المواد القانونية
ماددهی چوارهم: 1. ئهو كهسهی باجی داهاتی كهوتۆته سهر، له باجی گواستنهوهی مولكایهتی خانوو یاخود شوققهی نیشتهجێ بوون به فرۆشتن یان به ههر رێگایهك له رێگاكانی گواستنهوهی موڵكایهتی عهفوو دهكرێت. جا پارهی فرۆشتنهكه بكاته ههر چهندێك، ئهگهر خاوهنهكهی یان هاوسهرهكهی یاخود منداڵه ناكامهكانی له رۆژی فرۆشتنی موڵكهكه له شوێنی نیشتهجێ بوونی ئاسایی خانوو یان شوققهیهكیان نهبێت كه بۆ نیشتهجێ بوون دهست بدات و به شێوهیهكی سهربهخۆ بێت. ئهو كهسه باس كراوه یان هاوسهرهكهی یاخود منداڵه ناكامهكانی ئهگهر له رۆژی فرۆشتندا پارچه عاردێكی ئامادهكراویان ههبێت بۆ نیشتهجێ بوون یاخود زیاتر، ئهمه نابێته رێگر له سوود وهرگرتن لهم عهفو كردنهو ههر كهسێكی سوودی له عهفوو كردنی ئهم بهندهی كهدێ وهرگرتبێت، سوود لهم عهفوو كردنه وهرناگرێت. 2. ئهو كهسه باسكراوهی باجی كهوتۆته سهر، له كاتی گواستنهوهی موڵكایهتی ب فرۆشتن یان بهههر رێگایهك له رێگاكانی گواستنهوهی موڵكایهتی جا پارهی فرۆشتنهكه ههرچهندهكی بێت، عهفوو دهكرێت، ئهگهر خاوهنی موڵكهكه یان هاوسهرهكهی یاخود منداڵه ناكامهكانی خانووی نیشتهجێ بوون یاخود شوققه یان پارچه عهردێكی ئامادهكراوی سهربهخۆ یان له رۆژی فرۆشتندا له شوێنی نیشتهجێ بوونیان نهبێت. 3. ئهوهی سوودی له عهفوو كردن وهرگرتبێ. سوود لهم عهفوو كردنه وهرناگرێ كه له خاڵهكانی (أ و ب)ی ئهم بڕگهیه دا هاتووه. تهنیا جارێك نهبێ له ماوهی سێ ساڵ له مێژووی فرۆشتنی پێشوویهوه.
ماددهی دووهم: باجهكه له ههر ساڵێكی مهزهندهكراو به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه دهخرێته سهر ئهو كهسهی موكهلهفه بیدات. 1. داهاتی كهسی دانیشتووی ههرێم دوای ئهو بێقهیدییه (سماحه) یاساییانهی كه له بڕگهی یهكهمی سهرهوهدا هاتوون: (5%) تاكو دهگاته (10000) ده ههزار دینار. (10%) ئهوهی له (10000) ده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (20000) بیست ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (30000) سی ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (30000) سی ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (40000) چل ههزار دینار. (25%) ئهوهی له (40000) چل ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (50000) پهنجا ههزار دینار. (30%) ئهوهی له (50000) پهنجا ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (60000) شهست ههزار دینار. (40%) ئهوهی له (60000) شهست ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (75000) حهفتا و پێنج ههزار دینار. (50%) ئهوهی له (75000) حهفتا و پێنج ههزار دینار پتر بێت. 2. باج لهسهر كۆمپانیا دهسهڵات سنووردارهكان (پیشهسازی و نا پیشهسازی) به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه دهسهپێنرێ: (10%) تاكو دهگاته (10000) ده ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (10000) ده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (20000)بیست ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (35000) سی و پێنج ههزار دینار. (25%) ئهوهی له (35000) سی و پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (45000) چل و پێنج ههزار دینار. (30%) ئهوهی له (45000) چل و پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (60000) شهست ههزار دینار. (40%) ئهوهی له (60000) شهست ههزار دینار پتر بێت. ج- باج لهسهر كۆمپانیا هاوپشكهكان جگه له كۆمپانیای كهرتی تێكهڵاو (پیشهسازی و نا پیشهسازی) به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه فهرز دهكرێ: (10%) تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (20000) بیست ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (35000) سی پێنج ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (35000) سی و پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (50000) پهنجا ههزار دینار. (25%) ئهوهی له (50000) پهنجا ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (65000) شهست و پێنج ههزار دینار. (30%) ئهوهی له (65000) شهست و پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (85000) ههشتاو پێنج ههزار دینار. (40%) ئهوهی له (85000) ههشتاو پێنج ههزار دینار پتر بێت. د- باجی داهات لهسهر كۆمپانیاكانی كهرتی تێكهڵاو فهرز دهكرێت و قازانجهكانی دهكهونه ژێر باڵی رێژهی سهدی بڕاوه كه بڕهكهی (25%)ی پاكتاوی قازانجهكهیهتی.
