المواد القانونية

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌مئه‌ندام كه‌ پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی له‌ نێوان (25%-49%)یه‌، ده‌نێردرێ بۆ یه‌كێك له‌ یه‌كه‌ جێگیره‌كانی تایبه‌ت به‌هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)یاخود به‌پێی یاسای خزمه‌ت و خانه‌نشینی پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت و، ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر داوای خۆی ده‌بێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: كه‌س وكاری شه‌هیدی خه‌باتگێڕ وشه‌هیدی جینۆساید ئه‌م ماف و ئیمتیازانه‌ی خواره‌وه‌یان ده‌بێت: 1- خێزانی شه‌هیدی خه‌باتگێڕ وئه‌نفالكراو یه‌كه‌یه‌ك یا پارچه‌ زه‌ویه‌كی نیشته‌جێ بوونی بێ ده‌درێت. 2- ئه‌گه‌ر شه‌هید زیاتر له‌ هاوسه‌رێكی هه‌بوو، ئه‌وا هه‌ریه‌ك له‌وانه‌ هه‌مان ماف وئیمتیازی بڕیار له‌سه‌ر دراوی یه‌ك هاوسه‌ری ده‌بێت به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 3- له‌كاتی شه‌هید بوونی زیاتر له‌ كه‌سێك له‌ناوخێزانێكدا، ئه‌وا مووچه‌كان به‌پێی پێڕه‌وێكی تایبه‌تی ده‌بن كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ری ده‌چوێنێت. دووه‌م: 1- ڕۆڵه‌كانی شه‌هیده‌ ناوبراوه‌كان له‌ بڕگه‌كانی ( یه‌كه‌م و دووه‌م) له‌م مادده‌یه‌دا مینحه‌ی هاوسه‌ر گرتنیان پێ ده‌درێت. 2- حكومه‌ت خه‌رجی خوێندنی رۆڵه‌كانی شه‌هید له‌ قوتابخانه‌ وزانكۆ ئه‌هلیه‌كان له‌ناو هه‌ریمدا به‌پێی هه‌ل ومه‌رجی بڕیار له‌سه‌ر دراو له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی وپه‌روه‌رده‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. 3- حكومه‌ت ئه‌رك ومه‌سره‌فی هێنانه‌وه‌ی ته‌رمی شه‌هید له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم ده‌كێشێ. 4- جێماوی شه‌هید له‌ باجی ته‌ریكه‌ی بڕیار له‌سه‌ر دراوی ته‌ریكه‌كان ده‌بووردرێ. 5- ژماره‌یه‌ك له‌ كورسی خوێندن بۆ رۆڵه‌كانی شه‌هیدانی خاوه‌ن به‌هره‌ی زانستی له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم ته‌رخان ده‌كرێن وئه‌مه‌ش به‌هاوئاهه‌نگی ده‌بێ له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو تۆژینه‌وه‌ی زانستی هه‌رێم. 6- كه‌س وكاری شه‌هیدان له‌ كرێی پشكینن وچاره‌سه‌ركردن له‌ نه‌خۆشخانه‌ ومه‌لبه‌نده‌ ته‌ندروستیه‌كانی حكومه‌ت له‌ ناو هه‌رێمدا ده‌بووردرێن. 7- حكومه‌ت كرێی چاره‌سه‌ركردنی كه‌س وكاری شه‌هیدان به‌ڕاپورتێكی لیژنه‌ی پزیشكی به‌پێی یاساو پێڕه‌و ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. 8- وه‌زاره‌ت سندووقێك داده‌مه‌زرێنێ به‌ناوی سندووقی یارمه‌تیدانی كه‌س وكاری شه‌هید وقوربانییانی جینوساید تاكو پشگیرییان بكرێت ویاریده‌یان بدرێت بۆ بنیاتنانی پرۆژه‌كان.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م : كه‌س وكاری شه‌هیدی خه‌باتگێڕ وقوربانییه‌كانی چه‌كی كیمیایی وئه‌نفالكراوه‌كان و هاووڵاتی ماف وئیمتیازه‌كانی شه‌هیدیان ده‌كه‌وێ به‌پێی پێڕه‌ویك كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ری ده‌چوێنێ. دووه‌م: ئه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی/ یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی شه‌شه‌م ده‌یانگرێته‌وه‌ ئه‌مانه‌ن: 1- ژن ومێرد. 2- كوڕ تاكو ته‌واوكردنی بیست وچوار سالأ له‌ ته‌مه‌نی ئه‌گه‌ر له‌خوێندن به‌رده‌وام نه‌بێت. 3- كچ: تاكو دامه‌زراندنی له‌ فرمانێك. 4- روڵه‌ په‌ككه‌وته‌كان: رۆله‌ی په‌ككه‌وته‌ له‌ مه‌رجه‌كانی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ده‌رده‌بن. 5- دایك و باوك. 6- براكان و خوشكه‌كان: له‌گه‌لأ ره‌چاوكردنی بڕگه‌كانی(3،2)ی سه‌ره‌وه‌. سێیه‌م: به‌شه‌ مووچه‌ی باوك ودایك وژن ومێرد تا له‌ژیاندا مابن بۆیان خه‌رج ده‌كرێت. چواره‌م: له‌كاتی بڕینی مووچه‌ی موسته‌حه‌قی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یان گرێته‌وه‌، ئه‌وا به‌شه‌مووچه‌ی ئه‌وانه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر ئه‌وانه‌ی دیكه‌ كه‌ موسته‌حه‌قن. پێنجه‌م: ئیستحقاقی مووچه‌ بۆ ئه‌و كوڕ وكچه‌ ده‌بێ به‌درێژایی ژیانیان ئه‌گه‌ر هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ موسته‌حه‌قی تاقانه‌ بن. شه‌شه‌م: منداڵه‌كانی قوربانییانی جینۆساید له‌ مه‌رجه‌كانی كه‌ له‌ بڕگه‌كانی (3،2) ی سه‌ره‌وه‌ دا هاتوون به‌ده‌رده‌بن.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی بیست و پێنجه‌می یاساكه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: له‌سه‌ر كۆمپانیا نیشتیمانییه‌ بازرگانی و پیشه‌سازی و كشتوكاڵی و خزمه‌تگوزاری یان ڕاوێژكارییه‌ چ هاوبه‌شه‌كان یان ئه‌وانه‌ی خاوه‌ن به‌رپرسیارییه‌تییه‌كی دیاری كراون و سه‌رماییه‌ی له‌ (37500000) سی و حه‌وت ملیۆن و پێنج سه‌د هه‌زار دیناركه‌متر نه‌بێ و ئه‌و كۆمپانیا بیانیانه‌ی كه‌ له‌هه‌رێمدا كار ده‌كه‌ن یان لقیان تێدا هه‌یه‌، گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ پارێزه‌رێك یان زیاتر ببه‌ستن بۆ ئه‌وه‌ی ڕاویژكاری یاساییان پێ بدات. دووه‌م: بڕی (15000) پانزه‌ هه‌زار دینار غه‌رامه‌ی دواخستن له‌سه‌ر هه‌ر رۆژێكی دواخستن ده‌سه‌پێنرێت، ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌كانی ناوبراو له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌ له‌ جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی دواكه‌وتن. سێیه‌م: پارێزه‌ر بۆی نیه‌ له‌گه‌ڵ پتر له‌ دوو كۆمپانیایی نیشتیمانی ودوو كۆمپانیای بیانی بۆ مه‌به‌سته‌كانی ناوبراوی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌ گرێبه‌ست بكات. چواره‌م: له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نانه‌یه‌ كه‌له‌بڕگه‌ی( یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا ناوبراون رێژه‌ی 10% له‌ جیاتی پێشكه‌ش كردنی ڕاوێژكاری یاسایی پارێزه‌ر بۆ ماوه‌ی ساڵێكی ته‌واو بده‌ن و پاشماوه‌ی ساڵیش بۆ مه‌به‌ستی ڕه‌سمه‌كه‌و ناردنی پاره‌كه‌ بۆ سه‌ندیكا تاوه‌كو داهات تۆماری بكات به‌ساڵی ته‌واو ده‌ژمێردرێت، به‌مه‌رجێك له‌ (100000) سه‌د هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێت. پێنجه‌م:وا داده‌نرێت كه‌پارێزه‌ر گرێبه‌ستی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ ناوبراوه‌كانی بڕگه‌ی( یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌ له‌ رۆژی په‌سه‌ند كردنی گرێبه‌سته‌كه‌ له‌لایه‌ن سه‌ندیكاوه‌ مۆر كردووه‌.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: هه‌ر یه‌ك له‌ سه‌رۆكی دیوان و جێگره‌كه‌ی و سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان و سه‌رۆك و ئه‌ندامانی ده‌سته‌كانی چاودێری خۆیان بۆ ئه‌رك و كاری فرمانه‌كه‌یان ته‌رخان ده‌كه‌ن و هه‌موو ئه‌ركێكیان بۆ كارو فرمانه‌كانیان ته‌رخان ده‌كه‌ن و نابێ كار له‌ پیشه‌و كارێكی دیكه‌دا بكه‌ن جگه‌ له‌ كتێپ دانان و بڵاوكردنه‌وه‌ی و وانه‌بێژی.

مادده‌ی چوارده‌م:

مادده‌ی چوارده‌م: ئه‌نجومه‌نی چاودێری ئه‌م كارانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: دانانی بنچینه‌و پلانی كاركردن له‌ دیوان و شێوازه‌كانی جێبه‌جێ كردنیان. دووه‌م: فه‌راهه‌م كردنی پێویستیه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كان كه‌ ئه‌ركی چاودێری و وردبینی گه‌ره‌كیانه‌. سێیه‌م: ده‌ستنیشان كردنی خاڵه‌كانی كاری فه‌رمانگه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی دیوان و رێسای رێكخستنیشی به‌ پێڕه‌وێكی ناوخۆیی ده‌بێت. چواره‌م: ده‌ستنیشان كردنی چوارچێوه‌ی گشتی بۆ راپۆرته‌كانی دیوان. پێنجه‌م: تاوتووكردن و بڕیاردان له‌سه‌ر ئه‌و تێبینی و رێنمایی و پێشنیازو رایانه‌ی له‌ راپۆرته‌ ساڵانه‌ییه‌كه‌ی دیواندا هاتوون به‌ر له‌ ده‌رچوونیان و له‌وه‌شدا بۆی هه‌یه‌ ده‌سته‌ڵات به‌ یه‌ك له‌ ئه‌ندامه‌كانی یاخود فه‌رمانبه‌ره‌كانی دیوان له‌و پسپۆڕییه‌دا بدات. شه‌شه‌م: رێكخستنی خولی ڵێكۆڵینه‌وه‌ی پراكتیكی بۆ فه‌رمانبه‌ران و ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌و ده‌رماڵه‌ بڕیار لێدراوانه‌ بدات به‌وانه‌ی كه‌ به‌شداریی تێدا ده‌كه‌ن. حه‌وته‌م: توێژینه‌وه‌ له‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ی سه‌رۆكی دیوان یاخود هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن له‌ قه‌زیه‌كان ده‌یخاته‌ به‌رده‌می بڕیارو راسپارده‌ له‌ باره‌یانه‌وه‌ وه‌رگرێت. هه‌شته‌م: ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ی دیوان و ناردنی بۆ وه‌زاره‌تی دارایی بۆ دانانی له‌ناو بودجه‌ی گشتی هه‌رێم دا. نۆیه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یان به‌ش له‌ناو پێكهاته‌ی دیوان بكاته‌وه‌ یاخود هه‌ڵیان وه‌شێنێته‌وه‌ به‌پێی پێویستی كار. ده‌یه‌م:ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ چاودێری له‌سه‌ر مامه‌ڵه‌كان ئه‌نجام بدات به‌ر له‌وه‌ی به‌ قۆناغه‌كانی كۆتایی بگات. یازده‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ چالاكیه‌كانی فه‌رمانگه‌ وردكارییه‌كان هه‌موار بكات و دووباره‌ به‌پێی پێویستی كار دابه‌شیان بكاته‌وه‌. دوازده‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ هه‌موو ئه‌و راپۆرت و بابه‌تانه‌ی بۆ دیوان له‌ لایه‌ن سه‌رۆكی هه‌رێم یان سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی یاخود سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ره‌وانه‌ ده‌كرێن بۆ وه‌رگرتنی بڕیارو راسپارده‌و پێشنیازی پێویست له‌ باره‌یانه‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: دیوان راپۆرتێكی ساڵانه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران پێشكه‌ش ده‌كات و تێیدا تێبینه‌كانی خۆی له‌سه‌ر بارودۆخی دارایی و كارگێڕیی و ئابووری له‌ بواری چاودێری دارایی له‌سه‌ر وه‌زاره‌ت و ئه‌و لایه‌نانه‌ روون ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ده‌كه‌ونه‌ ژێر حوكمی چاودێرییه‌وه‌، هه‌روه‌ها راپۆرته‌كه‌ كورته‌یه‌ك له‌كارو چالاكییه‌كانی دیوان له‌ ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا له‌خۆ ده‌گرێت. دووه‌م: دیوان بۆی هه‌یه‌ راپۆرت به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی و سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌سه‌ر هه‌ر بابه‌تێكی گرنگ پێشكه‌ش بكات كه‌ له‌ بواری چاودێری و هه‌ڵسه‌نگاندنی كارو چالاكی دارایی و كارگێڕیی و ئابووری دێته‌ پێشه‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌و زه‌وییانه‌ی، كه‌ له‌ناو سنووری شـــــاره‌وانییه‌كان به‌رامبه‌ر كوژاندنه‌وه‌و جوداكردنــه‌وه‌ ته‌رخان یا به‌ موڵك ده‌كرێن و ده‌گۆڕدرێن له‌ باجی زه‌وی عه‌ره‌سه‌ بۆ ماوه‌ی سێ سالأ ده‌بوردرێن له‌ رۆژی تۆماركردنیانه‌وه‌ به‌ ناوی خاوه‌نه‌كانیان له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی تۆماركردنی خانووبه‌ری په‌یوه‌ندیدار.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: 1. گلدانه‌وه‌ (التوقیفات)ی خانه‌نشینی، له‌و كه‌سانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگریته‌وه‌، به‌پێی ئه‌و رێژانه‌ داده‌شكرێنرێت كه‌ له‌ یاسا به‌ركاره‌كاندا هاتوون. 2. گلدانه‌وه‌ی خانه‌نشینی، هی ماوه‌ی پێش به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، هه‌موو به‌سه‌ریه‌كه‌وه‌ داده‌شكێنرێن، یان ده‌كرێن به‌ قیستی مانگانه‌، به‌مه‌رجێ له‌ ساڵێك زیاتر نه‌ترازێ.

مادده‌ی چوارده‌م

مادده‌ی چوارده‌م: یه‌كه‌م: به‌ غه‌رامه‌یه‌ك سزا ده‌درێت كه‌ له‌ (500،000) هه‌زار دینار كه‌متر و له‌ (1،000،000) یه‌ك ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێته‌، هه‌ر كه‌سێك خۆی بۆ چاودێری كردنی كه‌مئه‌ندامێك یان خاوه‌ن پێداویستییه‌كی تایبه‌ت ته‌رخان ده‌كات و كه‌مته‌رخه‌می له‌ به‌جێ گه‌یاندنی ئه‌ركه‌كه‌یدا ده‌كات یان له‌ به‌جێ گه‌یاندنی ئه‌وه‌ی بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌و ئه‌ركه‌ پێویسته‌، سه‌رباری بڕینی قه‌ره‌بوو كردنی خۆ ته‌رخان كردنه‌كه‌ی. دووه‌م: وێڕای پێشێل نه‌كردنی یاسا و رێسا و رێنماییه‌ كار پێ كراوه‌كان له‌ هه‌رێمدا، به‌ غه‌رامه‌یه‌ك سزا ده‌درێت كه‌ له‌ (5،000،000) پێنج ملیۆن دینار كه‌متر و له‌ (15،000،000) پازده‌ ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێت، خاوه‌نی ئه‌و پرۆژه‌یه‌ی كه‌ په‌یوه‌ست نابێت به‌ مه‌رج و مواسه‌فاتی جیهانی و ته‌كنیكی و ئه‌ندازه‌یی و ته‌لارسازی كه‌ ده‌بێ له‌و بینا و دامه‌زراوانه‌ی كه‌ دروستیان ده‌كات هه‌بن، به‌و جۆره‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ حاڵه‌تی كه‌سانی كه‌مئه‌ندام یان خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌تدا ناگونجێن.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت مافی سوود وه‌رگرتنی هه‌یه‌ له‌ ئیمتیازاتی تایبه‌ت بۆ ئاسان گواستنه‌وه‌ی و به‌جێ گه‌یاندنی كاروباری رۆژانه‌ی ئه‌ویش به‌ گوێره‌ی جۆر و پله‌ی كه‌مئه‌ندامییه‌كه‌ی، حكومه‌ت و كه‌رتی تایبه‌تیش كار بۆ ئاماده‌ كردنی ژینگه‌ی گونجاو ده‌كات بۆ ئاسان كردنی جووله‌ی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و دابین كردنی ئاسانكاریی پێویست تا بتوانن ئامرازه‌كانی گواستنه‌وه‌ی گشتیی به‌كار بهێنن. دووه‌م: هه‌موو كه‌سێكی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت مافی سوود وه‌رگرتنی له‌ ژینگه‌یه‌كی شیاو هه‌یه‌، هه‌روه‌ها گه‌یشتن به‌ هه‌ر شوێنێك كه‌ خه‌ڵكی دی ده‌توانن بیگه‌نێ، به‌ جۆرێك سه‌ربه‌خۆیانه‌ ئازادیی جوولانه‌وه‌ و به‌ ئاسانی گه‌یشتن به‌ شوێنان و به‌ده‌ست هێنانی خزمه‌تگوزاریی پێویستیان بۆ دابین بكات. سێیه‌م: حكومه‌ت كار ده‌كات بۆ ناچار كردنی لایه‌نی فه‌رمی و نافه‌رمی كه‌ پابه‌ندی مه‌رج و مواسه‌فاتی جیهانی و ته‌كنیكی و ئه‌ندازه‌یی و ته‌لارسازانه‌ بن، كه‌ ده‌بێ له‌ بینا و دامه‌زراو و یاریگای گشتی و په‌رستگا و شوێنانی گشتی و تایبه‌تدا، به‌ كۆن و نوێیانه‌وه‌ هه‌بن، كه‌ كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت پێویستییان پێیانه‌. چواره‌م: ده‌بێ فه‌رمانگه‌كانی هاتوچۆ نیشانه‌كانی جووڵه‌ و هاتوچۆ بۆ كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت بخه‌نه‌ نێو تاقی كردنه‌وه‌ی به‌خشینی مۆڵه‌ت به‌ شۆفێران.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م : ئه‌نجومه‌نی پاراستن وچاكردنی ژینگه‌ : یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1- وه‌زیر - سه‌رۆك . 2- بریكاری وه‌زاره‌ت – جێگری سه‌رۆك . 3- به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كان –ئه‌ندام. 4- نوێنه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ هه‌ریه‌ك له‌م وه‌زاره‌تانه‌ی خواره‌وه‌: 1- وه‌زاره‌تی شاره‌وانی. 2- وه‌زاره‌تی فێركردنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی 3- وه‌زاره‌تی پلاندانان . 4- وه‌زاره‌تی ده‌رامه‌ته‌كانی ئاو . 5- وه‌زاره‌تی ناوخۆ . 6- وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ . 7- وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی . 8- وه‌زاره‌تی پیشه‌سازی . 9- وه‌زاره‌تی سامانی سروشتی . 10- وه‌زاره‌تی گه‌شتو گوزار . 11- وه‌زاره‌تی كاره‌با . 12- وه‌زاره‌تی بازرگانی. 13- وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌. 5- ئه‌ندامێكیش له‌ خاوه‌ن ئه‌زموون وپسپۆران له‌ پاراستنی ژینگه‌،وه‌زیر دایده‌نێ وبۆی هه‌یه‌ شاره‌زای تر به‌شدار پێ بكات به‌پێی پێویست. 6- نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی په‌یوه‌ندیداره‌كانی تر له‌كاتی پێویست دا.

مادده‌ینۆیه‌م

مادده‌ینۆیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌ كان، حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵاو، به‌رپرسی ئیش وكارو ئاڕاسته‌كردنی سیاسه‌ت وسه‌ربه‌رشتیكردن و چاودێری كردنی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، هه‌موو بڕیارو فه‌رمان ورێنماییگه‌لێكیش پێوه‌ندییان به‌ ئه‌ركوفرمان و پێكهاته‌و سه‌ڵاحییات و كاروباری دیكه‌ی هونه‌ری ودارایی وئیداری ورێكخستنی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا، له‌وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چێ و سه‌رپه‌رشتی جێ به‌جێ كردنی ئیش ده‌كات .وه‌زیر له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌رپرسه‌، چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بسپێرێت به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كان و یان ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ شیاویان ده‌زانێت. . دووه‌م:بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌ چوار چێوه‌ی ئه‌و ده‌سترۆییانه‌ی كه‌ پێی ده‌سپێردرێ له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ مه‌رجه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆ بێت یاریده‌ده‌ری وه‌زیر ده‌دات،، له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباریدا. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وبه‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م: نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌با به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێ و، ژماره‌یه‌ك فرمانبه‌ریش هاوكاری ده‌كه‌ن . پێنجه‌م: راوێژكاره‌كان: ژماره‌یان له‌ چوار كه‌س زێتر نابێ و، مه‌رجیشه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانكۆیی وپسپۆر بن. شه‌شه‌م-به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری ئیداری ودارایی: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆییو پسپۆر بێت. حه‌وته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پاراستنی ژینگه‌و،ووشیاركردنه‌وه‌و ڕاگه‌یاندنی ژینگه‌یی: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێت وله‌ ڕاگه‌یاندندا شاره‌زابێ. هه‌شته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری هونه‌ری وخۆ پاراستن له‌ تیشكاوه‌ری: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێت وپسپۆرو شاه‌رزاش بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م : یه‌كه‌م: له‌هه‌ر پارێزگایه‌ك، ئه‌نجومه‌نێك داده‌مه‌زرێ، پێی ده‌ڵێن ( ئه‌نجومه‌نی پاراستن وچاكردنی ژینگه‌ی پارێزگا) . پارێزگار یان نوێنه‌ره‌كه‌ی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا . دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی پێكهێنانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا، له‌ لایه‌نه‌كانی خه‌مخۆری پاراستن و چاككردنی ژینگه‌، له‌ پارێزگادا ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ، به‌پێی رێنمایی كه‌ ئه‌نجومه‌ن خۆی ده‌ری ده‌كا.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: كاركردن به‌ مادده‌ی (42)ی یاساكه‌ راده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:ـ یه‌كه‌م : وه‌زیری داد شوێنی كاركردنی ئه‌ندامی داواكاری گشتی ده‌سنیشان ده‌كات ئه‌وه‌ش دوای ده‌رچوونی مه‌رسوومیك ده‌بێ كه‌ له‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم به‌ دامه‌زراندنی ده‌رده‌چێ. دووه‌م : ئه‌ندامی داواكاری گشتی دوای ئه‌م سوێند خواردنه‌ی خواره‌وه‌ ده‌س به‌كاره‌كه‌ی ده‌كات: [ به‌ خوای گه‌وره‌ سوێند ده‌خۆم كه‌ كاره‌كانم به‌ باشترین شێوه‌ و به‌ هه‌ق وراست وره‌وان جێبه‌جێ بكه‌م و یاساكان به‌ ته‌واوی و ده‌سپاكی و بێ لایه‌نی پیاده‌بكه‌م وخوا له‌وه‌ی ده‌یڵێم شاهیده‌]. سێیه‌م: سه‌رۆكی داواكاری گشتی له‌ به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم و به‌ ئاماده‌ بوونی وه‌زیری داد سوێند ده‌خوات و ئه‌ندامانی داواكاری گشتی دیكه‌ش سوێند له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری هه‌رێم ده‌خۆن.

مادده‌ی سییه‌م

مادده‌ی سییه‌م : وه‌زاره‌ت به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی په‌یوه‌ندیدار، مه‌رجه‌كانی ژینگه‌یی گونجاو بۆ چالاكیه‌كانی گه‌ڕان و كانزاو كانی به‌ردو به‌رد شكێنه‌رو غه‌ساله‌و مه‌نجه‌م و ده‌رهێنانی سامانی نه‌وتی، و شتی دیكه‌ش داده‌نێ، به‌ شێوه‌یه‌ك پاراستنی سه‌رچاوه‌كانی سروشتی له‌ هه‌رێمدا له‌ پیسبوون و به‌ بێ هووده‌ رۆیشتن مسۆگه‌ر بكات.

مادده‌ی سێزده‌م

مادده‌ی سێزده‌م : وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رله‌به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌ داوا له‌هه‌ركه‌سێكی سروشتی یان مه‌عنه‌وی یان هه‌ر لایه‌نێكی كه‌ هه‌بێ بكات كه‌ چالاكیه‌ك ئه‌نجام ده‌دات كاریگه‌ری له‌سه‌ر ژینگه‌ هه‌یه‌، توێژینه‌وه‌یه‌ك بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی كاریگه‌ری پڕۆژه‌كانی له‌سه‌ر ژینگه‌ ئاماده‌بكات، ئه‌گه‌ر پێداویستیه‌كانی پاراستنی ژینگه‌ ئه‌مه‌ی ویست.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)ــه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: ئه‌رك و پسپۆڕایه‌تی پێكهاته‌كانی فه‌رمانگه‌ به‌ په‌یڕه‌وێك دیاری ده‌كرێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة