أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: دهرمانساز بۆی نییه پیشهكهی خۆی لهگهڵ پیشهی نۆژداری و نۆژداری ددان و نۆژداری ئاژهڵی بهیهكهوه كۆبكاتهوه، ئهوهی دهرمانساز پێی ههڵدهستێت له فریاكهوتنی سهرهتایی له كاتی رووداوی له ناكاو و به پهله، به كارێكی ناشهرعی پیشهی نۆژداری ناژمێردرێت.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: كهسوكاری ئهو نهخۆشهی حوكمهكانی ماددهی (28)ی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه پابهند دهبن بهوهی بیخهنه بهردهم یهكهی چارهسهریی پسپۆڕ بۆ پشكنینی به شێوهیهكی خولیی كهوا پزیشكی چارهسهركار بڕیاری لهسهر دهدات.
ماددهی دووهم (دووباره)
ماددهی دووهم: به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهزگایهكی گشتی دادهمهزرێ كه تایبهت بێ به كاروباری شههیدهكانی بزوتنهوهی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق و بهو كهسانهی كه له ئهنجامی تێدا بهشدار بونیان تووشی كهم ئهندامی بوون پێی دهگوترێ دهزگای گشتی شههید.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن به سهرۆكایهتی سهرۆكی دهزگا دهبێت و بۆی ههیه داوای بهستنی بكات، له خولی ئاسایی و خولی نائاسایی داو ههرچی لێیهوه دهربچێت له بڕیار و پێشنیاز و راسپارده ئیمزایان دهكات.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: 1. نابێ پزیشكی مۆڵهتدراو پتر له عیادهیهك له ههرێمدا بكاتهوه. 2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییهك لهههر لقێك له لقهكانی پزیشكی ههڵگرێ تهنیا دوای وهرگرتنی ئهو لهقهبه دهبێ بهرێگایهكی ئوسووڵی لهلایهنێكی تایبهتمهند وتۆماركردنی له سهندیكادا. 3. پزیشكی سهر به دهوڵهت وههموو كهرتهكانی دیكه بۆی ههیه دهست بداته پیشهكهی له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا به پێی ئهو ههلومهرجهی كه سهندیكا بۆیانی دیاركردووه. 4. حوكمهكانی رێككهوتننامه وگرێبهندهكان بۆ ئهندامه كوردهكان وبیانییهكان وئهوانهی له پارێزگاكانی دیكهی عێراق دێن پێویسته رهچاو بكرێن، له كاتێكدا گهر رێيان پێ بدرێ دهست بدهنه پیشهكه.
مادهی سێیهم
مادهی سێیهم: ئهم كارانهی خوارهوه به تاوانی تۆقاندن (تیرۆر) دادهندرێن وسزاكهیان زیندانی ههتاههتاییه:1. تێكدان، رووخاندن، لهكهلكخستن، یان زیان پێگهیاندن، به تهواوی، یان به بهشێك له تهلار ودامهزراو وسامانی گشتی، یان ئهو تایبهتیانهی تهرخانكراوون بۆ فهرمانگه وبهرژهوهندیه حكوومیهكان، بۆ دهزگا گشتیهكان، بارهگای ئهو حیزب، یان ئهوكۆمهڵانهی به یاسا ناسراوون، یهكێك له دامهزراوه كانی نهوت، ههر دامهزراوێكی ههرێم، ئیستگهی وزهی كارهبایی وئاوی، پرد، بهنداو، ئاوهڕۆی گشتی، هۆیهكانی گهیاندن ودامهزراوهكانی، ئهو شوێنانهی ئامادهكراوون بۆ كۆبوونهوه گشتیهكان وشوێنهكانی خواپهرستی، شوێنهكانی ئامادهكراو بۆ هاموشۆی جهماوهر، یان ههر سامانێك كه گرنگی ههبێت له ئابووری نیشتمانی، به مهبهستی تیرۆركاری، بۆ شێواندنی ئاسایش وئارامی له ههرێمدا.2. دهستبهسهرداگرتنی فرۆكهی مهدهنی وڕفاندنی. سزاكهشی دهبێته لهناوبردن (اعدام) ئهگهر كردهوهكه مردنی كهسێك یان پتری لێكهوتهوه.3. ڕفاندن، دهستگیركردن، دهستبهسهركردن، یان بێبهشكردنی كهسێك له ئازادی، بهههرشێوازێك بێت، بۆقاچاندنهوه (ابتزاز) ی دارایی، یان به مهبهستی سیاسی، به پاڵنهرێكی تیرۆركاری.4. پهكخستنی هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن وسیستهمهكانی كۆمپیوتهر، چوونهناو تۆڕهكانیانهوه، ژاوهژاو دانان لهسهریان، زانیاری وداتا خستنهناوهوهیان، بهمهبهستی ئاسانكاری بۆ ئهنجامدانی تاوانه تیرۆركاریهكان.5. پێشكهشكردن،كۆكردنهوه، گوێزانهوه، یان ناردنی كۆمهكی دارایی، راستهوخۆ، یان ناراستهوخۆ له ناوهوه، یان لهدهرهوهی ههرێم، بهمهبهستی بهكارهێنانی، یان بزانێت بهكاردێت بۆ داراكردنی ههر تاوانێكی تیرۆركاری،6. مهشق پێكردنی كهسێك، یان كهسانێك لهسهر بهكارهێنانی چهك، لهسهر هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن، فێركردنی هونهره جهنگیهكان،یان شێوازهكانی شهركردن، بهمهبهستی ئامادهكردنیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری.7. چوونهناو یهكێك لهو لایهنانهی لهبڕگه (1)ی مادهی دووهمی ئهم یاسایهدا هاتوون و به ئهندامبوون تیایدا.8. درستكردن، هاوردن، یان لهلابوونی تهقهمهنی، ئاگرهتریشقه، ئامێری دروستكراو بۆ تێكدان، رووخاندن، یان ههر مادهیهك له پێكهاتهی ئهوانهوه بێت، ههروهها ئهو دهزگا وئامیر وكهرهستانهی له دروستكردنیان یان له تهقاندنهوهیان بهكار دێن، ئهگهر بهكارهێنانهكهیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری بێت،
مادهی ههشتهم
مادهی ههشتهم: أ-ئهوكهسهی، پێش روودانی تاوانی تیرۆركاری،پێش ئاشكرابوونی، یان لهكاتی پلان بۆدانانی، دهزگا تایبهتمهندهكان پێ ئاگاداربكاتهوه وههواڵ گهیاندنهكه ببێته یاریدهر بۆ دهستگیركردنی تاوانباران یان نهی هێلا كارهكه ئهنجام بدرێت، له سزادان دهبووردرێت.ب-دادگا بۆی ههیه خۆبهدهستهوهدانی تاوانبار وپێشكهشكردنی زانیاری وا، كه تاوانهكه دوای روودانی ئاشكرا بكات، به پاساوی یاسایی سزا سووككهر بژمێرێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ڕێكاری یاسایی بهشێوهی یهكجارهكی لهو كێشانهدا ڕادهگیرێت كه له ژێر لێكۆڵینهودان یان له دادگاییكردندان له ههموو ئهو تاوانانهی كه بهر له ڕۆژی دهرچوونی ئهم یاسایهوه ڕوویان داوه (جگه له تاوانباره ههڵاتووهكان و ئهو تاوانانهی له حوكمهكانی بهدهر بێت) ئهگهر ئاشتهوایی لهنێوان لایهنهكان لهبهردهم لێژنهی پێك هێنراو لهماوهیهكدا كرابێت كه له (چوار مانگ) له ڕۆژی كاركردن بهم یاسایهوه تێـپهڕ نهكات.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: ئهگهر ئهو نهخۆشهی حوكمهكانی ههردوو بڕگهی (یهكهم) و(دووهم)ی ماددهی نۆیهمی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه له نهخۆشخانه ڕابكات ئهوا بهڕێوهبهرایهتیهكهی بۆیان ههیه پشت به پۆلیس ببهستن بۆ گرتنهبهری رێكاری پێویست بۆ گهڕاندنهوهی.