أحكام القانون

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ نه‌قیب یاخود سه‌رۆكی لق له‌ پارێزگادا ده‌كرێت و هه‌موو به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویستی پێوه‌ ده‌لكێنرێت. دووه‌م: داواكاریی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ رۆژی تۆماركردنیه‌وه‌ له‌ سه‌ندیكادا، ده‌خرێته‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ن و ئه‌نجومه‌نیش پیویسته‌ له‌و ماوه‌یه‌دا بڕیاری خۆی له‌ سه‌ر یه‌ك لا بكاته‌وه‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ به‌سه‌ر چوو و یه‌كلانه‌كرایه‌وه‌، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ به‌ وه‌رگیراو داده‌نرێت. سێ یه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ داواكارییه‌كه‌ی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكای ره‌ت بكاته‌وه‌، ئه‌مه‌ش به‌ بڕیارێكی هۆدار ده‌بێت و خاوه‌ن داواكاریییه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ تانووتی له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ (تمییز)ی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنی لێ بدات و بڕیاری دادگاش بڕیاریكی بڕاوه‌یه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئاووبوونه‌ی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا (30) سی دیناره‌. دووه‌م: ئابوونی به‌شدار بوونی ساڵانه‌ش (20) بیست دیناره‌ و له‌ واده‌یه‌كی وا ده‌درێت له‌ مانگی شوباتی هه‌موو سالێك تێنه‌په‌رێت و، ئه‌گه‌ر ئه‌ندام بۆ ماوه‌ی دوو ساڵی له‌ دوای یه‌ك نه‌یدا به‌ بێ عوزرێكی ره‌وا، ئه‌وا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكا ده‌كوژێنرێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م: مه‌رجه‌ ئه‌مانه‌ له‌ ئه‌ندام بێنه‌ دی: یه‌كه‌م: هاووڵاتی كوردستانی عێراق بێت و لێی نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان كوكه‌ێكی ئابرۆبه‌ر حوكم نه‌درابێ. سێ یه‌م: بڕوانامه‌ی به‌ لا‌نی كه‌م به‌ كالۆریۆس یان هاوكێشه‌كه‌ی له‌ كشتوكاڵدا هه‌بێت.

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌ندامان تاكو مۆڵه‌ت له‌ سه‌ندیكا وه‌رنه‌گرن و ره‌سمێكی ساڵانه‌ كه‌ بڕه‌كه‌ی (100) سه‌د دیناره‌ نه‌ده‌ن، بۆیان نییه‌ نووسینگه‌ی كشتووكاڵی بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. سێیه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات). چواره‌م: هۆبه‌كانی سه‌ندیكا و لیژنه‌كانی. پێنجه‌م: لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكاندا.

مادده‌ی سێزده‌م: ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ساڵانه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ ده‌به‌ستێ: یه‌كه‌م: راستاندنی بودجه‌ی ساڵانه‌و ژمێریاری كۆتایی. دووه‌م: ووت و وێژ كردن له‌سه‌ر راپۆرتی ساڵانه‌ی ئه‌نجومه‌ن و بڕیار له‌سه‌ر دانی. سێیه‌م: سه‌یر كردنی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ له‌باره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكاوه‌ پێشكه‌ش كراون. چواره‌م: بڕیار دان له‌سه‌ر په‌یره‌وی ناوخۆ و هه‌مواركردنی.

ماددی نۆزده‌یه‌م: ئه‌ندامنی ئه‌نجومه‌ن یان یه‌كێك له‌ لیژنه‌كانی ئه‌گه‌ر سێ دانیشتنی له‌سه‌ر یه‌ك یان پێنج دانیشتنی جیاجیا له‌ ماوه‌ی سالێكدا به‌بێ عوزرێكی ره‌وا ئاماده‌ نه‌بوو، به‌ وازهێنه‌ر داده‌نرێ.

مادده‌ی بیسته‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م كاره‌ تایبه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: یه‌كه‌م: كار كردن له‌ پێناوی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا. دووه‌م: پیشكه‌ش كردنی پێشنیاز له‌ باره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا . سێیه‌م: جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. چواره‌م: دامه‌زراندنی كارمه‌ندی سه‌ندیكا و ده‌ست نیشان كردنی مووچه‌و به‌رز كردنه‌وه‌یان. پێنجه‌م: ته‌ماشا كردنی داواكاری هاتنه‌ پاڵ سه‌ندیكا و بڕیار دان له‌سه‌ر وه‌رگرتنی ئه‌ندامان. شه‌شه‌م: دانانی ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ده‌بێته‌ نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌ لیژنه‌ ره‌سمی یه‌كان و ئه‌وانی تر له‌ بارێكدا ئه‌گه‌ر نه‌قیب نوێنه‌رایه‌تی نه‌كرد. حه‌وته‌م: ناردنی ئه‌و كێشه‌ و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێت بۆ لیژنه‌ تایبه‌تییه‌كان. هه‌شته‌م: به‌شداری كردن له‌ پێشكه‌ش كرنی پێشنیاز له‌باره‌ی یاسادانان و نخشه‌ كێشان و به‌رنامه‌ی كشتوكاڵی له‌ هه‌رێمدا. نۆیه‌م: پێكه‌وه‌ نانی لقه‌ لیژنه‌ بۆ به‌دی هێنانی مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌. ده‌یه‌م: ئاماده‌كرنی بودجه‌ و دانانی ژمێریاری یاسایی بۆ جێبه‌جێ كردنی ورده‌كاری ژمێریاری. یازده‌م: بڕباردان له‌سه‌ر به‌ موڵكردنی ماڵ و خانووبه‌ره‌ و قه‌بووڵ كردنی دیاری و به‌خشش و مه‌رجه‌كانی به‌ قه‌رزدان و پێشكه‌ش كردنی یارمه‌تی دارایی له‌ چوار چێوه‌ی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكادا. دوازده‌م: خۆئاماده‌كرن بۆ هه‌ڵبژاردن. سێزده‌م: یه‌كلاكردنه‌وه‌ و بڕیاردان له‌سه‌ر وازهێنانی نه‌قیب و جێگره‌كه‌ی، یا هه‌ر‌ ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن و لیژنه‌ سه‌ندیكاییه‌كانی یان هۆبه‌كانی، به‌مرجێك ئه‌مه‌ بخرێته‌ به‌ر ده‌م ده‌سته‌ی گشتی له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌یدا. چوارده‌م: مۆڵه‌تدانی ده‌ستدانه‌ پیشه‌. پازده‌م: دامه‌زراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی سه‌ندیكا، به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان. شازده‌م: پێدانی هه‌ندێ ده‌سه‌ڵات به‌ نه‌قیب یان لیژنه‌كانی هۆبه‌كان یان سه‌رۆكه‌كانی لقه‌كان.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: كارو باری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لق له‌ پارێزگا به‌رێوه‌ ده‌چێت كه‌ نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات. دووه‌م: لیژنه‌ی لق له‌ هه‌ر پارێزگایه‌ك له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت و ئه‌ندامانی لق له‌ پارێزگا هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵیان ده‌بژێرێ به‌مه‌رجێك ده‌بێ له‌و كه‌سانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا ده‌ست به‌كارن له‌ پیشه‌كه‌یانداو، لیژنه‌كه‌ش له‌ ناو چوار ئه‌ندامه‌كه‌یدا جێگرێكی سه‌رۆك و سكرتێرێك هه‌ڵده‌بژێرێت. سێیه‌م: له‌ كۆبوونه‌وه‌ گشتییه‌كانی ئه‌ندامانی لق هه‌مان كاری تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی پیره‌و ده‌كرێت و ده‌سته‌ی لق ده‌سه‌ڵاتی قه‌بووڵ كردنی وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق و ئه‌ندامانی هه‌یه ‌له‌گه‌ل هه‌ڵبژاردنی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ جێیان ده‌گرنه‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ له‌ ده‌وره‌كه‌دا ماوه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و جێیه‌ چۆلانه‌ی ئه‌ندامێتی لیژنه‌ له‌ كاتی روودانیدا.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بۆی هه‌یه‌ ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ بدات: یه‌كه‌م: ئینزار. دووه‌م: بێبه‌ش كردنێكی كاتی له‌ خزمتگوزارییه‌كانی سه‌ندیكا بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ساڵێك پتر نه‌بێت. سێیه‌م: ریگه‌ گرتن له‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ پتر نه‌بێت، بۆ كارمه‌ندانی فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌تیش رێگه‌ گرتنه‌كه‌ كاركردنی دوای كاتی ده‌وامی ره‌سمی ده‌گرێته‌وه‌، به‌مه‌رجێك فه‌رمانگه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كه‌ بڕیاره‌كه‌ی پێ رابگه‌ێنێت.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ده‌شێ لاری بوون (اعتراض) له‌ بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ لای ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنی بكرێت و ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ پشتگیری بكات یان ره‌تی بكاته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌و سزایانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ دراون جێبه‌جێ ناكرێن تاكو ئه‌نجومه‌ن ره‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر ده‌ر نه‌برێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: ئه‌ندامی سه‌رپێچیكه‌ر له‌وه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی بیست و شه‌شه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ به‌ بڕیارێكی ئه‌نجومه‌ن ده‌درێته‌ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی.

مادده‌ی سی و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ جێ به‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: لیژنه‌ی لق ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: یه‌كه‌م: جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌كانی. دووه‌م: دامه‌زراندنی كارمه‌ندی لق و ده‌ست نیشان كردنی مووچه‌كه‌یان دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن ره‌زامه‌ندی خۆی له‌سه‌ر ده‌رده‌بڕێت. سێیه‌م: ده‌ستنیشان كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی ده‌بێته‌ نوێنه‌ری لق له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و هی تر له‌ پارێزگادا. چواره‌م: پێشكه‌ش كرنی پێشنیاز و راسپارده‌ی تایبه‌ت به‌ كار و باری لق به‌ ئه‌نجومه‌ن تاكو بڕیاری خۆی له‌ باره‌یانه‌وه‌ بدات. پێنجه‌م: ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ی مه‌زه‌نده‌ كراو بۆ لق و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌ن بۆ راستاندنی. شه‌شه‌م: سه‌رف كرنی خه‌رجی پێویست له‌ بودجه‌ بۆ به‌رێوه‌بردنی كارو باری لق. حه‌وته‌م: پیكه‌وه‌ نانی لقه‌ لیژنه‌ بۆ به‌دیهێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگادا. هه‌شته‌م: به‌كار هێنانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌دات.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: نه‌قیب خۆی ته‌رخان ده‌كات بۆ كاری سه‌ندیكا به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن. دووه‌م: نابێت رێژه‌ی خۆته‌رخانكه‌ران بۆ كاری سه‌ندیكاییی به‌ داواكاری ئه‌نجومه‌ن و ره‌زامه‌ندی وه‌زیر له‌ سێیه‌كی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن پتر بێت، نه‌قیبیشی له‌گه‌ڵدا بێ.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا پێك دێت كه‌ گشت ئه‌ركێكی سه‌ر شانیان به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌ و به‌ باڵا ترین ده‌سه‌ڵات له‌ سه‌ندیكا داده‌نرێت و، هه‌ر سێ ساڵ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی له‌ مانگی كانوونی دووه‌م دا به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و بانگێشتی نه‌قیب كۆ ده‌بێته‌وه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ (ئیحتیات) بۆ پركردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامێتی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی و، نیسابیش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سه‌ ر سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌بێت و له‌ كاتی ته‌واو نه‌بوونیشیدا دوای (15) پازده‌ رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م له‌ هه‌مان كات و شوێن دا هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ ده‌كرێت و نیسابیش به‌ ئاماده‌بوونی سێ یه‌كی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێت و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش، ئه‌نجومه‌نی پێشوو به‌ به‌رده‌وام بوو داده‌نرێت له‌ كاره‌كه‌ی خۆیدا بۆ ده‌وره‌یه‌كی دیكه‌.

مادده‌ی سی یه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: پاره‌ی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و ئابوونه‌ی ساڵانه‌. دووه‌م: داهاته‌كانی ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا بنیاتیان ده‌نێت. سێیه‌م: ره‌سم و به‌خششی مۆڵه‌تدانی نووسینگه‌ كشتوكاڵییه‌كان. چواره‌م: پیتاك و قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا سازیان ده‌كات له‌گه‌ڵ قازانجی چاپه‌مه‌نیه‌كانیدا.

مادده‌ی پانزده‌‌م: یه‌كه‌م: نابێ ئه‌و ئه‌ندامه‌ به‌شداری له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی دا بكات، ئه‌گه‌ر به‌ هۆی به‌رزه‌فتكارییه‌وه‌ (ئینزیباتی) ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كرابوو. دووه‌م: بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌زۆربه‌ی ده‌نگ ده‌بێت و له‌ كاتێكدا ده‌نگه‌كان وه‌ك یه‌ك ده‌رچوون، ئه‌وا به‌و لایه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ سه‌رۆكی تێدایه‌.

مادده‌ی شانزده‌‌م: ئه‌نجومه‌نێك كاروباری سه‌ندیكا به‌رێوه‌ ده‌بات و له‌مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: نه‌قیب: مه‌رجه‌ ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ (10) ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: جێگری نه‌قیب و چوار ئه‌ندام له‌وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان له‌ (7) حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێت. سێیه‌م: سه‌رۆكه‌كانی هۆبه‌كانی سه‌ندیكا له‌ وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان (5) پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت.