أحكام القانون

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌نجومه‌نێكی به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ بۆ خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی پێكدێ كه‌ به‌ پێی مادده‌ی (10)ی یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی 1992 به‌ سرۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌به‌سترێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌زگاكانی خوێندنی باڵا و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی له‌ مانه‌ پێكدێن: 1-زانكۆكانی هه‌رێم. 2-ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان له‌ هه‌رێمدا.

مادده‌ی ده‌یه‌م: زانكۆ له‌ كۆلێجه‌كان و مه‌ڵبه‌نده‌كانی لێكۆلینه‌وه‌ و هه‌ر داموده‌زگایه‌كی پێویستی تر له‌ بواره‌كانی زانستی تیۆری و پراكتیكی پێكدێ كه‌ به‌ پێی په‌یره‌وێكی تایبه‌تی داده‌مه‌زرێنرێت.

مادده‌ی شازده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی كۆلێج ئه‌و تایبه‌تكارانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تایبه‌تكارییه‌ زانستییه‌كان: أ-دانای نه‌خشه‌ی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی سه‌ره‌تایی و باڵا به‌پێی به‌ش یا لقی زانستی و مه‌رجه‌كانی تایبه‌تكاریان و به‌ دواداچوونی جێبه‌جێ كردنیان. ب-دانانی نه‌خشه‌یه‌كی تایبه‌تی بۆ لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی دانان و وه‌رگێران و بڵاوكردنه‌وه‌ و دابین كردنی پێویستی یه‌كانی خوێندن و ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ج-دانانی نه‌خشه‌ی كردنه‌وه‌ی به‌ش و لقه‌ زانستیییه‌كان و مه‌ڵبه‌نده‌كان و پێشنیازكردنی به‌ش و لقی زانستی نوێ یا لێكدانیان یا هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یان و دابه‌شكردنی به‌رنامه‌كان به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندن. د-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌كانی به‌شه‌ زانستییه‌كان له‌ باره‌ی داوه‌تكردنی پرۆفیسۆره‌ مێوانه‌كانه‌وه‌ (الاساتژه الزائرین). ه-بریار له‌سه‌ر دانی ناونیشانی نامه‌ زانكۆییه‌كان و دیاریكردنی لیژنه‌كانی تاقیكردنه‌وه‌ی گشتی و سه‌رپه‌رشتكار و به‌شدار و ئه‌نجامه‌كانی لێدوان لێ زیادكردن و لێ به‌لاوه‌ نان له‌ باسه‌كانی خوێندنی بڵا و په‌سه‌ند كردنی ناوی ئه‌وانه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی ده‌ره‌كی (امتحان خارجی) ده‌دهن به‌ش یا لقه‌ زانستییه‌كی پێشنیازی كردوون. و-پێشنیازكردنی خوێندنی باڵای نوێ و به‌رنامه‌ و نه‌خشه‌كانی ساڵانه‌یان و هه‌ر كاروبارێكی تر كه‌ له‌ برَگه‌ی (ه)ی ئه‌م مادده‌ییه‌ نه‌وتراوه‌. ز-بڕیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی مه‌شقی پراكتیكی هاوینان بۆ قوتابیان. 2-تایبه‌تكارییه‌ ئیدارییه‌كان: أ-سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری كۆلێج وبایه‌خدان به‌ چالاكی زانستیی و رۆشنبیری په‌روه‌رده‌یی و وه‌رزشیه‌ جۆراو جۆره‌كان. ب-ئاماده‌كردنی (ملاك)ی كۆلێج له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی كۆلێج له‌سه‌ر پێش كۆتایی خوێندن له‌به‌ر رۆشنایی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ عه‌مید و ئه‌نجومه‌نه‌كانی به‌ش و لقه‌كانی پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. ج-پێشنیاز كردنی ئیجازه‌ی له‌ ناوه‌وه‌ی هه‌رێمدا بۆ كارگه‌رانی كۆلێج له‌سه‌ر پێشنیاز كردنی به‌ش یا لقی زانستی په‌یوه‌ندیدار. د-پێشنیاز كردنی گه‌رانه‌وه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ بۆ سه‌ركار له‌سه‌ر پێشنیازی به‌ش یا لقی په‌یوه‌ندیدار (ئیجازه‌ و زه‌ماله‌ و بعپه‌) بدرێ به‌ ئه‌ندامانی. ه-په‌سه‌ندكردنی خۆته‌رخانكردنی (تفرغ) ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ پێی پێوانه‌ ره‌چاوكراوه‌كان. و-سه‌پاندنی سزای (انچباگی) به‌سه‌ر قوتابیاندا به‌ پێی په‌یره‌ و رێنماییه‌ ره‌چاو كراوه‌كان. ز-سه‌یر كردنی هه‌موو ئه‌و كاروبارانه‌ی تر كه‌ عه‌مید بۆیان ده‌نێرێ. ح-سه‌رپه‌رشتییی جێبه‌جێ كردنی په‌یره‌ و رێنماییه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ كاروباری زانستی كۆلێج. گ-راسپاردن به‌ (انتداب) كردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ (محاضره‌كان) بۆ خوێندنی باڵا به‌ پێی ژماره‌ و پێویستی كه‌به‌ش و لقه‌كانی دیاری ده‌كه‌ن. ی-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ پێگه‌یاندن (تأهیل)ی كارگێری زانستی و ئیداری. ل-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ په‌یوه‌ندی رۆشنبیری دوو قووڵی. م-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ لیژنه‌ی یاریده‌ده‌ر بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌ زانستی و ئیداری و دارایی و په‌روه‌رده‌ییه‌كانی پێكبێنێ. 3-تایبه‌تكارییه‌ داراییه‌كان: أ-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ و بووجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی كه‌ل و په‌ل و هێنان (استیراد)ی ساڵانه‌و نه‌خشنه‌ی به‌گه‌رخستن (استپمار)ی ساڵانه‌. ب- راسپاردن به‌ بڕیار دانی دوا حیساب (الحساب الختامی). ج-په‌سه‌ند كردنی سكێچ و نه‌خشه‌و خشته‌ی (كمیات) كارو پرۆژه‌ تایبه‌تییه‌كانی كه‌له‌ بووجه‌ی ئاسایی و به‌گه‌ر خستندا هه‌هن و حه‌واله‌ كردن و به‌لێن به‌ستن بۆ جێبه‌جێكردنیان به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا په‌یره‌ و مه‌رجه‌ تایبه‌تییه‌كانی. د-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌مید بسپێرێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: به‌شی زانستییه‌كه‌ (وحده‌)ی زانستی بنچینه‌یی خوێندنی باڵایه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نی به‌ش له‌ لایه‌ن سه‌رۆكه‌كه‌یه‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌برێ كه‌ دوای هه‌ڵبژاردنی له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی به‌شه‌وه‌ به‌ برَیاری سه‌رۆكی زانكۆ داده‌مه‌زرێ به‌مه‌رجێ پله‌ی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ و ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تكارییانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-لێدوانی به‌رنامه‌كانی خوێندن و (مفردات)ە‌كانی و كتێبه‌كانی خوێندن و پێشنیاز كردنی گۆرین و به‌لاوه‌ نانیان له‌به‌ر تیشكی ئامۆژگارییه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌رس ووتنه‌وه‌دا. 2- پێشنیاز كردنلی پێویستییه‌كانی به‌ش له‌ ئه‌ندامنی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و هونه‌ركاران و پێشننیاز كردنی داوه‌تكردنی پرۆفیسری میوان. 3-بریار له‌سه‌ر دانی پرۆژه‌ی لێكۆلینه‌وه‌ زانستیانه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی به‌شه‌وه‌ پێشكه‌شكراوان و پێشنیاز كردنی رێ و شوێنی مسۆگه‌ر كردن ته‌واو كردنیان و ئامۆژگاریكردنی یاریده‌دانی چاپكردنی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی كتێبی دانراو و وه‌رگێران، بایه‌خدان به‌ لێكۆلینه‌وه‌كانی قوتابیان و دابینكردنی پێویستییه‌كانی جێبه‌جێ كردنیان. 4-جێبه‌جێ كردنی بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی كۆلێج. 5-پێكهێنانی لیژنه‌ی په‌روه‌رده‌یی و زانستی به‌ پێی پێویستی به‌ش. 6-سه‌رپه‌رشتی كردنی ره‌وتی ده‌رس وتنه‌وه‌ و شێوازه‌كانی و په‌ره‌پێدانیان و ئه‌ركه‌كانی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و كارگه‌رانی تری به‌ش و كاروباری زانستی قوتابیان له‌ ساڵه‌ جیا جیاكانی خوێندندا له‌ رێگه‌ی سه‌رپه‌رشتی كردنی زانستیانه‌ی به‌رده‌وامیانه‌وه‌. 7-به‌دوا داچوونی پێشكه‌وتنه‌ زانستییه‌كان له‌ بواری زانیاری زانستیدا و رێنمایی كردنی ئه‌ندامانی ده‌یته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ بۆ نوێكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌و باسه‌كانی خوێندن به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و پێشكه‌وتنه‌ زانستی و ته‌كنه‌لۆجیه‌دا بگونجێ. 8-سپاردنی هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ سه‌رۆكی به‌ش.