ماددهی دووهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێت كه پێچهوانهی ئهم یاسایه بێت.
المادة 87 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی پێنجهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.
ماددهی شهشهم: كار به یاسا و بڕیاره باج ستێنییه بهرقهرارهكان دهكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ نهبن.
ماددهی دووهم: وهزارهت بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه كاردهكات: یهكهم: گهشه پێدانی هوشیاری ئیسلامی وبڵاوكردنهوهی رۆشنبیریی ئیسلامی وپرهنسیپه شكۆمهندهكانی. . دووهم: چاودێری كردنی كاروباری شوێنه پیرۆزهكان بۆ ههموو ئایینهكان ورێكخستنی كارگێڕییهكهی. سێیهم:رێكخستنی كاروباری حهج وعومره بۆ موسلمانان بهشێوهیهكی وا داد پهروهری له دهسنیشانكردنی ئهوانهی حهجكردن دهیانگرێتهوه دابین بكرێ وپێداویستیهكانی سهفهركردن ومانهوهو خزمهتگوزارییهكانی شیاو بهحاجیان دابین بكرێ، بهجۆرێكی وا ئاسایش دابین بكرێ وكارهكان بهباشترین شێوه راپهرێندرێن به ههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهت ولایهنه پهیوهندیدارهكاندا. چوارهم: كاروباری ئهوقاف وسهرپهرشتی كردن و چاودێری كردنیان به جۆرێكی وا رێك بخرێت كه مهرجهكانی وهقفكاران وسوودی زۆری وه بهرهێنان دابین بكات و داهاتهكانی وهقف یاخود ههر داهاتێكی دیكه له حیسابێكی تایبهت بهناوی وهزارهتهوه دابنرێ و خهرج كردنی به شێوهیهكی وا بێت كه خزمهتی مهرجهكانی وهقفكاران و سوودی وهزارهت بكات. پێنجهم: گرنگی دان به ئایینی پاكی ئیسلام وئایینهكانی دیكه وكهلهپوورهكانیان ورێزگرتنی زانایان وپیاوانی ئایینی وپاراستنی پایهی كۆمهڵایهتییان وچاككردنی باری ژیانیان تاكو چالاكی ئایینی ونیشتمانی ونهتهوهیی وكۆمهڵایهتی بهشێوهیهكی وا بنوێنن كه خزمهتی كۆمهڵگای كوردستانی بكات. شهشهم: بههێز كردنی پهیوهندیی له نێوان ئایین وئایینزا وتایهفهجۆر به جۆرهكانی كوردستانی عیراق. حهوتهم: دروستكردن ونۆژهنكردنهوهی مزگهوت وپهرستگاكانی دیكه ودابین كردنی پێویستیهكانیان له شوێنی پێویست ودابین كردنی خانوو بۆ پێش نوێژ و وتاربێژان لهو مزگهوتانهی كه دروست دهكرێن. ههشتهم: پهیڕهوی كردنی ههموو شتێكی نوێ له بیری ئیسلامی له جیهاندا و بهدیهێنانی به یهكگهیشتن لهگهلأ زانایان ودهزگا رۆشنبیریی وزانستیهكانیاندا بۆ زیادكردنی زانیاری ئیسلامی وناساندنی گهلی كورد ودهورهكهی له بهرگری كردن له ئیسلام وبڵاوكردنهوهی به عالهم ودهوڵهمهندكردنی كه لهپووره ڕۆشنبیریی وشارستانیهكهی. نۆیهم: بهدوا چوونی پهرهپێدانی بهرنامهكانی خوێندن بۆ لێكۆڵینهوه ئیسلامیهكان به جۆرێكی وا كه بیری بهكافر دانان وكافری وتوندوتیژی ئایینی وتیرۆر له قۆناغه جیاجیاكاندا وهڵابنرێ و قوتابخانهی شیاویان لهرووی بینا وبهرێوهبردن و مامۆستا و پێداویستییهكانی خوێندنهوه بۆ دابین بكرێ وله نوێ ئاستهكانی لێكۆڵینهوه ئایینیهكان له پهیمانگاو كۆلێج وخوێندنی باڵا دابنرێ به جۆرێكی وا دهرچوواندنی زانای به توانا له وتاربێژی ورێنمایی كهری ئایینی وفتوای شهرعی دابین بكات. دهیهم: گرنگی دان به كاروباری ئایین وتایهفهو ئایینزاكان له ههرێمدا به جۆرێكی وا گیانی لێبووردهیی له نێوان ئایینهكان بهدی بێنێ وبهیهكگهیشتنی نێوانیان دابین بكات. یازدهم: كاركردن له پێناوی ئامادهكردنی نهوهیهك له زانایانی موسلمان كه ئاستێكی زانستی ئایینی بهرزیان له چوارچێوهی باوهڕی ئیسلامی پاكدا ههبێت ودوور بن له توندوتیژی وتێپهڕاندن وبیری به كافركردن ورۆشنبیرییهكی فراوان وگیانێكی نهتهوهیی یان ههبێت وبهرگری له دهسكهوتهكانی گهلی كوردستان بكهن. دوازدهم:ئاماده كردنی ههموو هۆیهكی خزمهتگوزاری له هۆلأ وپێویستیهكانی بۆنه ئایینی وكۆمهڵایهتیهكان به جۆرێكی وا پێشكهش كردنی باشترین خزمهتگوزاری بۆ كۆمهڵگا لهكاتی پیویستی دا دابین بكات، لهگهلأ كردنهوهی هۆلی تایبهت بهئافرهتان بۆ بۆنه كۆمهڵاتیه ئایینیهكان. سێزدهم:كردنهوهی خولی پێویست وبهردهوام بوونی بۆ بههێزكردنی توانای پێش نوێژ و وتاربێژ وپیاوانی ئایینی له ههرێمدا. چواردهم:جێكردنهوهی دهرچووانی ئامادهیی وپهیمانگاو كۆلێجه ئیسلامیهكان له ههرێم لهناو فهرمانگهكانی وهزارهتی ئهوقاف، بۆ سوود وهرگرتن لێیان له شۆێنه پێویستهكان وئهمهش بهدانانی كهسی خاوهن ئاستی بهرزی زانستی وهوشیاریی تهواوی نهتهوهیی دهبێت. پازدهم: هاندانی بهستنی كۆنگره بۆ چهسپاندنی رۆشنبیریی دایهلۆگ وبه یهكهوه ژیانی ئاشتیانه لهناو ئایینهكاندا.
ماددهی حهوتهم: شهرت و شرووتی بهشداربوونی رۆژنامهوان له سندوقهكه: 1. دهبێ ئهندامی سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستان بێ. 2. نابێ كهوتبێته ژێر ركێفی حوكمهكانی یاسای خانهنشینی یهكی دیكه یان سندوقێكی خانهنشینی یهكی دیكهوه. 3. تهمهنی له (50) پەنجا ساڵ تێپهڕی نهكردبێ، تهنیا ئهوانه نهبن كه ئهندام بوونیان له سهندیكا پێش بهكارخستنی ئهم یاسایه چهسپاوه.
ماددهی شهشهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
دووەم: پێویستە لەسەر ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخاتە بەركار.
ماددهی یهكهم: لهم یاسایهدا، مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. رۆژنامهوان: ههر ئهندامێ ئینتیمای له سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستاندا كردبێ و ئیلتیزامی خۆی بۆ بهجێ هێنابێ، ئهوه دهگرێتهوه. سندوق: سندوقی خانهنشینی رۆژنامهوانانی كوردستان. دهسته: دهستهی سندوقی خانهنشینی رۆژنامهوانان. مافی خانهنشینی: مووچهی خانهنشینی. سهندیكا: سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستانی- عێراق.
یەكەم: لەبەر ئەگەری قەومانی جەنگ, هەرێمی كوردستانی عیراق دەكەوێتە ژێر بارودۆخی ناكاو (حالە الگواریو) تا ڕاگەیاندنێكی دیكە.
