أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: داهاتی دارایی پارێزگا له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ: یه‌كه‌م: ئه‌وه‌ی كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم له‌ناو بودجه‌ی گشتی هه‌رێمدا بۆ پارێزگای ته‌رخان ده‌كات. دووه‌م: ئه‌و داهاتانه‌ی كه‌ پارێزگا دێته‌ ده‌ستی له‌ ئه‌نجامی ئه‌و خزمه‌تگوزارییانه‌ی كه‌ پێشكه‌شی ده‌كات و وه‌زاره‌تی دارایی له‌و داهاتانه‌ ئاگادار ده‌كاته‌وه‌ كه‌ وه‌ ده‌ستی هاتوون. سێیه‌م: ئه‌و پیتاك و به‌خششانه‌ی كه‌ به‌ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران دێـته‌ ده‌ستی. چواره‌م: ئه‌و داهاتانه‌ی كه‌ له‌ فرۆشتن و به‌كرێدانی ماڵی گواستراوه‌ی ده‌وڵه‌ت به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كانی هه‌رێم وه‌ده‌ستی دێنێ.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: 1. قه‌زا یا ناحیه‌ به‌مه‌رسوومێكی هه‌رێمی داده‌مه‌زرێ و ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و به‌ ره‌زامه‌ندیی وه‌زیر و په‌سندكردنی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌بێ وله‌ بارێكدا كه‌ وه‌زیر ره‌زامه‌ندیی پیشان نه‌دا له‌گه‌لأ خوێنده‌وه‌كه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رزده‌كرێته‌وه‌ و بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه‌. 2. سنووری قه‌زا هه‌موارده‌كرێ و ناو و سه‌نته‌ره‌كه‌ی به‌مه‌رسومێكی هه‌رێمی ده‌گۆڕدرێ، ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و به‌ ره‌زامه‌ندیی وه‌زیر و په‌سندكردنی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌بێ. 3. سنووری ناحیه‌ هه‌موارده‌كرێ و ناو و سه‌نته‌ره‌كه‌ی به‌به‌یاننامه‌یه‌ك ده‌گۆڕدرێ كه‌ وه‌زیر له‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا ده‌ری ده‌كات.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌ ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردنی پرۆژه‌ی بودجه‌ی ناحیه‌ و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی خۆجێیه‌تی یه‌كه‌ی كارگێڕیی له‌ ناحیه‌دا. دووه‌م: جێبه‌جێ كردنی ئه‌و بڕیارانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی خۆجێیه‌تی ناحیه‌ ده‌ریان ده‌كات به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كان. سێیه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی راسته‌وخۆی فه‌رمانگه‌ فه‌رمیه‌كانی ناحیه‌ و فه‌رمانبه‌رانی وپشكنینیان به‌ده‌ر له‌ دادگاكان و یه‌كه‌ سه‌ربازییه‌كان وپاسه‌وانانی هه‌رێم( پێشمه‌رگه‌) و زانكۆ و كۆلیجه‌كان و په‌یمانگاكانی فێركردنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی. چواره‌م: به‌رپرسه‌ له‌دابین كردنی ئاسایش و نیزام له‌ناو یه‌كه‌ كارگێڕییه‌كه‌ی و بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان بداته‌ پۆلیس و ده‌زگاكانی ئاسایش به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و تاوانانه‌دا بكه‌ن كه‌ له‌ ناحیه‌كه‌دا رووده‌ده‌ن به‌و پێیه‌یی سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئاسایشی ناحیه‌كه‌یه‌. پێنجه‌م: پاراستنی ئاسایش و نیزام و پاراستنی مافی هاووڵاتیان و گیان و موڵك و ماڵی تایبه‌تییان. شه‌شه‌م: پاراستنی موڵك و ماڵی گشتی و چاككردنه‌وه‌یان و كۆكردنه‌وه‌ی داهاتیان به‌پێی یاسا. حه‌وته‌م: فه‌رمان به‌ پێكهێنانی مه‌فره‌زه‌ له‌ هێزه‌كانی ئاسایشی ناوخۆ به‌شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ ناحیه‌دا ده‌دا بۆ پاراستنی ئاسایش له‌ كاتی پێویستدا. هه‌شته‌م: سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان له‌ ناحیه‌دا، به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌ له‌و نامه‌كارییانه‌ ئاگادار ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ فه‌رمیه‌كانی خۆیاندا ده‌یكه‌وێ. نۆیه‌م: بۆی هه‌یه‌ تانووت له‌بڕیاری لادانی بدات له‌لای دادگای كارگێڕی تایبه‌تدا له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێڕاگه‌یاندنی بڕیاره‌كه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چواره‌م: قایمقام ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێـته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ی بودجه‌ی قه‌زا و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی خۆجێیه‌تی قه‌زا. دووه‌م: جێبه‌جێ كردنی ئه‌و بڕیارانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی خۆجێیه‌تی قه‌زا ده‌ریان ده‌كات به‌پێی یاسا په‌یڕه‌وكراوه‌كان. سێیه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی راسته‌وخۆی فه‌رمانگه‌ فه‌رمیه‌كان له‌ قه‌زا و فه‌رمانبه‌رانی و پشكنینیان، به‌ده‌ر له‌دادگا و یه‌كه‌ سه‌ربازییه‌كان وپاسه‌وانانی هه‌رێم ( پێشمه‌رگه‌) و زانكۆ وكۆلیجه‌كان و په‌یمانگه‌كانی فێركردنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی. چواره‌م: به‌رپرسه‌ له‌ دابین كردنی ئاسایش و نیزام له‌ یه‌كه‌ كارگێڕیه‌كه‌یدا و بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان به‌ پۆلیس وده‌زگاكانی ئاسایش بدات به‌پێی یاسا لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و تاوانانه‌دا بكا كه‌ له‌ناو قه‌زاكه‌دا رووده‌ده‌ن به‌و پێیه‌یی سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئاسایشه‌ له‌قه‌زاكه‌دا. پێنجه‌م: پاراستنی ئاسایش و نیزام و پاراستنی مافی هاووڵاتیان و گیان و موڵك و ماڵی تایبه‌تییان . شه‌شه‌م: پاراستنی موڵك و ماڵی گشتی و چاككردنه‌وه‌یان و كۆكردنه‌وه‌ی داهاته‌كانیان به‌پێی یاسا. حه‌وته‌م: قایمقام بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان بدات به‌ پێكهێنانی مه‌فره‌زه‌ له‌ هێزه‌كانی ئاسایشی ناوخۆ به‌شێوه‌یه‌كی كاتی له‌قه‌زادا، بۆ پاراستنی ئاسایش له‌كاتی پێویستدا. هه‌شته‌م: سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان له‌قه‌زادا قایمقام له‌و نووسراوانه‌ ئاگادار ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ فه‌رمیه‌كانیدا ئاڵوگۆڕی ده‌كه‌ن. نۆیه‌م: بۆی هه‌یه‌ تانووت له‌ بریاری لادانی له‌لای دادگای كارگێڕیی تایبه‌ت بدات له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێڕاگه‌یاندنی بڕیاره‌كه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: یه‌كه‌م: قایمقام و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ باڵاترین فه‌رمانبه‌ری جێبه‌جێ كردنن له‌ یه‌كه‌ كارگێڕییه‌كانیاندا. دووه‌م: مه‌رجه‌ قایمقام و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ له‌ پاڵ مه‌رجی پێویست كه‌ ده‌بێ له‌ ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا بێته‌دی، قایمقام خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانكۆیی بێت و به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌ش بڕوانامه‌ی زانكۆیی له‌ یاسا دا هه‌بێت . سێیه‌م: سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران فه‌رمانێكی وه‌زاری به‌دامه‌زراندنی هه‌ریه‌ك له‌ قایمقام و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ دوای هه‌ڵبژاردنیان له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نه‌كانیانه‌وه‌ ده‌رده‌چووێنێ. چواره‌م: قایمقام به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی و به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌ش به‌ پله‌ی یاریده‌ده‌ری به‌رێوه‌به‌ری گشتی ده‌بێ. پێنجه‌م: له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی قایمقام، پارێزگار یه‌كێك له‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌كانی ناحیه‌ی سه‌ربه‌قه‌زاكه‌ راده‌سپێرێ بۆ راپه‌راندنی كاره‌كانی و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ش، به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی ناحیه‌كه‌ بۆ ڕاپه‌راندنی كاره‌كانی راده‌سپێرێ.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ پارێزگار بدات. دووه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زاره‌ته‌كان و ئه‌و لایه‌نانه‌ی كه‌ نه‌به‌ستراونه‌ته‌وه‌ به‌ هیچ وه‌زاره‌تێك، رای پارێزگار له‌و كاروبارانه‌ وه‌رگرن كه‌ ده‌یانه‌وێ له‌ پارێزگادا بیكه‌ن و ئاگاداركردنه‌وه‌ی پارێزگار به‌و نامه‌نووسینانه‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌كان و ده‌زگاكایندا له‌ چوارچێوه‌ی پارێزگادا ئه‌نجامی ده‌دا، بۆ ئه‌وه‌ی ئاگادار بێ لێیان و چاودێری جێبه‌جێ كردنیان بكات. سێیه‌م: پێویسته‌ سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان و ده‌زگا گشتیه‌كانی ناو پارێزگا خۆیان به‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ببستنه‌وه‌: 1. ئاگادار كردنه‌وه‌ی پارێزگار به‌ ئاڵوگۆڕكردنی نووسراوه‌ فه‌رمییه‌كانیان له‌گه‌ڵ فه‌رمانه‌گه‌ فه‌رعیه‌كاندا. 2. به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرت بۆ پارێزگار له‌باره‌ی ئه‌و كاروبارانه‌ی بۆیان دێت. 3. ئاگاداركردنه‌وه‌ی پارێزگار له‌و كارانه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ ئاسایش یان كاروباری گرنگ یان كێشه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌زیاتر له‌ فه‌رمانگه‌یه‌ك له‌ پارێزگادا هه‌بێ، یان به‌ره‌وشتی فه‌رمانبه‌ره‌كانییه‌وه‌. 4. ئاگاداركردنه‌وه‌ی پارێزگار له‌ ده‌ست به‌كاربوونی سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كانی فه‌رعی خۆجێیی له‌ئه‌رك و فرمانیان یاخود ده‌ست هه‌ڵگرتن له‌كاره‌كانیان. چواره‌م: پێویسته‌ پارێزگار وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان له‌ ورده‌كاریی پڕۆژه‌كانی ئاگاداربكاته‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئاستی پارێزگا جێبه‌جێیان ده‌كات و ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌وه‌.

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م: پارێزگار و هه‌ردوو جێگره‌كه‌ی به‌رده‌وام ده‌بن له‌ به‌رَێوه‌بردنی كاروباری رۆژانه‌ دوای ته‌واو بوونی ماوه‌ی خولی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن و تا ئه‌و كاته‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێ له‌ دوای ئه‌وان كه‌سانی تر هه‌ڵده‌بژێرن .  

مادده‌ی بیسته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیسته‌م: 1- له‌حاڵه‌تی ئاماده نه‌بوونی پارێزگاردا یه‌كێك له‌جێگره‌كانی ماوه‌ی ئاماده‌نه‌بوونی بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌ركه‌كه‌ی جێی ده‌گرێته‌وه‌. 2. له‌ بارێكدا كه‌ پارێزگار نه‌توانێت ئه‌ركه‌كانی رابپه‌رێنێت له‌به‌ر هۆی ته‌ندروستی بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌زیاتر بێت له‌ سێ (3) مانگ ئه‌وا خانه‌نشین ده‌كرێت و پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌ن پارێزگارێكی نوێ به‌ هه‌مان ئه‌و شێوازه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ هه‌ڵبژێرن و تا كاتی هه‌ڵبژاردنی پارێزگاری نویش یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی به‌ كاره‌كانی هه‌ڵده‌ستێت .

مادده‌ی نۆزده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌م: پارێزگار ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ پیاده‌ ده‌كا: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردنی پرۆژه‌ی بودجه‌ی پارێزگا به‌ به‌شداریی كردن له‌گه‌لأ سه‌رۆكه‌كانی فه‌رمانگه‌ خۆجێیه‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌ن. دووه‌م: جێبه‌جێ كردنی سیاسه‌تی گشتی حكومه‌تی هه‌رێم له‌ سنووری پارێزگادا به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. سێیه‌م: جێبه‌جێ كردنی ئه‌و بڕیاریانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی پارێزگا به‌پێی یاسا جێبه‌جێ كراوه‌كان ده‌یدات. چواره‌م: نوێنه‌رایه‌تی پارێزگا ده‌كات له‌و كۆنگره‌ و كۆڕ و سیمینارانه‌ی كه‌ بۆیان بانگ ده‌كرێ. پێنجه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی به‌ڕێوه‌چوونی شوێنه‌ گشتیه‌یان له‌ پارێزگادا و پشكنینیان جگه‌ له‌ دادگاكان و یه‌كه‌ سه‌ربازییه‌كان و پاسه‌وانی هه‌رێم (پێشمه‌رگه‌) و زانكۆ و كۆلیجه‌كان و په‌یمانگاكانی فێركردنی باڵا و تۆژینه‌وه‌ی زانستی. شه‌شه‌م: 1. ده‌رچوواندنی فه‌رمانی دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌رانی كارگێڕییه‌ خۆجێیه‌كان و ته‌نسیب كردنیان له‌سه‌ر ئاستی پارێزگا، له‌وانه‌ی كه‌ له‌ پله‌ی حه‌وته‌م و به‌ره‌و خواره‌وه‌ن له‌ په‌یژه‌ی پله‌كانی فرمانبه‌ریه‌تی كه‌ له‌یاسادا هاتووه‌ له‌وانه‌ی كه‌ ده‌پاڵێورین له‌ فه‌رمانگه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانی به‌پێی پلانی ئه‌و میلاكه‌ی له‌لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كانه‌وه‌ په‌سه‌ند كراوه‌. 2. چه‌سپاندنی فه‌رمانبه‌ره‌ خۆجێیه‌كان له‌ پارێزگادا له‌نێو په‌یژه‌ی پله‌كانی فرمانبه‌ریه‌تی كه‌ له‌یاسادا هاتوون. حه‌وته‌م: وه‌رگرتنی رێكاری كارگێڕیی و یاسایی ده‌رحه‌ق فه‌رمانبه‌رانی كارگێڕییه‌ خۆجێیه‌كان له‌سه‌ر ئاستی پارێزگا. هه‌شته‌م: به‌رپرسیاریه‌تی دابین كردنی ئاسایش و نیزام له‌پارێزگادا و بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان بدات به‌ پۆلیس و ده‌زگاكانی ئاسایش به‌ پێی یاسا لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و تاوانانه‌دا بكه‌ن كه‌ له‌ناو سنووری پارێزگادا رووده‌ده‌ن، به‌و ناوه‌ی سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئاسایشه‌ له‌ پارێزگادا. نۆیه‌م: داواكردنی كردنه‌وه‌ یان هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بنكه‌كانی پۆلیس، دوای په‌سندكردنی ئه‌نجومه‌ن به‌زۆرینه‌ی ره‌های ژماره‌ی ئه‌ندامانی. ده‌یه‌م: پاراستنی ئاسایش و نیزام و مافی هاووڵاتیان و گیان و ماڵ و موڵكیان و له‌ باری نه‌توانینی ده‌زگاكانی ئاسایش له‌ به‌دیهێنانی دا، ئه‌م كاره‌ ده‌خرێته‌ به‌رده‌م وه‌زیری ناوخۆ وبڕێكی پێویست له‌هێز بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و ئه‌ركانه‌ داوا ده‌كا. یازده‌م:  یه‌كه‌م: ناره‌زایی ده‌ربرین له‌ بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ : 1- ئه‌گه‌ر سه‌رپێچی ده‌ستوور یان یاسا كارپێكراوه‌كان بوو. 2 ـ ئه‌گه‌ر له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی ئه‌نجومه‌ندا نه‌بوو. 3 ـ ئه‌گه‌ر سه‌رپێچی پلانی گشتی حكومه‌تی هه‌رێم یا بودجه‌ بوو. دووه‌م: پارێزگار بڕیاره‌كه‌ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ئه‌نجومه‌ن له‌ماوه‌یه‌ك له‌ (15) پازده‌ رۆژ زیاتر نه‌بێ له‌ مێژووی پێڕاگه‌یاندنی، له‌گه‌ڵ هۆیه‌كانی ره‌خنه‌گرتنه‌كه‌ی و تێبینیه‌كانیدا. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌ن پێی داگرت له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ی خۆی به‌بێ لابردنی ئه‌و سه‌رپێچیه‌ی كه‌ پارێزگار ده‌ری خستووه‌، ده‌بێ بینێرێ بۆ دادگای كارگێریی بۆ ئه‌وه‌ی بڕیاری لێ بدات. دوازده‌م: پارێزگار بۆ هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی خۆی به‌جێگره‌كانی یان قایمقام یاخود به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌، هه‌ریه‌ك له‌كاروباری یه‌كه‌ كارگێڕییه‌كه‌یدا بدات.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: پارێزگار به‌رپرسی یه‌كه‌می جێبه‌جێ كردنه‌ له‌ پارێزگادا و له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ندا به‌رپرسه‌ و له‌ رووی ماف وخزمه‌تی فرمانیه‌وه‌ به‌پله‌ی تایبه‌تی(وه‌كیلی وه‌زاره‌ت) ده‌بێ، و پارێزگار له‌رووی كارگێرییه‌وه‌ به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆوه‌. دووه‌م: مه‌رجه‌ پالێوراو بۆ پۆستی پارێزگار به‌لایه‌نی كه‌م بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ له‌پاڵ ئه‌و مه‌رجانه‌ی كه‌ پێویستن له‌ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگادا بێته‌دی. سێیه‌م: مه‌رسوومێكی هه‌رێمی به‌ دامه‌زراندنی پارێزگار ده‌رده‌چێ له‌ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی هه‌ڵبژاردنی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌. چواره‌م: هه‌ر پارێزگاره‌و دوو جێگری ده‌بێ كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیان هه‌بێ و خاوه‌ن شاره‌زایی و پسپۆڕی بن و به‌پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی ده‌بن و فه‌رمانی دامه‌زراندیان له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌رده‌چێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:ده‌سته‌ی جێبه‌جێكار: هه‌ر یه‌كه‌یه‌كی كارگێڕیی ده‌سته‌یه‌كی جێبه‌جێ كردنی ده‌بێ، سه‌رۆكی یه‌كه‌ی كارگێڕیی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌ خۆجێیه‌تییه‌كان تێیدا ئه‌ندام ده‌بن و تایبه‌تمه‌ند ده‌بن به‌م كاروبارانه‌ی خواره‌وه‌: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردنی پرۆژه‌ی بودجه‌ی ساڵانه‌ی یه‌كه‌ی كارگێڕیی و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی یه‌كه‌ی كارگێڕیی. دووه‌م: ئاماده‌كردنی پلانی گه‌شه‌ پێكردنی یه‌كه‌ی كارگێڕیی. سێیه‌م: جێبه‌جێ كردنی یاسا و بڕیار و ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ له‌ ده‌سته‌ لاتدرایه‌تی تایبه‌ته‌وه‌ ده‌رچوون. چواره‌م: هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌لأ بابه‌ته‌ هاوبه‌شه‌كاندا. پێنجه‌م: پێشنیازكردنی پرۆژه‌ی بڕیاره‌كان بۆ ئه‌نجومه‌نی یه‌كه‌ی كارگێڕیی. شه‌شه‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی یه‌كه‌ی كارگێڕییه‌وه‌ یان له‌ سه‌رۆكی یه‌كه‌ی كارگێڕییه‌وه‌ بۆی هاتووه‌.  

مادده‌ی چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌ولأ ده‌دات: 1. دنه‌دانی بزاڤی گه‌شتوگوزار، چونكه‌ گه‌شتوگوزار سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگه‌ له‌ سه‌رچاوه‌كانی سامانی نه‌ته‌وه‌یی هه‌رێم. 2. به‌رفراوانكردنی بزاڤی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمداو، بایه‌خدان به‌ ناوچه‌ جۆراوجۆره‌كانی گه‌شتو گوزارو، وه‌به‌رهێنانیان بۆ مه‌به‌ستی گه‌شتو گوزار. 3. به‌رزكردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی گه‌شتوگوزار له‌لانه‌ جۆربه‌جۆره‌كانی گه‌شتوگوزاری هه‌رێمدا، به‌ جۆرێ، كه‌ باشترین خزمه‌تی هه‌وارهه‌ڵدان و هاتوچۆی نێوان ناوچه‌ گه‌شتوگوزاریه‌كان بۆ گه‌شتكاران دابین بكات. 4. به‌ره‌و باشتربردنی بزاڤی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمدا، چونكه‌ له‌هه‌مان كاتدا، بزاڤێكی راگه‌یاندن و رۆشنبیری و شارستانییه‌و به‌جۆرێكی ئه‌وتۆش كه‌ زۆرترین گه‌شتكار له‌ وڵاته‌ جۆر به‌ جۆره‌كانی جیهانه‌وه‌ رابكێشێ و چاویان به‌ كه‌له‌پوورو شارستانیه‌تی گه‌لی كوردستان بكه‌وی و، قوربانیدان و خه‌باتی ئه‌م گه‌له‌ی تێدا پیشان بدرێ كه‌ له‌ رێگای ئازادیی خۆیدا به‌خشیوێتی.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌زگا تێده‌كۆشێ، له‌م رێگایانه‌ی خواره‌وه‌، ئامانجه‌كانی خۆی بهێنێته‌دی: 1. هه‌وڵ ده‌دات چاوگه‌ سروشتییه‌كانی، وه‌ك، چیاو تاڤگه‌و كه‌ناری رووبارو ده‌ریاچه‌كان و كانیاوه‌ كانزاییه‌كان له‌ هه‌رێمدا وه‌سوود بهێنێ و به‌ره‌و باشتریان ببات به‌جۆرێ كه‌ مه‌به‌سته‌كانی گه‌شتو گوزار بێنێته‌دی. 2. وه‌به‌رهێنان و به‌ره‌و چاكتر گۆڕینی جێگا مێژوویی و ئاسه‌واره‌كان، به‌هاوده‌نگی له‌گه‌ل لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا. 3. دامه‌زراندنی كۆمه‌ڵگه‌و ئوتێلی گه‌شتوگوزارو جێگای رابواردن و باخچه‌و شتی دیكه‌ی به‌سوود بۆ گه‌شتوگوزار. 4. دنه‌دان و پشتگرتنی كه‌رتی تایبه‌ت به‌ شێوازی جۆربه‌جۆر له‌ پێناوی وه‌گه‌ڕخستنی بزاڤی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمدا به‌ نموونه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی، زه‌وی وزار بدرێ به‌ هاووڵاتیان، لانه‌ی جۆربه‌جۆری گه‌شتوگوزاری له‌سه‌ر دابمه‌زرێنن به‌پێی شه‌رتوشرووتی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ریده‌هێنێ. 5. به‌كرێدان و به‌كرێ گرتنی لانه‌ جۆربه‌جۆره‌كانی گه‌شتوگوزار. 6. دامه‌زراندنی شیركه‌تی جۆربه‌جۆری گه‌شتو گوزار. 7. ئاسانكردنی خزمه‌تگوزاریی بانك له‌ ناوچه‌كانی گه‌شتوگوزاردا. 8. دنه‌دانی كۆمپانیا بیانی و وه‌به‌رهێنه‌ره‌ بیانیه‌كان تا وه‌به‌رهێنان له‌ بواری گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمدا بخه‌نه‌كار. 9. كردنه‌وه‌ی خولی مه‌شقدادان بۆ به‌ره‌و چاكتر گۆڕینی لێهاتوویی كادیره‌كانی گه‌شتو گوزار . 10. كردنه‌وه‌ی نووسینگه‌و وه‌كالاتی گه‌شتو گوزار له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا بۆ پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاریی گه‌شتو گوزار. 