أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: 1-دهبێ دهسهڵاتی مۆلهتدان بهیاننامهیهك له دهزگای راگهیاندنهوه بڵاو بكاتهوه دوا له خاوهنانی ئهم چهكانه بكا كه بهپێی به یاننامه تهسلیم به دهسهڵاتهكانی میری كراوه له ماوهی (10) رۆژدا له رۆژی بڵاوكردنهوهوه بچنه لای دهسهڵاتی مۆڵهتدان ئهگهر مۆڵهت پێدراو نهبوون و مهرجی یاسایی یان تێدا ههبوو، بهڵام له حاڵهتی نهچوونیاندا به كۆتایی هاتنی ماوهكه دهسهڵاتی مۆڵهتدان دهست بهسهر چهكهكانیاندا دادهگرێ و به (مستودع)ی پۆلیسیان دهسپێرێ. 2-له حاڵهتی مۆڵهت نهدانی له لایهن دهسهڵاتی مۆڵهتدانهوه بهو بێ مۆڵهتانهی له ماوهی دیاریكراوی بڕگه (1)ی ئهم ماددهیهدا مراجهعهتیان كردبوو چهكهكه دهدرێ بهو دهسهڵاته بۆ فرۆشتنی لهسهر حیسابی خاوهنهكهی به پێ ی حوكمهكانی ماددهی یازدهیهمی ئهم یاسایه.
ماددهی بیست و سێ یهم
ماددهی بیست و سێ یهم: 1-ئهوهی مۆڵهتی چهكی ئاگرینی ههبێ و له ماوهی (90) له رۆژی كۆتایی هاتنی ئهو ماوهیهی له ماددهی (9)ی ئهم یاسایهدا دیاری كراوه به غهرامهیهك كه له پێنج سهد دینار كهمتر نهبێ و له ههزار دینار زیاتر نهبێ سزا دهدرێ. 2-پارێزگارهكان دهسهڵاتی دادوهری كهتن (جنحه) یان بۆ سهپاندنی ئهو غهرامهیهی بڕگه (1)ی ئهم ماددهیه دهدرێتێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: 1-نابێ چهكی ئاگرین یا بهشهكان یا عهتادی بهێنرێته ناوهوه یا ببرێته دهرهوه یا دروست بكرێن یا بازرگانایان پێوه بكرێن. 2-نابێ چهكی ئاگرین له ژێر دهست دابێ یا ههڵبگیرێ بهبێ مۆڵهتی دهسهڵاتی مۆڵهتدان.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: وهزیری ناوخۆ بۆی ههیه ماوه بداته ئهوكهسهی چهكی له دهرهوهی عێراقهوه لهگهڵ خۆی دا هێناوه دهمانچه و یهك تفهنگی راو و عهتادهكهیان له له فهرمانگهی گومرگ دهربكا دوای پهسهند كردنی له لایهن دهسهڵاتی مۆڵهتدانهوه دوای بوونی مهرجه یاساییهكان له خاوهنهكانیاندا به ژێر دهستگرتن وههڵگرتنی ئهو چهكانهوه دهبێ رهسمی گومرگی پێویستیان لێ بدرێ و ماوهدانهكهی ئهو كهسهش جار دهبێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: ئهو مۆلهتانهی له ماددهی پێنجهمی ئهم یاسایهدا بهم جۆره دهبن: 1-تهنیا بۆ ئهو كهسه بهكاردههێنرێن كه بهناویانه. 2-بۆ ماوهی دوو ساڵ له رۆژی دهركردنیانهوه كاریان پێ دهكرێت. 3-دهبێ له حاڵهتی مۆڵهتدان و تازه كردنهوهدا ئهو رهسمهیان لهسهر بدرێ كه له لیستهی پاشكۆی ئهم یاسایهدان. دووهم: دهسهڵاتی مۆڵهتدان له مۆڵهتهكهدا ههندێ ئهو عهتاده دیاری دهكا كه دهبێ ههیبێ به مهرجێ له سهد و بیست گولله بۆ دهمانچه و تفهنگ و دوو سهد فیشهك بۆ تفهنگی ڕاو زیاتر نهبێ.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: 1-دهسهڵاتی مۆڵهتدان بۆی ههیه مۆڵهتی ژێر دهست گرتن و عهتادهكهی بهبێ رهسم بدا بهو فهرمانبهرانهی دهوڵهت كه ئهركی فهرمانگهكانیان به لایهنگری فهرمانگهكانیان دهیخوازی له حاڵهتی نهمانی ئهو ئهركهدا فهرمانگهكان دهسهڵاتی مۆڵهتدانی لێ ئاگادار دهكهن كه ئهوسا مۆڵهتهكان پووچ دهبنهوه و دهبێ له ماوهی (7) رۆژدا له رۆژی نهمانی ئهركهكهوه چهكهكه بدهنه دهسهڵاتی مۆڵهت دان. بهڵام دهشێ مۆڵهتی ئهو چهكهیان به پێی حوكمهكانی ئهو یاسایه پێ بدرێ. 2-دهشێ چهكی حوكمهت و عهتادهكهی بگهرێندرێتهوه بۆ ئهو فهرمانگانهی دهوڵهت كه له سهرهوهدا دیاری كراون بهڵام ئهو چهك و عهتادهیان بۆ تهرخان ناكرێ تا مۆڵهتی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتن وهرنهگرن كه لهلایهن دهسهڵاتدارانهوه بهبێ رهسم دهیان درێتێ و ئهو فهرمانگهیانهش دهبێ دوای نهمانی سیفهتی فهرمانبهریهكهیان و ئهو چهكه ئاگرینه و عهتادهكهی بدهنهوه بهو لایهنهی تهرخانی كردبوون. 3-ئهو كهسهی ئهو چهكه ئاگرین و عهتاده بزر دهكا كه بهپێی ئهم یاسایه پێی سپێردراوون و پێنج جای نرخه سهلمێنراوهكهی له كاتی بزربوونیا لێ ی دهستێنرێ ئهگهر له ئهنجامی كهم ترخهمی خۆیدا بوو یا سێ جای نرخهكهیان له حاڵهتهكانی تردا جگه لهو سزا (انچباگی) یانهی بهسهریدا دهسهپێنرێ.
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: 1-ئهم كهسانه له مۆڵهتی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین و عهتادهكهی بهدهر دهبن: یهكهم: پێشهوای ههرێم یا ئهوهی جێگهی دهگرێتهوه. دووهم: سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی نیشتمانی ههرێم. سێ یهم: سهرۆك و ئهندامان و ئهنجومهنی نبشتمانی ههرێم و ههر یهكێك به پلهی وهزیر بێ. چوارهم: بریكاری وهزارهتهكان و پلهی تایبهتی و سهرۆكهكانی وهحده ئیداریهكان. پێنجهم: دادوهر و قازی و ئهندامانی داواكاری گشتی و لێكۆلهرهوه دادگهرهكان. 2-دهشێ ئهفسهرانی هێزه چهكدارهكان چهكی ئاگرییان له ژێر دهست دا بێت یا ههلیبگرن به باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدان كه وهزیر دهری دهكا و بۆی ههیه دوای خانهنشینكردنی به روتبهی (رائد) و بهرهو ژوور بوو باوهر نامه بێ رهسم لێدانهكهی به شێوهیهكی ههمیشهیی لهلا بمێنێتهوه و دوای مردنی حوكمی باوهر نامهكهی دهچێ بۆ گهورهترین منداڵهكانی و ئهگهر مهرجه یاساییهكان ههبوون به مۆڵهتێكی رهسی دادهندرێ. 3-دهشێ ئهفسهران و مفهوهزهكانی هێزهكانی ئاسایش ناوخۆ چهكی ئاگرین و عهتادهكهیان له ژێر دهستدا بێت بێت یا ههلیبگرن به باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدان كه وهزیر ناوخۆ یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ دهری دهكا و ئهفسهر بۆی ههیه دوای خانهنشینكردنی به روتبهی (رائد) و بهرهو ژوور بوو باوهرنامه بێ رهسم لێدانهكهی به شێوهیهكی ههمیشهیی لهلا بمێنێتهوه و دوای مردنی حوكمی باوهر نامهكهی دهچێ بۆ گهورهترین منداڵهكانی و ئهگهر مهرجه یاساییهكان ههبوون به مۆڵهتێكی رهسی دادهندرێ.
ماددهی شازدهیهم
ماددهی شازدهیهم: پارێزگار بۆی ههیه به یاننامهیهك سهبارهت بهم كاروبارانهی خوارهوه دهربكا و دهبێ به یهكێ له رێ و شوێنهكانی راگهیاندن بڵاوبكرێتهوه: 1-قهدهغه كردنی ههڵگرتنی چهكی ئاگرین له لایهن مۆڵهتدراوانهوه له كاتی پێویستدا و بۆ ئهو ماوهیهی دیاری ی دهكا له ههموو ناوچهكانی پارێزگا یا له بهشێكیدا و بۆی ههیه لهبهر چهند هۆیهكی شیاو ههندێ له مۆڵهتدراوانی لێ دهربكا. 2-رێ نهدان به خهڵكێكی دانیشتووی دهرهوهی سنووری شارهوانی یهكان به هاتنه ناوهوهیان به چهكهو بۆ ماوهیهكی كاتی ئهگهر بهرژهوهندی گشتی وههای خواست. 3-قهدهغه كردنی تهقه كردن له بۆنه گشتی و تایبهتی یهكاندا له ناو شارو شارۆچكه و گوندهكاندا. 4-وهرگرتنی چهكی ئاگرین به پسوولهیهك له خاوهنهكانیان مۆڵهت دراو بن یا بێ مۆڵهت بۆ ئهو ماوهیه دیاری ی دهكا، ههر كاتهك هۆیهكهی له ئارادا نهما بڕیاری گهرانهوهیان دهدا لهگهڵ رهچاو كردنی حوكمهكانی ماددهی بیستهمی ئهم یاسایه سهبارهت به مۆڵهتهكان.