أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. ئینتیماكردن بۆ سهندیكا له رێگا داوایهكی نووسراوهوه دهبێ پێشكهش بكرێ به نهقیب یان به سهرۆكی لقی پاریزگاكه، به بهڵگهنامهگهلی پێویستهوه. 2. ئهم داوای ئینتیمایة له ماوهی (30) رۆژدا – كه له روژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێ دهكا – دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن و ئهنجومهنیش دهبێ لهو ماوهیهدا یهكلای بكاتهوه دهنا، ماوهكه تهواو ببێ و ئهنجومهن یهكلای نهكردبێتهوه ئهوه لهو بارهدا بهقبوڵكراو دادهنرێ. 3. ئهنجومهن بۆی ههیه به بریارێكی هۆدار، داوای ئینتیما كه رهتبكاتهوه، خاوهن داواش بۆی ههیه لهو رۆژهوهی تهبلیغ كراوه تا (30) رۆژ، لهبهردهمی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كوردستانی عیراقدا، تانه لهو بڕیاره بدات ئیدی، بڕیاری ئهم دادگایه بنبڕه.
ماددهی پازده
ماددهی پازده: ئیدارهی كاروباری سهندیكا ئهنجومهنێ دهیگرێته ئهستۆ، له مانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: نهقیب كه مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی بهسهر بردبێ له (10) ده ساڵ كهمتر نهبێ. دووهم: (6)شهش ئهندامی ئهسڵی و دوانی یهدهگ، به مهرجێ (7) لهوانه ماوهیهك پیشهكهیان بهسهر بردبێ له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێ ، هةرضى هةشتةميانة، دةشىَ خزمةنةكةى لة _5) ساڵ كەمتر نةبێت.
ماددهی سێهم
ماددهی سێهم: سهندیكا بۆ وهدیهانینی ئهم ئامانجانه تێدهكۆشێ: 1. باڵپشتی كردنی گهلی كوردستان وپشتقایمكردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراتی و پتهو كردن وبهرهو چاكتر گۆڕینی فیدراڵییهت. 2. داكۆكی له مافه پیشهییهكانی ئهندامان. 3. هاوبهشكردنی پزیشكانی ددان له ژیانی كۆمهڵایهتییدا. 4. سهرپهرشتی ئیشی پیشهیی ئهندامان له عیاده تایبهت ونهخۆشخانه میللییهكاندا تا رهفتاری چهوت روونهدات و حورمهتی پیشهكه لهكهدار نهبێ. 5. رێكخستنی رێسا گهلی پیشهگوزاری و ریقابهی بهركارخستنیان. 6. فهراههمكردنی ههلی كار بۆ پزیشكانی ددان له دانیشتوانی ههرێم. 7. رێكخستنی سهروسهختی (علاقات) ئهندامان لهگهڵ دامودهزگاكانی دهوڵهت ودایهرهو دامهزراوه حكومی وغهیره حكومیهكاندا. 8. هاوكاری لهگهڵ سهندیكاو كومهڵه پیشهییهكانی تری ههرێم و دهرهوهی ههرێمیشدا. ئهوانهی ئامانجهكانییان لهگهڵ ئامانجهكانی سهندیكادا یهك دهگرنهوه. 9. بههێز كردنی پێوهندی لهگهڵ پزیشكه ددانسازهكانی كوردو دۆستانی گهلی كورد له دهرهوهی ههرێم. 10. بهرز كردنهو سهویهو ئاقاری پیشهیی وزانستی و رۆشنبیری ئهندامهكانی به ئاواتی بهرز كردنهوهو پاراستنی پیشهكه. 11. لهسهر پرۆژه گهلی یاساو پێروگهلێ پێوهنديی به پیشهی پزیشكی و رێكهوتننامهی تهندروستییهوه ههبێ، رای خۆی دهدات. 12. ههوڵ دهدات ئايندهیهكی بهخێر بۆ حاڵاتی نهخۆشی و پیری وپهككهوتهی ئهندامهكانی دهسته بهربكا. 13. ریقابهكردنی شهرتوشروتی كردنهوهی عیادهی تایبهتهكان، و قهدهغهكردنی ئهوانهش كه شهرتو شروتیان تهواو نییه .
ماددەی دووهم
ماددەی دووهم: سهندیكا: سهندیكا كه رێكخراوێكی پێشهییهو، شهخسییهتی مهعنهویی سهربهخۆی خۆی ههیهو، بارهگاكهی له ههولیری پایتهختی ههرێم دهبێ و، بۆیشی ههیه لق له پارێزگاكاندا بكاتهوه.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: ئهندامی ئهنجومهن یان ئهندامی لێژنهیی له لێژنهكانی، بهبێ پاساوی بهجێ له سێ كۆبوونهوهی بانهوبان یهكی ماوهی سالێكدا یان له پێنج كۆبوونهوهی ناوه ناوهی ساڵێكدا ئاماده نهبێ، ئهوه به دهستلهكار ههڵگرتو له قهڵهم دهدرێ.
ماددهی سی
ماددهی سی: 1. پزیشكی ددان، لهماوهی حهپس و سجن و دهسبهسهربوونیدا، پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 2. پزیشكی ددان، ئهگهر به جهریمهیهكی ئابڕووبهر، پهیوهندی بهپیشهكهیهوه ههبێ حوكم بدرىَ، ئهوه، ئیدی پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 3. ئهگهر هاتو پزیشكی ددان جارێكی تریش به جهریمهی پهیوهندیدار به پیشهكهیهوه حوكمی بهسهردا درایهوه، ئهوه، لهو بارهدا، ناشێ ناوی تۆمار بكرێتهوه، مهگهر ئهنجومهنی سهندیكا بهپێی پیرۆو بهپێی ئهو رێنماییانهش كه لهسهر پێڕۆكه ده رهێنراون مرافهقهتی نوێی بداتێ.
ماددهی سی ویهك
ماددهی سی ویهك: 1. بڕیاری قهدهغه كردن پیشهگوزاری ، بهو لایهنه پێوهندیدارانهش تهبلیغ دهكرێ كه لیژنهی زهپتی خۆی پيێ باش بێ . ئهوه له ههموو لقهكانی سهندیكاشدا بڵاودهكرێتهوه. 2. بزیشكێ پیشهكهی لێ قهدهغه كرابێ ناشێ پزیشكێكی دی له عیادهكهیدا جێگای بگرێتهوه. 3. بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهو غهرامهیهی به حوكمی زهپتی وهردهگیرێ، داهاتی سهندیكایه.
ماددهی سی وچوار
ماددهی سی وچوار: ههر سهرپێچییهكی زهپتی، كه له حوكمهكانی ئهم یاسایهوه پهیدابووه، نهقیب بیكا، یان نوێنهرهكهی له كاتی جێگرتنهوهیدا بكا، ئهوه، ئیجرائاتی یاساییان لهبهردهمی لیژنهی زهپتیدا لهسهر دهكرێ و ههیئهی گشتی ههواڵهی لیژنهی زهپتییان دهكات.
ماددهی سی وپێنج
ماددهی سی وپێنج: 1. به ئامادهبوونی نهقیب یان جێگری (نوێنهری) نهقیب، یان سهرۆكی لق یان نوێنهری سهرۆكی لق nهبێ، ناشێ بارهگای سهندیكا، یان بارهگای لقهكانى بپشكنرێ. 2. ههر دهستدرێژییهك له كاتی فرماندا، یان بههۆی پیشهكهیهوه بكرێته سهر ئهندام، ئهوه، ئهو دهستدرێژكاره، حوكمی ئهو كهسهی بهسهردا دهدرێ كه شهرێ فرۆشتبی به فرمانبهر له كاتی بهرێ خستنی ئهركی خۆیدا. 3. دهسهڵاتی لێپێچینهوه پێویسته پێش لێپێچینهوه له جهریمهی بهچاونهدیتراو، درابێته پاڵ ئهندامێ له ئهندامان، پێویسته لهسهری سهندیكا یان لقهكانی سهندیكا ئاگاداربكاتهوه، سهندیكاش پێویسته نوێنهرێكی خۆی بنێری لهو لێپیچینهوهیهدا بهشداربێ. 4. ئهندامی نهخۆش، له ژووره به كرێ گیراوهكانی پله یهكهمی دهزگای تهندروستی حكومی و پهیمانگه هونهرییهكاندا چارهسهری بۆدهكرێ و له مزوكرێ سهرفرازه. وه لێ كه له نهخۆشخانه ئههلییهكاندا بخهوێ یان بۆ عیاده تایبهتهكان بچێ، ئهوه، لهو باردهدا، دهستههقی پزیشك و نهشتهر گهرهكان له لیستی حساباتی خۆی دادهشكێنرێ.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: 1. بۆ ئهندامانی سهندیكا نهبێ، كه بهپێی ئهم یاسایه ئیلتیزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه، دهنا، هیج كهسێ ناشێ ئهم پیشهیه بكات. 2. دایهره فهرمیهكان ونیمچه فهرمیهكان وباقیمهنی دامودهزگاكانی ههرێم پێویسته وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی یان كارپێكردنی پزیشك بنێرن بۆ سهندیكا.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: 1. پزیشكی ددان دوای وهرگرتنی ئیجازه، ناشێ له ههرێمدا زیاتر له یهك عیاده بكاتهوه. 2. پزیشكی ددان تا نازناوی پسپوڕی وهرنهگرێ و له سهندیكا تۆماری نهكا مافی ئهوهی نابێ، ئهو نازناوه له هیچ لقىَ لة لقهكانی پزیشككاریی دداندا ههڵبگرێ. 3. پزیشكانی ددان، ئهوانهی سهر به دهوڵهتن یان سهر بهكهرتهكانی دیكهن، بۆیان ههیه بهپیێ بهندو بهستێ كه سهندیكا بۆیان دیاردهكا پیشهی خۆیان دوای دهوامی رهسمییش، مومارهسه بكهن.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: یهكهم: سهندیكا لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێك دێت: 1. ههیئهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی زهپتی. 4. ههیئهتگهلی لقهكان له پارێزگاكاندا. دووهم: 1. ههیئهی گشتی له ههموو ئهندامان یان له ههموو ئهو نوێنهرانه پێك دێت كه ئیلتیزامی خۆیان بهپێی ئهم یاسایه بهجێ هێناوه. ئهم ههیئهته باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكاكهداو به بڕیاری ئهنجومهن، و لهسهر بانگهێشتی نهقیب، ههر سێ ساڵ جارێك – كه له رۆژی ههڵبژاردنهكانهوه دهست پێ دهكا – كۆبوونهوهیهكی ئاسایی، له بارهگاكهی خۆیدا، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن سازدهدات، (نصاب)یش به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامانی ههیئه یان دوو سێیهكی نوێنهران دێتهجێ، جا، ئهگهر نههاتهجێ، ئهوه، لهو بارهدا، دوای كۆبوونهوهی یهكهم به پازده رۆژ، ههڵبژاردنێكیدى، لة هةمان كات و جيَطةدا دةكرىَ، لةم بارةدا (نصاب) بة ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان یان سیێهكی نوێنهران دێتهجێ، دهنا، ئهگهر لهم بارهشدا نههاتهجێ، ئهوا، ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش له ئیشی خۆیدا بهردهوام دهبی. 2. ئهگهر هات و ژمارهی ئهندامانی ههیئهی گشتی له (500) ئهندام تێپهڕی، ئهوهـ لهو بارهداـ ههڵبژاردن له رێگای نوێنهرهكانهوه دهكرێت و، رێژهی نواندنیش لهلایهن ئهنجومهنهوه یان لهلایهن جێگری ئهنجومهنهوه دیاردهكرێ. 3. ههیئهی گشتی ئهم ئیشانه دهكات: 4. تهسدیقكردنی بوجهو وحساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. ئیقراكردنی پێرۆی ناوخۆو ههمواركردنی و، سهیركردنی ئهو پێشنیارانهش كه بۆ ههموار كردنی یاسای سهندیكا كه پێشكهش دهكرێن.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1. دهشێ له یهك، لهم دوو دۆخهی خوارهوهدا، ههیئهی گشتی بانگهێشت بكرێ بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی: 2. به بڕیارێكی هۆدار لهلایهن زۆرینهی ئهنجومهنهوه. 3. به داوایهكی نووسراوی هۆدار، سێیهكی ئهندامانی ههیئهی گشتی بیدهن به ئهنجومهن و، ئهنجومهنیش پێویسته له ماوهی (15) پازده رۆژدا كه له رۆژی گهیشتنی داواكهوه دهست پێ دهكا – بانگهێشت بكاو، وادهی كۆبوونهوهكهی تێدا دیاربكا. 4. له كۆبوونهوهی نائاسایی ههیئهی گشتیدا، ناشێ، لهو مهسهلانه زیاتر، كه له بهرنامهی كاردا تۆمار كراون و، كۆبوونهوهكهیان بۆ سازدراوه، هیچی دیكه یهكلا بكرێتهوه.
ماددهی بیست وجوار
ماددهی بیست وجوار: 1. دارایی سهندیكا لهمانه پێك دێت: 2. ئابوونهی ئینتیماو بهشداربوونی ساڵانه. 3. مزی ناوی خۆنوسین. ج.مزی نووسینی نازناوی پسپۆری. د.مزی ئیجازهپێدان و تازهكردنهوهی پیشهگوزاریی تایبهت بۆ دام ودهزگا تهندروستیهكان. هـ.مزی تهسدیقكردنی راپۆرتگهلی پزیشكی. و.سوودی چاپهمهنیهكانی سهندیكا. ز.غهرامهی ئهو حوكمانهی كه لیژنهی زهپتی پارێزگا بهسهر ئهندامهكانیدا دهدات ح.دیاری وبهخشش وههر دهستهاتێكی دی. گ.داهاتی یانهگهلی ومهلبهندهكانی رۆشنبیری وكۆمهلایهتی بۆ سهندیكا. 2. ئهگهر لهبهر بارودۆخێكی نا ئاسایی، تهسدیقكردنی بوجه له وادهی دیاركراوی خوێدا نهكرا، ئهوه، لهو بارهدا، كار بهپێی دهروازهو بهشهكانی بوجهی پێشتر دهكرێ تا بوجه تازةكة تهسدیق دهكرێ.
ماددهی بیست وپێنج
ماددهی بیست وپێنج: يةكةم: ئابوونهو مزێ كه سهندیكا وهریاندهگرێ بهم شێوهیهن: 1. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئینتیمای پزیشكانی ددانی ههرێمه، بۆ غهیره عیراقیش (75000) حهفتا وپێنج ههزار دیناره. 2. (7500) حهوت وههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه ئابوونهی ئیجازهی سالانهیه یان تازهكردنهوهكهیهتی بۆ پزیشكانی ددانی ههرێم و(27000)بیست وحهوت ههزار دینار بۆ غهیری عیراقی. 3. (45000) چل وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی تاقیگهی ددانسازییهو (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 4. (225000) دووسهد و بیست وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نهخۆشخانهیهكی تایبهتی ددانهو، (75000) حهفتا وپێنج ههزار دینارییش بۆ تازهكردنهوهی سالانهیهتی. 5. (15000) پازده ههزار دینار، مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پسپۆڕه، و (15000)پازده ههزار دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 6. (60000) شهست ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نووسینگهیهكی فرۆشتنی ئامێرو ئامرازی ددانه، و (30000) سی ههزار دیناریش بۆ تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 7. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پیشهگوزاری گشتیییه، و (7500) حهوت ههزار و پێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 8. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی پیشهگوزارییه له عیاده میللیهكاندا. 9. (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تۆماركردنی نازناوی پسپۆرییه. 10. (1500) ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تهسدیقكردنی راپۆرتی پزشیكییه ئهوانه ى له عیاده تایبهتهكان و نهخۆشخانه ئههلییهكانهوه دهردهچن. 11. (600000) شهش سهد ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی كارطةيةكى دروستكردنى ماددةطةلى ددانةو (300000) سىَ سةد هةزار دیناریش بۆ تازكردنهوهی ساڵانهیهتی.
ماددهی بیست وههشت
ماددهی بیست وههشت: لیژنهی زهپتی داوای وهئاگاهێنانهوهی ئهندامی سهرپێچكار، بۆیشی ههیه، ئهم سزایانهی خوارهوهش بسهپێنێ: 1. ئینزار: ئهوهیه، كه نووسراوێ ئاراستهی سهرپێچكار دهكا بێزاریی خۆی تێدا له رهفتاری نیشان دهداو داواشی لێ دهكا ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا، سزایهكی توندترى بهسهردا دهدرێ. 2. غهرامهیهك له (150000) سهدو پهنچا ههزار دینار كهمتر نهبێ و له (750000) حهوت سهدو پهنچا ههزار دیناریش نهترازێ، ئهگهر نهیشی دا، ئهوه، لهو بارهدا، له پیشهگوزارییه تایبهتهكهی خۆی بۆ ماوهیهك قهدهغه دهكرێ له شهش مانگ زیاتر نهبێ خۆ ئهگهر هات و له ماوهی ساڵیكی پاش برواری سةرثيَضييةكةيدا گهڕایهوه سهری، جا، ئهوجا غهرامهكهی له (500000) پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نابێ وله (1500000) ملێونێك وپێنج سهد ههزار دیناری نهترازێ خۆ ئەگەر ئەمجارەش نيدا، ئەوە، لەبارەدا پيشە تايبەتەكەى خۆى بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێ له یهك ساڵ زیاتر نهبێ. 3. قهدهغهكردنی پیشهگوزاریيه ى تایبهتهكهی خۆی بۆ ماوهیك له یهك ساڵ نهترازی. 4. ههردوو سزای، غهرامه و قهدهغهی ثيشةگوزاری كه له بڕگهی (3،2)دا هاتوون.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: 1. ههر ئهندامێ به بڕیاری زهپتی پیشهكهی لێ قهدهغه كرابێ، ناشێ له كۆبوونهوهكانی ههیئهی گشتیدا بهشدار بێت. 2. له كۆبوونهوهكانی ههیئهی گشتیدا بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگ دهردهچن و، ئهگهر دوولای دهنگ یهكسان بوون، ئهوه، لهو بارهدا، دهنگی نهقیب بۆ كام لایان بێ هی ئهو لایهیه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عیراق. 2. سهندیكا: سهندیكای پزیشكانی ددان له ههرێمی كوردستانی عیراقدا. 3. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا. 4. نهقیب: نهقیبی پزیشكانی ددان له ههرێمی كوردستانى عیراقدا. 5. پزیشكی ددان: ههر ئهندامێ له ئهندامانی سهندیكا كه، بڕوانامهیهكی ههبێ، له بهكالۆریۆسی پزیشكی ددان كهمتر نهبێ و، وهزارهتی فێركردنی باڵاو لێكولێنهوهی زانستی ههرێمی كوردستانى عیراق دانی بێدا نابی، به ئیش وكارێكی بڕیار لهسهر دراوی تایبهت به پزیشكییهوه خهریك بێ، ئهوه پزیشكی ددانه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: مهرجه ئهندام: 1. هاووڵاتيی كوردستانی عیراق یان دانیشتوی كوردستانی عیراق بێت. 2. به جینایهتی ناسیاسی یان به جونحهی شهرهفنهنگێن حوكم نهدرابێ. 3. له پزیشكی دداندا بڕوانامهی بهكالۆریۆس یان بڕوانامهی هاوتای بهكاڵوریۆسی وهرگرتبێ.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: یهكهم: ئهنجومهن بهدهنگدانی نهێنی نوێنهرێ (جێگرێ) بۆ نهقیب لهناو ئهندامهكانی خۆیدا ههڵدهبژێرێ. دووهم: ئهنجومهن ههر هیچ نهبێ مانگی جارێك كۆبوونهوهیهكی ئاسایی سازدهدات و، دهشێتیش لهسهر داوای نهقیب یان داوای سێیهكی ئهندامهكانی، كۆبوونهوهگهلی ناوهخت (أستثنائي) ساز بدات.