أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
دووەم:
دووەم: ئەو كەسانەی كە خانووی نشینەییان، بۆ خۆیان، بەر لە (1/1/2000) لەسەر زەویی موڵكی هەرێم یان موڵكی دەوڵەت دروست كردووەو مافی تەصەڕوفی شەخاصیان تێدا هەیەو لە چوارچێوەی ئەو پارچە زەوییانەی لەم خشتە هاوپێچەدا دیاری كراون و بەپێی تەصامیمی بنەڕەتی كەوتوونەتە ناو ناوچە نشینەییەكانەوە، شارەوانیەكان بۆیان هەیە بیكەن بە موڵكیان بە نرخێكی گونجاو، ئەو نرخەش لەلایەن لیژنەگەلی خەمڵەوە كە وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بە هاوبەشیی نوێنەرانی وەزارەتی دارایی و ئابووری و وەزارەتی كشتوكاڵ و ئاودێری و دایەرەكانی تۆماری عقاری پێكیان دەهێنێ، دەخەمڵێنرێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك به ناوی سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستیییهكان له ههرێمی كوردستانی عێراق دا دادهمهزرێت و بارهگاكهی له شاری ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێت و، خاوهنی كهسایهتی مهعنهوی سهربهخۆی و بۆی ههیه لقهكانی له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێم بكاتهوه.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) دهسهڵاتی ئهم دهرهێنانی ئهم سزایانهی خوارهوهی ههیه: 1. وریا كردنهوه (الفات نظر). 2. ئینزار. 3. لێ مهنع كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ زیاتر نهبێ. 4. ئهو كێشانهی كه به تاوان دهژمێردرێن ههواڵهی دادگای تایبهتمهند دهكرێن. وه دهربارهی فهرمانبهرانی فهرمانگه رهسمییهكان لێ مهنع كردن سنوورداره لهسهر ئیش له دهرهوهی كاتهكانی دهوامی رهسمی، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه به بڕیارهكه ئاگادار بكرێ.
شەشەم:
شەشەم: سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران بۆی هەیە ڕێنماییگەلی پێویست بۆ ساناكردنی بەركارخستنی حوكمەكانی ئەم بڕیارە دەربهێنێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهندیكا ههوڵ دهدا بۆ وهدهستهێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه: 1. بهرجهسته كردنی سیستهمی فیدرالزم بۆ كوردستانی عێراق. 2. بهشداری كردنی له بنیاد نانی دهولهتی دامهزراوهكان (دولة المؤسسات) و بههێز كردنی (پرنسیپ)ی جیاكردنهوهی دهسهڵاتهكان. 3. بهرگری كردنی سهروهری یاسا و سهربهستی دادگهری. 4. بهرگری كردن له ئازادییه دیموكراتییه بنهرهتیهكان و ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ. 5. پاراستن و پهرهپێدانی رۆشنبیری نهتهوایهتی و نیشتمانی. 6. پشتگیری كردنی خهباتی گهلی كوردستان له پێناو وهدهست هێنانی مافهكانی نهتهوایهتی و بڵاوكردنهوهی بنهمای لێبووردهیی و نهرمی نواندن له كۆمهڵگادا و پتهكردنی برایهتی نهتهوایهتی و ئاینی و یهكسانی له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 7. رێزگرتن لهسهربهستی رۆژنامهنووسی و بهرگری كردن له مافهكانی رۆژنامهنووسان و زامنكردنی پارێزگاری كردنی پێویست بۆ ئهنجام دانی كارهكانیان. 8. ئاسان كاری ئهركی رۆژنامهنووسان بۆ وهدهست هێنانی ههواڵ و زانیارییهكان. 9. وهرگرتنی سهندیكا له یهكیهتییه رۆژنامهنووسیه جیهانیهكان و پێكهوهنانی پردی پهیوهندی لهگهلیاندا. 10. پێگهیاندنی رۆژنامهنووسان به ههموو رێگا گونجاوهكان. 11. پشتگیری و پاڵپشتی ئهندامانی سهندیكا له كاتی پێویستدا.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سهندیكا لهسهر داواكارییهك پێك دێت به لانی كهمهوه پانزده ئهندام له وانهی ماوهی كاركردنیان له پیشه تهندروستیهكاندا له پێنج ساڵ كهمتر نییه پێشكهشی لایهنی تایبهتمهندی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دادهنرێ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری سهندیكا تا ههڵبژاردنی خۆی ئهنجام دهدا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه كادێرگهلی وهزیفی و كارمهندان بۆ ههیئهتهكه دابمهزرێنێ، تهنها نوێنهری سهرۆكی ههیئهو بهڕێوهبهره گشتییهكان و ڕاوێژكارهكان نهبێ، كه ئهمانه لهلایهن سهرۆكی ههرێمهوه یان لهلایهن جێگرهكهیهوه دادهمهزرێن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری، لهبهر رۆشنایی كۆی ههموو ئهو مووچانهی له بووجهدا تهسدیق كراوه، تهیارو ئامادهكردنی یهكهكانی میلاكی ههموو وهزارهتهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق، هی ساڵی (2001)و تهسدیقكردنیشیان دهگرێته دهست خۆی.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهسهڵات به وهزیری ئابووری و دارایی دهدرێ له ماوهی دوو ههفتهدا كه له رۆژی دهرهێنانی ئهم یاسایهوه دهست پێ دهكا، رێنمایی پێویست بۆ دیار كردنی دهسهڵاتی سهرف كردن بۆ ئیداره حكومییهكانی دهربكات.
ماددهی یازدهههم
ماددهی یازدهههم: ئهم یاسایه له رۆژی (1/1/2001) هوه دهخرێته كارو له وهقایعی كوردستانیشدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بڕگهی (سێیهم) له ماددهی (دووهم)ی یاسای ژماره (26)ی ساڵی 2007 ههڵدهوهشێتهوه و، كاركردن به جێبهجێ كردنی به بڕگهی (20) له ماددهی (حهوتهم)ی یاسای ژماره (113)ی ساڵی 1982 رادهگیرێت و، له ههرێمی كوردستان-عێراقدا ئهمهی دادێ جێی دهگرێتهوه: أ- خانوو یان شوقهی ئاماده كراو بۆ نیشتهجێ بوون له كاتی گواستنهوهی موڵكایهتییهكهی به فرۆشتن یان ههر رێگایهك له رێگاكانی گواستنهوهی موڵكایهتی كه ههقی فرۆشتنهكهی ههر چهند بێت. ب- یهك پارچه زهویی ئاماده كراو بۆ نیشتهجێ بوون به مهرجێك رووبهری زهوی ناوبراو كه بۆ نیشتهجێ بوون ئاماده كراوه له (800م2) زیاتر نهبێت، ئهگهر رووبهرهكهی لهو رادهیه زیاتر بوو، زیادهكه باجی دێته سهر. ج- راسپێردراو سوود لهو بهخشینه وهرناگرێت كه له ههردوو بهندی (أ، ب)ی ئهم بڕگهیه دایه تهنیا بۆ یهك جار نهبێت له ماوهی پێنج ساڵ له رۆژی وهرگرتنی بهخشینهكهوه.
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: 1. مهرجه ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا به نهقیب و بریكار و سكرتێر و ئهندامانی ههردوو لیژنهی بهرزهفتكردن و چاودێری كردنهوه، سێ ساڵ تێپهری كردبێ بهسهر گهیشتنیان به پلهی به ئهزموونی (درجه التمرس).
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: تیمارگهی دادگوزاری له مهركهزی ههر یهكه له پارێزگاكاندا، پزیشكێكی دادگوزاری سهرۆكایهتی دهكات.
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: لقهكانی سهندیكا: 1. له ناوهندی ههر پارێزگایهكدا لیژنهیهكی لق له پێنج ئهندام پێك دێ، ئهندامانی لق له رۆژنامهنووسه به ئهزمووندارهكان ههڵیان دهبژێرن كه پیشهی رۆژنامهنووسی له پارێزگادا ئهنجام دهدهن. 2. كۆبوونهوهی لیژنهی لقهكان و ههڵبژاردنهكانیان، ههمان شێوهی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دهبێ.
ماددهی پانزده:
ماددهی پانزده: 1. ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندیانهی خوارهوه ئهنجام دهدا: 1. كاركردن بۆ هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا. 2. پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه. 3. جێبهجێ كردنی كارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كارمهندانی سهندیكا و دیاریكردنی مووچهكانیان. 5. تهماشاكردنی داواكارییهكانی هاتنه ناو سهندیكا. 6. دهست نیشان كردنی ئهوانهی كه نوێنهری سهندیكا دهبن له لیژنه رهسمییهكان و ئهوانی تر له كاتێكدا كه نهقیب نوێنهرایهتی ناكات. 7. ههواڵهكردنی كێشهو شكایهتهكان بۆ لیژنهی تایبهتمهند. 8. دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 9. پێك هێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ هێنانهدی مهبهستهكانی سهندیكا. ی- قبوڵ كردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یان بریكارهكهی یان ههر ئهندامێك له ئهنجومهن یاخود له لیژنهكان. ك- ورد كارێك حسێبكاری ساڵانه براستێنێ بۆ وردكاری ساڵانه. ل- رێكخستنی خولهكانی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی تر و سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه. م- بڕیاردانی خۆ به خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵ كردنی لهقهبهر كردن و پێبهخشین. ن- دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكان به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان. 2. ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی بدا به لیژنهی لقهكان.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ماددهی (ههشتهم) له یاساكه ههمواردهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. دهبێ هاووڵاتی ههرێمی كوردستان بێت یان له ههرێمی كوردستان نیشتهجێ بێت. 2. دهبێ ئههلییهتی پیشهیی ویاسایی ههبێت. 3. بهجینایهتێ یان به جونحهیهكی ئابڕووبهر حوكم نهدرابێ. 4. دهبێ عینوانێ له عینوانه رۆژنامهگهرییهكانی ماددهی (23)ی ههبێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: بڕگهی (دووهم) له ماددهی بیست و ههشتی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: دووهم: لیژنهی لق له سهرۆكێك و چوار ئهندام دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و، مهرجیشه ماوهیهك خزمهتیان بهسهر بردبێ له پێنج سال كهمتر نهبێ، ئهندامانی لق، بهدهنگدانی نهێنی وراستهوخۆ، ههر سێ ساڵ، جارێك ههڵیاندهبژێرن، بهمهرجێ لهو پارێزگایهدا بهو پیشهیهوه كاربكهن. لهنێوان ئهندامهكانی خۆشیاندا، جێگرێ بۆ سهرۆك و سكرتێرێك و ئهمیندارێكیش بۆ سندوق ههڵدهبژێرن .
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: بهشداربووهكان: ئهم كهسانهی خوارهوه, بۆ سوود وهرگرتن له شارهزاییان، یان، بۆ ئهوهی سوود له بزاڤی سهندیكاكه وهربگرن، دهشێ به بهشداربوو وهربگیرێن: 1/ئهو ئابووریناسه بیانیانهی شهرتوشروتی ماددهی چوارهمیان تێدا فهراههمه و نشینهی كوردستانی عێراقن. 2/ئهوانهی بڕوانامهی باڵایان ههیه وله كاروباری ئابووری یان دارایی یان بازرگانیدا، بۆ ماوهیهك ئیشیان كردبێ له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ، به شاهێدی حكومهت، یا به شاهێدی شیركهتێكی هاوپشك (شركه مساهمه) یا شیركهتێكی خاوهن بهرپرسییهكی دیاریكراو، به مهرجێ شهرتوشروتی ئههلیهتیشیان تێدا فهراههم بێت.
ماددهی حهفتا و حهوت
المادة 77 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ماددهی دوازده له یاساكه ههموار دهكرێ و،بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: ههیئه (دهسته)ی گشتی، له ههموو ئهو ئهندامانه یان نوێنهرهكانیان پێك دێت كه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ئیلتیزاماتی خۆیان بهجێ هێناوهو به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكاكهش دادهنرێ ههر سێ ساڵیش، یهك جار – كه له رۆژی ههڵبژردنهكهوه دهست پێ دهكا – لهسهر بڕیاری ئهنجومهن وداوای نهقیب، كۆبوونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهی خۆیدا سازدهدات بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام بۆ ئهنجومهن و دوو ئهندامی یهدهگیش. (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامانی ههیئهی گشتی یان دوو سێیهكی نوێنهرهكانیان دێتهجێ و، ئهگهر نهشهاته جێ، ئهوه، لهو بارهدا، دوای پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم، له ههمان كات و جێگهی دیار كراودا ههڵبژاردنێكی دی دهكرێ، لهم بارهدا (نصاب) به ئاماده بوونی سێیهكی ئهندامانی یان نوێنهران دێتهجێ، دهنا ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش لهسهر ئهرك و فرمانی خۆی بهردهوام دهبێت. دووهم: له حاڵهتێكدا ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) ئهندام زیاتر بوو، ئهوه لهو بارهدا، ههڵبژاردن له ڕێی نوێنهرهكانیانهوه دهكرێت و، رێژهی نوێنهرایهتیش ئهنجومهن دیاری دهكات. سێیهم: ههڵبژاردنی نهقیب وئهندامانی ئهنجومهن، لهلایهن ههیئهی گشتییهوه به دهنگدانی گشتی و نهێنی و راستهوخۆ ئهنجام دهدرێت. چوارهم: كهسێ بۆ نهقیبی بپاڵێورێ، مهرجه، ماوهیهكی له ئیشی ههیئهدا بهسهر بردبێ له ده ساڵ كهمتر نهبێ، ههروهها، ئهوهش كه بۆ ئهندامێتیی ئهنجومهن بپاڵێورێ مهرجه ماوهیهكی له پیشهكهدا بهسهر بردبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.