المواد القانونية

ماددەی دووەم

ماددەی دووەم : ماددەی شەشەم هەمواردەكرێ وبه‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دەخوێندرێته‌وه‌

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێته‌ كار.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌كانی پێشوو ده‌شێ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی دكتۆرای باوه‌ڕ پێكراو یان هاوتاكانی له‌ رووی زانستیه‌وه‌ له‌ زانكۆ یان ده‌سته‌ به‌ پایه‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر دامه‌زرێ له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ یان ده‌سته‌، ئه‌گه‌ر به‌هه‌مان ماوه‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌ی ئه‌نجام دابێ له‌ زانكۆكانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم و شایه‌دی بۆ بدرێ له‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌دا سه‌ركه‌وتوو بووه‌ و توێژینه‌وه‌ی زانستی به‌سوودی به‌لانی كه‌م له‌ پێنج كه‌متر نه‌بێ بڵاوكردبێته‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: هه‌ر ده‌قێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا نه‌گونجێ، كاری پێ ناكرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: شه‌رت و شرووتی به‌شداربوونی رۆژنامه‌وان له‌ سندوقه‌كه‌: 1. ده‌بێ ئه‌ندامی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان بێ. 2. نابێ كه‌وتبێته‌ ژێر ركێفی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌ یان سندوقێكی خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌وه‌. 3. ته‌مه‌نی له‌ (50) پەنجا ساڵ تێپه‌ڕی نه‌كردبێ، ته‌نیا ئه‌وانه‌ نه‌بن كه‌ ئه‌ندام بوونیان له‌ سه‌ندیكا پێش به‌كارخستنی ئه‌م یاسایه‌ چه‌سپاوه‌.

مادده‌ی سیازده‌:

مادده‌ی سیازده‌: بۆ هه‌ر ئیجازه‌پێدانێكی لانه‌یه‌كی گه‌شتیاری یان تازه‌كردنه‌وه‌ی ئیجازه‌كه‌ی به‌پێی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ مزه‌ی ساڵانه‌ی لێ ده‌سه‌ندرێ: 600000 شه‌ش سه‌د هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری ده‌گمه‌ن. 450000 چوار سه‌دو په‌نجا هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری پله‌ یه‌ك. 300000 سێ سه‌د هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری پله‌ دوو. 150000 سه‌دو په‌نجا هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری پله‌ سێ. 75000 حه‌فتاو پێنج هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری پله‌ چوار. 38000 سی و هه‌شت هه‌زار دینار مزی لانه‌یه‌كی گه‌شتو گوزاری پله‌ پێنج.

مادده‌ی یه‌كه‌م :

مادده‌ی یه‌كه‌م : بڕگه‌ی(2)ی مادده‌ی یه‌كه‌می یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ده‌سته‌واژه‌ی (وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئیسلامی) له‌ هه‌ر جێگایه‌كی یاسای ژماره‌ (7)ی هه‌مواركراوی ساڵی (1992)داو له‌ هه‌ر یاسایه‌كی دیكه‌شدا هاتبێ، ده‌سته‌واژه‌ی (وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی) جێگای ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1-ئینتیمای یه‌كێتیی به‌وه‌ ده‌بێ كه‌ داوایه‌كی نووسراو به‌ به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویسته‌وه‌ پێشكه‌ش بكرێت به‌ لقه‌كانی یه‌كێتی یان به‌ لیژنه‌یه‌ك له‌ لیژنه‌كانی. 2-داواكان ده‌درێن به‌ لیژنه‌كانی گوند و ناحیه‌كان، ئه‌وانیش هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ی قه‌زای ده‌كه‌ن. ده‌شبێ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا (كه‌ له‌ رۆژی تۆمارکردنی داواكه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا) سه‌یر بكرێ و ببڕدرێته‌وه‌ و، ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌ ماوه‌یه‌ تێپه‌ری و داواكه‌ نه‌بڕدرا بوو ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا به‌ قبوڵكراو له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ. 3-لیژنه‌ی قه‌زا و لیژنه‌ باڵاتره‌كان مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار داواكه‌ بده‌نە دواوه‌ و خاوه‌نی داواكه‌ش بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا (كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وە ده‌ست پێ ده‌كا) له‌ دادگای ته‌مییز تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدات، ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكه‌یه‌وه‌ ده‌بڕدرێته‌وه‌. 4-ره‌سمی ئینتیمای ئه‌ندام (25) دیناره.. 5-ئابوونه‌ی به‌شدار بوونی ساڵانه‌ (20) دیناره‌ به‌مه‌رجێ هه‌موو ساڵێ به‌ر له‌ كۆتایی مانگی شوبات بدرێ به‌ یه‌كێتییه‌كه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێ له‌ كات و ساتی خۆیدا ئابوونه‌كه‌ی نه‌داو دواكه‌وت ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا غه‌رامه‌ی (50%)ی ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌ی له‌سه‌ر زیاد ده‌كرێ، خۆ ئه‌گه‌ر هاتوو دواكه‌وت و سێ ساڵی بانه‌ و بان یه‌ك به‌بێ مه‌عزەره‌تێكی به‌جێ نه‌یدا، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا سیفه‌تی ئه‌ندامیه‌تی نامێنێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كێتی جوتیاران له‌مانه‌ پێك دێت: 1-لیژنه‌گه‌لی گونده‌كان. 2- لیژنه‌گه‌لی ناحیه‌كان. 3- لیژنه‌گه‌لی قه‌زاكان. 4-لقه‌كانی یه‌كێتی له‌ پارێزگاكان. 5- لیژنه‌ی زه‌پتی. 6-مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 7-كۆنگره‌.

ماده‌ی دوازده‌

ماده‌ی دوازده‌: ده‌سته‌ی لق له‌ پارێزگادا له‌ پێنج ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت و هه‌ر سێ ساڵ جارێك له‌ لایه‌ن لیژنه‌ گه‌لی قه‌زاكان و سه‌رۆكانی لیژنه‌ گه‌لی ناحیه‌كانه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێ، ئیدی ده‌سته‌ی لق له‌ ناو ئه‌ندامه‌كانی خۆیدا سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و لێپرسراوی دارایی بۆ خۆی هه‌ڵده‌بژێرێ.

مادده‌ی یانزده‌م

مادده‌ی یانزده‌م: وه‌زیری كشتوكاڵ بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: لیژنه‌ی ناحیه‌: له‌ سێ ئه‌ندام و ئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ پێك دێت و له‌ لایه‌ن سه‌رۆكه‌كانی لیژنه‌ گه‌لی گونده‌كانه‌وه‌ هه‌ر سێ ساڵ جارێك هه‌ڵده‌بژێردرێن و لیژنه‌كه‌ش له‌ ناو ئه‌ندامه‌كانی خۆیدا سه‌رۆكێك بۆ خۆیان هه‌ڵده‌بژێرن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: یاسای وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ وئاودێری ژماره‌ (10)ی ساڵی1992 وهه‌مواركراوه‌كانی هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌. ⚖️

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زیرانی كشتوكالأ و شاره‌وانییه‌كان بۆیان هه‌یه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربچوێنن هه‌ر یه‌كه‌ به‌پێی تایبه‌تمه‌ندیی خۆی بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ:ـ یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵاو به‌رپرسی كاروبارو ئاراسته‌كردنی سیاسه‌تی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌ وهه‌موو بڕیارو فه‌رمان و ڕێنماییه‌كیش كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ ئه‌رك وفرمان وپێكهاته‌و ده‌سته‌ڵاته‌كان وكاروباری دیكه‌ی هونه‌ری ودارایی و كارگێڕی ڕێكخستنی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌ له‌وه‌وه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ردهچێ و به‌رپرسه‌ به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌وناوه‌ی كه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌و ئه‌نجومه‌نه‌و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت یا به‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌گشتییه‌كان یاخود ئه‌وه‌ی له‌ وه‌زاره‌ت به‌شیاوی دزانێ بسپێرێت. دووه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت:یارمه‌تی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاراسته‌كردنی كاروباری وه‌زاره‌ت وسه‌رپه‌رشتی كردنی كاره‌كانی له‌ چوارچیوه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ، مه‌رجیشه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌رایی پسپۆڕیی زانكۆ بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی كارامه‌ییش بێت. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر:فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر به‌ مه‌رجێك خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی بێت و چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م:نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت:فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ بێت وچه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م: راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار كه‌س زیاتر نابێ وده‌بێ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆبن و خاوه‌نی شاره‌زایی و كارامه‌یی بن. شه‌شه‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وبه‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ بێت وخاوه‌نی شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. حه‌وته‌م:به‌رێوه‌به‌رایه‌تیی گشتی پلاندان وبه‌دواداچوون: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وبه‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌نی شاره‌زایی وكارامه‌ییش بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. هه‌شته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی زه‌وی وزاری كشتوكاڵی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. نۆیه‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ڕه‌زگه‌ریی ودارستان وله‌وه‌ڕگاكان:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وبه‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. ده‌یه‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی لێكۆڵینه‌وه‌ ورابه‌ریی كشتوكاڵی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. یازده‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی سامانی ئاژه‌ڵی وبه‌یته‌ری: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. دوازده‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی خزمه‌تگوزاریی كشتوكاڵی: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. سێزده‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ گشتیه‌كان له‌ مه‌ڵبه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستاندا: هه‌ریه‌ك له‌مانه‌ به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی بێت، تاكو سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێكردنی پرۆژه‌ كشتوكاڵیه‌كان له‌پارێزگاكه‌یدا بكات و به‌رێوه‌به‌رایه‌تی و لقه‌ كشتوكاڵییه‌كان له‌ سنوری هه‌رپارێزگایه‌ك له‌و پارێزگایانه‌ پێوه‌ی ده‌به‌سترێت.

مادده‌ی چوارده‌م

مادده‌ی چوارده‌م: ئه‌م یاسایه‌ دوای نه‌وه‌د رۆژ له‌ ڕۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ڕۆژنامه‌ی فه‌ڕمی (وه‌قائعی كوردستان) جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاســـــــایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردســـتان) ـه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة