أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی ساڵانه بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێ: یهكهم: راستاندنی بودجهی ساڵانهو ژمێریاری كۆتایی. دووهم: ووت و وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهن و بڕیار لهسهر دانی. سێیهم: سهیر كردنی ئهو پێشنیازانهی كه لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون. چوارهم: بڕیار دان لهسهر پهیرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه: 1. سهندیكا: سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵی یهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. ئهنجومهن: ئهنجومنی سهندیكا. 3. نهقیب: نهقیبی ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان. 4. ئهندازیاری كشتوكاڵی: ههر ئهندامێك له سهندیكا بروانامهی بهكالۆریۆسی له كشتوكاڵ یان له یهكێك له پسپۆرهكانیدا یاخود له هاوتاكانیدا ههبیت و له زانكۆیهك یان پهیمانگایهك وهری گرتبێت و ئهنجومهنی خوێندنی باڵا له ههرێمی كوردستاندا دانی پێدا هێنا بێ و دهست به كار بێت له پیشهكهی به كاركردنی له یهكێك له پسپۆرییه كشتوكاڵی یه دهستنیشان كراوهكان لهم یاسایهدا. 5. دهست دانه پیشه: كاركردنه له پسپۆرییه كشتوكالییهكان له یهكێك له له بوارهكانی لێكۆلینهوه و نهخشهكێشان بۆ پرۆژهو كاره كشتوكاڵی و پیشهسازی و ئهندازیارییهكانی كه مهبهستی كشتوكاڵییان ههیه و راوێژكاریی له بارهیهوه پێشكهش دهكهن و سهرپهرشتی دهكهن و كار له یهكێك له فرمانه كشتوكاڵییهكاندا دهكهن كه ئهنجومهنی سهندیكا دیاری دهكات. 6. وهزیر: وهزیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 7. ههرێم: مهبهست ههرێمی كوردستانی عێراقه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهندامان تاكو مۆڵهت له سهندیكا وهرنهگرن و رهسمێكی ساڵانه كه بڕهكهی (100) سهد دیناره نهدهن، بۆیان نییه نووسینگهی كشتووكاڵی بكهنهوه.
ماددهی یانزدهیهم:
ماددهی یانزدهیهم: سهندیكا له مانه پێك دێت: یهكهم: دهستهی گشتی. دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا. سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات). چوارهم: هۆبهكانی سهندیكا و لیژنهكانی. پێنجهم: لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا.
ماددهی پانزدهم:
ماددهی پانزدهم: یهكهم: نابێ ئهو ئهندامه بهشداری له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات، ئهگهر به هۆی بهرزهفتكارییهوه (ئینزیباتی) دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغه كرابوو. دووهم: بڕیارهكانی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بهزۆربهی دهنگ دهبێت و له كاتێكدا دهنگهكان وهك یهك دهرچوون، ئهوا بهو لایهدا دهلهنگێ كه سهرۆكی تێدایه.
ماددهی شانزدهم:
ماددهی شانزدهم: ئهنجومهنێك كاروباری سهندیكا بهرێوه دهبات و لهمانه پێك دێت: یهكهم: نهقیب: مهرجه ماوهی دهست دانه پیشهكهی له (10) ده ساڵ كهمتر نهبێت. دووهم: جێگری نهقیب و چوار ئهندام لهوانهی ماوهی دهست دانه پیشهكهیان له (7) حهوت ساڵ كهمتر نهبێت. سێیهم: سهرۆكهكانی هۆبهكانی سهندیكا له وانهی ماوهی دهست دانه پیشهكهیان (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: ئهنجومهن له رێگهی دهنگدانی نهێنییهوه له نێوان ئهندامانی دا سكرتێرێك و ئهمیندارێكی سهندووق له یهكهم كۆبوونهوهیدا له دوای ههڵبژاردنی دهبهسترێ و دهسهڵاتی ههردووكیان له پهیرهوی ناوخۆدا دهست نیشان دهكرێت. دووهم: ئهنجومهن دانیشتنه ئاساییهكانی به لایهنی كهمهوه له مانگێكدا جارێك دهبهستێ و بۆی ههیه دانیشتنی نائاسایش به بانگهێشتی نهقیب یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی ببهستێ.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: نیسابی ئهنجومهن به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامانی تهواو دهبێت و بڕیارهكان بهزۆرینهی دهنگی ئامادهبوون دهردهچن و له كاتی یهكسانی بوونی دهنگهكاندا ئهو لایهنه پهسند دهكرێت كه نهقیبی تێدایه. دووهم: ئهگهر شوێنی نهقیب به ههر هۆیهكهوه بێ چۆڵ بوو جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه یان سكرتێرهكهی بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوه ئهگهر پایهی جێگری نهقیب چۆڵ بوو. سێیهم: ئهگهر یهكێك له پایهكانی ئهنجومهن به ههر هۆیهك چۆڵ بێت، ئهوا ئهندامێك لهناو ئهو چوار ئهندامه به رێگهی دهنگدانی نهێنی جێی دهگرێتهوه و شوێنی ئهوهی دوایش یهكێك لهو ئهندامه یهدهگانهی كه زۆرترین دهنگی وهرگرتووه پری دهكاتهوه. چوارهم: ئهگهر شوێنی زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو (جگه له سهرۆكهكانی هۆبهكان)، ئهوا ئهنجومهن دهبیت دهستهی گشتی له ماوهی دوو مانگ بانگ بكات بۆ كۆبووونهوه، بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی ئهو پایانه بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوه پڕدهكهنهوه، ئهمهش به ههمان ئهو رێگهیه دهبێت كه لهم یاسایهدا هاتووه.
ماددی نۆزدهیهم:
ماددی نۆزدهیهم: ئهندامنی ئهنجومهن یان یهكێك له لیژنهكانی ئهگهر سێ دانیشتنی لهسهر یهك یان پێنج دانیشتنی جیاجیا له ماوهی سالێكدا بهبێ عوزرێكی رهوا ئاماده نهبوو، به وازهێنهر دادهنرێ.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهندامی سهرپێچیكهر لهوهی كه له ماددهی بیست و شهشهمی ئهم یاسایهدا هاتووه به بڕیارێكی ئهنجومهن دهدرێته لیژنهی بهرزهفتی.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات: یهكهم: ئینزار. دووهم: بێبهش كردنێكی كاتی له خزمتگوزارییهكانی سهندیكا بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێت. سێیهم: ریگه گرتن له دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێت، بۆ كارمهندانی فهرمانگهكانی دهوڵهتیش رێگه گرتنهكه كاركردنی دوای كاتی دهوامی رهسمی دهگرێتهوه، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه بڕیارهكهی پێ رابگهێنێت.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: كارو باری لقی سهندیكا له لایهن لیژنهی لق له پارێزگا بهرێوه دهچێت كه نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات. دووهم: لیژنهی لق له ههر پارێزگایهك له سهرۆك و چوار ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و ئهندامانی لق له پارێزگا ههر سێ ساڵ جارێك به دهنگدانی نهێنی ههڵیان دهبژێرێ بهمهرجێك دهبێ لهو كهسانه بن كه لهو پارێزگایهدا دهست بهكارن له پیشهكهیانداو، لیژنهكهش له ناو چوار ئهندامهكهیدا جێگرێكی سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێت. سێیهم: له كۆبوونهوه گشتییهكانی ئهندامانی لق ههمان كاری تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی پیرهو دهكرێت و دهستهی لق دهسهڵاتی قهبووڵ كردنی وازهێنانی سهرۆك و ئهندامانی لیژنهی لق و ئهندامانی ههیه لهگهل ههڵبژاردنی ئهو كهسانهی كه جێیان دهگرنهوه بۆ ئهو ماوهیهی كه له دهورهكهدا ماوه، ههروهها پركردنهوهی ئهو جێیه چۆلانهی ئهندامێتی لیژنه له كاتی روودانیدا.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان دادهمهزرێ خودان كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێ و سهربهخۆیی دارایی و كارگێری دهبێ، پێی دهگوترێ سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق و بارهگاكهی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێت و بۆی ههیه لق له مهڵبندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێت لیژنهیهكی ئاماده كار له (15) ئهندام به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان پێك دێت.
