أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی حه‌ڤده‌

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌: یه‌كه‌م: (نصاب) له‌ ئه‌نجومه‌ندا، به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامه‌كانی dێته‌جێ. بڕیاره‌كانیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چن و، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بوون، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، ده‌نگی نه‌قیب بۆكام لایان بێ، بۆ ئه‌وه‌. دووه‌م: به‌هه‌ر هۆیه‌ك ده‌بێ، ببێ، جێگای نه‌قیب چۆل بوو، نوێنه‌ركه‌ی جێگای ده‌گرێته‌وه‌. سیێه‌م: به‌ هه‌ر هۆیه‌ك ده‌بێ، ببێ، مه‌ركه‌زێ له‌ ئه‌نجومه‌ندا چۆل بوو، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا كام ئه‌ندامی یه‌ده‌گ، ده‌نگی له‌ ده‌نگی یه‌ده‌گه‌كانی تر زۆرتر بوو، ئه‌وه‌یان جێگای ده‌گرێته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر زۆرینه‌ی مه‌ركه‌زه‌كانی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆل بوو، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی دوو مانگدا بانگهێشتی هه‌یئه‌ی گشتی بكات بۆ كۆبوونه‌وه‌ تا به‌هه‌مان شێوازی كه‌ له‌م یاسایه‌دا نیشان دراوه‌ به‌ هه‌ڵبژاردنی كه‌سانی، بۆ باقیمه‌نی ماوه‌كه‌ی، جێگایان پڕبكاته‌وه‌.

مادده‌ی نۆزده‌

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ئه‌م ئیشه‌ تایبه‌تانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: 1. كۆشش بۆ وه‌دی هانينى ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا. 2. وه‌رگرتنی ئه‌ندامان و قه‌ده‌غه‌كردنیشیان له‌ پیشه‌كه‌. 3. به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا ،و به‌ر كارخستنی پلانگه‌ل وبه‌رنامه‌كان. 4. بانگهێشتی هه‌یئه‌ی گشتی بۆ كۆبوونه‌وه‌و به‌ركارخستنی بڕیاره‌كانی. 5. سه‌رپه‌رشتی ئیش وكاری لقه‌كان، و ده‌سه‌به‌ركردنی هاوده‌نگی له‌ چالاكییه‌كانیاندا. 6. ئاماده‌كردنی بووجه‌ی ساڵانه‌و حساب وحسابكاریی كۆتایی و به‌ڕێوه‌بردنی دارایی سه‌ندیكا. 7. سه‌رپه‌رشتی رێكخستنی پیشه‌گوزاری (ممارسه‌ المهنه‌) له‌ عیاده‌ تایبه‌ته‌كاندا. 8. پێشكه‌شكردنی پێشنیاز بۆ هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا. 9. ئه‌گه‌ر نه‌قیب نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكای له‌ لێژنه‌گه‌لی ره‌سمی وشتی دیكه‌دا نه‌كرد، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، كه‌سێكی دیكه‌ی بۆ داده‌نێ. 10. هه‌ر ده‌عواو شكاتێكی بۆ بێت، هه‌واڵه‌ی لێژنه‌ تایبه‌تكاره‌كانی ده‌كات. 11. له‌ پێشكه‌ش كردنی پێشنیارگه‌ل، ده‌رباره‌ی پرۆژه‌گه‌ل وپلانگه‌ل و به‌رنامه‌گه‌لی ته‌ندروستی هه‌رێمدا به‌شداری ده‌كات. 12. پێكهێنانی لێژنه‌گه‌لی فه‌رعی، بۆ وه‌ديهانینی ئامانجه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 13. ئیقراركردنی موڵكدارێتی ماڵ وموڵك وعیقارو قبوڵكردنی به‌خشش وشه‌رتوشروتی قه‌رزدان و پێشكه‌شكردنی كۆمه‌كی دارایی، له‌ چوارچێوه‌ی مه‌به‌ست وئامانجی سه‌ندیكادا. 14. ئاماده‌كاری بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان. 15. ئیجازه‌پێدانی پیشه‌گوزاری. 16. سه‌یركردن و یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ده‌ستله‌كار هه‌ڵگرتنی نه‌قیب، یان هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن یان هی لقه‌كانی سه‌ندیكا، به‌مه‌رجێ، له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی هه‌یئه‌ی گشتیدا بخرێته‌ به‌رده‌می. 17. دامه‌زراندن و به‌ڕێوه‌بردنی یانه‌گه‌لی سه‌ندیكا به‌پێی یاساى كۆمه‌ڵه‌كان. 18. قبوڵكردنی دیاری به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ فه‌رمیه‌كان. دووه‌م: سپاردنی هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی به‌ نه‌قیب یان به‌سه‌رۆكانی لقه‌كان.

ماده‌ی بیست

متن المادە :

ماده‌ی بیست: نه‌قیب، سه‌ره‌رای ئه‌و ئةركوفرمانة‌ تایبه‌ته‌ی ئه‌نجومه‌ن پێی ده‌به‌خشێ، ئه‌م ئه‌ركانه‌ش ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: 1. له‌به‌رده‌می هه‌موو لایه‌نه‌كاندا نوێنه‌ری سه‌ندیكایه‌. 2. بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌خاته‌ به‌ر كار. 3. له‌سه‌ر بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بانگهێشتی هه‌یئه‌ی گشتی ده‌كا بۆ كۆبوونه‌وه‌. 4. سه‌رۆكایه‌تیی كۆبوونه‌وه‌ی هه‌یئه‌ی گشتی وئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كات. 5. ئیمزاكردنی سه‌نه‌دگه‌لی سپاردن وسه‌رفكردنی ئه‌موالی سه‌ندیكا. 6. ئاماده‌كردنی بوجه‌ی ساڵانه‌و، راپۆرتی كۆتایی بۆ حساب وحسابكاریی كۆتایی و، راپۆرتی ساڵانه‌ی بزاڤ و چالاكیی سه‌ندیكاو، پێشكه‌شكردنیان به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، له‌ واده‌ی دیاركراوی خۆیاندا. 7. به‌پێی میلاك، كه‌ ئه‌نجومه‌ن ته‌سدیقی كردووه‌، كارمه‌ندان بۆ سه‌ندیكا داه‌دمه‌زرێنی و، كاروباری خزمه‌ت و زه‌پتیشیان به‌جێ ده‌گه‌يينىَ. دووه‌م: نه‌قیب بۆی هه‌یه‌، هه‌ندێ له‌ فرمانه‌تایبه‌ته‌كانی خۆی، به‌ نوێنه‌ره‌كه‌ی یان یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن بسپێرێ.

مادده‌ی سی ودوو

متن المادە :

مادده‌ی سی ودوو: 1. ئه‌گه‌ر شكاتێ درا به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ئه‌میش ده‌ینێرێ بۆ لقی پێوه‌ندیدار تا ئه‌و لقه‌ ڕاو ڕاسپارده‌ی خۆی پیشان بدا، جا، ئه‌وجا، هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ی زه‌پتی ده‌كرێ. 2. سه‌رۆكی لیژنه‌كه،‌ برواری دانیشتنه‌كه‌ دیار ده‌كاو پزیشكی ددانه‌كه‌شی لێ ئاگادار ده‌كا. 3. دانیشتنه‌كانی لیژنه‌ی زه‌پتی نهێنیه‌.

مادده‌ی سی وسێ

متن المادە :

مادده‌ی سی وسێ: نه‌قیب ولایه‌نه‌كانی ده‌عواكه‌ش بۆیان هه‌یه‌ له‌ماوه‌ی سی رۆژدا – كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – له‌ دادگاى پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی زه‌پتی بگرن، ئیدی بڕیاری ئه‌م دادگایه‌ كۆتایی و بنبڕه‌.

مادده‌ی سی وشه‌ش

متن المادە :

مادده‌ی سی وشه‌ش : هه‌ر كه‌سێ به‌پێ تۆماربوون و به‌پێی ئیجازه‌ كه‌ حوكمه‌كانیان له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ موماره‌سه‌ی ئه‌م پیشه‌یه‌ بكا، ئه‌وه‌ غه‌رامه‌یه‌ك ده‌كرێ له‌ (450000) چوارسه‌د وپه‌نجا هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (600000) دینارریش نه‌ترازێ.

مادده‌ی سی وحه‌وت

متن المادە :

مادده‌ی سی وحه‌وت: پزیشكی ددان له‌ ئیجازه‌دابێ، ده‌شێ پزیشكێكی دیكه‌ی ددان له‌ عیاده‌كه‌ی خۆیدا دابنێ، به‌مه‌رجێ ئه‌م جێگره‌ هه‌مان پله‌ی زانستی وهه‌مان پسپۆڕیی هه‌بێ و، ئیجازه‌كه‌ش له‌ سێ مانگ نه‌ترازێ.

مادده‌ی سی وهه‌شت

متن المادە :

مادده‌ی سی وهه‌شت: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی سی ونۆ

متن المادە :

مادده‌ی سی ونۆ: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخاته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی چل

متن المادە :

مادده‌ی چل: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. تازه‌كردنه‌وه‌ی ئیجازه‌ی پیشه‌كه‌ ساڵانه‌، له‌ مانگی كانونی دووه‌مدا ده‌كرێ. ئه‌گه‌ر ئه‌ندام له‌و ماوه‌یه‌، به‌بێ پاساوی به‌جێ، دوابكه‌وێ، پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ده‌كرێ و، تا دووقات ئابوونه‌ی تازه‌ كردنه‌وه‌ نه‌ده‌ات ئیجازه‌ی بۆ ناكرێته‌وه‌. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌ندام به‌بێ پاساوی به‌جێ دوو ساڵ له‌ سه‌ریه‌ك له‌ تازه‌كردنه‌وه‌ی ئیجازه‌كه‌ی دوابكه‌وێ، ناوی له‌ تۆمار كوێر ده‌كرێته‌وه‌،‌و پیشه‌كه‌شی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ ئه‌گه‌ر هاتیش و ویستی دووباره‌ تۆمار بكرێته‌وه‌، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا پێویسته‌ دووقاتی هه‌ردوو ئیجازه‌ی ئینتیما و تازه‌ كردنه‌وه‌كه‌ش بدات. 3. ئه‌ندام ئه‌گه‌ر شه‌رتێ، له‌ شه‌رتوشروتی ئینتیما له‌ ده‌ست بدات ئه‌ندامێتیه‌كه‌شی له‌ ده‌ست ده‌داو، به‌ بڕیارێكی ئه‌نجومه‌نیش پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ. ئه‌ویش بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا –كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێم تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بگرێ، ئیدی بڕیار، بڕیاری ئه‌م دادگایه‌یه‌و بنبره‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1. پزیشكی ددان له‌ هه‌رێمدا تا ئینتیمای سه‌ندیكا ئه‌كا وبڕوانامه‌ی تۆماربوونی بۆ نه‌كرێ و ئیجازه‌ی پیشه‌كه‌ی وه‌رنه‌گرێ، ناشێ موماره‌سه‌ی پیشه‌كه‌ی بكا. 2. هه‌ر كه‌سێ به‌بێ شه‌رتوشروتی یاسایی ئه‌م پیشه‌یه‌ بكات، خۆی تووشی لێپێچینه‌وه‌ی یاسایی ده‌كا.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: نه‌قیب ناشێ نه‌قیبیش بێ و، یه‌كێ له‌م پله‌وپایانه‌ی خواره‌وه‌شی هه‌بێ: 1. سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی. 2. له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمدا وه‌زیر بێت یان بریكاری وه‌زاره‌ت بێت.

مادده‌ی دوازده‌

متن المادە :

مادده‌ی دوازده‌: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، له‌ ماوه‌ی مانگی كانونی دووه‌می هه‌موو ساڵێكدا كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ساڵانه‌، به‌ ئاماده‌ بوونی نه‌قیب و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن وسه‌رۆكانی لقه‌كانی پارێزگاكان بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ سازبدات: 1. ئیقراركردنی بوجه‌ی ساڵانه‌و حساب و حسابكاریی كۆتایی. 2. وتووێژ له‌سه‌ر راپۆرتی ساڵانه‌و كاروباری سه‌ندیكاو ئیقراركردنیان. 3. سه‌یركردن پێشنیاره‌كان كه‌ له‌باره‌ی هه‌مواركرنی یاساو پێرۆی ناوخۆی سه‌ندیكاوه‌ دێن بۆ ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی بیست ویه‌ك

متن المادە :

مادده‌ی بیست ویه‌ك: 1. به‌پێی پێڕۆی ناوخۆ، لقێ بۆ سه‌ندیكا له‌ هه‌ر پارێزگایێ ده‌كرێته‌وه‌. 2. سه‌رۆكی لیژنه‌ی لق، سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌كه‌ی ده‌كا، یان كه‌سێ ده‌یكا سه‌رۆك ئه‌و ئه‌ركه‌ی پێ سپاردبێ. 3. ماوه‌ی خولی لق سێ ساڵه‌، له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات.

مادده‌ی بیست ودوو

متن المادە :

مادده‌ی بیست ودوو: یه‌كه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی لق له‌ پێنج ئه‌ندام ودوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت، شه‌شیان ماوه‌یه‌ك پیشه‌گوزارییان كردبێ له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ، هه‌رچی حه‌وته‌میانه‌، ئه‌وه‌، ده‌شێ خزمه‌تی له‌ پێنج ساڵ كه‌متربێ. 2. ئه‌ندامی لق، مه‌رجه‌ خه‌ڵكی هه‌رێم بێ و، له‌ هه‌رێمیش دانیشتبێ. 3. سه‌رۆكی لق ونوێنه‌ره‌كه‌شی، له‌ ئه‌ندامانی لقه‌كه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. دووه‌م: لق ئه‌م ئه‌ركه‌ تایبه‌تانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1. به‌ركارخستنی پلانی كار، كه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی هه‌یئه‌ی گشتیدا بڕیاری له‌سه‌ر دراوه‌، هه‌روه‌ها به‌ر كارخستنی رێنماییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. كۆشش بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌و ئاقاری پیشه‌كه‌. 3. به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری دارایی. 4. ئه‌و فرمانه‌ تایبه‌تانه‌ كه‌ نه‌قیب یان ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پێی ده‌سپێرێ. 5. دامه‌زراندنی به‌رده‌ستانی لق ودیاریكردنی كرێیه‌كانیان، پاش ته‌سدیقكردنی له‌ لایه‌ن سه‌ندیكاوه‌. 6. به‌ ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا كه‌سێ داده‌نێ نوێنه‌رایه‌تیی لق له‌ دایه‌ره‌ فه‌رمیه‌كاندا بكات.

مادده‌ی بیست وسێ

متن المادە :

مادده‌ی بیست وسێ: سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ مه‌ڵبه‌ندی رۆشنبیری و كۆمه‌لایه‌تی دابمه‌زرێنىَ.

مادده‌ی بیست وشه‌ش

متن المادە :

مادده‌ی بیست وشه‌ش: ئه‌م ئيشانه‌ی خواره‌وه،‌ قه‌ده‌غه‌ن: 1. راكێشانی نه‌خۆش به‌ فریودان وله‌ رێگای واسیته‌وه‌. 2. ناوبانگ زڕاندنی پیشه‌و خاوه‌ن پیشه‌كه‌و بێ نرخ كردنی پێگه‌ی زانستی و ئه‌دةبییان. 3. ئیش پێكردنی خاون پیشه‌ توندروستییه‌ بێ ئیجازه‌كان.

مادده‌ی بیست وحه‌وت

متن المادە :

مادده‌ی بیست وحه‌وت: لیژنه‌ی زه‌پتی له‌ مه‌ركه‌زی سه‌ندیكادا له‌ سێ ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك ده‌هێنرێ و ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكایش، به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا.

مادده‌ی بیست ونۆ

متن المادە :

مادده‌ی بیست ونۆ: ئه‌گه‌ر، بۆ لیژنه‌ی زه‌پتی ده‌ركه‌وت ئه‌و ره‌فتاره‌ی دراوه‌ته‌ پاڵ دكتوره‌كه‌، خۆی له‌ خۆیدا جه‌ریمه‌یه‌، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، پێویسته‌ له‌سه‌ری ده‌عواكه‌ی به‌ هه‌موو ئه‌وڕاقه‌كانییه‌وه‌ هه‌واڵه‌ی دادگای په‌یوه‌ندیدار بكات، ئه‌گه‌ر حوكمی بێتاوانیشی بۆ ده‌رچوو، ئه‌وه‌، به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ رێ له‌ ئجرائاتی زه‌پتیی دیكه‌ ناگرێ.