أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی یهم:
ماددهی سی یهم: دهشێ سهرۆك و ئهندامانی ژوور خهڵاتهكی ساڵانهیان بدرێتێ كه میقدار و شێوهی بهخشینی به بریاری ئهنجومهنی یهكێتی دیاری دهكرێن بهڵام نابێ ههردوو خهڵاتی ئهنجومهنی یهكێتی و ئهنجومهنی و ژوور وهربگیرێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1/ئینتما له سهندیكادا، بهداواكردنێكی نووسراو دهبێ، هاوپێچ بهڵگهنامهگهلی پێويستی لهگهڵدا بێ و بدرێ به نهقیب. 2/داواكارییهكه له ماوهی پازده رۆژدا كه له رۆژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێدهكا، دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش، دهبێ لهو ماوهیهدا بیبرێنێتهوه، خۆ ئهگهر هات و ئهو ماوهیه تێ پهڕی و ئهنجومهن نهیبڕییهوه، ئهوه، لهو بارهدا به قبوڵ كراو دادهنرێ. 3/ئهنجومهن به بڕیارێ، هۆی دیاریكراوی تێدا بێ، بۆی ههیه داواكاریی ئینتما بداته دواوه، داواكارهكهش بۆی ههیه، له ماوهی (30) رۆژدا، كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێدهكا له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانهی لێ بگرێ، ئیدی، بڕیار، بڕیاری دادگایه ودهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ژوور بۆی ههیه به پهسهند كردن له لایهن ئهنجومهنی یهكێتی خانوو بهره بكرێ یا دروست بكا.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: ژوور دهبێ ئهمانه پێشكهش به ئهنجومهنی یهكێتی بكا. 1-راپۆرتی ساڵانه له بارهی كارهكانیهوه. 2-دواحیسابی بۆ سهلماندنی ئهویش له ماوهیهكدا كه له سێ مانگ تێپهر نهكا له رۆژی كۆتایه هاتنی ساڵی داراییهوه بهمهرجێ له لایهن _ چاودێری داراییهوه ورد كرابێتهوه. 3-بووجهی نهخشه كێشانی ساڵانهی پێش سهرهتای ساڵی دارایی به سێ مانگ به لایهنی كهمهوه بۆ سهلماندنی.
ماددهی بیست وچوارهم:
ماددهی بیست وچوارهم: له ههر قوتابخانهیهك یان پهیمانگهیهكی ناحكومی بهم شێوهیهی خوارهوه ئهنجومهنێكی كارگێری پێك دههێنرێت: یهكهم: خاوهنی قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی، وه ئهگهر خاوهندارێتی بهكۆمهڵ بێت، ئهوا نوێنهرێك بۆخۆیان ههڵدهبژێرن. دووهم: بهرێوهبهری قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی. سێیهم: دوو نوێنهر له دهستهی مامۆستایان. چوارهم: توێژهری كۆمهڵایهتی قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی.
ماددهی سیانزدهههم:
ماددهی سیانزدهههم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی بانكه بازرگانیهكان: بهڕێوهبهرێكی گشتیی سهرۆكایهتی دهكات بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنا بێت و، به ئهزموون و پسپۆڕ بێت و، ئهمانهی خوارهوهشی پێوه دهلكێن: 1ـ بهڕێوهبهرایهتییهكانی بانكهكانی ئهلرهشید 2ـ بهڕێوهبهرایهتییهكانی بانكهكانی ئهلرافیدهین 3ـ بهڕێوهبهرایهتییهكانی بانكهكانی ههرێم
ماددهی حهڤدهیهم:
ماددهی حهڤدهیهم: ئهوهی بۆ ئهندامیهتی ژوور دهپالێورێت دهبێ ئهم مهرجانهی تێدا بێ: 1-هاوڵاتی ههرێمی كوردستانی عێراق بێ. 2-تهمهنی له (25)ساڵ كهمتر نهبێ. 3-بازرگانی كردبێ و یا پرۆژهیهكی پیشهسازی ههبووبێ و به لایهنی كهمهوه ماوهی پێنج ساڵی پر كردبێتهوه له ئهندامیهتی یهكێك له ژوورهكانی بازرگانی و پیشهسازی یان یهكێ لوهژوورهكانی بازرگانی عێراقی یا یهكێتی پیشهسازیهكانی عێراقی كه له پێش كارپێكردنی نامهیهكی سهرهتایی زانكۆییان ههبێ دهبێت سێ ساڵ ههر وهك بهرێوهبهره دهسهڵات پێدراوهكانی (المدراْ المفوچون) كۆمپانیا تایبهتییهكان لهو ماددهیه بهدهر دهكرێن به مهرجێ له كاتی پێشكهش كردنی داخوازی خۆپاڵاوتن دا سێ ساڵ یهك له دوای یهكی لهو فهرمانهدا بهسهر بردبێ. 4-تهواوی ئابوونهكانی به ژوور دابێ.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: دهستهی گشتی باڵاترین دهستهڵاته له سهندیكادا و ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1/ههڵبژاردنی نهقیب وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن. 2/تهسدیق كردنی بودجه و حسابكاریی كۆتایی و راپۆرتی دارایی. 3/گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ئیداری و بڕیاردان لهسهری. 4/ئیقراركردنی پێشنیاری ههمواركردنی یاسا و ئیقراركردن و ههمواركردنی گهڵاڵه (لوائح)ی پێرۆ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهنجومهن: 1- له وهزارهتهكهدا ئهنجومهنێك به سهرۆكایهتی وهزیر پێكدههێنرێت و، ههریهكه لهمانهی خوارهوهشی تێدا دهبن: أ ـ بریكاری وهزارهت ئهندام دهبێت ب ـ راوێژكارهكان ئهندام دهبن ج ـ بهڕێوهبهره گشتییهكانی وهزارهت ئهندام دهبن د ـ ههر پسپۆرێك لهناوهوه یان له دهرهوهی وهزارهتهكه، كه وهزیر بیهوێ له كاتی پێویستدا داوای هاوكاری لێ بكات بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێ. 2ـ ئهنجومهن گفتوگۆی پلانه گشتییهكهی وهزارهت و پهسند كردنی و، بهدواداچوونی جێبهجێكردنی له ئهستۆ دهگرێ و، سیاسهتی دارایی و ئابووری پێشنیاز دهكات و، گفتوگۆ لهسهر راپۆرته خولاوخولهكان لێكۆڵینهوه لهسهر ئهو كۆسپانه دهكات كه رێگری له رهوتی كارهكانیدا دهكهن و، چارهسهری بهكرداریان بۆ پێشنیاز دهكات و، له پڕۆژهی یاسا و پێڕۆ و ئهو رێنماییانهش دهكۆڵێتهوه كه پێوهندییان به ئیشهكانییهوه ههیه و رای خۆیشی لهسهر ههموو بابهتێك دهدات كه پێش چاوی دهخرێت.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: یهكهم:1-مهندوبهكانی پارێزگا، كه بۆ ئهندامێتیی كۆنگرهی گشتی ههڵبژێردراون، دوای تهواو بونی ئیش و كارهكانی كۆنگره كۆ دهبنهوه به سهرپهرشتی مهكتهبی سكرتارییهت بۆ ههڵبژاردنی دهستهی لق كه له حهوت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت. 2- دهستهی لق له كۆبوونهوهی یهكهمیدا سهرۆكی لق و بهرپرسانی لیژنه تایبهتكارهكان ههڵدهبژێرێ. دووهم: دهستهی لق ئهم كارو فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات: 1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی مهكتهبی سكرتارییهت. 2- لهچوارچێوهی بودجهی ساڵانهی یهكێتیدا گفتوگۆ لهسهر بودجهی ساڵانهی لق دهكات و رێنماییگهلی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وهفات و سندوقی نهخۆشییه سهخت و ترسناكهكان دهخاته بهركار.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: یهكهم: ئهنجومهنی تهنفیزی لهمانه پێك دێت: 1-سهرۆكی یهكێتی. 2- ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت. 3- سهرۆكایهتی لقهكانی پارێزگاكان. دووهم: ئهنجومهن ئهم ئهرك و فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات: 1-بهدواداچوونی ئیشهكانی مهكتهبی سكرتارییهت و دهستهكانی لقهكان. 2- بهدواداچوونی جێبهجێ كردنی راسپاردهو ئیقرار كراوهكانی كۆنگره$. 3- ئاماده كردنی بودجهی گشتی و حساب و حسابكاریی كۆتایی. 4- بهخشینی شهرهفی ئهندامێتی به شهخسیاتی پهروهردهیی و هزرمهندان. 5- لێكۆڵینهوهو گفتوگۆكردن لهسهر پێڕۆی ناوخۆ و پێشكهش كردنی پێشنیازی پێویست بۆ ههمواركردنی. سێیهم: ئهنجومهنی تهنفیزی كۆبوونهوهی خولهكانی خۆی، ههر سێ مانگ جارێك بۆ بهڕێوهبردنی كاروباری یهكێتی ساز دهدات و، بۆیشی ههیه ههر كاتێ پێویست بێت كۆبوونهوهی لاوهكی ساز بدات.