أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهندیكا پێك دێت له: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (لجنه الانضباط). 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگا و قهزاكان.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: له ههرێمدا سهندیكایهك بۆ جیۆلۆجییهكان دادهمهزرێ كه ناوهندهكهی ههولێر دهبێ، خاوهنی كهسایهتی تایبهتی خۆی دهبێت و مافی ئهوهی ههیه كه له پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بهپێی ئهم یاسایه دهزگایهك دادهمهزرێ به ناوی (دهزگای فرۆكهخانهكانی شارستانیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق) بهوهزارهتهوه پهیوهست دهبێت و، كهسایهتیی مهعنهوی و سهربهخۆیی ئیداره و هونهریی خۆی دهبێت و، بودجهیهكی تایبهتی لهناو بودجهی وهزارهتهكهدا دهبێت، فهرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهتی سهرۆكایهتی دهكات بڕوانامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێت و، لهم بوارهدا خاوهن ئهزموون بێت، لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه دادهمهزرێ و دهزگاكه، لهسهر راسپاردهی وهزیر، یاریدهدهری سهرۆكی دهزگا و بهڕێوهبهره گشتییهكان دادهمهزرێنێت.
ماددهی بیست و شهش:
ماددهی بیست و شهش: 1. ئهو كهسهی دادهمهزرێ به مودهڕیسی یاریدهدهر یان ئهو نازناوهی پێ دهردێ، مهرجة بڕوانامهی ماجستێری ههبێ یان هاوتای ئهو بڕوانامهیهی ههبێ . 2. ئهگهر مودهڕیسی یاریدهدهر لهماوهی چوار ساڵدا، له رۆژی دامهزراندنییهوه، تهرقیه نهكرا بۆ مهرتهبهیهكی باڵاتر، ئهوه، لهوبارهدا دهگوازرێتهوه بۆ دهرهوهی خوێندنی باڵا، بهمهرجێ گواستنهوهكهی راسپاردهی ئهنجومهنی كۆلیژو ئهنجومهنی زانكۆیشی لهگهڵدا بێت.
ماددهی بیست و حهوت:
ماددهی بیست و حهوت: كهسێ بهمهرتهبهی مودهڕیس دابمهزرێ یان ئهو نازناوهی پێ بدرێ، مهرجه یهكێك لهم دوو شهرتهی ههبێ: 1. دهبێ بڕوانامهی باوڕپێكراوی دكتۆرای وهرگرتبێ یان هاوتای زانستی ئهو بڕوانامهیه، یانیش دهبێ بڕوانامهیهكی زانستی یان هونهری یان تهقهنی یان پیشهیی له پسپۆریگهلێكدا ههبێ كه نه بڕوانامهیهكی دكتۆرا دهبهخشن و نه بڕوانامه هاوتا زانستیهكهی، ئهویش بهمهرجێ ئهو خوێندنهی ئهو بڕوانامهیهی پێ وهردهگرێ له (3) سێ سالَ كهمتر نهبێ دوای بڕوانامهی كۆلێژ. 2. پێویسته مودهڕیسی یاریدهدهر بووبیَ له یهكێ له زانكۆكاندا له دهزگای پهیمانگه هونهریهكاندا بۆ ماوهیهك له (3) سێ سالَ كهمتر نهبێ و لهو ماوهیهشدا له كهمیی دوو لێكۆڵینهوهی بهنرخی بڵاوكردبێتهوه كۆششێكی تهدریسیی باشیشی به خهرج دابێ.
ماددهی بیست ههشت:
ماددهی بیست ههشت: كهسێ به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر دابمهزرێ یان ئهو مهرتهبهیهی پێ بدرێ، مهرجه مهرتهبهی مودهڕیسی له زانكۆیهكدا یان له ههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكاندا یان له ههیئهی باڵای پسپۆره پزیشكییهكاندا بووبێ لهوانه گوتنهوهدا بۆ ماوهیهك لهچوار سالَ كهمتر نهبی و، چهند لێكۆڵینهوهیهكی زانستی به نرخیشی بڵاو كردبێتهوه، له سێ لێكۆڵینهوه كهمتر نهبێ.
ماددهی بیست نۆ:
ماددهی بیست نۆ: كهسێ به مهرتهبهی ئوستاد دابمهزرێ یان ئهو مهرتهبهیهی پێ بدرێ، مهرجه شهرتو شروتی ماددهی (28)ی تێدا فهراههم بێت و له كهمیش شهش ساڵی له مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهردا بهسهر بردبێ و، لهو ماوهیهدا كۆششی دهگمهنیشی له تهدریسدا بهخهرج دابێ و، له كهمییش (3) سێ لێكۆڵینهوه ى ئهسڵی و (موبتهكهر)یشی بڵاو كردبێتهوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: مهرجهكانی ئهندامیهتی: 1. خهڵكی ههرێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به تاوانێكی ناسیاسی یان به كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرا بێ. 3. له شههادهی بهكالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له زانستهكانی جیۆلۆجیدا كهمتر نهبێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی كاڕگێڕی دهزگا لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: سهرۆكی دهزگا. سهرۆك دووهم: یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگا. جێگری سهرۆك سێیهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی ههولێری نێودهوڵهتی ئهندام چوارهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی سلێمانی نێودهوڵهتی ئهندام پێنجهم: شارهزاو راوێژكاران لهمهیدانی فڕۆكهوانی شارستانی ئهوانهی بهفهرمی و بهشێوهیهكی بهردهوام دادهمهزرێن یان له ڕێگهی گرێبهست لهسهر پێشنیاری سهرۆكی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت. ئهندامن شهشهم: بهڕێوهبهری كاروباری یاسایی ئهندام حهوتهم: ئهندامێك یان زیاتر لهناوهوه یان دهرهوهی دهزگا، سهرۆكی دهزگا به پێویستی دهزانێ ئاماده بێت لهدانیشتنهكانی ئهنجومهنی كارگێڕی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: سهرۆكی دهزگا ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجامدهدا: یهكهم: بهڕێوهبردنی كاروباری دهزگاو سهرۆكایهتی دانیشتنهكانی ئهنجومهن سهرپهرشتی فهرمانگهكانی سهر بهدهزگا دهكات. دووهم: نوێنهرایهتیكردنی دهزگا له كۆبوونهوهو كۆنگرهو سیمینارو ئهڵقهكانی خوێندنی تایبهتمهند لهناوهوه و دهرهوهی عێراق دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر. سێیهم: نوێنهرایهتی كردنی دهزگا لهبهردهم دادگاو فهرمانگهكانی پهیوهندیدار. چوارهم: ئیمزاكردنی ئهو نووسراوانهی له دهزگاوه دهردهچێ. پێنجهم: رهزامهندی نواندن لهسهر سهرفكردنی بڕه پارهكان بهپێی ڕێنمایی و یاساكانی بهركار. شهشهم: ئیمزاكردنی ههموو گرێبهستهكانیپهیوهندیدار به دهزگا دوای به دهستهێنانی رهزامهندیهكانی ئوسولی. حهوتهم: دامهزراندنی لیژنهكانی هونهری و به كارخستن و كارگێڕی و دارایی و یاسایی و ئاسایشی و ههرلێژنهیهكی دیكه كه بهپێی پێداویستیهكانی كار به پێویستی بزانێ. ههشتهم: ئیفاد كردنی فهرمانبهران دوای به دهستهێنانی رهزامهندی لایهنهكانی تایبهتمهند. نۆیهم: سهرۆكی دهزگا بۆی ههیه بهشێك له دهسهڵاتهكانی به یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگاوبهرێوهبهره گشتیهكان بسپێرێ بۆ ئهوهی بتوانن ئهركهكانیان وهكو پێویست به جێبهَنن.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: وهزارهته پهیوهندیدارهكان بۆیان ههیه داوی كردنهوهی ههر كارێك به شێوهیهكی كاتی بێ یا ههمیشهیی له شارهوانی بكهن كه دهشێ كردن له لایهن شارهوانییهوه باشتر و سوود بهخشتر بێ، به مهرجێ شارهوانی هیچ مهسرهفێكی نهكهوێته سهر.
ماددهی سی و سێیهم:
ماددهی سی و سێیهم: دهبێ ئهنجومهن له كاتی بریاردانیدا لهسهر ههر پرۆژهیهك به پێی كهشف و سیفهتهكان و دوای لێكۆلینهوه و گفتوگۆ لهسهركردنی و دڵنیا بون له بوونی (اعتماد) له بووجه سهلمێنراوهكهیدا، كولفهكهی دیاری بكا.
ماددهی سی و پێنجهم:
ماددهی سی و پێنجهم: 1-بڕیارهكانی ئهنجومهن له باره به بهش بهشكردنی (تقسیم) خانووبهره، سهلملندنی وهزیر یا ئهو كهسهی كه پێی دهولێ كه وهزیر كارهكهی پێ دهسپێرێ و بۆشی ههیه ههندێ لهو مامهڵانه له سنوورێكدا كه خۆی دیاری دهكا خۆی لهم سهلملندنه بهدهر بكا. 2-بریارهكانی ئهنجومهن لهسهر فكردنی ئهو پارهیهی بۆ بووجهی سهلمێنراوی شارهوانی تهرخان كراوه و لهگهڵ له گهلیدا بهشدار بوونی بهلێنكار (التعهد) و بهلێنامه (عقد) و كرین دهبێ بهم شێوهیهی لای خوارهوه بسهلمێنرێ: أ-وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی بودجهی ئاساییدا (المیزانیه الاعتیادیه). ب-ئهنجومهنی وهزیران بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی نهخشهی گهشه پێدان. ج-وهزیر بۆی ههیه ئهو پارهیهی له (1)ملیۆن دینار زیاتر نهبێ چ لهسهر حیسابی بودجهی ئاسایی بێ یا ئهوهی له چوارچێوهی نهجشهی گهشه پێداندا تهرخان كراوه. د-ئهنجومهنی شارهوانی بۆ ئهو پارهیهی زیاتر نهبێ لهوهی له تهنیشت ههر یهكێ له پۆله كاندا دیاری كراوه. 1-پۆلی تایبهتی (000/150) سهدو پهنجا ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 2- پۆلی تایبهتی (000/120) سهدو بیست ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 3- پۆلی تایبهتی (000/10) ده ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 4- پۆلی تایبهتی (000/5) پێنج ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 5- پۆلی تایبهتی (000/3) سێ ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 6- پۆلی تایبهتی (500/1) ههزارو پێنج سهد دینار بۆ ههر حالهتێك.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: نابێ بریاری جیا جیا بۆ پارهی جیا جیا له یهك پرۆژهدا بدرێ به بیانووی لادان له دهسهڵاتی سهلماندنی (مصادقه) بڕیارهكانی سهرف كردنهوه.