مادده‌ی پازده‌م: ئه‌نجه‌مه‌نی كۆلێج ده‌سته‌ی زانكۆی و ئیداری و دارایی كۆلێجه‌وه‌ له‌ مانه‌ پێكدێ: أ-عمیدی كۆلێج. سه‌رۆك ب-سه‌رۆكه‌كانی به‌شه‌ زانستییه‌كان و سه‌رۆكه‌كانی ئه‌ندام لقه‌ زانستی یه‌كانی ئه‌و كۆلێجانه‌ی به‌شی زانستیان تێدا نییه‌. ج-یاریده‌ده‌ری عه‌مید. ئه‌ندام د-دوو له‌ وانه‌ بێژه‌ دیاره‌كانی كۆلێج ئه‌ندام كه‌ ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ هه‌ڵیان ده‌بژێرێ. ه-به‌رێوه‌به‌ره‌كانی مه‌ڵبه‌نده‌كانی ئه‌ندام لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی سه‌ر به‌ كۆلێج.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ده‌بێ ئه‌وه‌ی به‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر داده‌مه‌زرێ یا ئه‌و پله‌یه‌ی پێ ده‌به‌خشرێ مه‌رجه‌كانی بڕگه‌ی (1)ی مادده‌ی (22)ی تێدا بن و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ شه‌ش ساڵ له‌ پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر به‌سه‌ر بردبێ و له‌و ماوه‌یه‌دا كۆششێكی دیاری له‌ ده‌رس وتنه‌وه‌دا كردبێ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ سێ لێكۆلینه‌وه‌ی ره‌سه‌ن و داهێنراو بڵاوكردبێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌بێ ئه‌وه‌ی به‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر داده‌مه‌زرێ یا ئه‌و پله‌یه‌ی پێ ده‌به‌خشرێ له‌ ده‌رس وتنه‌وه‌دا له‌ پله‌ی مامۆستادا بووبێ له‌ یه‌كێ له‌ زانكۆكان یا ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌ریه‌كاندا بۆ ماوه‌یه‌كی له‌ ژوار ساڵ كه‌متر نه‌بێ و به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ سێ لێكۆلینه‌وه‌ی بایه‌خداری بڵاوكردبێته‌وه‌،

مادده‌ی بیسته‌م: 1-پرۆفیسۆره‌كان. 2-پرۆفیسۆره‌ یاریده‌ده‌ره‌كان. 3-مامۆستاكان. 4-مامۆستا یاریده‌ده‌ره‌كان.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: 1-ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا داده‌مه‌زرێ ده‌بێ باوه‌رنامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ پله‌ی زانستی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆران بێ و له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ وانه‌ له‌ پله‌ی مامۆستای یاریده‌ده‌ر و به‌ره‌وژوورن هه‌ڵبژێردرا بێ. 2-سه‌رۆكی ده‌زگا هێنده‌ی ئیش په‌یوه‌ندی به‌ كاروباری ده‌زگاو بێ ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی زانكۆ به‌جێ دێنێ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌میده‌كانی په‌یمانگاكان یا هه‌ر سێ به‌په‌سندی بزانێ بسپێرێ.

مادده‌ی سی و دووه‌م: أ-ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ پله‌ زانستییه‌كانیان و هه‌موو ئه‌و مافه‌ نه‌یان ده‌مینێ كه‌ له‌م یاسایه‌دا یاساكانی ترو په‌یره‌وه‌ و رێنماییه‌كانی هه‌ن جگه‌ له‌سه‌ر مووچه‌ (مخصصات)ی خۆ ته‌رخان كردن له‌ حاڵه‌تی (ته‌نسیب) یا ته‌رخانكردنیاندا بۆ فه‌رمانێك له‌ ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی یا مه‌ڵبه‌نده‌كانی زانكۆكان و ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان و وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ ئه‌و ماوه‌یه‌شیان به‌ خزمه‌تی زانكۆیی بۆ مه‌به‌ستی زیاده‌ی ساڵانه‌ و پله‌ به‌رزی و خانه‌نشینی حساب ده‌كرێ. ب-ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ حاڵه‌تی دامه‌زراندنیان یا گواستنه‌وه‌یان بۆ فه‌رمانێك له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌زگاكانی خوێندنی باڵا دا مافی پایه‌ به‌رزی زانستی (الترقیه‌ العلمیه‌) یان ده‌مێنێ ئه‌گه‌ر مه‌رجه‌ پێویسته‌كانیان تێدا بێ جگه‌ له‌ مه‌رجی وانه‌ وتنه‌وه‌.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: 1-بۆ هه‌ركۆلۆجێك یاریده‌ده‌رێكی عه‌مید به‌ بڕیاری سه‌رۆكی زانكۆ له‌سه‌ر ئامۆژگاری ئه‌نجوومه‌نی كۆلێج داده‌مه‌زرێ. 2-بۆ هه‌ر په‌یمانگایه‌ك یاریده‌ده‌رێك به‌ بڕیاری سه‌رۆكی ده‌زگاو له‌سه‌ر ئامۆژگاری ئه‌نجومه‌نی په‌یمانگاكه‌ داده‌مه‌زرێ.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: هه‌ردوو یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی زانكۆ و به‌ بریاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ داده‌مه‌زرێن و ئه‌ركه‌كانیان به‌ پێی رێنماییه‌ك دیاری ده‌كرێن و ده‌بێ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ردا بن.

مادده‌ی سی و سێیه‌م: 1-ئه‌م كارو بارانه‌ به‌ په‌یره‌ و دیاری ده‌كرێن: أ-مه‌ڵبه‌نده‌كانی لێكۆلینه‌وه‌ له‌ زانكۆكان و كۆلێجه‌كان و ده‌زگای په‌ییمانگا هونه‌ریه‌كان و تایبه‌تكاری و كاروباره‌ زانستی و ئیدارییه‌كان. ب-به‌شه‌كانی فه‌رمانگه‌كانی خوێندن باڵا و تایبه‌تكارییه‌كانیان و به‌شه‌كانی مه‌ڵبه‌نده‌كانی زانكۆكان و ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان. ج-كارو باری په‌یوه‌ندیدار به‌ وه‌رگرتنی قوتابیان و گواستنه‌وه‌یان. 2-به‌ رێنماییه‌ك كه‌ ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی ده‌ریده‌كا ئه‌و كاروباران دیاری ده‌كرێنكه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئامۆژگاری كردن و رێ نیشان دانه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌ رووی زانستی په‌روه‌رده‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تی و فیكرییه‌وه‌ و یاریده‌دانیان له‌ رووی مادی و مه‌عنه‌وییه‌وه‌ رێكخستنی چالاكی نا به‌رنامه‌یی و تاقیكردنه‌وه‌كانیان و ئه‌ركی سه‌رشانیان و رێكوپێكیان و ناردنیان بۆ (بعپه‌ و زماله‌) و هه‌ر شتێك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كاروباره‌كانی تری زانستی و په‌روه‌رده‌ییه‌وه‌ هه‌بێ و رێكخستنی مۆڵه‌تی خوێندن (الاجازه‌ الدراسیه‌).

