أحكام القانون

مادده‌ی بیست و دوو: كاروباری رێكخراوه‌ مرۆییه‌ غه‌یره‌ حكومییه‌ بیانیه‌كانی ناو هه‌رێم به‌ پێره‌وێك كه‌ سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆیانی داده‌نێ رێك ده‌خرێ.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: رێكخراو بۆی هه‌یه‌، دوای ره‌زامه‌ندی وه‌زیر لق له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم یان ده‌ره‌وه‌یدا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی بیست: هه‌ر رێكخراوێك به‌ پێچه‌وانه‌ی ئیلتیزامات و پێكهاتنی كه‌ له‌ناو هه‌رێم یا له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم به‌ستبێتی پرۆژه‌كانی جێبه‌جێ بكات، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و یاساكارپێكراوه‌كانی دیكه‌ ئه‌و رێكخراوه‌ بداته‌ دادگا.

مادده‌ی هه‌ژده‌: بڕیاره‌كانی دادگای بیدائه‌ له‌و حاڵه‌تانه‌دا كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌ی (16،17)ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ یارای ئه‌وه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی دواتری ته‌بلیغه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، له‌به‌رده‌م دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا تانه‌ی لێ بدرێ.

مادده‌ی بیست و پێنج: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی پازده‌: ریكخراو بۆی هه‌یه‌، دوای ره‌زامه‌ندیی وه‌زیر، رێكخراوه‌كه‌ هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه‌ یان تێكه‌ڵ به‌ رێكخراوێكی دیكه‌ی بكات كه‌ ئامانجه‌كانیان چوونیه‌ك بن و زۆربه‌ی ئه‌ندامه‌كانیشیان رازی بن. ئه‌گه‌ر وه‌زیریش رازی نه‌بێ ئه‌وه‌، له‌م باره‌دا بڕیاره‌كه‌ی وه‌زیر ئه‌وه‌ی له‌ باره‌دا هه‌یه‌ كه‌ له‌به‌ر ده‌م دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ كه‌ له‌ رۆژی ده‌رچوونی بڕیاره‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا و تانه‌ی لێبدرێ.

مادده‌ی چوارده‌: 1-ریكخراو له‌ مزو کرێی ده‌مه‌زراندن و (رسوم التأسیس) مزوکرێی ته‌سدیقكردنی سجله‌كانی سه‌رفرازه‌ (عه‌فو ده‌كرێ). 2-سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران یان ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌سه‌ڵاتی داوه‌تێ بۆی هه‌یه‌ به‌ پێی به‌ند و به‌ست (ضوابط) رێكخراوه‌كه‌ له‌ باج و مزوگرێی گومرگ عه‌فو بكا تا رێكخراوه‌كه‌ ئامانجه‌كانی خۆی بهێنێته‌ دی.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ده‌سته‌ی گشتیی كۆمه‌ڵه‌ بۆی هه‌یه‌ به‌ ئاره‌زووی خۆی دوای ره‌زامه‌ندی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵكه‌ هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ له‌به‌ر ده‌م دادگاكان و لایه‌نه‌ ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كاندا ده‌بێ به‌ نوێنه‌ری رێكخراوه‌كه‌ ‌ ته‌نیا سه‌رۆكی رێكخراوه‌كه‌ خۆیه‌تی یان ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ سه‌رۆكه‌كه‌ ئه‌و نوێنه‌رایه‌تییه‌ی پێ ده‌سپێرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: 1-وه‌زیر ده‌بێ له‌ ماوه‌ی شه‌ست رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی له‌ وه‌زاره‌ت تۆمار كردنی داواكارییه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكارییه‌كه‌ بكا و بیبرێته‌وه‌. خۆئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌ شه‌رتو شرووتی یاسایی ته‌واو به‌جێ نه‌هێنا بوو ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا وه‌زیر ده‌بێ هه‌واڵه‌ ی ده‌مه‌زرێنه‌ره‌كانی بكاته‌وه‌ تا كه‌م و كورتیه‌كانی بهێننه‌وه‌ سه‌ربار، ئه‌و جا ماوه‌ی بڕاندنه‌وه‌ی داواكارییه‌كه‌ له‌ رۆژی داواكارییه‌ تازه‌كه‌وه‌ حساب ده‌كرێ. 2-ئه‌گه‌ر هات و وه‌زیر، له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك بێ ،داواكارییه‌كه‌ی ره‌ت كرده‌وه‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ر بۆیان هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا ته‌مییزی بكه‌نه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا- كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا- ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكه‌یه‌و‌ ده‌بڕدرێته‌وه‌. 3-ئه‌گه‌ر هات و داواكارییه‌كه‌ له‌و ماوه‌یه‌دا كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)دا هاتووه‌ نه‌بڕێندرایه‌وه‌، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا قبوڵكراوله‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ یاسایه‌دا ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. وه‌زاره‌ت: وه‌زارتی ناوخۆ. وه‌زیر: وه‌زیری ناوخۆ. ریكخراو: هه‌ر ریكخراوێكی كوردسانیی غه‌یره‌ حكومییه‌ كه‌ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی به‌هانا چوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و بزاڤی مرۆڤایه‌تی له‌ خۆ گرتبێ.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار له‌سه‌ریانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌نانی په‌یوه‌ندیدار هه‌ر یه‌ك به‌ پێی پسپۆرایه‌تی خۆی په‌یڕه‌و و رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكه‌ن.

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: دوو رێكخراو یان زیاتر بۆیان هه‌یه‌ تێكه‌ڵ به‌ یه‌ك بن و یه‌ك رێكخراو پێك بهێنن به‌ په‌یڕه‌وێكی ناوه‌خۆ ئه‌ویش به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وی ناوه‌خۆی هه‌ر یه‌ك له‌وان. دووه‌م: رێكاری تێكه‌ڵ كردن و دامه‌زراندنی رێكخراوه‌ نوێیه‌كه‌ ده‌كه‌وێته‌ به‌ر حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. سێیه‌م: هه‌موو سامانی گواسته‌ و نه‌گواسته‌ ده‌چێته‌ ئه‌ستۆی رێكخراوه‌ نوێیه‌كه‌.

مادده‌ی نۆزده‌م: پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێم پاره‌ی پێویست له‌ بودجه‌ی ساڵانه‌ بۆ یارمه‌تیدان و هاوكاریكردنی رێكخراوه‌كان، له‌سه‌ر بنه‌مای توانا و پڕۆژه‌ و چاڵاكیه‌كانیان ته‌رخان بكات.

مادده‌ی بیسته‌م: داموده‌زگاكانی هه‌رێم ده‌توانن سوود له‌ توانا و چاڵاكی رێكخراوه‌كان وه‌ربگرن له‌ ڕێگای ئه‌نجامدانی پڕۆژه‌ی هاوبه‌شه‌وه‌.

ماده‌ی چواره‌م: كار به‌هیچ ده‌قێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌حكامی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: رێكخراو بۆی نییه‌ به‌دوای سوودی ماددیدا بگه‌ڕێت ته‌نها له‌ چوارچێوه‌ی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیدا نه‌بێت.

مادده‌ی شازده‌م: ده‌كرێ رێكخراو یان تۆڕی ناحكومی به‌ ئاره‌زوومه‌ندانه‌ یان به‌ زۆر هه‌ڵبوه‌شێندرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تی به‌ ئاره‌زوومه‌ندانه‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌دا، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی رێكخراو به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وی ناوخۆی ده‌بێت، رێكخراویش له‌سه‌ریه‌تی به‌لای كه‌مه‌وه‌ به‌ر له‌ (30) رۆژ له‌ پیاده‌كردنی بڕیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌كه‌، فه‌رمانگه‌ ئاگاداربكاته‌وه‌. دووه‌م: له‌ حاڵه‌تی به‌ زۆر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌دا، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی رێكخراوه‌كه‌ به‌ بڕیارێك له‌ دادگای به‌رایی شوێنی رێكخراوه‌كه‌وه‌ ده‌بێت و ته‌نیا له‌م حاڵه‌تانه‌ی دادێت ده‌بێت: 1- ده‌ستوور یان یاساكانی په‌یڕه‌و كراو له‌ هه‌رێمدا پێشێل بكات. 2- له‌سه‌ر بنه‌مای سكاڵایه‌كی دادوه‌ری كه‌ له‌لایه‌ن فه‌رمانگه‌وه‌ پێشكه‌ش كرابێت، ئه‌گه‌ر رێكخراو یان تۆڕ سه‌رپێچیه‌كه‌ی به‌ گوێره‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی (15)ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ لانه‌دا و هه‌ڵی نه‌گرت. سێیه‌م: رێكخراو یان تۆڕ مافی تانه‌دانی له‌ بڕیاری دادگا هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا له‌ رۆژی ڕاگه‌یاندنی بڕیاره‌كه‌وه‌ له‌به‌رده‌می دادگای ته‌مییزدا.