11. رێكخستنی سه‌فه‌ری فه‌ردی و به‌ كۆمه‌لَ، بۆ گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمه‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ له‌ ده‌وڵه‌تانیشه‌وه‌ بۆ هه‌رێم. 12. به‌هێزكردنی هه‌ست و ویستی گه‌شتیاری له‌ رێگا جۆراوجۆره‌كانی راگه‌یاندنه‌وه‌و، ده‌لیلێكی تایبه‌تیش بۆ گه‌شتیاران دابنرێت. 13. به‌هاوكۆمه‌كی هاوده‌نگی له‌گه‌ل لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كانی هه‌رێمدا، تایبه‌تمه‌ندی و قوربانیدانه‌كانی گه‌لی كوردستان به‌ روونی ده‌ربخرێن و، له‌ رێگای دروستكردنی په‌یكه‌رو پێشانگاو چالاكیی جۆربه‌جۆری هونه‌ریه‌وه‌ به‌رجه‌سته‌ بكرێن.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا: سه‌رۆكی ئیداری و دارایی ده‌زگاكه‌یه‌و، مه‌رجیشه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون و لێوه‌شاوه‌بێ و خزمه‌تیشی له‌ پازده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێ، به‌ بڕیاری سةرؤك وه‌زیران داده‌مه‌زرێ. جێگری سه‌رۆكی ده‌زگا: مه‌رجه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون و لێهاتوبێت و خزمه‌تیشی له‌ ده‌ سال كه‌متر نه‌بێ، كاتێ سه‌رۆكی ده‌زگا دیارنه‌بێ، ئه‌م جێگای ده‌گرێته‌وه‌، ئه‌میش به‌ بریاری سةرؤك وه‌زیران داده‌مه‌زرێ. به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی گه‌شتیاری: مه‌رجه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێ و، له‌ بواری گه‌شتوگوزاریداو، خزمه‌تی گه‌شتیاریشی له‌ ده‌ سال كه‌متر نه‌بێ، به‌بڕیاری سه‌رۆكی وه‌زیران داده‌مه‌زرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا به‌م سه‌ڵاحییاته‌ی خواره‌وه‌ ڕاده‌بێ : 1. به‌رێوه‌بردنی كاروباری ده‌زگاو، سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی و سه‌رپه‌رشتی كردنی دایه‌ره‌كانی. 2. نواندنی ده‌زگا له‌به‌رده‌م دادگاو دایه‌ره‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا. 3. ئیمزاكردنی ئه‌و موخابه‌راته‌ی له‌ ده‌زگاكه‌وه‌ ده‌رده‌چن. 4. پێشنیازكردنی بوجه‌ی گه‌شتوگوزارو ئاماده‌كردنی میلاك و بوجه‌ی ساڵانه‌و حساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. بۆ هه‌ر حاڵتێ، به‌جیا، موافه‌قه‌ت ده‌كات بڕێ پاره‌ خه‌رج بكرێ له‌ پێنج ملیۆن دینار نه‌ترازێ  

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌نی ده‌زگا له‌مانه‌ پێك دێت: 1. سه‌رۆكی ده‌زگا سه‌رۆك 2. جێگری سه‌رۆكی ده‌زگا ئه‌ندامه‌و، له‌ دیارنه‌بوونی سه‌رۆكی ده‌زگا جێی ده‌گرێته‌وه‌ 3. به‌رێوه‌به‌ری گشتی گه‌شتیاری ئه‌ندامه‌ 4. به‌رێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی ده‌زگاكه‌ ئه‌ندامه‌ 5. پسپۆڕێك له‌ كاروباری گه‌شتو گوزارو ئوتێلداریدا ئه‌ندامه‌ 6. شاره‌زایه‌كی ئابووری ئه‌ندامه‌ 7. ئه‌ندامێكی دی، یان زیاتر هی ناوه‌وه‌ یان ده‌ره‌وه‌ی ده‌زگا كه‌ پسپۆربن و سه‌رۆكی ده‌زگا به‌ زه‌رووری بزانێ، له‌ دانیشتنه‌كانی ئه‌نجومه‌ندا ئاماده‌ببن، به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێ

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ستی له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌، بۆ ئه‌م یاسایه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی - عیراق. 2. ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3. ده‌زگا: ده‌زگای گشتیی گه‌شتو گوزار له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا. 4. سه‌رۆكی ده‌زگا: سه‌رۆكی ئیداری ده‌زگای گشتیی گه‌شتو گوزار له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا. 5. مه‌به‌ستی گه‌شتو گوزار: مه‌به‌ست: حه‌وانه‌وه‌یه‌، بووژانه‌وه‌یه‌، وه‌رزشه‌، گه‌شته‌، دڵكردنه‌وه‌یه‌، راوه‌و دیتنی جێگا دێرینه‌كانی مێژوو ئاسه‌وارو دیمه‌نی سروشت و، بزاڤی رابواردنی دیكه‌. 6. لانه‌ی گه‌شتو گوزار: ئه‌و شوینانه‌ی كه‌ مه‌به‌ستی گه‌شتو گوزاری تێدا مه‌یسه‌ر ده‌بێ، به‌نموونه‌، وه‌ك: ئوتێل، خواردنگه‌، گازینۆ، مه‌نزڵگه‌و جێگای رابواردنی دیكه‌. 7. ناوچه‌ی گه‌شتو گوزار: ئه‌و جێگایانه‌یه‌ كه‌ یارای ئه‌وه‌ن بزاڤی گه‌شتو گوزاریان تێدا بكرێ و مه‌به‌ستی گه‌شتو گوزاریان تێدا بێته‌دی.

مادده‌ی دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ هه‌وارگایه‌كی گشتی بۆ گه‌شتو گوزار داده‌مه‌زرێ و پێی ده‌گوترێ (ده‌زگای گشتیی گه‌شتو گوزار له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراق)و فرمانبه‌رێك به‌ پله‌یه‌كی تایبه‌ت سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا ئه‌م ده‌زگایه‌ به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ په‌یوه‌سته‌و، كارمه‌نده‌كانیشی به‌ بڕیاری سه‌ره‌ك وه‌زیران داده‌مه‌زرێن.

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و ئیداریی خۆی هه‌یه‌.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌ولأ ده‌دات: 1. دنه‌دانی بزاڤی گه‌شتوگوزار، چونكه‌ گه‌شتوگوزار سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگه‌ له‌ سه‌رچاوه‌كانی سامانی نه‌ته‌وه‌یی هه‌رێم. 2. به‌رفراوانكردنی بزاڤی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمداو، بایه‌خدان به‌ ناوچه‌ جۆراوجۆره‌كانی گه‌شتو گوزارو، وه‌به‌رهێنانیان بۆ مه‌به‌ستی گه‌شتو گوزار. 3. به‌رزكردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی گه‌شتوگوزار له‌لانه‌ جۆربه‌جۆره‌كانی گه‌شتوگوزاری هه‌رێمدا، به‌ جۆرێ، كه‌ باشترین خزمه‌تی هه‌وارهه‌ڵدان و هاتوچۆی نێوان ناوچه‌ گه‌شتوگوزاریه‌كان بۆ گه‌شتكاران دابین بكات. 4. به‌ره‌و باشتربردنی بزاڤی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمدا، چونكه‌ له‌هه‌مان كاتدا، بزاڤێكی راگه‌یاندن و رۆشنبیری و شارستانییه‌و به‌جۆرێكی ئه‌وتۆش كه‌ زۆرترین گه‌شتكار له‌ وڵاته‌ جۆر به‌ جۆره‌كانی جیهانه‌وه‌ رابكێشێ و چاویان به‌ كه‌له‌پوورو شارستانیه‌تی گه‌لی كوردستان بكه‌وی و، قوربانیدان و خه‌باتی ئه‌م گه‌له‌ی تێدا پیشان بدرێ كه‌ له‌ رێگای ئازادیی خۆیدا به‌خشیوێتی.