ماددهی سی یهم:
ماددهی سی یهم: دارایی سهندیكا له مانه پێك دێت: یهكهم: پارهی چوونه پاڵ سهندیكا و ئابوونهی ساڵانه. دووهم: داهاتهكانی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا بنیاتیان دهنێت. سێیهم: رهسم و بهخششی مۆڵهتدانی نووسینگه كشتوكاڵییهكان. چوارهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا سازیان دهكات لهگهڵ قازانجی چاپهمهنیهكانیدا.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم مهبهستانهی خوارهوه كار دهكات: یهكهم: پێشخستنی پیشهكهو پاراستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی پیشهیی و رۆشنبیری و تهكنیكی ئهندامانی. دووهم: ئاماده كردنی ئهندامان و رێكخستنی ههوڵ و كۆششیان له بواری خزمهتگوزاریی گهشه كردنی كشتوكاڵی له ههرێمدا. سێ یهم: كار كردن له پێناوی بههێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیهتی كردن له نێوان ئهندامان و بهرگری كردن له ماف و چاودێری كردنی بهرژهوهندیان به پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری و ئابووری و كۆمهڵایهتی بۆیان. چوارهم: هاوكاری كردن لهگهڵ تێكرای فهرمانگه و دامهزراو و سهندیكا و رێكخراوه كشتوكاڵییهكاندا و پتهوكردنی پهیوهندییهكان لهگهڵ دهسته كشتوكاڵییه ههرێمی و جیهانی یهكاندا به جۆرێك كه بهرهو پێش چوونی كشتوكاڵ و پهرهسهندنی له ههرێمی كوردستاندا مسۆگهر بكا. پێنجهم: رێكخستنی رێسای دهست دانه پیشه و چاودێری كردنی پیادهكردنهكهی.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: نهقیب ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له ههموو مامهڵهكان لهبهر دهم دهزگا دادوهری و كارگێری و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و ئههلییهكان و له كۆنگرهكانیشدا، لهگهڵ راستاندنی مامهڵهكان و بڕوانامهی تایبهت به سهندیكا و، بۆی ههیه ههندێك لهم دهسهڵاتانهی بدات به ههر ئهندامێكی رای لهسهر بێت له ئهندامانی ئهنجوومهن. دووهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهن.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: نهقیب خۆی تهرخان دهكات بۆ كاری سهندیكا به بڕیاری ئهنجومهن. دووهم: نابێت رێژهی خۆتهرخانكهران بۆ كاری سهندیكاییی به داواكاری ئهنجومهن و رهزامهندی وهزیر له سێیهكی ئهندامانی ئهنجومهن پتر بێت، نهقیبیشی لهگهڵدا بێ.
ماددهی حهفتهم:
ماددهی حهفتهم: یهكهم: نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه تهنیا ئهو ئهندامانهی سهندیكا نهبن كه ههموو ئهركێكیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه. دووهم: پێویسته لهسهر فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندن یان خستنه ئیش بۆ سهندیكا بنێرن، ئهگهر سهربهو بێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: نابێ هیچ كارگهیهكی شیرهمهنی و ئالیكی ئاژهڵی و پیشهسازی كشتوكاڵی و كێڵگهی پهلهوهر یا ههر پرۆژهیهكی دیكهی كشتوكاڵی كهسهر به لایهنی رهسمی نهبێت، بهرێوهبرێن و بهكار بخرێن ئهگهر له ژێر چاودێریی ئهندازیاری كشتوكاڵی پسپۆر و دهست بهكار و ئهندامی سهندیكادا نهبێت.