أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شازدهیهم
ماددهی شازدهیهم: پارێزگار بۆی ههیه به یاننامهیهك سهبارهت بهم كاروبارانهی خوارهوه دهربكا و دهبێ به یهكێ له رێ و شوێنهكانی راگهیاندن بڵاوبكرێتهوه: 1-قهدهغه كردنی ههڵگرتنی چهكی ئاگرین له لایهن مۆڵهتدراوانهوه له كاتی پێویستدا و بۆ ئهو ماوهیهی دیاری ی دهكا له ههموو ناوچهكانی پارێزگا یا له بهشێكیدا و بۆی ههیه لهبهر چهند هۆیهكی شیاو ههندێ له مۆڵهتدراوانی لێ دهربكا. 2-رێ نهدان به خهڵكێكی دانیشتووی دهرهوهی سنووری شارهوانی یهكان به هاتنه ناوهوهیان به چهكهو بۆ ماوهیهكی كاتی ئهگهر بهرژهوهندی گشتی وههای خواست. 3-قهدهغه كردنی تهقه كردن له بۆنه گشتی و تایبهتی یهكاندا له ناو شارو شارۆچكه و گوندهكاندا. 4-وهرگرتنی چهكی ئاگرین به پسوولهیهك له خاوهنهكانیان مۆڵهت دراو بن یا بێ مۆڵهت بۆ ئهو ماوهیه دیاری ی دهكا، ههر كاتهك هۆیهكهی له ئارادا نهما بڕیاری گهرانهوهیان دهدا لهگهڵ رهچاو كردنی حوكمهكانی ماددهی بیستهمی ئهم یاسایه سهبارهت به مۆڵهتهكان.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: وهزیری پیشهسازی و وزه بۆی ههیه نرخی یهكه كارهباییهكان و ئامرازە (مستلزمات) كارهباییهكانی سهر به وهزارهتهكه دابنێ و كرێی موحهوویله كارهباییهكانیش كه ههن دیاربكات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: حوكمهكانی ماددهی یهكهمی ئهم یاسایه ئهو نرخانهش دهگرێتهوه كه پێشتر وهزارهتی پیشهسازی و وزه لهههرێمدا ئیقراری كردووه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: له ههر جێگایهكی یاسا ژماره (4)ی ساڵی (1993)و ههر یاسایهكی دیكهدا دهستهواژهی (وهزارهتی پیشهسازی و وزه) هاتبێ، دهستهواژهی (وهزارهتی پیشهسازی و كارهبا) جێگای دهگرێتهوه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم : لهسهر ههر پاكهتێكی تووتن و پێكهاتهكانی یاخود جگهرهكان له شوێنێكی دیار ئهم زانیارییانهی خوارهوه دهنووسرێن ـ 1ـ مێژووی بهرههمهێنانی و كۆتایی پێ هاتنی به مانگ و ساڵ. 2ـ ئاگاداریكردنهوهیهكی تهندروستی به ههردوو زمانی كوردی و عهرهبی بهپێی بهرزهفتیانهكانی رێكخراوی تهندروستی جیهانی. 3ـ دهرخستنی ناوهرۆكی ههر جگهرهیهك له قهتران و نیكۆتین لهسهر پاكهته جگهرهكان. دووهم: رهنگی نووسینی ئاگادارییهكه ههمان رهنگی نووسینی نیشانه بازرگانیهكه دهبێ. سێیهم: ئاگاداری كردنهوهكه لهسهر رووی پاكهته دهنووسرێ. چوارهم: سهرپێچیكهری حوكمهكانی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه به غهرامهیهك سزا دهدرێ كه له (سێ ملیۆن)دینار كهمتر نهبێ و له (پێنج ملیۆن)دیناریش زیاتر نهبێ لهگهلأ دهست بهسهر داگرتنی مادده گیراوهكهدا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: پێویسته لهسهر ئهو شوێنانهی كه جگهره یان تووتن یا پێكهاتهكانی بۆ فرۆشتن نمایش دهكهن، تابلۆ دابنێن و ئهو ئاگادار كردنهوه تهندروستیهی كه له بڕگهی(/یهكهم/2ی) ماددهی پێنجهمدا هاتووه به جۆرێكی بهرچاو كه بخوێندرێتهوه لهسهر بدرێ، سهرپێچی كهریش به غهرامهیهك سزادهدرێ كه له پهنجا ههزار دینار كهمتر نهبێ و له پێنج سهد ههزار دیناریش زیاتر نهبێ و، ئهگهر سهرپێچییهكهی دووبارهش كردهوه ئهو كات كۆگاكهی بۆ ماوهی یهك مانگ دادهخرێ، ئهگهریش بۆ جاری دووهم دووبارهی كردهوه ئهو كات مۆڵهتهكهی لێ دهسهندرێتهوه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دا دهخرێته بهر كار.