أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته وهزیره پهیوهندیدارهكان ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: یهكهم: راددهی یاسایی (نیساب) له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامان تهواو دهبێ و بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، وه له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه. دووهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی نهقیب چۆڵ بوو جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه یان سكرتێر ئهگهر شوێنی نهقیب چۆڵ بوو ئهویش ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوه. سێیهم: ئهگهر به ههر هۆیهكهوه شوێنی یهكێك له پایهكانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهندامێك له نێوان ئهندامه یهدهگهكان شوینی دهگرێتهوه. چوارهم: ئهگهر پایهی پترله ئهندامێكی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهنجوومهن لهسهریهتی له ماوهی دوو مانگدا بانگهێشتی دهستهی گشتی بكا بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی شوێنی ئهم پایانه پردهكهنهوه بۆ ئهوهنده ماوهیهی كه باقی ماوهتهوه، ئهویش به ههمان رێگا لهم یاسایهدا دیاری كراوه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركارو حوكمهكانیش ئهو دهعوایانهش دهگرێتهوه كه هێشتا حوكمی بنبڕیان بۆ دهرنهچووه.
ماددهی حهفتا و نۆ
المادة 79 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: مۆڵهتهكان ئهمانهن: 1-مۆڵهتی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین و عهتادی. 2-مۆڵهتی چاك كردنی چهكی ئاگرین.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: شێوهی مۆڵهتهكان به رێنماییهك دیاری دهكرێ كه وهزیری ناوخۆی ههرێم دهری دهكا.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهگهر پایهی سهرۆكی یهكێتی چۆڵ بوو، با قیمهنی ماوهی كۆنگرهی گشتیش له شهش مانگ زیاتر بوو، ئهوه، لهو بارهدا، به ههمان ئهو شێوازهی لهم یاسایهدا هاتووه سهرۆكێكی دی بۆ یهكێتی دهڵدهبژێردرێت.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه كێشهو حوكمدراوهكانی پێش مێژووی دهرچوونیشی دهگرێتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: خۆ تهرخان كردن بۆ چاودێری كردنی كهمئهند. ههر كهسێك خۆی بۆ چاودێری كردنی كهمئهندامێك تهرخان كرد كه ناتوانێ بهدهم خواستی ئاساییانهی ژیانی خۆیهوه بچێت، ههروهها بۆ بهجێ گهیاندنی پێویستییهكانی و چاودێری كردنی پێویستی به كهسێكه ههمیشه لهگهڵیدا بێت، مافی ههیه سوود له قهرهبووی خۆ تهرخان كردن ببینێت و بهم شێویهی دادێ: یهكهم: ئهگهر خۆ تهرخانكهر مووچهی حكومهتی ههبوو: 1- مۆڵهتی به مووچهی تهواو لهگهڵ دهرماڵه چهسپاوهكانی پێ دهدرێت، ههروهها مافی سهرمووچه و بهرز كردنهوه و ههموو مافێكی دیكهی ههیه كه مستهههقیهتی وهك هاوچهشنانی له فهرمانهران بۆ چاودێری كردنی یهك كهمئهندام. 2- سهرباری ئهوهی له بڕگهی پێشوودا هاتووه، مووچهیهكیشی بۆ خهرج دهكرێت كه یهكسان بێت لهگهڵ رادهی كهمترین مووچهی فهرمانبهرێكی ههرێم، بۆ چاودێری كردنی دوو كهمئهندام. دووهم: ئهگهر خۆ تهرخانكهر مووچهی حكومهتی نهبوو: 1- مووچهیهكی پێ دهدرێت كه یهكسان دهبێت به رادهی كهمترین مووچهی فهرمانبهرێكی ههرێم بۆ چاودێری كردنی یهك كهمئهندام. 2- مووچهیهكی پێ دهدرێت كه یهكسان دهبێت به رێژهی (150%)ی رادهی كهمترین مووچهی فهرمانبهرێكی ههرێم بۆ چاودێری كردنی دوو كهمئهندام. سێیهم: 1- نابێ هیچ كهسێك له یهك كاتدا خۆی بۆ چاودێری كردنی زیاتر له دوو كهمئهندام تهرخان بكات. 2- حكومهت چاودێری بۆ ئهو كهمئهندامانه مسۆگهر دابین دهكات كه كهسیان نییه چاودێرییان بكات. چوارهم: مۆڵهتی خۆ تهرخان كردن ساڵانه نوێ دهكرێتهوه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: رێژهی پهككهوتن لهلایهن لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆڕهوه دیاری دهكرێت بهگوێرهی پێوهرێكی تایبهت دهبێت كه وهزارهت دهری دهكات. دووهم: ئهوانهی حوكمهكانی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه دهیانگرێتهوه بهچاو پۆشین لهسهرچاوهی داهاتیان مافی وهرگرتنی لهبری كهمئهندامییان ههیه، كه یهكسانه به دوو لهسهر سێی بڕی كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی. سێیهم: سهرباری ئهوهی له بڕگه (دووهم)ی ئهم ئامادهیهدا هاتووه، ئهوانهی حوكمهكانی بڕگهی (یهكهم) دهیانگرێتهوه له كهسانی نافهرمانبهر، مافی كۆمهكێكی سهرباری ههیه كهبهم شێوهیه دهبێت: كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی × رێژهی پهككهوتن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1-دهسهڵاتی مۆلهت دان بۆی ههیه لهسهر داخوازییهك كه دهیدرێتێ ههر یهك له مۆڵهتهكانی ناو ئهم یاسایه بدا ئهگهر ئهم مهرجانهی خواره وه له داخوازدا ههبوو: 1-دانیشتووی ههرێم بێ. 2-ههژده ساڵهی تهمهنی تهواو كردبێ. 3-حوكم نهدرابێ به تاوانێكی ناسیاسی یا لهكهدار كهری شهرهف نهبێ. 4-كهم ئهندام یا نهخۆشیهكی ئهقلی یا دهروونی ئهوتۆی نهبێ كه بهری بهكار هێنانی چهكی لێ بگرن ئهمهش راپۆرتی لیژنهی پزیشكی دهبێ. 5-ژێر دهست گرتنی چهكهكهی مهشروع بێ.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: 1/ ههموو بڕیارێكی دهستهی گشتیی كه لهگهڵ یاسا و پێڕهوی ناوخۆ دروست نهبێ و یا ههر كارێكی دهستهی بهڕێوهبهری كۆمهڵه و ئهنجومهنهكانی بهڕێوهبردنی لقهكان بیكهن و له سنووری كاری خۆیان دهربچێ یاخود نادروست بێ لهگهڵ حوكمهكانی یاسا و پێڕهوی ناوخۆ یان بڕیارهكانی دهستهی گشتی، دهشێ به حوكمی دادگای بهرایی (بداءه) كه مهڵبهندی گشتی كۆمهڵه سهر به ئهوه، لهسهر داوای كهسێكی خاوهن بهرژهوهند ههڵوهشێنرێتهوه، ئهمهش لهماوهی 60 ڕۆژ له دهرچوونی بڕیارهكهوه دهبێ، یاخود له رۆژی دهست بهكاربوونهكهیهوه. ئهوهی لهسهرهوه هاتووه ههمووی تهنیا لهگهڵ مافی شارستانیدا دهگونجێ. 2/ناتوانرێ داواكردنی بهتاڵ كردنهوه ئاراستهی كهسانی نیازپاك بكرێ ئهوانهی كه ههندێ مافیان چنگ كهوتووه لهسهر بنچینهی بڕیار و كاره تا نووت لێدراوهكان.
ماددهی سازدهیهم
ماددهی سازدهیهم: 1-ئهگهر مۆڵهت دراوی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین ئیدیعای بزربوون یا فهوتانی مۆڵهتهكه یا بزر بوونی چهكه مۆڵهت پێدراوهكهی كرد دهسهڵاتی مۆڵهت دان دهبێ داوای لێكۆلینهوهی لهسهر بكرێ. 2-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی مۆڵهتهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتێكی له جێگهی بزربووه دهدرێتێ كه ههمان ژمارهی مۆلهتهكهی پێشووی لێدهدرێ و زانیارییهكانی تێدا دهبێ ئهمهش بهرامبهر به رهسمێكی دووجای رهسمی مۆڵهته بزر بووهكه. 3-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی چهكهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتهكهی بدا به دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆ پووچ كردنهوهی ئهوسا دهشێ مۆلهتێكی نوێ ی بۆ چهكێكی تر بدرێتێ. 4-ئهگهر دهركهوت ئیدیعای بزبوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی چهكهكه راست نییه دهبێ دهسهڵاتی مۆڵهت دان خاوهنهكهی بنێردرێته لای دادوهری لێكۆڵیهنهوه تا چی پێویسته بیكا بۆ ئهوهی بدرێ به دادگای پهیوهندیدار و ئهگهر سهلمێنرا دهبێ به پێ ی حوكمی یاسا سزا بدرێ و مۆڵهتهكهشی پووچ بكرێتهوه و لایهنی مۆڵهتدانی لێ ئاگادار بكرێ. 5-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهرانی هێزه چهكدارهكان سهلمێنرا وهزیری كارو باری پێشمهرگه یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدان بداتێ. 6-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهران و مفهوهزهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ سهلمێنرا وهزیری ناوخۆ یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدانی نوێ ی بداتێ.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: 1-دهبێ مۆڵهت دراو له حاڵهتی پووچ بوونهوهی مۆڵهتهكهی دا دهستوو برد چهكهكهی بهرامبهر پسوولهیهك بدا به مهڵبهندی پۆلیسی شوێنی نیشتهجێی و بۆی ههیه له ملوهی (180) رۆژ دا ئهو چهكهو عهتادهكهی بفرۆشرێ یا به شێوهیهكی یاسایی بیدا به ههر كهسێكی تر كه مهرجهكانی مۆڵهت پێدانی تێدا بن دهنا دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆی ههیه چهكهكهو عهتادهكهی بۆ سوودی خاوهنهكهی به پێی یاسای فرۆشتن و به كرێ دانی ماڵو موڵكی دهوڵهت بفرۆشی و بیدا بهو كهسهی مۆڵهتی ههڵگرتن یا ژێر دهستخستنی دراوهتێ. 2-له حاڵهتی مردنی مۆڵهت دراو حوكمهكانی بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیه دهسهپێنرێ و دهبێ میرات گرانی ییا ههر یهكێك كه جێگهیان دهگرێتهوه ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه تیایدا دیاری كراون و دهسهڵاتی مۆڵهتدان پارهكهی دهداته دادگای پهیوهندی دار بۆ دابهش كردنی بهسهر بهشگراندا.
ماددهی هشتهم:
ماددهی هشتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانیی جێ بهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربكا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: فهرمانگه و دام و دهزگاكانی حكومهتی وحزبهكان وكۆمهڵهكان ملكهچی ئهو باجه گومرگی یانه دهبن كه لهم یاسایهدا ههن.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پانزدهیهم
ماددهی پانزدهیهم: یهكهم: ئهنجومهن له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه ریزی سهندیكاوه سهیری داواكه دهكات. دووهم: پێشكهش كاری داواكه له مێژووی رهزامهندی ئهنجومهن لهسهر داواكهی، به ئهندامی سهندیكا دهژمێردرێ و ههر له ههمان مێژووشدا ناوی له تۆماری سهندیكادا دهنووسرێت. سێیهم: خودان داواكارییهكه، ئهوهی داواكارییهكهی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا رهفز كراوه بۆی ههیه بڕیاری رهفزهكه لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا (تمیز) بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه و بڕیارهكهش بنهبڕ دهبێت.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: دهستهی گشتی باڵاترین دهستهڵاته له سهندیكادا و ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1/ههڵبژاردنی نهقیب وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن. 2/تهسدیق كردنی بودجه و حسابكاریی كۆتایی و راپۆرتی دارایی. 3/گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ئیداری و بڕیاردان لهسهری. 4/ئیقراركردنی پێشنیاری ههمواركردنی یاسا و ئیقراركردن و ههمواركردنی گهڵاڵه (لوائح)ی پێرۆ.
ماددهی پازدهیهم
ماددهی پازدهیهم: وهزیری ناوخۆ بۆی ههیه بهخشینی مۆڵهتی ژێر دهستگرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین له گشت ناوچهكانی ههرێمدا یا له بهشێكیدا بۆ ئهو ماوهیهی له بڕیارهكهدا دیاری دهكا رابگیرێ، ئهگهر شتێك رووی دا وا پێویست بكا.