أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

المادة 90

متن المادە :

المادة 90 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 91

متن المادە :

المادة 91 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 92

متن المادە :

المادة 92 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 93

متن المادە :

المادة 93 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 94

متن المادە :

المادة 94 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 95

متن المادە :

المادة 95 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 96

متن المادە :

المادة 96 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 97

متن المادە :

المادة 97 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 98

متن المادە :

المادة 98 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 99

متن المادە :

المادة 99 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

المادة 100

متن المادە :

المادة 100 – غير موجودة في النص المرفق. النص المقدم ينتهي عند المادة السابعة عشرة.

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م وه‌زاره‌ته‌، ئه‌م ئه‌ركوفرمانانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1. به‌رجه‌سته‌كردنی نرخی مرۆڤایه‌تیی كارو، پشتگیری و چاودێری كردنی كار، چونكه‌ كار بنه‌مایه‌كی ئه‌ساسییه‌ بۆ وه‌دی هێنانی ئاواتی ئه‌و ڕابوونه‌ی كه‌ ئه‌مڕۆ، هه‌رێم له‌ هه‌موو بواره‌كاندا به‌خۆیه‌وه‌ی ده‌بینێ. 2. كۆشش بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ زه‌مانه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی، گشت كرێكاران بگرێته‌وه‌و، چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تیی پێویستیش بۆ خۆیان و خاوخێزانیان مسۆگه‌ر بكرێ. 3. فه‌راهه‌مكردنی هه‌لی كار، به‌یه‌كسانی، بۆ هه‌موو كه‌سێ توانای كاری هه‌بێ، چونكه‌ كار هه‌م مافه‌و هه‌م ئه‌ركه‌و، زه‌رووره‌تی به‌شداریكردنیش له‌ بنیادنانی كۆمه‌ڵگه‌و به‌ره‌وچاكتر بردنیدا، پێویستی به‌كاره‌. 4. بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌ست و هۆشی پیشه‌گه‌ری، به‌جۆرێكی ئه‌وتۆ كه‌ پاراستنی مرۆڤ و جێگای كارو ئامێره‌كانی زامن بكات و كاره‌سات و به‌سه‌رهاتی كاتی كاركردن كه‌م بكرێته‌وه‌و رێگا له‌ نه‌خۆشیگه‌لی پیشه‌یی بگیرێ. هه‌روه‌ها، وه‌زاره‌ت به‌پێی پێداویستییه‌كانی بازاڕی كار له‌ ئاماده‌كردن و پێگه‌یاندنی كادیرانی پیشه‌ییدا به‌شدار ده‌بێ. 5. ئه‌و په‌ڕی گرنگی دان به‌ پاراستن له‌ بێكاری و ماكه‌خراپه‌كانی. هه‌روه‌ها چاودێریكردن و ده‌ستگرتنی ئه‌و خێزانانه‌ی كه‌ كێشه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تییان هه‌یه‌ به‌جۆرێ كه‌ بارودۆخێكی باشتریان بۆ زامن بكرێ تا بتوانن به‌ چاوكراوه‌یی و دڵسۆزییه‌وه‌ له‌ بنیادی كۆمه‌ڵگه‌دا هاوبه‌شی بكه‌ن. 6. گه‌شه‌پێكردنی كۆمه‌ڵگه‌ كه‌ به‌ئاسانی بتوانێ له‌م گۆڕانكارییه‌ دیموكراتییانه‌دا هاوپشك بێت و رێز له‌ مافی مرۆڤ بگرێت له‌ رێگای گۆڕینی سیماگه‌لێكی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ كه‌ بونه‌ته‌ كۆسپ له‌ رێگه‌ی فراژوبوونی كۆمه‌ڵگادا. 7. گرنگیدان به‌داموده‌زگاكانی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی تا ببن به‌ ده‌زگای راستكردنه‌وه‌و چاكسازی و ته‌ئهیلی. هه‌روه‌ها چاودێریكردنی خاوخێزانی به‌ندكراوه‌كانی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانیش تێوه‌نه‌گلێن. 8. گرنگیدان به‌ چاودێریكردن و ته‌ئهیلی منداڵان و ئه‌وانه‌ش كه‌ له‌ رووی په‌روه‌رده‌و پیشه‌و ڕه‌وتی ژیانه‌وه‌ كه‌موكورت و كه‌مئه‌ندامن، تا به‌ئاسانی بتوانن له‌ بزاڤی فراژوكاری و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌شداربن و، ئه‌و ئاسه‌واره‌ ده‌روونی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌شیان بڕه‌وێته‌وه‌ كه‌ ڕێگایان لێ ده‌گرێ. 9. گرنگیدان به‌خاوخێزانی قوربانیانی ئه‌نفال و كیمیاباران و زامنكردنی چاودێریی كۆمه‌ڵایه‌تی و ده‌روونی و ئابووریی پێویستیان، به‌جۆرێكی ئه‌وتۆ كه‌ كه‌موزۆر ئێش و ئازاریان كه‌م بكاته‌وه‌. 10. ته‌ئهیلی هاووڵاتیان له‌ رووی پیشه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه‌، له‌و ڕێگایه‌وه‌ كه‌ یارمه‌تی بدرێن بتوانن پرۆژه‌گه‌لی ره‌نێوهێنه‌كی (انتاجیه‌)ی خاوخێزانی بنیاد بنێن. 11. به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌و بڵاكردنه‌وه‌ی بیروباوه‌ڕو ئاكارو دروشمی به‌حورمه‌ت له‌ رێگه‌ی كردنه‌وه‌ی ده‌وره‌و به‌سه‌ر كردنه‌وه‌ی خێزانه‌كانه‌وه‌ كه‌ داموده‌زگای راگه‌یاندنیش به‌شداریی تێدا بكه‌ن. 12. كۆشش بۆ له‌ناوبردنی دیارده‌ی هه‌ژاری و كه‌ساسی له‌ هه‌رێمدا به‌جۆرێ كه‌ باربووی دارایی به‌و ده‌ستكورت و كه‌مبه‌شانه‌ بدرێ كه‌ توانای ئیشكردنیان نییه‌. 13. هاوبه‌شیكردن له‌سه‌ر مسته‌وای عیراقی و نێوده‌وڵه‌تییش له‌و چاڵاكییانه‌دا كه‌ پێوه‌ندیدارن به‌ ئه‌رك و فرمانی وه‌زاره‌تهكه‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م سه‌ڵاحییاتانه‌ی خواره‌وه‌ رایی ده‌كا: 1. نه‌خشه‌كێشانی سیاسه‌تی گشتی وه‌زاره‌ت و دیاركردنی ئامانجه‌كانی به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. هه‌روه‌ها بنه‌ماگه‌لی ئیداری و هونه‌ری و ئابووری و داراییش كه‌ بۆ وه‌دی هێنانی ئامانجه‌كانی سوودیان هه‌بێ، ده‌یانگرێته‌ به‌ر. 2. گفتوگۆ له‌سه‌ر پرۆژه‌گه‌لی بوجه‌ی دارایی و به‌رخورداری (الأستثمار)ی ساڵانه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌و دایه‌ره‌كانی سه‌ربه‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ ده‌كات و، رای خۆی له‌ سه‌ریان ده‌رده‌برێ و، ئه‌وه‌ش كه‌ پێی باش بێ به‌شێوه‌ی راسپارده‌ پێشكه‌شی ده‌كات. 3. گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پلانه‌ سه‌ره‌تاكانی كورتمه‌وداو مه‌ودای مام ناوه‌ندو دوورمه‌ودا، كه‌ دایه‌ره‌كانی وه‌زاره‌ت ئاماده‌یان ده‌كه‌ن. رای خۆیشی له‌ سه‌ریان ده‌رده‌بڕێ و، ئه‌وةشى كه‌ پێی باش بێ به‌شێوه‌ی راسپارده‌ پێشكه‌شی ده‌كات. 4. پێشنیاز ده‌كا كه‌ وه‌به‌رهێنانی زیاده‌ سه‌رمایه‌ (الفائض من رۆوس الاموال)ی دایه‌ره‌كانى سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ رێك بخرێت و، به‌پێی پێداویستی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی و له‌ چوارچێوه‌ی یاساگه‌لی به‌ركارو رێنماییه‌گه‌لی دارایدا. واقیعی ئه‌و وه‌به‌رهێنانانه‌(الأستثمارات) روون بكرێته‌وه‌. 5. خول به‌خول ریقابه‌ی جێبه‌جێ كردنی پلانه‌كان ده‌كاو، له‌م رووه‌وه‌ هه‌ر تێبینی و راسپارده‌یه‌كی پێ باش بێ ده‌یانخاته‌ڕوو. 6. له‌ پرۆژه‌گه‌لی ئه‌و یاسایانه‌ش ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ وزاره‌ت بیه‌وێ پێشنیازیان بكات. 7. گفتوگۆ له‌سه‌ر ئه‌و پێشنیازو راسپاردانه‌ش ده‌كات كه‌ له‌ باره‌ی هه‌مواركردن یان به‌رفراوان كردن یان له‌ نوێ دامه‌زراندنی دایه‌ره‌كانه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن. 8. گفتوگۆ له‌سه‌ر راپۆرتی خولاوخولی گشتی وئيش كاری وه‌زاره‌ت، كه‌ دایه‌ره‌ی پلاندانان و به‌دواداچوون ئاماده‌ی ده‌كات، هه‌ر تێبینی و راسپارده‌یه‌كی پێ باش بێت، له‌م باره‌یه‌وه‌، ده‌یانخاته‌ ڕوو . 9. هه‌ر شتێكیش وه‌زیر بیخاته‌ به‌رده‌می گفتوگۆی له‌سه‌ر ده‌كاو، رای خۆی له‌سه‌ر ده‌رده‌بڕێ و، پێشنیازو راسپارده‌ی خۆیشی پێشكه‌ش ده‌كات.

