أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: بهرێوهبهریهتییهكانی دیوانی وهزارهت و دهزگاكانیان: 1-بهرێوهبهرێتی گشتی كاروباری ئیداری و دارایی: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهیهری گشتی كه بوانامهیهكی سهرهتایی زانكۆی ههبی و سهرۆكایهتی دهكا و ئهم بهرێوهبهرێتیانهی پێوه دهبهسترێتهوه: أ-بهرێوهبهرێتی ئیدارهی خودیهتی. ب- بهرێوهبهرێتی ژمێریاری. ج-بهرێوهبهرێتی چاودێری و پێداچوونهوهی دارایی. د- بهرێوهبهرێتی خزمهتگوزاری. ه- بهرێوهبهرێتی پهیوهندی و گهیاندن. و-بهرێوهبهرێتی مهخزهنهكان. ز- بهرێوهبهرێتی نهخشهدانان و بهدوا داچوون كه لهم وهحدانه پێك دێ: 1-وهحدهی توێژینهوه و لێكۆلینهوهی پراكتیكی. 2-وهحدهی راهێنانی هونهری. 3- وهحدهی كۆمپیوتهر. 4-وهحدهی سهرژمێری و زانیاری. 5-وهحدهی كتێبخانه. 2-بهرێوهبهرێتی گشتی كار باری هونهری: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهری گشتی كه بروانامهی سهرهتایی زانكۆی ههبێ و له خاوهنانی كارمهندی لێهاتوویی بێ سهرۆكایهتی دهكا و ئهم بهرێوهبهرایهتیانهی پێوه دهبهسترێتهوه: 1-بهرێوهبهرێتی گهیاندنی تهل دار بێ تهل. 2- بهرێوهبهرێتی خزمهتگوزاری پۆستهو بروسكه و تهلهفۆن. 3- بهرێوهبهرێتی گواستنهوه. 4- بهرێوهبهرێتی كهل و پهل هێنان و كرین 5- بهرێوهبهرێتی كهش و ههوا. 6-بهرێوهبهرێتی جێبهجێ كردنی پرۆژهكان.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: وهزارهت تایبهتمهند دهبێت به تێڕوانینی ئهو سكاڵایانهی له سهر زانكۆ تایبهتهكان بهرزدهكرێنهوه له گشت ئهو شتانهی پهیوهستن به وهرگرتن و تاقیكردنهوه یان ئهو سزا بهرزهفتانهی بهسهر قوتابیان دهسهپێنرێن یان تهرقین قهید كردنیان یان ناڕهزایی دهڕبڕین دهربارهی بهخشینی نازناوو بڕوانامه زانستیهكان.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. ئینتیماكردن بۆ سهندیكا له رێگا داوایهكی نووسراوهوه دهبێ پێشكهش بكرێ به نهقیب یان به سهرۆكی لقی پاریزگاكه، به بهڵگهنامهگهلی پێویستهوه. 2. ئهم داوای ئینتیمایة له ماوهی (30) رۆژدا – كه له روژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێ دهكا – دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن و ئهنجومهنیش دهبێ لهو ماوهیهدا یهكلای بكاتهوه دهنا، ماوهكه تهواو ببێ و ئهنجومهن یهكلای نهكردبێتهوه ئهوه لهو بارهدا بهقبوڵكراو دادهنرێ. 3. ئهنجومهن بۆی ههیه به بریارێكی هۆدار، داوای ئینتیما كه رهتبكاتهوه، خاوهن داواش بۆی ههیه لهو رۆژهوهی تهبلیغ كراوه تا (30) رۆژ، لهبهردهمی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كوردستانی عیراقدا، تانه لهو بڕیاره بدات ئیدی، بڕیاری ئهم دادگایه بنبڕه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: له سهر ئهنجوومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهنجومهنێكی بهڕێوهبردن بهناوی ( ئهنجوومهنی بهرێوهبردنی سندوق) لهمانهی خوارهوه پێك دێت: 1ـ بهرێوهبهری ههر یهك له سهنتهرهكانی چارهسهری شێرپهنجه له پارێزگاكانی ههرێمدا. 2ـ نوێنهری وهزارهتی تهندروستی. 3ـ نوێنهری وهزارهتی دارایی. 4ـ شارهزایهك و راوێژكارێك لهوانهی پسپۆرن له ناوهوهو دهرهوهی وهزارهتی تهندروستی. دووهم: سهرۆك له نێوان ئهندامانی ئهنجومهن به ههڵبژاردن دادهنرێت، ماوهكهی چوار ساڵ دهبێت و دهكرێت بۆ یهك جار نوێ بكرێتهوه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: ئهنجومهن لانی كهم مانگی یهك جار كۆدهبێتهوهو له كاتی پێویست به بانگهێشتی سهرۆكی ئهنجومهن كۆبوونهوه ئهنجام دهدات. دووهم: كۆبوونهوهی ئهنجوومهن به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان ئهنجام دهدرێت، بڕیاریش بهدهنگی زۆرینهی ئامادهبووان دهبێت و گفتوگۆو بڕیارهكانی ئهنجومهن له تۆمارێكی تایبهت دهنووسرێتهوه. سێیهم: پێویسته ئهنجوومهنی بهرێوهبردن راپۆرته خوولییهكانی خۆی دهربارهی چالاكییهكانی سندوق بخاته بهردهم وهزیری تهندروستی. چوارهم: ئهنجومهن بۆی ههیه پشت ببهستێت بهوهی به گونجاوی دهزانێت بۆ وهرگرتنی ڕای و مافی ئامادهبوونی ههبێت له كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێت. پێنجهم: وهزیر بهدواداچوونی ئاستی پابهندبوونی سندوق به حوكمهكانی ئهم یاسایه، له ئهستۆ دهگرێت، گهر بۆی دهركهوت هاودژیهك لهكارو بڕیارهكانی سندوق لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ههیه، یان سندوق ئامانجهكانی بهشێوهیهكی کارامهو كاریگهر جێبهجێ نهكردووه، ئهوا بۆی ههیه لهسهر ئهوه تانه بگرێت، وه له حاڵهتی سووربوونی ئهنجوومهن له سهر ڕای خۆی، ئهوا وهزیر بابهتهكه، له ماوهی (7) ڕۆژ له رێكهوتی تانهكهدا، بۆ ئهنجومهنی وهزیران بهرز دهكاتهوه، و پێویسته ئهنجومهنی وهزیرانیش، له ماوهی (15) رۆژدا، بڕیاری پێویست لهم بارهیهوه وهربگرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: دهرچووی كۆلێجی زانستهكان (بهشی كیمیا و بایۆلۆجی) له تاقیگه سهرهكییهكانی نهخۆشخانهكانی پارێزگاكاندا به پێی پێداویستی دهزگا تهندروستییهكان دادمهزرێ و، بۆ ماوهی یهك ساڵ له ژێر مهشقدا دهبێ.
ماددهی بیست ودوو
ماددهی بیست ودوو: 1. لیژنهی زهبتی له سهرۆكێك و دوو ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێت، بهمهرجێ خزمهتی ههر یهكهیان له پیشهكهی خۆیدا، له (7) حهوت سالأ كهمتر نهیێ. 2. ئهم لیژنهیه تایبهته بهسهیركردنی ههموو ئهو سهرپێچییانهی، دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتووهو، لهو دهعواو شكاتانهش دهپێچێتهوه كه ئهنجومهن بۆی ههواڵه دهكا. 3. لیژنهی زهبتی ههمان ئهو رێسایانه دهگرێتهبهر كه له یاسای زهبتی فرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتووهو، دوای ئاڕاستهكردنی وریاكردنهوه (التنبیه)ش بۆی ههیه سهڵاحییهی سهپاندنی خوارهوهش بخاتهكار. أ- ئیلفات نهزهر ب- ئینزار ج- داخستنی دهرمانخانهكه یان كۆگاكه بۆ ماوهیهك له (3) سێ رۆژ كهمتر نهبێ و له (7)حهوت رۆژیش نهترازێ. ئهگهر هاتیش و سهرپێچییهكهی دووباره كردهوه، ئهوه، لهوبارهدا، دهرمانخانهكه یان كۆگاكه بۆ ماوهی (15) پازده رۆژ دادهخرێ و بهشی مانگێكیشی له داودهرمانی دهرمانخانهكه لێ دهبهسترێ.
ماددهی بیست وشهشهم
ماددهی بیست وشهشهم: یهكهم: له حاڵهتی پهككهوتنی لایهنی دامهزرێنهر له دابینكردنی پێداویستیه پێویسته دیاریكراوهكان لهم یاسایهدا، ئهوا ئهنجومهنی وهزارهت، له دوای پێبهخشینی ماوهیهك كه له سێ مانگ كهمتر نهبێت، مافی ههیه زانكۆ له لایهنی دامهزرێنهر جیابكاتهوهو ئهنجومهنی زانكۆ یان ئهنجومهنی كۆلێژ به سهرپهرشتی وهزارهت، تا دۆزینهوهی جێگرهوهیهك بۆ ئهم لایهنه، كه به رێنمایی دیاری دهكرێت، بهرێوهبردنی كاروبارهكانی له ئهستۆ دهگرن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه راسپارده بۆ سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران بهرزبكاتهوه به ههڵوهشاندنهوهی مۆڵهتی زانكۆ یان یهكێك له بهشهكانی له دوای ئاگاداركردنهوهی له كاتی سهلماندنی سهرپێچیكردنی بۆ مهرجه پێویستهكان، وه له حاڵهتی رهزامهندی دهربڕین له سهر ههڵوهشاندنهوه ئهوا وهزارهت بهپێی پێڕهوی ناوهخۆی تاوهكو دهرچوونی دوایین پۆله قوتابیهكانی، بهڕێوهبردنی له ئهستۆ دهگرێت، وه پێویسته له سهر وهزارهت قوتابیهكانی بۆ زانكۆ تایبهته هاوشێوهكانی بگوازێتهوهو سامانه گوێزهرو ناگوێزهرهكانی له دوای بهجێگهیاندنی پابهندیهكان و قهرزهكانی بهگوێرهی یاسا ڕهچاوكراوهكان، پاكۆ دهكرێت.
ماددهی دوزادهیهم:
ماددهی دوزادهیهم: به غهرامهیهك سزا دهدرێت كهمتر نهبێت له (300000)سێ سهد ههزار دینار و، زیاتر نهبێت له (750000) حهوت سهد و پهنجا ههزار دینار، ههركهسێك: یهكهم: دهست درێژی كرده سهر قهدهغهكراوی رێگا گشتییهكان به ههڵكهندن یان بهكارهێنان بهبێ مۆڵهت یان بیناكردنی كاتی یان ههمیشهیی سهرهرای ئهوهش خهرجییهكانی دهست درێژیهكهش لادهدات. دووهم: بووبێته هۆی پهكخستنی هاتوچۆ لهسهر رێگا گشتیهكان لهدهرهوهی سنووری شارهوانییهكان. سێیهم: نیشانهیهكی هاتوچۆ یان زیاتری ههڵكێشابێت، یان پهرژینی سهلامهتی لادابێت، یان تهلبهندی لادابێت، یان ئاوباره و، پردهكانی شێواندبێت، یان زیانی پێگهیاندبن، یان جێگهكانی، یان ئاڕاستهكانی گۆڕیبن. چوارهم: كارگهرانی وهزارهت یان ئهو لایهنهی كه گرێبهستی لهگهڵدا مۆركراوه له ئهنجامدانی ئهركهكانیان قهدهغه كرد بێت یان بهربهستی بۆ دانابن. پێنجهم: 1. سهرپێچی له حوكمهكانی ماددهی (8)ههشتهمی ئهم یاسایهدا كردبێت. 2. سهرپێچی له حوكمهكانی ئهو ڕێنماییانه یان لهو بهیاننامانه كردبێت كه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهرچووبن.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: یهكهم: شوفێر یان خاوهن ئهو ئۆتۆمبێلهی كه سهرپێچی له كێشانهكانی سهنگه میحوهریهكان دهكات به غهرامهیهكی دارایی سزا دهدرێت، بهم شێوهیهی خوارهوه. 1. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (5000) پێنج ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا دهگاته یهك تهن. 2. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (10000) ده ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا چوار تهن. 3. له ههر بارێكی زیاده (15000) پازده ههزار دینار له ههر (100) سهد كیلۆ غرام غهرامه دهكرێت ئهگهر باره زیادهكهی له چوار تهن زیاتر بێت تا دهگاته ههشت تهن لهو باره زیادهیه. دووهم: ئهو ئۆتۆمبێلهی سهرپێچی له كێشانی قورساییه میحوهریهكان دهكات دهستی بهسهردا دهگیرێت تا ئهو كاتهی باره زیادهكهی بهتاڵ دهكرێت و بۆ دهرهوهی وێستگهی كێشانهكه لهسهر مهسرهفی سهرپێچیكارهكه دهگوازرێتهوئهگهر بارهكهی لهو سنووره بترازێت كه له بهندی سێیهمی بڕگهی (یهكهم)ی ئهم ماددهیهی سهرهوهدا هاتووه. سێیهم: كرێی زهویانه به بڕی (20000) بیست ههزار دینار لهههر شهوێ وهرگرتدراوه كه ئۆتۆمبێلهكه بهدهست بهسهردا گیراوی له گۆڕهپانی دهست بهسهردا گرتنهكهدا دهمێنێتهوه و، ئهوهش له رۆژی سهرپێچ كردنهكهوهیه.
ماددهی بیست و پێنجهم
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهو بڕوانامانهی زانكۆ دهیبهخشێت به یهكسان ههژمار دهكرێن لهگهڵ ئهو بڕوانامانهی زانكۆو كۆلێژه حكومیه هاوشێوهكانی دهیانبهخشن به مهرجێك وهزارهت پهسهندی بكات.
ماددهی بیست و چوارهم
ماددهی بیست و چوارهم: ژمێرهكانی زانكۆ، بهپێی یاسا ڕهچاوكراوهكان، ملكهچی ووردبینیی دارایی دهبێت.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: یهكهم: ئهو لێبوردنه باجكارانهی له یاسای وهبهرهێنانی بهركار له ههرێمدا دهقیان لهسهر كراوه بهسهر زانكۆ تایبهتهكان پیاده دهكرێت. دووهم: ئهو رێژه 20%ی كهوا له بڕگه (سێیهم)ی مادده (22)ی ئهم یاسایه دهقی له سهر كراوه كه بۆ پێشخستنی زانكۆ تهرخان كراوه، له باج دهبوردرێت.
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: دارایی زانكۆ یان كۆلێژ پێكدێت له: 1- بهشداریكردنی لایهنی دامهزرێنهری. 2- كرێی خوێندن. 3- بهخشش و بهخشین و باربوو وهسیهت پێكراوو وهقفكراوهكان. 4- داهاتی چالاكیه توێژینهوهیی و راوێژكاریی و راهێنانهكیی و هی تر. دووهم: زانكۆ بۆی ههیه سامانه گوێزهرو ناگوێزهرهكانی بهوهی لهگهڵ ئامانجه زانستی و پهروهردهییهكانی دهگونجێت، وهبهربهێنێت. سێیهم: زانكۆ تایبهتهكان رێژهیهك تهرخان دهكهن كه نابێت له 20% پوختی قازانجهكیان كهمتر بێت بهمهبهستی دابینكردنی خهرجیهكانی فراوانكردن و پێشخستنی چالاكی زانكۆ، وهك توێژینهوهی زانستی و بڵاوكردنهوه، و ڕاهێنان، و گۆنگرهی زانستی، و ناردنهدهرهوه بۆ مهبهستی زانستی إیفاد یان ههر بوارێكی تر.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: دهرمانساز، ئهم شهرتوشروتانهی ههبێ، ئیجازهی كردنهوهی دهرمانخانهی پێ دهدرێ: 1. ناوی (عنوانی) دهرمانخانهكهی. 2. گرێبهستیی كرێگرتهیی، لهلایهن دایهرهی باجی عیقارهوه تهئیید كرابێ. 3. ناوه بازرگانیهكهی، لهلایهن ژووری بازرگانیهوه تهئیید كرابێ. 4. به مهرجێ روبهرهكهی له (20) مهتری چوارگۆشه كهمتر نهبێ و، روو كارهكهشی له (2،5) دوومهترو نیو كهمتر نهبێ. 5. دهبێ له ههموو لایهكهوه، نزیكترین دهرمانخانه له سی مهتر كهمتر لێیهوه دوور نهبێ. 6. ئهگهر دهرمانسازهكه فهرمانبهربوو، دهبێ دایهرهكهی موافهقهت بكات. 7. كاتی رووخان، یان سووتان، دهشێ دهرمانخانهكه، به ههمان ئیجازهكهی خۆیهوه بگوازرێتهوه بۆ جێگایهكی دی له ههمان ناوچهدا به ههمان شهرتوشروت، تهنها مهرجی دووری ڵا دهردهچێ، تا دهگهرێتهوه بۆ جێگا ئهسڵیهكهی خۆی یان بهپێی شهرت و شروت دهرمانخانهیهكی دی دهكاتهوه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: یهكهم: دهرمانسازی، ماوهی پله بهپلهی پزیشكیی تهواوكردبێ، مافی خۆیهتی، پاش دهوامی رسمی، دهرمانخانهیهكی ئههلی یان كۆگای دهرمان بكاتهوه. دووهم: دهرمانسازی ماوهی مهشقی تهواو كردبێ، مافی خۆیهتی، دهرمانخانهیهكی ئههلی یان كۆگایهكی دهرمان لهو قهزاو ناحیانهدا كه ئیشی تێدا دهكا، بكاتهوه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: بڕگهی (5)ی ماددهی ههشتهمی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (5- ئهو دهرمانسازهی لهسهر miلاكی زانكۆ دامهزراوه، پاش تێپهربوونی سێ ساڵ بهسهر خزمهتكردنی له زانكۆكهدا، دهشێ دهرمانخانهیی یان كۆگای دهرمان بۆ خۆی بكاتهوه، مافی ئهوهشی ههیه، لهو ماوهیهدا تهنها بهرپرسێتیی دهرمانخانه یان كۆگای دهرمان وهربگرێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: برگهی، أ-2 له ماددهی بیستی یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (2- پێشكهشكردنی پێشنیاز بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكاكه).
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: ئهگهر سهلما كه یهكێك له ئهندامانی لیژنهی سهرپهشتیكردنی وهگهر خستنی وێستگهكانی كێشانی ئوتومبیلهكان كه له بڕگه (2)ی ماددهی نۆیهمی ئهم یاسایهدا هاتووه دهستكاریی كێشی لۆریه بارههڵگرهكانی كردبێت، ئهوه به پێی ماددهی (307) له یاسای سزا ژماره (111)ی ساڵی 1969 سزا دهدرێت.