دووەم: ئەو جەریمانەی كە لەو ماوەیەدا دەكرێنە سەر خەڵك و موڵك و ماڵ بە هەلومەرجی توندوتیژ بۆ تێوەگلاوەكانیان لە قەڵەم دەدرێت.
ماددهی بیست و ههشتهم: بهجێگهینهری تاك ئهم مافانهی خوارهوه پاوان دهكات: یهكهم: پهخشكردنی بهجێگهیاندنی زیندووهكهی و گواستنهوهی بۆ جهماوهر و چهسپاندنی بهجێگهیاندنه نا چهسپاوهكهی. دووهم: كۆپیكردنی بهجێگهیاندنه ئاوێتهكراوهكهی لهگهڵ تۆمارێكی دهنگیدا، به ههر رێگهیهك و به ههر شێوهیهك بێت، چ ڕاستهوخۆ بێت یان ناڕاستهوخۆ، به شێوهیهكی كاتی بێت یان ههمیشهیی، به تۆماركردنی دیجیتالی ئهلیكترۆنیشهوه. سێیهم: دابهشكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له رێگهی فرۆشتن یان ههر ڕهفتارێكی تری گوێزهر بۆ خاوهندارێتی. چوارهم: بهكرێدانی بازرگانی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی. پێنجهم: رێگهگرتن یان مۆڵهتدانی هاوردهكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له دهرهوه، جا ئهم تۆماركردنه چ به ڕهزامهندی هونهرمهنده بهجێگهینهرهكه ئامادهكرابێت یان نا. شهشهم: خستنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگی بۆ بهردهستی جهماوهر به رێگهیهكی تهلی یان بێتهلی و به شێوهیهك كهوا جهماوهر بتوانێت له ههر كات و شوێنێك ههڵیبژێرێت، پێیان بگات. حهوتهم: هونهرمهندی بهجێگهینهر مافی ههیه بهجێگهیاندنه بیستراوه زیندووهكهی یان بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی بدرێته پاڵی، ههتا ئهگهر مافه داراییهكانی پهیوهست بهم مافه بۆ كهسێكی تر گواسترابێتهوه، تهنها ئهگهر رێگهگرتن له خستنهپاڵی بهجێگهیاندنه بیستراوهكه رێگهی سوود وهرگرتن لێی بیسهپێنێت، و مافی ههیه ناڕهزایی دهرببڕێت له سهر ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهم مافهو رێگهگرتن له ههر دهستكاریێك یان شێواندنێك یان ههر ههمواركردنێكی تری بهجێگهیاندنهكهی كهوا لهوانهیه زیان به ناوبانگی بگهینێت.
المادة 90 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی حهوتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه لهم یاسایهدا ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق دووهم: وهزارهت: وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم سێیهم: وهزیر: وهزیری دارایی و ئابووری ههرێم چوارهم: بریكار: بریكاری وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهت
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: له ههر ناوچهیهكی تێههڵچوونهوه ئهنجومهنێك به ناوی(ئهنجومهنی ناوچهی تێههڵچوونهوه) له سهرۆكی دادگا و ئهندامیهتی جێگرهكانی و دادوهرهكانی دادگای تێههڵچوونهوه پێكدێ. دووهم: ئهنجومهنهكه كۆبوونهوهی دهوری ئهنجام دهدات و سهرۆكهكهی بۆی ههیه له كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونهوه بانگهێشتی بكات و بهبێ ئاماده بوونی بهلانی كهم سێ لهسـهر چواری ئهندامانی گرێ نادرێت. سێیهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: 1 ـ له پێداویستی دادگاكان و میلاكیان لهبهر رۆشنایی پێویستی ساڵانه دهدوێ و راپۆرتی ساڵانه لهبارهیانهوه بۆ ئهنجومهنی دادوهری بهرزدهكاتهوه. 2 ـ لهو گرفت و كێشـــانه دهكۆڵێتهوه كه رووبهڕووی دادگاكان دهبنهوهو چارهســـــهری گونجاویان بۆ دهدۆزێتهوه. 3-پێشكهش كردنی پێشنیاز سهبارهت به دانانی دادگا جۆربهجۆرهكان. 4-چاكردنی شێوازهكانی كاركردن و بهرزكردنهوهی ئاستی كاركردن له دادگاكاندا.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة