المواد القانونية

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی ی پێویست بۆ جێ به‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: گشت كارگه‌رانی وه‌زاره‌ت ده‌كه‌ونه‌ ژێر ركێفی یاسای خزمه‌ت و میلاكه‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: گشت مال و مولك و مافه‌كانی وه‌زاره‌تی نیشته‌ جێكردن و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ناوه‌ندی كه‌ بووونه‌ ته‌ تایبه‌تكاری ی وه‌زاره‌ت ده‌بنه‌ ماڵ و موڵكی وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: پێویسته‌ وه‌زاره‌تی دارایی یه‌كسانی له‌ نێوان مووچه‌ی كارمه‌ندانی ده‌زگاكانی هه‌رێم له‌گه‌لأ مووچه‌ی هاوشانانیان له‌ كارمه‌ندان له‌ ده‌زگا فیدراڵییه‌كاندا به‌دی بێنێ.

سێیه‌م

سێیه‌م/ ئه‌م بڕیاره‌ له‌ رۆژی ده‌رچوونیه‌وه‌ جێ به‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیری په‌یوه‌ندیدار ده‌سه‌ڵاتی خه‌رج كردنی گوژمه‌یه‌كی هه‌یه‌ كه‌ له‌ (250)دووسه‌دو په‌نجا ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێ بۆ هه‌ر حاڵه‌تێك وبۆی هه‌یه‌ ده‌سه‌ڵات به‌ سه‌رۆكه‌كانی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ بدات كه‌ سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌تی گوژمه‌یه‌ك خه‌رج بكه‌ن كه‌ له‌ (100)سه‌د ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێ. دووه‌م: سه‌رۆكی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی كه‌ به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ نه‌لكاون، ده‌سه‌ڵاتی خه‌رج كردنی گوژمه‌یه‌كیان هه‌یه‌ كه‌ له‌ (150)سه‌دوپه‌نجا ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێ بۆ هه‌ر حاڵه‌تێك له‌گه‌لأ ره‌چاو كردنی نه‌چوونه‌ ناو هیچ ئیلتیزامێك كه‌ پشتیوانه‌ی ته‌رخانكراوی له‌ بودجه‌دا نه‌بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زاره‌ت به‌رده‌وام ده‌بێ له‌سه‌ر به‌رێوه‌بردنی كاروباری تاقیگه‌كانی بیناكاری (المختبرات الانشائیه‌) و سه‌رپه‌رشتی كردنیان هه‌تا ئه‌و كاته‌ی ده‌زگایه‌كی ناوه‌ندییان بۆ له‌ هه‌رێمدا پێك ده‌هێنرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1-ئه‌رك و تایبه‌تكاراییه‌كانی داموده‌زگاكانی وه‌زاره‌ت به‌ په‌یره‌وێك دیاری ده‌كرێن. 2-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا به‌رێوه‌به‌رێتی یا به‌ش یا لقی نوێ پێك بێنێ یا له‌یه‌كیان بدا. 3-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا كاتی بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركێكی دیاریكراو پێك بێنێ .

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: دیوانی وه‌زاره‌ت له‌م به‌رێوه‌به‌رێتی یانه‌ پێكدێ: 1-به‌رێوه‌به‌رایتی گشتیی دیوان: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌رنامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆران بێ و ئه‌م به‌رێوه‌به‌رێتی یانه‌ی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌:- أ-به‌رێوه‌به‌رێتی كاروباری ئیداری به‌شه‌كان. ب-به‌رێوه‌به‌رێتی كاروباری دارایی. 2-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی رێگا و بان و پرده‌كان: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا ده‌كا كه‌ باوه‌رنامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ زانستی یه‌كانی ئه‌ندازه‌ی مه‌ده‌نیدا هه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان بێ و به‌رێوه‌به‌رێتی یه‌كانی رێگا و بان و پرده‌كانی پارێزگاكانی هه‌رێمی پێوه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌. 3-به‌رێوه‌به‌رێتی خانووبه‌ره‌ و نیشته‌جێكردن: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌رنامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ زانستی یه‌كانی ئه‌ندازه‌ی مه‌ده‌نی دا هه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان بێ و به‌رێوه‌به‌رێتی یه‌كانی خانووبه‌ره‌ و نیشته‌ جێكردنی پارێزگاكانی هه‌رێمی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌.

یەكەم:

یەكەم: هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان و هەر عێراقییەكیش كە لە هەرێمدا نیشتەجێن و ئارەزوو دەكەن لە رێكخراوە نێودەوڵەتی یان لە رێكخراوە بیانییە غەیرە حكومییەكان "NGO" یان لە كۆمپانیا بیانییە وەگەڕكەوتووەكانی ناو هەرێم، ئیش بكەن، پێویستە لەسەریان ئیزن لە وەزیری ناوخۆی هەرێم وەربگرن بۆ ئەوەی لەو جێگایانەدا ئیش بكەن. ئەو ئیزنەش بۆ ماوەی ساڵێك بڕدەكات و تازەبوونەوەشی لەباردا هەیە.

دووەم:

دووەم: پێویستە لەسەر ئەو كەسانەی كە پێش بەركارخستنی ئەم بڕیارە، لەو رێكخراوو كۆمپانیانەدا كەوتوونەتە كارو تا ئێستاش ئیش دەكەن، لە ماوەی ئەو پەڕی دوو مانگا (كە لە رۆژی بەركارخستنی ئەم بڕیارەوە دەست پێ دەكات) موراجەعەی وەزارەتی ناوخۆ بكەن بۆ ئەوەی ئیزنی تایبەت بەو ئیشەیان وەربگرن.

