش ده‌دات: 1-مووچه‌ی مانگانه‌ كه‌ له‌ (500) پێنج سه‌د دینار كه‌متر نه‌بێ بۆ خاوخێزانی ئه‌و پارێزه‌رانه‌ی كه‌ به‌هۆی بزاڤی رزگاریخوازی كورده‌وه‌ شه‌هید بوون. 2- مووچه‌ی مانگانه‌ كه‌ له‌ (250) دوو سه‌دو په‌نجا دینار كه‌متر نه‌بێ بۆ خاوخێزانی ئه‌و پارێزه‌رانه‌ی كه‌ دوای ده‌ست به‌رداربوونی ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زی له‌ به‌ڕێوه‌بردنی كوردستان واتا دوای 23/10/1991 مردوون تا ده‌رچوونی یاسای ژماره‌ (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانه‌نشینی پارێزه‌ران.

مادده‌ی پازده‌: زه‌پت كردن 1-یه‌كێتی جوتیاران بۆی هه‌یه‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی خۆی، كه‌ حاڵه‌تێ له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ له‌سه‌ر ساغ بووه‌ وه‌ له‌ ئه‌ندامێتیی بخات: أ-ئه‌گه‌ر جینایه‌تی یان جونحه‌یه‌كی ئابڕووبه‌ر بكات. ب-ئه‌گه‌ر ئه‌هلییه‌تی له‌ ده‌ست بدات. ج-ئه‌گه‌ر له‌و ئه‌ركانه‌ لابدات كه‌ پێرۆی ناوخۆی یه‌كێتی گشتی جوتیاران سه‌پاندوویه‌تی، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش كه‌ به‌ نووسراو ئاگادار كرابێته‌وه‌ كه‌ ئه‌ركی سه‌رشانی چییه‌و ده‌بێ بیكات. د-ئه‌گه‌ر شه‌رتێ له‌ شه‌رشرووتی ئه‌ندامێتی له‌ ده‌ست بدات. 2-یاسای زه‌پتیی فرمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت به‌سه‌ر ئه‌و فرمانبه‌رانه‌دا كه‌ له‌ یه‌كێتییه‌كه‌یدا كارده‌كه‌ن ده‌خرێته‌كار.