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: لهو حاڵهتانهی ناتوانرێت تیایدا نهخۆشهكه بهێنرێت لهبهر خۆگرتنی، ئهوا پێویسته لهسهر یهكێك له خزمه پله یهك یان دوو یان ههر لایهنێكی فهرمی تایبهتمهند بابهتهكه بخاته بهردهم دادوهری لێكۆڵینهوه بۆ دهركردنی بڕیار بۆ ئینتیداب كردنی یهكێك له پزیشكه دهروونیهكان به مهبهستی پشكنینی باری نهخۆشهكهو بڕیاردان لهسهر ئهوهی ئاخۆ بارهكهی پێویستی به چوونهژوورهوهی زۆرهكی بۆ دامهزراوهكانی تهندروستیی دهروونی ههیه یان نا و دادوهری ناوبراو بۆی ههیه فهرمان بدات به گواستنهوهی بۆ یهكێك له دامهزراوهكانی تهندروستیی دهروونی گشتی بۆ چارهسهریی ئهگهر پزیشكه دهروونیهكه بڕیاری دا كهوا نهخۆشهكه پێویستی بۆ ههیه.
ماددهی سی و نۆزدهم:
ماددهی سی و نۆزدهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له سێ سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت ههر كهسێك: یهكهم: به ئهنقهست توانا بداته كهسێكی ملكهچ بۆ رێكارهكانی چوونهژوورهوه یان چارهسهریی زۆرهكی بۆ ڕاكردن یان یارمهتی بدات لهسهر ڕاكردن یان بهخۆی یان به هۆی كهسانی ترهوه بیشارێتهوه لهگهڵ پێزانینی. دووهم: بوو به رێگر لهبهردهم ههڵسانی لێژنهی تهندروستیی دهروونی یان ئهوهی نوێنهرایهتی دهكات له ئهنجامدانی پشكنین به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. سێیهم: ڕهتكردنهوهی پێدانی زانیاری كهوا لێژنهی تهندروستیی دهروونی یان پشكنهرهكان له ئهنجامدانی كارهكانیان پێویستیان پێیه یان زانیاری پێچهوانهی ڕاستی پێدان لهگهڵ پێزانینی.
ماددهی سی و چوارهم
ماددهی سی و چوارهم: نهقیب ولایهنهكانی كێشهكه بۆیان ههیه لهبهردهم دادگای پێداچوونەوەی ههرێمدا تانووت له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفت كردن له ماوهی (30) رۆژدا كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا، بدهن.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: لیژنهی بهرزهفتی له بارهگای سهندیكا، له (3) سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ به پێی بڕیاری ئهنجوومهن پێك دێت وئهندامێك له ئهندامهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا سهرۆكایهتی دهكا.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ههر كهسێك بهناڕهوا گلدرایهوه یان گیرا یان ماوهی گیرانهكهی له رادهی یاسایی ڕهت بووبێ یان به سزایهكی وا حوكم درابێ كه ئازادییهكهی لێ سهندبێتهوه له لایهن لایهنه دادوهرییه تایبهتیهكانهوه بهبێ بهڵگهی یاسایی، له دواییدا بڕیارێك به ڕهت كردنهوهی سكاڵاكهی یان ئازاد كردنهكهی دهرچوو بێ و داواكارییهكهی داخرا یاخود بهبێ تاوان حوكم درا و بڕیارهكهش ڕادهی بنبڕی بهپێ یاسا جێبهجێ كراوهكان وهرگرتبێت، ئهوا ئهو كهسه بۆی ههیه داوای قهرهبوو كردنهوهی ماددی ومهعنهوی له بارهی ئهو زهرهروزیانهی بكات كه له ئهنجامی گرتن وحوكمدانی لێی كهوتووه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یهكهم: نابێ هیچ كهسێك گلبدرێتهوه یان بگیرێ بهپێی یاسا نهبێ و لهسهر بڕیارێك نهبێت كه لایهنێكی دادوهریی تایبهت دهری چواندبێت و، ههر كهسێكیش مافی ئهوهی ههیه كه دادگایی كردنێكی دادپهروهرانه و خێرا بكرێ له بهردهم دادگای تایبهتمهند دا. دووهم: بهپێی یاسا، له جێگا تایبهتیهكانی گیراواندا نهبێت، ناشێ كهس بگیردرێت به مهرجێكیش چاودێری تهندروستی و كۆمهڵایهتی بیگرێتهوه و بكهوێته ژێر ڕكێفی دهسهڵاتی حكومهتهوه، پێویستیشه رێز له باوهڕی ئایینی و پرنسیپهكانی ڕهوشتی كهسی گیراو بگیرێت. سێیهم: هیچ لایهنێكی غهیره حكومی یان حكومی نا تایبهتمهند بۆی نییه شوێنی گلدانهوهی كهسهكانی ههبێ یان بهههر بیانوویهك كهسێك گلبداتهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهگهر ئهنجومهنی دادوهریی ههرێمی كوردستان به پێی ئهو زانیاریانهی له لایهتی یان لهسهر راسپاردهی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهكه، یان سهرۆكی دادگای تاوانهكانی تایبهتمهند بینی ههڵهیهك له رێكاره دادوهریهكان ههیه، یان ههڵهیهك له دادوهرێكهوه روویداوه بووهته هۆی گرتنی تومهتبار بهبێ ههق، یاخود حوكمدانی بهبێ بهڵگهیهكی یاسایی، دهبێ دادوهری ناوبراو بهپێی یاسای دهسهڵاتی دادوهریی له ههرێمی كوردستان ژماره (23)ی ساڵی 2007 بۆ لێژنهی كاروباری دادوهرانی رهوانه بكات.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری ههرێمی كوردستان بۆی ههیه، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: چهكی كۆنه و یادگار و رهمزی له حوكمهكانی ئهم یاسایهدا بهدهر دهكرێن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات: 1. بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهنی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدراڵیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی. 2. رێكخستنی كارهكانی پیشه تهندروستییهكان له بواری چالاكیی گشتیی و تایبهتیدا و پێشخستنی و بهرزكردنهوهی ئاستی زانستی و پیشهیی ئهندامهكانی له ههرێمدا. 3. رێكخستن و پتهوكردنی پهیوهندیی ئهندامهكانی له نێو خۆیاندا و لهگهڵ دهزگا حكومهتیهكاندا و داكۆكی لێكردنیان و بهرگری كردن له مافهكانیان تا بتوانن ئهركهكانیان جێبهجێ بكهن. 4. پهرهپێدان و بهدیار خستنی رۆڵی خاوهن پیشه تهندروستییهكان له ههرێمدا. 5. هاندان و پشتگیری كردنی توێژینهوه زانستییهكانی ئهندامانی و بهستنی نهدوه و خولی تایبهت بۆ رێكردن لهگهڵ پهرهسهندنی زانستی تهندروستی. 6. پهیوهندی و هاریكاری كردن لهگهڵ ئهو سهندیكا و كۆمهڵانهی كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجهكانی سهندیكا یهك دهگرنهوه، ههروهها بهشداری یهكتری كردن له كۆنگره و خولهكان له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. 7. ههوڵدان بۆ زامن كردنی دوا رۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیریهتی و بێ كاریدا.
ماددهی بیست حهوتهم
ماددهی بیست حهوتهم: دهبێ وهزیره پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهو یاسایه جێبهجێ بكهن.