أحكام القانون

مادده‌ی یه‌كه‌م: ناوی یاسای ژماره‌ (12)ی ساڵی 1997 له‌ یاسای (كۆڕی زانیاریی كوردستانی عیراقه‌وه‌) هه‌موارده‌كرێ بۆ (یاسای ئه‌كادیمیای كوردی).

مادده‌ی هه‌شته‌م: حوكمه‌كانی یاسای سزادانی عێراقی ژماره‌ (111)ی ساڵی 1969 ی هه‌مواركراو و یاسای ئوسووڵی دادگایی كردنی سزاییه‌كانی ژماره‌ (23)ی ساڵی 1971ی هه‌مواركراو و یاسای هه‌مواركردنی پیاده‌كردنی یاسای باری كه‌سێتی ژماره‌ (15)ی ساڵی 2008 و یاساكانی دیكه‌ی به‌ركار له‌ هه‌رێم پێاده‌ ده‌كرێن ئه‌گه‌ر هیچ ده‌قێك له‌م یاسایه‌دا له‌سه‌ری نه‌هاتبوو.

مادده‌ی نۆیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر دادگا لایه‌نه‌كانی شكایه‌ت ره‌وانه‌ی لیژنه‌یه‌ك بكات كه‌ له‌شاره‌زا و پسپۆران پێك ده‌هێنرێ بۆ چاكردنه‌ه‌ی نێوانیان پێش ئه‌وه‌ی كێشه‌كه‌ ره‌وانه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند له‌و كێشانه‌ بكرێت كه‌ ئه‌شێ ئاشته‌واییان تێدا بكرێت، به‌مه‌رجێ كار له‌ رێكاره‌كانی پاراستن نه‌كات كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌.

المادة الخامسة: الممثل والعناوين 5 ــ 1 ان ممثل المسلتم هو وزير المالية 5 ــ 2 عنوان المستلم هو وزارة المالية حي العلوم باب المعظم بغداد ، العراق 5 ــ 3 عنوان المؤسسة هو مؤسسة التنمية الدولية 1818 شارع H واشنطن ، 20433 الولايات المتحدة الاميركية تم التوقيع عليها في بغداد ، جمهوريم العراق ومقاطعة كولومبيا ــ الولايات المتحدة الاميركية في اليوم والسنة المذكورين اولا . جمهورية العراق موقع الشخص المخّول مؤسسة التنمية الدولية موقع الشخص المخّول

مادده‌ی پێنجه‌م:  ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاری : ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێك دێت : یه‌كه‌م: وه‌زیر/ سه‌رۆك . دووه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت / جێگری سه‌رۆك . سێیه‌م: سه‌رۆكی دامه‌زراوه‌ی فڕۆكه‌خانه‌ی مه‌ده‌نی له‌هه‌رێم / ئه‌ندام . چواره‌م: به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌ / ئه‌ندام . پێنجه‌م:به‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی/ ئه‌ندام. شه‌شه‌م:ڕاوێژپێكراوان و شاره‌زایانی بواری گواستنه‌وه‌ له‌ناو وه‌زاره‌ت و له‌ده‌ره‌وه‌ی له‌وانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن ئاماده‌ بوونیان به‌زه‌روور ده‌زانێ به‌مه‌رجێ له‌ چوار ئه‌ندام تێنه‌په‌ڕن و مافی ده‌نگدانیان نیه‌. ئه‌ندامن.

مادده‌ی چواره‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی چواره‌م هه‌موار ده‌كرێ و ئه‌م بڕگه‌یه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌خرێته‌ سه‌ر و ده‌بێ به‌ بڕگه‌ی (2) و، ئه‌م بڕگه‌ (2)وه‌ی ئێستاشی ده‌بێته‌ بڕگه‌ی (3)ی مادده‌كه‌. 2) نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: به‌رێوه‌به‌رێك هه‌ڵی ده‌سورێنێ كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆی له‌ یاسادا هه‌بێ.

مادده‌ی چواره‌م: حوكمه‌كانی بڕگه‌ی سێیه‌م له‌ بڕیاری ژماره‌ (104)ی رۆژی (27/1/1988)ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕش (مجلس قیاده‌ الپوره‌) له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێ، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م: دادگا، له‌ هه‌ر رۆژه‌ی كه‌ حوكمدراو له‌ ته‌وقیفدا به‌سه‌ری ده‌بات بیست دینار له‌ غه‌رامه‌كه‌ی كه‌م ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕی ئه‌و غه‌رامانه‌ی كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ یاسای سزاكانی ژماره‌ (111)ی هه‌موار كراوی ساڵی (1969)دا هاتووه‌، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بن: یه‌كه‌م: سه‌رپێچییه‌كان له‌ (50) په‌نجا دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (300) سێ سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. دووه‌م: كه‌تن (الجنج) له‌ (301) سێ سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (1500) هه‌زارو پێنج سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. سێیه‌م: جینایه‌ت له‌ (1501) هه‌زارو پێنج سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی دووه‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1. كاروباری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لقی پارێزگاوه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێت و نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌وێدا. 2. لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ ئه‌ندامانی لق هه‌ڵیان ده‌بژێرن، به‌ مه‌رجێك له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا خه‌ریكی پیشه‌كه‌یانن و هه‌ڵبژاردنه‌كه‌شیان هه‌ر پێنج ساڵ جارێك به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ ده‌بێت و لیژنه‌كه‌ش له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی، سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و سكرتێر و ئه‌مینداری سه‌ندوق هه‌ڵده‌بژێرێ. 3. بۆ كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ده‌سته‌ی لقه‌كان هه‌مان كار و ئیجرائاتی تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی هۆبه‌كان په‌یره‌ و ده‌كرێن و ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ داواكاری وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق قه‌بووڵ بكات و هی دیكه‌یان له‌ جێی هه‌ڵبژێرێ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ ده‌وره‌كه‌ ماوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كه‌دا روو ده‌ده‌ن.

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م هۆبانه‌ی خواره‌وه‌ (شعبه‌) داده‌مه‌زرێن تاكو نوێنه‌رایه‌تی ئه‌و لقه‌ هونه‌ریانه‌ بكه‌ن كه‌ كارمه‌ندانی سه‌ر به‌ ئه‌ون به‌ پێی پسپۆریان و،هه‌ر یه‌كێكیش له‌مانه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ به‌رێوه‌یان ده‌بات: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. دووه‌م: بواره‌كانی هونه‌ری هۆبه‌كان ئه‌مانه‌ن: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان: أ- به‌رێوه‌بردنی شانۆ. ب- نواندن. ج- ده‌رهێنان. د- نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. ه- نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. و- ئارایشت. ز- روناكی (الاناره‌). ح- سه‌ما و ده‌ربڕینی به‌ ترپه‌و جووڵه‌. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. أ- نواندن ب- ده‌رهێنان. ج- نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. د- نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. ه- ئارایشت. و- وێنه‌ گرتن. ز- برین و خستنه‌وه‌ سه‌ریه‌ك (المونتاج). ح- نه‌خشه‌ كێشانی (التصمیم)ی روناكی. ط- شوشتنه‌وه‌ و وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ (الطبع و التحمیض). ی- لێ بووك (قه‌ره‌گوێز)و وێنه‌ی بزێو (فلیمه‌ كارتۆنه‌كان). ك- سیناریۆ. ل- به‌رهه‌می سینه‌ماكاری. م- ده‌نگی سینه‌ماكاری. ن- رووناكی سینه‌ماكاری.  3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. أ- ژه‌نین. ب- گۆرانی  ج- ئاواز دانان. د- دانانی مۆسیقا. ه- كاریگه‌ریه‌ ده‌نگییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. أ- وێنه‌ كێشان به‌ هه‌موو ته‌رحه‌كانیه‌وه‌. ب- داتاشین به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌. ج- گلێنه‌ (الحزف و الفخار). د- خۆش نووسی و نه‌خش. ه- وێنه‌ گرتنی هونه‌ری. و- كاریگه‌رییه‌ وێنه‌ییه‌كان. ز- كاره‌كانی ده‌ست ره‌نگینی.

مادده‌ی سی و چواره‌م: هه‌ر كه‌سێك له‌ وانه‌ی ئه‌ندام نه‌بن له‌ سه‌ندیكا یا قه‌ده‌غه‌ كرابن له‌ ئیش كردن و ئه‌و پیشه‌ یه‌ ده‌ست بداتێ، ئه‌وا سزا ده‌درێت به‌ غه‌رامه‌یه‌كی وا كه‌ له‌ پێنج سه‌د دینار پتر نه‌بێت، ئه‌وه‌ش ئه‌و كه‌سه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ رێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كان دا ده‌ست بداتێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچوواندنیه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمی (وه‌قائعی كوردستان) بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی خزمه‌تگوزاریی گواستنه‌وه‌یه‌ به‌ شێوازی جیاجیای هه‌روه‌ها خزمه‌تگوزاریی گه‌یاندن به‌ كه‌ناڵه‌كانی بیندراو و بیستراو و خوێندراوه‌یه‌وه‌، به‌ چه‌شنێك كه‌ له‌گه‌ڵ خواسته‌كانی قۆناغی بووژانه‌وه‌دا بگونجێت كه‌ هه‌رێم له‌ ئاسته‌ جیاكاندا پێیدا تێپه‌ڕ ده‌بێت و هاوشان رۆیشتن له‌گه‌ڵ ئه‌و نوێكارییه‌ی كه‌ ئه‌م خزمه‌تگوزارییانه‌ له‌ سه‌ر ئاستی جیهاندا ده‌یبینن و سوود وه‌رگرتن له‌ ته‌كنیكی نوێ له‌م بواره‌دا. ئه‌م ئه‌ركانه‌ش به‌جێ ده‌گه‌یه‌نێت: یه‌كه‌م: دروست كردن و وه‌گه‌ڕخستن و په‌ره‌پێدانی فڕۆكه‌خانه‌ مه‌ده‌نییه‌كان له‌ هه‌رێمدا و به‌ڕێوه‌ بردن و سه‌رپه‌رشتی كردنیان به‌ پێی پێوه‌ری نێوده‌وڵه‌تی كه‌ له‌ لایه‌ن رێكخراوی نێوده‌وڵه‌تیی فڕۆكه‌وانیی مه‌ده‌نی (ICAO) و پێوه‌ری خۆماڵییه‌وه‌ په‌یڕه‌و ده‌كرێن. دووه‌م: دروست كردن و وه‌گه‌ڕخستن و په‌ره‌پێدانی تۆڕه‌كانی (ترام وای) له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا و تۆڕه‌كانی هێڵی ئاسن له‌ نێوان شاره‌كانی هه‌رێمدا و گرێدانی به‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم. سێیه‌م: دروست كردن و وه‌گه‌ڕخستن و په‌ره‌پێدانی هه‌موو جۆره‌كانی (تیرمیناڵ) له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا و به‌ كرێدان و سه‌رپه‌رشتی كردنیان به‌ گوێره‌ی مواسه‌فاتی پێشكه‌وتووی جیهانی و وه‌رگرتنی كرێ و ره‌سمی یاسایی. چواره‌م: مسۆگه‌ر كردنی به‌ڕێوه‌بردن و وه‌گه‌ڕخستن و په‌ره‌پێدانی سیسته‌مه‌كانی په‌یوه‌ندیی جێگیر و نێوده‌ست (به‌ته‌ل و بێته‌ل). پێنجه‌م: دروست كردن و رێكخستن و په‌ره‌پێدانی بنكه‌كانی پۆسته‌ و ده‌ركردنی پوولی پۆسته‌ و پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریی پۆسته‌ به‌ به‌كار هێنانی سیسته‌مه‌كانی پۆسته‌ی ئاسایی و خێرا (سه‌رزه‌وی و ئاسمانی) له‌ ناوخۆی هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌یدا. شه‌شه‌م: دروست كردن و فراوان كردن و سه‌رپه‌رشتی كردنی وێستگه‌كانی كه‌شناسی و بوومه‌له‌رزه‌زانی به‌ گوێره‌ی رێڕه‌وی نێوده‌وڵه‌تی و دابین كردنی ئامێر و كه‌ل و په‌لی پێویست. حه‌وته‌م: به‌خشینی مۆڵه‌ت به‌ تێكڕای بواره‌كانی گواستنه‌وه‌ی زه‌وینی و ئاسمانی و گه‌یاندن و پۆسته‌ بۆ كۆمپانیاكانی وه‌به‌رهێنی ناوخۆ و بیانی و به‌دواداچوونیان به‌ پێی ئه‌و گرێبه‌سته‌ی كه‌ له‌ نێوانی وه‌زاره‌ت و ئه‌و كۆمپانیایانه‌ مۆر ده‌كرێن و ناشكرێ وه‌زاره‌ت هیچ مه‌رجێك قبووڵ بكات كه‌ ببێته‌ مایه‌ی قۆرخ كردن. هه‌شته‌م: رێكخستن و ته‌رخان كردنی له‌رینه‌وه‌كانی به‌كار هاتوو له‌ سیسته‌مه‌كانی گه‌یاندنی ده‌نگ و ره‌نگدا له‌ چوارچێوه‌ی سنووری هه‌رێمدا و به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار. نۆیه‌م: رێكخستن و په‌ره‌پێدانی ته‌كنه‌لۆژیای زانیاری و تۆڕی ئینته‌رنێت له‌ هه‌رێمدا و سه‌رپه‌رشتی كردنیان. ده‌یه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی نووسینگه‌كانی گواستنه‌وه‌ له‌ نێویانیشاندا نووسینگه‌كانی گواستنه‌وه‌ له‌ تێكڕای ده‌روازه‌كانی سنووری هه‌رێم و وه‌رگرتنی كرێ و ره‌سم و به‌كار هێنانی (مه‌نه‌فێست) به‌ پێی یاسا و به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نانی په‌یوه‌ندیداردا. یازده‌م: مه‌شق پێ كردن و شیاندنی كارمه‌ندانی وه‌زاره‌ت له‌ هه‌موو بواره‌كاندا. دوازده‌م: هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی فیدرالدا بۆ جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌ ستراتیژییه‌كانی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن كه‌ هه‌ر پارێزگایه‌ك له‌ پارێزگایه‌كانی هه‌رێم ده‌بنه‌ به‌شێك له‌ رووبه‌ری جوگرافیاكه‌ی و وه‌زاره‌تیش له‌ ئاماده‌ كردنی دیزاینه‌كان و تێكڕای قۆناغه‌كانی جێبه‌جێ كردن و وه‌گه‌ڕخستن و چاك كردنه‌وه‌ له‌ چوارچێوه‌ی سنووری هه‌رێمدا به‌شدار ده‌بێت. سیانزده‌م: هانی وه‌به‌رهێنان له‌ بواره‌كانی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن كه‌ وه‌زاره‌ت به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنانی هه‌رێم له‌م بواره‌دا دیاری ده‌كات.