أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : ئامانجی ئهنجومهن به دێهێنانی ئهمانهی خوارهوهیه: یهكهم : سهیركردنی كێشه كارگێڕییهكان. دووهم: زامنكردنی یهكێتی یاسادانان. سێیهم: یهكگرتنهوهی بنچینهی داڕشتنی یاسادانان و زاراوه ودهستهواژهی یاسایی له ههرێمدا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: پێویسته وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم ئهوڕاقانهی كه له بڕگه (1) تا بڕگه (8)ی (یهكهم)دا، له خشتهی دووهمی پاشكۆی یاسای ژماره (3)ی ساڵی (1993)ی رهسمی پوولدا تۆمار كراون رهسمێكی رێژهییان به بڕی (0،002) لێ وهردهگیرێ به مهرجێ له دوو دینار كهمتر نهبێ، بۆ ئهم رهسمهش كهرتی ههزار به ههزاری تهواو له قهڵهم دهدرێ.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: بهڕێوهبردنی كاروباری سهندیكا، ئهنجومهنێك دهیگرێته ئهستۆ كه پێك دێ له: یهكهم: نهقیب ومهرجه ماوهیهك دهستی دابێته كارهكهی كه له (12) ساڵ كهمتر نهبێ. دووهم: ههشت ئهندام ودوو ئهندامی یهدهگ لهوانهی ماوهی دهستدانه پیشهكهیان له (8) ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: دهبێ حكومهتی كوردستان كار بكات بۆ به دهست هێنانی بهشی خۆی له پترۆدۆلار بۆ ساڵهكانی 2010 و 2011 لهلای حكومهتی ئیتحادی، (1) دۆلار بۆ ههر بهرمیلێك نهوتی خاوی بهرههمهێنراو له پارێزگادا یان (1) دۆلار بۆ ههر بهرمیلێك نهوتی خاوی تهكریر كراو له پاڵاوگهكانی پارێزگاداو جا (1) دۆلار بۆ ههر (150) مهتر سێجا له گازی سروشتی بهرههمێنراو له پارێزگادا، و ئهو بڕانهی كه به دهست دههێنرێن له داهاتوودا بۆ ئهو ناوچانه سهرف دهكرێن كه لێیانهوه بهرههم هاتوون.
ماددهی سی و پێنج:
ماددهی سی و پێنج: دامهزراندنی سهرۆكی دیوانی چاودێری دارایی به گوێرهی ئهو میكانیزمهی كه له یاسای ژماره (2)ی ساڵی 2008دا هاتووه، له ماوهیهكدا كه له (3) سێ مانگ تێپهڕنهكات له ڕۆژی پهسهند كردنی ئهم یاسایهوه.
ماددهی سی و حهوت:
ماددهی سی و حهوت: دهبێ سهرۆكی حكومهتی ههرێمی كوردستان ههموو ڕێوشوێنه دهستووریی و یاساییهكان بگرێته بهر بۆ بهدهستهێنانی ههموو موستهحهقاتی حكومهتی ههرێم لهلای حكومهتی ئیتیحادیدا.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهردانییهوه دهخرێته كارو له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی ههشتهمی یاساكه ههموار بكرێ، بهم شێوهیه بخوێندرێتهوه: 1) دهستهی گشتی له ههموو ئهندامانی سهندیكا، یا بریكارهكان، كه به پێی ئەم یاسایه ئیلتزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه پێكدێت، ئهم دهسته گشتیهش به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكاكه دادهنرێ, وههر (3) سێ ساڵیش جارێ له مانگی كانوونی دووهمدا، كۆبوونهوهی گشتی ئاسایی خۆی له بارهگای سهندیكاكه، به بڕیارێكی ئهنجوومهن ولهسهر داواكردنی سهرۆكی سهندیكا (نقیب) دهگێڕێ، ولهو كۆبونهوهیهدا سهرۆكی سهندیكا وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجوومهن وئهندامی لیژنهی (ئينزيبات) ههڵدهبژێرێ, (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو لهسێی ئهندامانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهرنهشهاتبا جێ ئهوا لهو بارهدا دوای تێپهڕبوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له ههمان كات و جێگهدا ئهنجام دهدرێ و(نصاب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهنجامدانی دهستهی گشتی دێته جێ و ئهگهر نهشهاتبا جێ، ئهوا ئهنجوومهنی پێشتر بۆ خولێكی دیكهش بهردهوام دهبێت. 2) ئهگهر هات و ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) ئهندام زیاتر بوو، ئهوا ههڵبژاردنهكه لهرێگهی بریكارهوه ئهنجام دهدرێ، و رێژهی نواندنیش لهلایهن ئهنجوومهن یا ئهوهی كه فرمانی ههڵدهسوڕێنێ به ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكاكهشهوه دیاری دهكرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. سێیهم: وهزیر : وهزیری كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی.