مادده‌ی چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: به‌شه‌كانی ناوه‌ندی وه‌زاره‌ته‌كه‌: 1. وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌و، به‌رپرسی یه‌كه‌می ئیش و كارو ڕابه‌ری سیاسه‌تی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌. بڕیارو فرمان و رێنماییگه‌لیش پێوه‌ندییان به‌ ئیش و كاری وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌كانی و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و هونه‌ریی وه‌زاره‌ته‌وه‌، ببىَ، وه‌زیر ده‌ریانده‌هێنێ له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاساو پێڕۆی پێوه‌ندیدارداو، به‌سه‌رپه‌رشتی و له‌ژێر ریقابه‌ی خۆیدا ده‌خرێنه‌به‌ركار. وه‌زیر به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسیاره‌ چونكه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌. بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌ هه‌ر كه‌سێكی دیكه‌ش بسپێرێ كه‌ خۆی پێی باش بێ. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌دا وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ، یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات له‌ رابه‌رایه‌تی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتكردنی كاروباری ئیداری و دارایی و رێكسازیدا. 3. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی دیوان: فرمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی، بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خزمه‌تیشی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی دارایی و ته‌دقیقیش كه‌ به‌هاوكاری له‌گه‌لَ به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی دیكه‌دا بوجه‌ی ساڵانه‌و بوجه‌ی پلان و حساب و حسابكاریی كۆتایی ئاماده‌ ده‌كه‌ن و پێشكه‌شی وه‌زاره‌تی ده‌كه‌ن، به‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی دیوانه‌وه‌ په‌یوه‌ستن. 4. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانان و به‌دواداچون: فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا، بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تی وه‌زیفه‌شی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ هاوكاری له‌گه‌لأ ئه‌و كۆمپانیاو رێكخراوو هه‌یئه‌تانه‌دا بكات كه‌ ئیش و كارێ ئه‌نجامده‌ده‌ن پێوه‌ندییان به‌ ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی حه‌ڤده‌

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی شازده‌

متن المادە :

مادده‌ی شازده‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی یازده‌م

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌م: حساب و حسابكاریی ناوه‌ندی وه‌زاره‌ت و داریه‌ره‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ت هه‌ر هه‌موو ده‌كه‌ونه‌ ژێر ركێفی دیوانی ریقابه‌ی دارایی هه‌رێمه‌وه‌.

مادده‌ی سیازده‌

متن المادە :

مادده‌ی سیازده‌: ده‌سته‌واژه‌ی (وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی) له‌هه‌ر جێگایه‌كی یاسای ژماره‌ (1)ی ساڵی (1993)و یاساگه‌لی دیكه‌دا هاتبێ، ده‌سته‌واژه‌ی (وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی) جێگای ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی - عیراق. 2. وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 3. وه‌زیر: وه‌زیری كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 4. بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی.