أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه و له رۆژی 1/1/1993 وه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهگهر ساڵی دارایی دواكهوت بووجهكهی نهسهلمێنرا بوو بۆی ههیه تا كاتی سهلماندنی بووجه نوێیهكی به بڕیاری وهزارهتی دارایی كار به بووجهی رابردوودا بكا.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: حیسابه ساڵانهی لیژنه دهكهوێته ژێ ركێفی پشكنین و چاودێری داراییهوه به پێی یاسا.
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: وهزارهتی دارایی دهبێ ههندێ قهرزی درێژخایهن به بێ سوودی یاسایی، (الفئده القانونیه)بدا به لیژنه بۆ ههڵسووراندنی كاروباری به مهرجێ به پێی توانای لیژنه به قستی ساڵانه بیداتهوه.
ماددهی حهڤدهیهم:
ماددهی حهڤدهیهم: پووختهی داهاتی لیژنه له یانسیبهكه و داهاته كانی تری به پێی، له پێشتری (الاولوبه) و پلان و نهخشه سهلمێنراوهكان له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ پرۆژهكانی گهشه پێدان و ئاوهدان كردنهوهی كوردستانی عێراق تهرخان دهكرێ.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: لیژنه به یاسایهك ههڵدهوهشێتهوه كه چۆنێتی پاكۆ دانی ماڵ و موڵكی دیاری دهكا.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: ئهو خهڵاتانهی یانسیبهكه كه دهدرێن به پلیت بۆ دهرچووهكه له گشت باجێك دهبهخشرێن.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: لیژنه رێژهی كۆمسیۆن (العموله) بۆ ئهو كهسانه دیاری دهكا كه وهكالهتی فرۆشتنی بلیتی یانسیبهكهی دهدرێنێ.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبه جێ بكا.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: لیژنه له (15%) له سهدا پانزهی پارهی خهڵاتی ئهو كهسهی پلیتهكهی بۆ دهرچووه گلدهداتهوه و وهك داهاتێك بۆ لیژنه تۆمار دهكرێ.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: كار به هیچ یاسایهك، یان بڕیارێك، یان ههر دهقێكی تری ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزارهت بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی ئهم كارانه دهكا: 1-مسۆگهر كردنی ئامادهكردنی مامۆستایانی سهرهتای و ئامادهیی و سهرپهرشت كاران پهروهرده و بهرپرسیارانی بهڕێوهبردنی خوێندن و سهرپهرشتیكردنی و سهر له نوێ راهێنانی له كاتی خزمهتیاناد و توانا خسته بهریان بۆ گهشه سهندنی پیشهی و زانستی و پشتگیری كردنی پایه و پلهیان. 2-پێك هێنانی دام و دهزگای ئیداری و هونهری پێویست بۆ نهخشهدانان بۆ خوێندن و بهرێوهبردنی و سهرپهرشتی كردنی پهروهرده له وهزارهت و پارێزگاكانی ههرێمدا. 3-ئاماده كردنی بهرنامهی خوێدنی سهرهتایی و ئامادهیی و سهرپهرشهیی و فێركردنی تهمهنداران و رێ و شوێنی و كتێبی خوێندن و شێوازهكانی ههلسهنگاندن و تاقی كردنهوه، بۆ بهدیهێنانی سیاسسهتی پهروهردهیی و ئهو نهخشانهی لێ ی دهوهشێنهوه بۆ گهشه پێدانی ههموو ئهوانه پشت بهستن به توێژینهوه زانستی و لێكۆلینهوه. 4-بایهخدان به پهرهردهی ئاینی و رهوشتی و ئاسان كردنی ههل و مهرجی به جێ هێنانی فهریزهكان و چهسپاندنی شێوهكانی رهفتاری دارێژراو لهسهر بناغهی لێ بوردن و عاریكاری و راستگۆی و دلسۆزی له قسه و له كردار، لهگهل رهچاو كردنی تایبهتمهندێتی كهمایهتی به ئایینی یهكان له ههرێمدا. 5-بایهخدان به پهروهردهی هونهری و وهرزشی له گشت پلهكانی خوێندندا. 6-مسۆگهر كردنی دامهزراندن و بهرێوهبردنی قوتابخانهی حكومهتی به ههموو پله و جۆرهكانی یهوه. 7-سهرپهرشتیكردنی قوتابخانه ئههلی یهكان رێنمای كردنیان بۆ پهروهردهكردنی نهوهی نوێ به پێی سیاسهتی پهروهردهیی و ئامانجهكانی. 8-كردنهوهی قوتابخانهی تایبهتی بۆ نههێشتنی نهخوێندهواری. 9-دامهزراندنی مهڵبهند و پهیمانگا بۆ فێر كردنی تهمهنداران و راهێنانیان به پێی شێوازهكانی پهروهردهی وهزیفی. 10-بایهخدان به تهندروستی قوتابخانهیی و خۆراكدان به قوتابی یان ههوڵدان بۆ ئهوهی بتوانن سوود له رێنمایی پهروهردهیی و پیشهیی و لهو خزمهتگوزارییه كۆمهڵایهتیانه وهربگرن كه بۆ گهشه كردن و خۆش گوزهرانی یان له یاران و سوودیش له وهختی دهست بهتاڵییان ببینن. 11-بایهخدان به خانووبهرهی قوتابخانهكان و بهشداری كردنی له دانانی نمونهی باش و مسۆگهر كردنیان به دانانی نهخشهی پێویست بۆ دروستكردنیان. 12-بایهخدان به تۆژینهوهی پهروهردهیی و سازدانی تاقیكردنهوه و سوود بینین له ئهنجامهكانیان به رێگای پهره پێدانی نیزامی خوێندن و زیاد كردنی توانای. 13-بایهخدان به كتێبخانهی قوتابخانهكان و گهشه پێدانیان. 14-پتهو كردنی پهیوهندی رۆشهمبیری لهگهل رێكخراوه نێو دهوڵهته پهیوهندیدارهكان به كار و باری پهروهرده، به تایبهتی رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان تایبهت به پهروهرده و زانستی و پهروهردهیی له (یۆنیسكۆ) بۆ پهرهپێدانی رادهی رۆشهمبیری و زانستی و پهروهردهیی له ههرێمدا به ئامانجی پهروهردهكردنی نهوه نوێ یهكانی به گیانی برایهتی خۆشهویستی له ناو گهلاندا.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یازدهههم
ماددهی یازدهههم: 1/دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه، یا ئهو مهندوبانه، پێك دێ كه به پێی ئهم یاسایه ئیلتزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه و، له سهندیكادا به باڵاترین دهسهڵات له قهڵهم دهدرێ. ههر سێ ساڵیش "جارێ" كه له رۆژی ههڵبژاردنهكهوه دهست پێ دهكا، به بڕیاری ئهنجومهن و داواكردنی نهقیب كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، بۆ جێگای ئهندامێتيی ئهنجومهن، له بارهگای خۆیدا سازدهدا، (نیصاب)یش به ئامادهبوونی دوو له سێی ئهندامانی ههیئهی (دهستەی) گشتی، یا مهندووبهكان، دێتهجێ. ئهگهر (نصاب)یش نههاته جێ، ئهوا، دوای تێپهڕبوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا، ههڵبژاردن له كات و جێگای دیاركراودا دهست پێدهكا، لهم بارهدا، (نصاب) به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان یان مهندووبان دێته جێ، خۆ ئهگهر هات و لهو رێژهیهش داگهڕا، ئهوه، لهم بارهدا، ئهنجومهن بهوه لهقهڵهم دهدرێ كه بۆ خولێكی تریش له كاری خۆیدا بهردهوامه. 2/ ئهگهر ژمارهی ئهندامانی دهستهی گشتی له (500) پێنج سهد ئهندام زیاتر بێ، ئهوه لهو بارهدا، ههڵبژاردنهكه له رێگای موندووبانهوه دهكرێ. رێژه (نسبه)ی نواندنیش، ئهنجومهن، خۆی یا جێگری پلهوپایهی ئهنجومهن دیاری دهكا، به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاشهوه.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: سهندیكا لهمانه پێك دێ: 1/ دهسته (ههیئه) ی گشتی. 2/ئهنجومهنی سهندیكا. 3/لیژنهی زهپتی (الانضباط). 4/لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی چواردهههم
ماددهی چواردهههم: نهقیب، مهرجه: 1/هاووڵاتیی كوردستانی عێراق بێ و نشینهی ههرێم بێ. 2/دهبێ له پیشهكهیدا ماوهیهك كاری كردبێ، له (ده) ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوته: پێویسته لهسهر دایهره رهسمییهكان و نیمچه رهسمیيهكانیش وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندن، یا ئیش پێ كردنی ههر فرمانبهرێكی ئهندام، بنێرن بۆ سهندیكا.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1/ئابوونهی خۆنووسین له سهندیكاكهدا (30) سی دیناره. 2/ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه بیست دیناره، دهبێ له ماوهیهكیشدا بدرێ، كه ههموو ساڵی له مانگی كانونی دووهم نهترازێ، خۆ ئهگهر هات و ئهندامێ لهسهر وهختی (موعد) ئابوونهدانهكه دواكهوت، ئهوا، لهسهدا پهنجای ئابوونهی بهشداربوونهكه غهرامه دهكرێ، بهڵام ئهگهر دوو ساڵ دوا به دوای یهك، بهبێ مهعزهرهتێكی بهجێ، دوای خست، ئهوه، لهو بارهدا ناوی له تۆماری ئهندامان رهش دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ههردوو بڕگهی (د،ه) له ماددهی یهكهم ههمواردهكرێن و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: د- رۆژنامهوان: ههر كهسێ كاری رۆژنامهوانی بكاو، ئینتیمای سهندیكاكهی كردبێ وئیلتیزامی خۆی بهجێ هێنابێ. ه- رۆژنامه (صحیفه): ئهو چاپكراوهیه كه له ژێر ناوێكی دیاركراودا وبه زنجیره ژمارهیهكی رێكوپێك، خولاوخول دهردهچێت و ئاماده دهكرێ بۆ بڵاوكردنهوه له ناو جهماوهردا.