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: أ-دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانی یهكێتی پێك دێت كه ئیلتیزاماتی خۆیان بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهجێ هێناوه. دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاتی یهكێتییهو، ههردوو ساڵ جارێك، له مهركهزی یهكێتی، بۆ كۆنگره بهستنی گشتی، مهندوبهكانیان به رێژهیهك كه ئهنجومهنی تهنفیزی دیاری دهكات كۆدهبنهوه بۆ ههڵبژاردنی سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت كه ژمارهیان (15) پازده ئهندامی ئهسڵی و (4) چوار ئهندامی یهدهگه. (نصاب)یش به ئاماده بوونی دوو سێیهكی ژمارهی مهندوبان دێتهجێ، جا ئهگهر هات و (نصاب) نههاتهجێ، ئهوه، لهو بارهدا، دوای (15) پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم، له ههمان شوێن و كاتدا ژمارهی مهندوبانی ئاماده بوو، چهند دهبن، ببن، ئهوا (نصاب) هاتووهتهجێ و، ههڵبژاردن دهست پێ دهكات. ب- سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی ئهنجومهنی تهنفیزی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتارییهت و ئهندامانی دهستهكانی لقهكان، ههموویان ئهندامی كۆنگرهن. ج- یهكێتی بۆی ههیه، لهسهر داوای (2/3)ی ئهندامانی ئهنجومهنی تهنفیزی یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی كۆنگرهیهكی لاوهكی ببهستێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری گشتی: سهرپهرشتیی (السیوله)ی نهختینهی خهزینهی گشتی و چۆنێتی دهسكاریكردنی بۆ جێبهجێكردنی بودجهی گشتیی ههرێم به ههردوو بهشهكهیهوه بهشی بهردهست(الجاری)و بهشی وهبهرهێنان له ئهستۆ دهگرێت، ههروهها پهرهپێدانی سیستهمی ژمێریاری گونجاو بۆ رێكخستنی لایهنی دارایی ئهنجامهكانی جێبهجێكردنهكهی له ئهستۆ دهگرێت و، كۆنتڕۆڵی ژمێریاریهتی دهسكاریكردنی دارایی لهسهر ههموو یهكه جێبهجێكارهكان دادهنێت و، روونكردنهوهكانی ژمێریاریهتی بۆ یهكهكانی كهرتی حكومی كه له مهركهزهوه پارهدار دهكرێن، دیار دهكات و، ئهنجامهكانی بهپێی ئوسووڵی ژمێریاریهتی دهخاته بهرچاو وسیستهمهكانی چاودێری ناوخۆ لهسهر دهسكاریكردنی ئهموالی گشتی پهرهپێدهدات و پێداویستهكانی سهركهوتنیان بۆ فهراههم دهكات و سهرپهرشتیی جێبهجێكردنیان دهكات چاودێری كردنی خهرجی رابوردوو و خهرجی پاش ئهویشهوه. لهو سهرپێچییه داراییانهش دهپێچێتهوه كه جێبهجێكردنیان به وهزارهتهكه دهسپێردرێت. بهڕێوهبهرێكی گشتیش سهرۆكایهتیی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنابێت و، به ئهزموون و پسپۆڕ بێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئامانجی سندوق بهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوهیه: سندوق به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان كار دهكات بۆ دابینكردنی باشترین ڕێگهی چارهسهری و ڕێكارهكانی خۆپاراستنی هاووڵاتیانی كوردستان ئهوانهی تووشی نهخۆشیهكانی شێرپهنجه هاتوون، كه پێویستیان به پشتگیریهكی چڕ ههیه بۆ دابینكردنی پێداویستی چارهسهری و داودهرمان و ئامێری پزیشكی له بنكهی پسپۆڕ بۆ چارهسهركردن له ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: له سهر وهزیری تهندروستیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهرچاوهكانی داهاتی سندوق لهمانهی خوارهوه پێكدێت: یهكهم: ئهو پارهیهی كه حكومهتی ههرێم ساڵانه له بودجهی گشتی ههرێم تهرخانی دهكات. دووهم: بهشی سندوق له تهرخانكراوهكانی وهزارهتی تهندروستی. سێیهم: زێدهكردنی رێژهی (5%) لهو باج و ڕسوماتانهی كه دهخرێنه سهر شتومهك و بهرههمی زیان بهخش به تهندروستی، چ هاورده بن یان دروستكراوی خۆماڵی و، بۆ بهرژهوهندی سندوق وهردهگیرێت. چوارهم: بژاردهی (غرامه) وهرگیراو بهپێی یاسای قهدهغهكردنی جگهره كێشان. پێنجهم: ڕێژهی (50%) لهو بژاردانهی كه له شتومهك و خۆراكی سهرپێچیكار بۆ مهرجه تهندروستیهكان وهردهگیرێن. شهشهم: ڕێژهی (25%) لهو بژاردانهی كه بهپێی یاسای چاودێری تهندروستی وهردهگیرێن. حهوتهم: پیتاك و كۆمهك و بهخشین له دوای رهزامهندی ئهنجوومهنی وهزیران، گهر له دهرهوهی ههرێم بێـت. ههشتهم: داهاتی چالاكیهكانی سندوق. نۆیهم: أ- زێدهكردنی ڕێژهی (5%) بۆ ڕهسمی تۆماركردنی ههموو جۆره ئۆتومبیلێك و گواستنهوهی خاوهندارێتی و نوێ كردنهوهی ساڵانهیی (سنویه) و، بۆ مهبهستی سندوق وهردهگیرێت. ب- ڕێژهی (5%) لهو بژاردانهی له سهرپێچییهكانی هاتووچۆ وهردهگیرێن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهتی تهندروستی ئهو مهشق كردووانه، دوای تهواوكردنی ماوهی مهشق، بهسهر مهركهزه تهندروستییهكانی دهرهوهی مهڵبهندی پارێزگاكانی ههرێمدا، به پێی پێداویست دابهشی دهكا و تا دوو ساڵ دهمێننهوه.
ماددهی سێزدهیهم:
ماددهی سێزدهیهم: ئهنجومهن ئهم پسپۆریانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: 1. كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا. 2. پێشكهش كردنی پێشنیارهكان دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا. 3. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكاداو دیاری كردنی كرێكانیان. 5. چاوپێخشاندن به داواكارییهكانی چوونه ناو سهندیكا و بڕیاردانی قبووڵ كردنی ئهندامان. 6. دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكان و ئهوانهی تر له بارێك دا كه نهقیب نوێنهرایهتی نهكا. 7. ههواڵهكردنی ئهو كێشهو شكاتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی. 8. بهشداری كردن له پێشكهشكردنی پێشنیارهكان له بارهی تهشریعهكان و پلانهكان و بهرنامه تهندروستیهكان له ههرێمدا. 9. ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی. 10. خۆئامادهكردن بۆ ههڵبژاردن. 11. تهماشاكردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یان بریكارهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا. 12. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی سهندیكا به گوێرهی یاسای بهرێوهبردنی كۆمهڵهكان. 13. پێدانی ههندێ له دهسهلاتهكانی خۆی به نهقیب یا سهرۆكی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 14. سهرف كردنی خهرجییه پێویستییهكان. 15. بڕیار به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزارهتی كشتوكاڵ و سهرچاوهكانی ئاو جێی ههردوو وهزارهتی كشتوكاڵ و وهزارهتی سهرچاوهكانی ئاو دهگرێتهوه له ههر شوێنێك له یاساو پێڕهوهكارپێكراوهكاندا هاتبێت كه بهكشتوكاڵ و سهرچاوهكانی ئاوهوه تایبهت بن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: 1. ئهنجومهنی سهندیكا كۆمهڵێك فهرمانبهر و بهردهست به پێی پێویست له بارهگای سهندیكا دادهمهزرێنێ. 2. بهرێوهبهرایهتی بارهگای گشتی سهندیكا پێك دێت له: 1. بهرێوهبهرایهتی كاروباری ئهندامان. 2. ژمێریاری و ئهمیندارێتی سندوق. ج-كارو تایبهتمهندی فهرمانبهر و بهردهستهكان و مووچه و كاروباری خزمهتگوزاری و پیشهیی و بهرزهفتی كردن و ماوهی پله بهرز كردنهوه و ئهو سهرمووچانهی كه به گوێرهی خزمهتگوزاریان دهیان كهوێت و خانهنشینكردنیان یان لێخستنیان به پێی حوكمهكانی پهیرهوی ناوخۆی سهندیكا دیاری دهكرێ.