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: 1-ئه‌نجوومه‌نێك ده‌زگا به‌رێوه‌ ده‌با كه‌ پێك دێ له‌ سه‌رۆكه‌كه‌یی و عه‌میده‌كانی په‌یمانگاكان و وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان له‌ وانه‌ی به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ راده‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی دان و له‌ دیاركردنیاندا كامه‌ندی و پسپۆری له‌ لایه‌ن سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ ده‌یێ و ده‌شێ نوێ بكرێته‌وه‌، هه‌روه‌ها نوێنه‌رێكی هه‌ڵبژێردراو له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی هه‌ر په‌یمانگایه‌ك بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ. 2-ئه‌نجومه‌نی ده‌زگا ئه‌و تایبه‌تكاری و ده‌سه‌ڵاتانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ به‌ ئه‌نجومه‌نی زانكۆ سپێردراون به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ بارودۆخی ده‌زگا بگونجێ و بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا بسپێرێ. 3-تایبه‌تكاری چۆنێتی بریاره‌كانی به‌ پێی مادده‌ (13،14)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌بێ.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی پێشوو ده‌كرێ خاوه‌نی باوه‌رنامه‌ی دكتۆرا دانپێدانرا یان هاوتاكه‌یی له‌ رووی زانستییه‌وه‌ له‌ زانكۆدا به‌ پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌رله‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ دابه‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر هه‌مان ماوه‌ی له‌ زانكۆكانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا هه‌بووبێ و به‌ سه‌ركه‌وتوو له‌ ده‌رس وتنه‌وه‌دا ناسرابێ و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی بایه‌خدار و داهێنراوی بڵاوكردبێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-كوردستان: كوردستانی عێراق. 2-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3-ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی: ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی كوردستانی عێراق. 4-ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم. 5-ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی هه‌رێم. 6-ده‌زگا: ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كانی هه‌رێم.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌و ئه‌رك و تایبه‌تكاریانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌و پێویستییه‌كانی په‌ره‌پێدانی به‌رنامه‌كان و هاندانی بزوتنه‌وه‌ی دانان و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی و وه‌رگێران له‌ زانكۆ و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان. 2-دانانی نه‌خشه‌ی پێویست بۆ هاندانی زانستی و ئاكادیمی زمان و رۆشنبیری ئاشووری و توركمانی له‌ كوردستاندا. 3-پێشكه‌ش كردنی پرۆژه‌ی بووجه‌ی گشتی زانكۆكان و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان. 4-داننان به‌ ده‌زگا و زانكۆی و زانستییه‌ بیانیه‌كاندا و بڕیار له‌سه‌ر دانی بنچینه‌كانی هاوتایی و (العدل) پله‌ و باوه‌ر نامه‌ زانستییه‌كان. 5-دیاریكردنی بنچینه‌ گشتیكه‌كانی وه‌رگرتن له‌ زانكۆ و په‌یمانگاكاندا. 6-پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی زانكۆی تر یا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ یا له‌یه‌كدان یا گواستنه‌وه‌ی هه‌ندێكیان له‌ هه‌رێمدا. 7-بڕیار له‌سه‌ر دانی كردنه‌وه‌ی كۆلێج و په‌یمانگا ی نوێ له‌ هه‌رێمدا. 8-پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی سه‌رۆكه‌كانی زانكۆكان و سه‌رۆكی ده‌زگا و عه‌میده‌كانی كۆلێج و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 9-بڕیار له‌سه‌ر دانی رێككه‌وتنامه‌ی هاوكاری رۆشنبیری و زانستی له‌گه‌ل لایه‌نه‌كان و زانكۆكان و ده‌زگاكانی تر له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 10-ئه‌ماده‌ كردنی راپۆرتی ساڵانه‌ی سه‌باره‌ت به‌ باری خوێندنی باڵا له‌ هه‌رێمدا و پێشكه‌شكردنی به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 11-سه‌لماندنی رێكه‌وتنامه‌ سێ قۆلیه‌كانی نێوان زانكۆ و ده‌زگا و ده‌زگا زانستی و رۆشنبیری له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 12-پێشنیازكردنی دامه‌زراندنی كارگه‌رانی په‌یوه‌ندیی رۆشنبیری له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ كاتی پێویستی دا. 13-ده‌ركردنی رێنمایی بۆ به‌دیهێنانی ئه‌و ئامانجانه‌ی سه‌ره‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌نجوومه‌نی زانكۆ ئه‌م تایبه‌تكاریانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تایبه‌تكارییه‌ زانستییه‌كان: أ-بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی سه‌ره‌تایی له‌ كۆلێجه‌كاندا. ب- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی كۆلێجه‌كان و ئه‌و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستیانه‌ی پێ یانه‌وه‌ به‌ندن. ج- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی پێویستییه‌كانی خوێندن. د- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی كردنه‌وه‌ی به‌ش و لق و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستییه‌كان. ه- بڕیار له‌سه‌ردانی باسه‌كانی خوێندن دابه‌شكردنیان به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندن له‌ كۆلێجه‌كاندا. و- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ز-به‌خشینی پله‌ی زانستی به‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ح- بڕیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ و وه‌رگرتن بۆ خوێندنی باڵا. گ-به‌دوا داچوونی هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ی- بڕیار له‌سه‌ر دانی به‌رنامه‌كانی خوێندن و ده‌سكاریكردنیان به‌ مه‌به‌ستی چه‌سپاندنی باری زانستی. 2-تایبه‌تكارییه‌ ئیدارییه‌كان أ-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌ی په‌یوه‌ندی یه‌ دوو قۆلیه‌كانی رۆشنبیری له‌گه‌ڵ زانكۆ و ده‌زگا زانستییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا و جێبه‌جێ كردنیان. ب-به‌لێنی به‌ستن له‌ گه‌ل ئه‌ندامه‌ بیانیه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و هونه‌ر كاراندا. ج-دامه‌زراندنی ئه‌وانه‌ی ده‌رس ده‌لێنه‌وه‌ له‌ خاوه‌نانی باوه‌رنامه‌ی دكتۆرا و ماجستێر و هاوتاكان. د-په‌سه‌ند كردنی (ئیفاد و ئیعاره‌)و مۆڵه‌تی خوێندن له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. ه-بریاردان جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی راعێنان و مه‌شق پێ كردنی كارگێلاانی زانستی و به‌رێوه‌بردن. و-برشیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ (میلاك)زانستی به‌رێوبه‌رێتی كۆلێج و مه‌ڵبه‌ندی زانستییه‌كان. 3-تایبه‌تكارییه‌ داراییه‌كان: أ-بریار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی بووجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی (استمرار)و نه‌خشه‌ (استپمار)راسته‌وخۆ به‌ رێكخستن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان له‌ هه‌رێمدا. ب-سه‌لماندنی بریاره‌كانی لیژنه‌ تایبه‌تییه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ كوژاندنه‌وه‌ (شگب)و نرخاندن و به‌كرێدان و فرۆشتنی مال و موڵكی گوازراوه‌ و نه‌گوازراوه‌ی زانكۆ. ج-بڕیار له‌سه‌ردانی دوا حیساب (الحساب الختامی). 4-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی زانكۆ بسپێرێ.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی به‌ش یا لق له‌ سه‌رۆك و ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ پێكدێ، كه‌ له‌ (12) زیاتر و له‌ (7)كه‌متر نه‌بن به‌ مه‌رجێ پله‌یان مامۆستا (مدرس)و به‌ره‌وژوو بێ و ئه‌گه‌ر ئه‌و ژماره‌ی ئه‌و پله‌ زانستییه‌دا دابین نه‌بوو ده‌كرێ هه‌ندیكیان به‌ پله‌ی مامۆستای یاریده‌ده‌ر (مدرس مساعد) بن و به‌ پێی له‌ پێشترینه‌یان.