ماددهی پانزدهم:
ماددهی پانزدهم: یهكهم: دابینكردنی سلفهی هاوسهرگیری بۆ هاووڵاتیان بهبڕی (5) پێنج ملیۆن دینار. دووهم: بڕی ئهو سلفهیهی هاوسهرگیریی كه دهدرێ به منداڵی شههیدان و ئهنفالكراوهكان دهبێته بهخشین و ناگهڕێندرێتهوه.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: وهزارهتی دارایی و ئابووریی پابهند دهبێت به بهردهوامبوون لهدابینكردنی قهرزی عهقار بۆ هاووڵاتیان بهگوێرهی ئهو پرنسیپ و رێنماییانهی كه رهچاودهكرێت و بهم شێوهی خوارهوه: یهكهم: بڕی (20) بیست ملیۆن دینار بۆ سهنتهری شارهكان و قهزا و ناحییهكان. دووهم: بڕی (25) بیست و پێنج ملیۆن دینار بۆ لادێ نشینهكان.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یاسای ژماره (43)ی ساڵی (1977)ی كۆمهڵه ههرهوهزییهكان، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا له كار دهخرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: حكومهتی ههرێمی كوردستان پابهند دهبێت بهو گوژمهی كه بڕی (120) سهدوبیست ملیار دیناره بۆ ههڵمهتی دروست كردنی قوتابخانهكان.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهن ئهم سهڵاحییاتانهی خوارهوه رایی دهكا: 1. نهخشهكێشانی سیاسهتی گشتی وهزارهت و دیاركردنی ئامانجهكانی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. ههروهها بنهماگهلی ئیداری و هونهری و ئابووری و داراییش كه بۆ وهدی هێنانی ئامانجهكانی سوودیان ههبێ، دهیانگرێته بهر. 2. گفتوگۆ لهسهر پرۆژهگهلی بوجهی دارایی و بهرخورداری (الأستثمار)ی ساڵانهی وهزارهتهكهو دایهرهكانی سهربه وهزارهتهكه دهكات و، رای خۆی له سهریان دهردهبرێ و، ئهوهش كه پێی باش بێ بهشێوهی راسپارده پێشكهشی دهكات. 3. گفتوگۆكردن لهسهر پلانه سهرهتاكانی كورتمهوداو مهودای مام ناوهندو دوورمهودا، كه دایهرهكانی وهزارهت ئامادهیان دهكهن. رای خۆیشی له سهریان دهردهبڕێ و، ئهوةشى كه پێی باش بێ بهشێوهی راسپارده پێشكهشی دهكات. 4. پێشنیاز دهكا كه وهبهرهێنانی زیاده سهرمایه (الفائض من رۆوس الاموال)ی دایهرهكانى سهر به وهزارهتهكه رێك بخرێت و، بهپێی پێداویستی بهرژهوهندی گشتی و له چوارچێوهی یاساگهلی بهركارو رێنماییهگهلی دارایدا. واقیعی ئهو وهبهرهێنانانه(الأستثمارات) روون بكرێتهوه. 5. خول بهخول ریقابهی جێبهجێ كردنی پلانهكان دهكاو، لهم رووهوه ههر تێبینی و راسپاردهیهكی پێ باش بێ دهیانخاتهڕوو. 6. له پرۆژهگهلی ئهو یاسایانهش دهكۆڵێتهوه كه وزارهت بیهوێ پێشنیازیان بكات. 7. گفتوگۆ لهسهر ئهو پێشنیازو راسپاردانهش دهكات كه له بارهی ههمواركردن یان بهرفراوان كردن یان له نوێ دامهزراندنی دایهرهكانهوه پێشكهش دهكرێن. 8. گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی خولاوخولی گشتی وئيش كاری وهزارهت، كه دایهرهی پلاندانان و بهدواداچوون ئامادهی دهكات، ههر تێبینی و راسپاردهیهكی پێ باش بێت، لهم بارهیهوه، دهیانخاته ڕوو . 9. ههر شتێكیش وهزیر بیخاته بهردهمی گفتوگۆی لهسهر دهكاو، رای خۆی لهسهر دهردهبڕێ و، پێشنیازو راسپاردهی خۆیشی پێشكهش دهكات.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ئهم یاسایه لهرۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) بڵاو دهكرێتهوه و له 1/1/2009)هوه جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی بیست و ههژده:
ماددهی بیست و ههژده: ئهم یاسایه، له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: بهشی زانستییهكه (وحده)ی زانستی بنچینهیی خوێندنی باڵایهوه ئهنجومهنی بهش له لایهن سهرۆكهكهیهوه بهرێوه دهبرێ كه دوای ههڵبژاردنی له لایهن ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوهی بهشهوه به برَیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ بهمهرجێ پلهی له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێ و ئهنجومهن ئهم تایبهتكارییانه بهجێ دێنێ: 1-لێدوانی بهرنامهكانی خوێندن و (مفردات)ەكانی و كتێبهكانی خوێندن و پێشنیاز كردنی گۆرین و بهلاوه نانیان لهبهر تیشكی ئامۆژگارییهكانی دهستهی دهرس ووتنهوهدا. 2- پێشنیاز كردنلی پێویستییهكانی بهش له ئهندامنی دهستهی دهرس وتنهوه و هونهركاران و پێشننیاز كردنی داوهتكردنی پرۆفیسری میوان. 3-بریار لهسهر دانی پرۆژهی لێكۆلینهوه زانستیانهی له لایهن ئهندامانی بهشهوه پێشكهشكراوان و پێشنیاز كردنی رێ و شوێنی مسۆگهر كردن تهواو كردنیان و ئامۆژگاریكردنی یاریدهدانی چاپكردنی لێكۆلینهوهی زانستی كتێبی دانراو و وهرگێران، بایهخدان به لێكۆلینهوهكانی قوتابیان و دابینكردنی پێویستییهكانی جێبهجێ كردنیان. 4-جێبهجێ كردنی بریارهكانی ئهنجومهنی كۆلێج. 5-پێكهێنانی لیژنهی پهروهردهیی و زانستی به پێی پێویستی بهش. 6-سهرپهرشتی كردنی رهوتی دهرس وتنهوه و شێوازهكانی و پهرهپێدانیان و ئهركهكانی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه و كارگهرانی تری بهش و كاروباری زانستی قوتابیان له ساڵه جیا جیاكانی خوێندندا له رێگهی سهرپهرشتی كردنی زانستیانهی بهردهوامیانهوه. 7-بهدوا داچوونی پێشكهوتنه زانستییهكان له بواری زانیاری زانستیدا و رێنمایی كردنی ئهندامانی دهیتهی دهرس وتنهوه بۆ نوێكردنهوهی بهرنامهو باسهكانی خوێندن به شێوهیهك كه لهگهڵ ئهو پێشكهوتنه زانستی و تهكنهلۆجیهدا بگونجێ. 8-سپاردنی ههندێ له دهسهڵاتهكانی به سهرۆكی بهش.