ماددهی سی و حهوتهم:
ماددهی سی و حهوتهم: ئهنجومهن بۆی ههیه بنچینهی لهبار بۆ ئاسانی ی جێ بهجێ كردنی ئهو فهرمانانهی دابنێ كه لهم یاسایه و پهیرهو و رێنمایی یهكانیدا ههن.
ماددهی سی و ههشتهم:
ماددهی سی و ههشتهم: یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی ماڵ موڵكی دهوڵهتی كارپێكراو (قانون بیع و ایجار اموال الدولیه النافژ) به سهر ماڵ و موڵكی شارهوانیدا جێ بهجێ بكرێ لهگهڵ رهچاو كردنی ئهمانهدا: 1-وهزیرجێگهی وهزیری دارایی دهگرێتهوه. 2-ئهنجومهن سهبارهت به ماڵی گوازراوه جێگهی ئهنجومهنی بهرێوه بردن (مجلس الاداره) دهگرێتهوه. 3-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی شارهوانی و پهسهند كردن له لایهن وهزیرهوه، ئهو خانوو بهرانهی سوودیان لێ نابینرێ به هاو نرخ (بدل المثل) به موڵكداری دراوسێ یا بفرۆشێ. 4-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پهسهند كردنی له لایهن وهزیرهوه خانووبهرهی خۆی به هاونرخ به لایهنه خێرخواز و ئاینیهكان بفرۆشێ. 5-خانوو بهرهی شارهوانی جگه له وانهی كه بۆ نیشته جێكربوون تهرخان دهكرێن له یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی مال و مهڵكی دهوڵهت به دهردهكرێن. 6-شارهوانی بۆی ههیه لسهر پهسهند كردنی وهزیر ئهو خانوو بهرانهی له رێگهی كرین و موڵكسهندییهوه (استملاك) بوونهته موڵكی، ههر به نرخهكهی خۆیان بیان فرۆشی َ به فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمی یهكان (شبه رسمیه).
ماددهی سی نۆیهم:
ماددهی سی نۆیهم: شارهوانی بۆی ههیه سهروهی شۆستهی شهقامهكان بۆ مهبهستی دروستكردنی قات (طابق)ێكی تر یا زیاتر بفرۆشێ و ئهو مافهش به پێی رێنمایه یهك كه وهزیر دهری دهكا به ناوی كریارهكهوه له فهرمانگهی تۆماری مهڵكداریدا تۆمار دهكرێ.
ماددهی چلهم:
ماددهی چلهم: شارهوانی كاتێ دهیهوێ دهست له ههر ماڵێ یا مافێك ههڵبگرێ نابێ به كهمتر له نرخه راستینهكهی خۆی دهستی لێ ههڵبگرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهنجومهنی راوێژكاریی وهزارهت پێك دێت له: 1- وهزیر – سهرۆكی ئهنجومهن. 2- سهرۆكی دهزگای گشتیی فڕۆكهخانهی مهدهنی له ههرێمدا – ئهندام. 3- راوێژكاران – ئهندام. 4- بهڕێوهبهره گشتییهكان – ئهندام. دووهم: وهزیر بۆی ههیه میوانداریی ههر كهسێكی خاوهن ئهزموون بكات كه له كاتی پێویستدا له ناوهوهی وهزارهت یان له دهرهوهیدا كه به گونجاوی دهزانێت بۆ بهشداری كردن له كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن به بێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێت. سێیهم: ئهنجومهن تایبهتمهند دهبێت به گفتوگۆ كردن و ههڵسهنگاندنی چالاكییهكانی وهزارهت و لێكۆڵینهوه له رێكارهكانی بهرز كردنهوهی ئهدای و پێشكهش كردنی پێشنیاری گونجاو بۆ چارهسهر كردنی ئهو كێشه و ئاستهنگانهی رهنگه بێنه رێی.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: وهزیر بۆی ههیه ههر بهڕێوهبهرایهتی یان بهش یان هۆبهیهك له چوارچێوهی پێكهاتهی وهزارهت به گوێرهی خواستی كارهكهی، له نوێ بكاتهوه یان تێكهڵ بكات یان ههڵی بوهشێنێتهوه. دووهم: به پهیڕهوێك ئهرك و پسپۆرایهتیی پێكهاتهكانی وهزارهت دیاری دهكرێن. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.