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: ئهگهر ئهو كهسه گیراوه یا بهندكراوهی سوودی وهرگرتبـێ له حوكمهكانی ئهم یاسایه وله ماوهی سێ ساڵ له بهردانی گهڕایهوه سهر ئهنجامدانی تاوان ولهسهری لهلایهن دادگای تایبهتی بۆ ماوهیهك له 3 سالأ كهمتر نهبێ حوكم درا ئهوا بڕیاری لێبوردنهكهی یا كهمكردنهوهی حوكمهكهی لێ ههڵدهوهشێتهوه وههموو سزا كهوتووهكهیشی بهسهریدا دهسهپێزێ ئهگهر تاوانێكی كرد و، نیوهی ماوهی سزاكهی ههڵدهوهشێتهوه ئهگهر تاوانهكهی كهتن بوو،ههروهها ئهو ئیجرائاتانهش رادهگیرێ كه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه سوودی لێ وهرگرتووهو لهوكێشهیهش ئیجرائاتی له سهر وهردهگیرێ كهراگیرابوو.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: حوكمهكانی مادده (5.4.2.1)ی ئهم یاسایه، حوكمدراوه گهڕاوهكان وئهوانهی ئهم تاوانانهیان ئهنجامداوه ناگرێتهوه:ـ یهكهم: تیرۆر كردن. دووهم: كوشتنی ئهوبیانیانهی كه له ههرێمدا كاردهكهن. سێیهم: ئهوكوشتنهی دزی لهگهلأ دابێ. چوارهم:بازرگانی كردن بهمادده بێهۆشكهرهكان. پێنجهم: ئهوتاوانانهی دژی ئاسایشی ناوهوهو دهرهوهی ههرێم بن. شهشهم: دهست پیسی ودزینی پارهوسامانی ههرێم. حهوتهم: تهزویركردنی نووسراوی فهرمی پهیوهندیدار به ئابووری وئاسایشی ههرێم. ههشتهم: تهزویر وقهڵپكردنی پاره ودراو. نۆیهم: بهرتیل. دهیهم: پڕدان وخراپكردنی ئافرهت ونێربازی ومێبازی لهگهلأ مهحرهمهكان. یازدهم: كوشتن لهسهر مهسهلهی نامووس(عهیب شۆرین).
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: زیاده باجێكه لهسهر زیاتر له (15000) پازده ههزار دینار له كۆی داهاتی (عهقارهكان)ی ئهوهی لهسهریهتی (المكلف) وهردهگرێ و دهسهپێندرێ، بهو مافهشهوه كه له عهقاره وهقف كراوهكانیشهوه ههیهتی، دوای لێدهركردنی بڕه باجی بنچینهیی و بێ قهیدی یاسایی (السماح القانونی) به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه:- (5%) تاكو دهگاته (5000) پێنج ههزار دینار. (8%) ئهوهی له (5000) پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (7000)حهوت ههزار دینار. (10%) ئهوهی له (7000) حهوت ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (10000) ده ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (10000) ده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (15000) پازده ههزار دینار. (17%) ئهوهی له (15000) پازده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (20000) بیست ههزار دینار پتر بێت.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهته پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم وهزارهته، ئاڕاستهكردنی بزاڤی پیشهسازی و، بهرهوچاكترگۆڕین و فراژوكردنی ( تگویر وتنمیه) كهرتی پیشهسازیی گشتی و كهرتی تێكهڵ و كهرتی تایبهت لهههرێمدا، لهبواری سهنعهتكاریی (تهحویلی و تهركیبی و مهعریفی)و دهستكرددا، دهگرێته ئهستۆو، بۆ وهدیهێنانی ئهم ئامانجهی خوارهوهش دهكهوێته كار:- یهكهم: لهچوارچێوهی پلانگهلی فراژوكاریی(تنمیه) له ههرێمدا، سیاسهتی (تهصنیع) پێشنیاز دهكاو، ئامانج و(موئهششهرات) بۆ كهرتهكانی تایبهت دادهنێ. دووهم: پلانگهلی ساڵانهو، مامناوهندو، پلانگهلی ماوه دوور، بۆ كهرتهپیشهسازییهكان ئاماده دهكا. سێیهم: لێكۆڵینهوه لهسهر كهڵكی (الجدوی ) هونهری و ئابووری، بۆ پرۆژه پیشهسازییهكان ئامادهدهكاو، پێشنیازیش دهكا، ئهو لێكۆڵینهوانه له پلانگهلی فراژوكاریی ههرێمدا تۆمار بكرێن. چوارهم: پرۆژهگهلی پیشهسازی و خزمهتگوزاریی بڕیاردراو جێبهجێ دهكات. پێنجهم: سهرپهرشتی بزاڤی كهرتهكانی پیشهسازی و رێنماییشیان دهكاو، ئهنجامگهلی بهجێهێنانی پلانهكانیش، لهڕووی چهندێتی و چۆنێتییهوه ههڵدهسهنگێنێ و ڕێگاچارهی لهباریشیان بۆ دهدۆزێتهوهو، ڕهنێوهاتهكانیشیان ( منتوجاتها) دهپارێزێ. شهشهم: دوای ئامادهكردنی دیراسهت لهسهر كهڵكی (جدوی) هونهری و ئابووریی پرۆژه، ئهوجا، ئیجازهی دامهزراندنی پرۆژهگهلی پیشهسازی، یان بهرفراوانكردن و گۆڕینی مهبهستهكانیان دهدا. حهوتهم: ریقابهی چۆنێتیی رهنێوهاته پیشهسازییهكان( المنتجات الصناعیه) بهجۆرێ دهكا، كه لهگهڵ مواسهفاتی بهركاری جیهانیدا چونیهك زامن بێ، ئامۆژگاری و رێنماییش دهربارهی چاكتركردنی چۆنێتیی ئهم رهنێوهاتانه پێشكهش دهكات. ههشتهم: لهچوارچێوهی پلانگهلی فراژوكاریی پیشهسازیدا، لهههرێمدا، كۆمهڵگهی پیشهسازی دادهمهزرێنێ و خزمهتگوزاریی پێویستیان بۆ فهراههم دهكات. نۆیهم: دانانی پلانگهلی لێكۆڵینهوهو بهرهوچاكترگۆڕینی پیشهسازی بۆ كهرته پیشهسازییهكان، بهجۆرێكی ئهوتۆ كه سوود به ئامانجهكانی پلانگهلی فراژوكاری ببهخشێ، ئهمهش بۆ ئهوهیه كه جۆری رهنێوهات( المنتجات) و خزمهتگوزاریی پیشهسازی چاكترببن و، ئیش وكاری رهنێوهێنهكی(الإنتاجیه) بهرهو باشتر بگۆڕدرێ و، ئهركومهسرهفی كهمتر ببـێ و، تهكنیكی تازهبابهتیان بچێته ناو. دهیهم: بههاودهنگی لهگهڵ وهزارهتی ژینگهی ههرێمدا، ئیجرائاتی تایبهت به پاراستنی ژینگهو لێكۆڵینهوهی كێشهكانی پیسبوونی ژینگه دهگرێته بهرو، ههندهی پێوهندیشی به بزاڤی وهزارهتهكهوه ههبێ، رێگاچارهیان بۆ دهدۆزێتهوه. یازدهم: لهڕێگای خولی مهشق و، بههاوكاریی زانكۆكان و پهیمانگه هونهرییهكان وناوهندو دهزگا پسپۆڕهكانی پێوهندیدار، لهناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا، هێزی کار لهناو وهزارهتهكهدا، فراژودهكا(تنمیه)و بهرهوچاكتری دهگۆڕێ. دوازدهم: سیستهمی كاری ئیداره پیشهسازییهكان، به بزاڤی جۆربهجۆریشیانهوه بهرهوچاكتر دهگۆڕێ و، بهدووی جێبهجێكردنیاندا خهمخۆردهبێ. سیازدهم: بنكهی زانیاری، بۆ مهعریفهی زانستی و تهكنۆلۆجی و مواصهفاتی هونهریی پێوهندیدار به چالاكییه جۆربهجۆرهكانی وهزارهتهكهوه بهڕێوه دهبات. چواردهم: بهدووی جێبهجێكردنی بهندو بهست(الچوابگ)و رێنماییگهلی تایبهت به سهلامهتیی سهنعهتگهری و پیشهگهریی ناو كارگهكاندا دهچێ. پازدهم: ههناردهی رهنێوهاتی پیشهسازیی( المنتجات الصناعیه) نیشتمانی دنهدهدات. شازدهم: له پێشانگا پیشهسازییهكانی ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا بهشداری دهكا. حهڤدهم: دوای رهزامهندیی سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، وهزارهت لهگهڵ شارهزایانی بیانی و كۆمپانیاو دهزگا پیشهسازی و پسپۆڕهكاندا، رێكهوتننامه دهبهستێ كه له دایهرهو كارگهكانی وهزارهتهكهدا كار بكهن. ههژدهم: دوای رهزامهندیی سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، وهزارهت لهگهڵ ناوهندهكانی (مراكز) لێكۆڵینهوهی زانستی و تهكنۆلۆجیه نێودهوڵهتی و، نووسینگه راوێژكارهكاندا دهكهوێته هاوكاری بۆ بهرهوچاكترگۆڕینی ئیش و كاری وهزارهتهكه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ههر دهقێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و، لایهنه پێوهندیداره كانیش، حوكمهكانی ئهم یاسایهجێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیر، بۆی ههیه، بهپێی رێنمایی، دهرماڵه بهكارمهندان بهپێی سروشتی ئیشهكهی یان جێگای جوگرافیی ئیشهكهی یان بهپێی بهرپرسیارێتی وهزیفی یان بهپێی به ئهزموونیی ئهو کارمهنده، ببهخشێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێتهكار و له رۆژنامهی فهرمیی ( وهقایعی كوردستان )دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ ئهم یاسایه، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی پیشهسازی. سێیهم: وهزیر : وهزیری پیشهسازی. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی پیشهسازی. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی ڕاوێژكاریی وهزارهتهكه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: ئهو گرێبهستانهی بهكرێدانی خانوبهره بۆمهبهستی غهیری نیشتهجێیوون، دوای بهركاربوونی ئهم یاسایه، مۆردهكرێن دهكهونه ژێركاری حوكمهكانی یاسای شارستانی ژماره (40)ی ساڵی 1951ی ههمواركراو. دووهم: گرێبهستهكانی ئهو خانوبهرهی كه بۆ غهیری مهبهستی نیشتهنی بهكرێ دراون و بهر له بهركاربوونی ئهم یاسایه مۆركراون، بۆ ماوهی دوو ساڵ له رۆژی كۆتایی هاتنی ماوهی گرێبهستهكهوه درێژ دهكرێنهوه و، پاش كۆتایی ئهو ماوهیهش، كرێیهكهی دهكهوێته ژێر كاری حوكمهكانی یاسای شارستانی ژماره (40)ی ساڵی 1951 ی ههمواركراو.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ئهو خانووه نیشتهجێیانهی دهكهونه حهرهمی گوندهكان و، ئهو خانووانهی ئاسهواری بیناكانیان ماوه، له نێو سنووری شارهوانیهكاندا، كه تاوهكو دهرچوونی ئهم یاسایه بهخاوهن نهكراون، بهگوێرهی دیزاینی بنهڕهتی شارهوانیهكان، بهخاوهن دهكرێن و، بۆ دیاری كردنی حهرهمی گوندهكانیش پشت دهبهسترێت به نهخشهی كادستڕۆ، بهم شێوهی خوارهوه: یهكهم: ڕووبهری زهوی تا ڕادهی (400م2) به نرخێكی رهمزی و، ئهوهی لهم ڕادهیه زیاتر بێت تا ڕادهی ڕووبهری (800م2) به نرخی (50%)ی نرخی باو له پارێزگاو، (25%) له قهزاو، (10%) له ناحیه، بهخاوهن دهكرێن. دووهم: ئهگهر ڕووبهرهكه له (800م2) زیاتر بێت ئهوا ڕووبهره زێدهكه به ناوی شارهوانیی پهیوهندار بهبێ بهرامبهر تۆمار دهكرێت.