مادده‌ی سێ یه‌م:

مادده‌ی سێ یه‌م: مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت له‌ مانه‌ پێكدێ: 1-وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌و به‌رپرسیاره‌ له‌ رێنوێنی كردن له‌ كاره‌كانیدا و سه‌رپه‌رشتی چاودێری كردنی چالاكییه‌كان و له‌وه‌ وه‌ ئه‌و رێنمایی و بڕیارو فه‌رمانانه‌ ده‌رده‌چن كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت و دام و ده‌زگاكانی و گشت ئه‌و كارو باره‌ ئیداری دارایی رێك و پێكی و هونه‌رییه‌وه‌ له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاسا و په‌یره‌ودا هه‌یه‌ له‌به‌ر ده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌و مانایه‌ی ئه‌ندامێكی هاوبه‌شیه‌تی به‌رپرسیاره‌ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ یریكار یا به‌ به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كان یا هه‌ر كه‌سێك به‌ په‌سه‌ند بزانێ بسپێرێ. 2-بریكار: ئه‌و ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ وه‌زیر پێیانی ده‌سپێرێ. 3-نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر له‌ كارمه‌ندان و لێهاتوان سه‌رۆكۆیه‌تی ده‌كا و چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 4-نووسینگه‌ی بریكار: فه‌رمانبه‌رێك له‌ كارمه‌ندان و لێهاتوان سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا. 5-به‌رێوه‌به‌ریه‌تی كاروباری یاسایی. 6-به‌رێوه‌به‌رێتی چاودێری و پێداچوونه‌وه‌ی دارایی. 7-به‌رێوه‌به‌ریه‌تی نه‌خشه‌ دانان و به‌دوا داچوون: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌رنامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ زانستییه‌كانی ئه‌ندازه‌ی مه‌ده‌نی دا هه‌بێ. 8-به‌رێوه‌به‌رێتی كارگه‌و كۆگاكان: فه‌رمانه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌رنامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ ئه‌ندازه‌ی میكانیكدا هه‌بێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌می یاسای ژماره‌ (10)ی ساڵی 2002 هه‌موار ده‌كرێ و وشه‌ی (یه‌كه‌م) كه‌ له‌ دوای (مادده‌/34)ه‌وه‌ هاتووه‌ لاده‌برێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: بڕه‌ پاره‌و رێژه‌و سنوورگه‌لی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كان كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌گه‌لی (10، 15 یه‌كه‌م و دووه‌م، 16، 17، 19، 20/ یه‌كه‌م – أ، ب، ج، 21/یه‌كه‌م، 22/ یه‌كه‌م، 23 یه‌كه‌م و دووه‌م، 24، 25، 26، 27/ یه‌كه‌م، 28/یه‌كه‌م و سێیه‌م و چواره‌م، 29، 34/ دووه‌م و سێیه‌م، 35/یه‌كه‌م و دووه‌م، 37، 42/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 43، 44، 45، 49/ سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م، 53/ شه‌شه‌م و ده‌یه‌م)ی یاسای ژماره‌ (114)ی هه‌مواركراوی ساڵی (1981)ی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كاندا هاتووه‌، له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێن.

دووه‌م

دووه‌م: 5 دینار وه‌ك ره‌سمێكی بڕاوه‌ له‌كاتی داواكردنی یه‌كێك له‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ كه‌ تایبه‌ت بن به‌ تۆماركردنی خانووبه‌ره‌. 1/به‌ڵگه‌ی موڵكایه‌تی خانوو به‌ره‌ به‌و مافه‌ عه‌ینییه‌ی ك هه‌یه‌تی، جا چ ئه‌سڵی بێ یاخود ته‌به‌عی. 2/وێنه‌ی تۆماری خانووبه‌ره‌. 3/وێنه‌ی نه‌خشه‌ی خانووبه‌ره‌. 4/شایه‌دی به‌یاننامه‌ی زانیاری له‌ تۆماری خانوویه‌ره‌ یا داواكردنی وێنه‌ی په‌ڕ یا مه‌حزه‌ره‌كان.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌ندامانی داواكاری گشتی ئه‌وانه‌ی له‌ خزمه‌تكردندا به‌رده‌وامن به‌ پێی پله‌ وپۆلین وكۆنی ئه‌و پۆسته‌ی تێیدان، له‌ كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ به‌ دادوه‌ر ده‌ژمێردرێن، هه‌مان ئه‌و حوكمانه‌ی به‌سه‌ر دادوه‌راندا پیاده‌ ده‌كرێ ده‌یانگرێته‌وه‌و، هه‌موو ماف و تایبه‌تكاریه‌كانی دادوه‌رانیش ده‌یانگرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نی په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ساڵانی خزمه‌تكردنی ئه‌ندامانی داواكاری گشتی كه‌ ده‌كه‌ونه‌ ژێر حوكمی مادده‌ی (1)ی ئه‌م یاسایه‌ و پۆلین و پۆسته‌كانیان و كۆنییان، بۆ مه‌به‌ستی پیاده‌كردنی حوكمه‌كانی یاسای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی هه‌رێمی كوردستان ژماره‌ (14)ی ساڵی 1992ی هه‌مواركراو، یا هه‌ر یاسایه‌كی دیكه‌ كه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌، ده‌ژمێردرێ.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌ندامانی داواكاری گشتی ئه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌ كاره‌كانیان به‌رده‌وام ده‌بن كه‌ له‌ ده‌قی یاسای داواكاری گشتی ژماره‌ (159)ی ساڵی 1979 ی هه‌مواركراو دا هاتووه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة